Orzeczenie · 2017-11-22

SDI 48/17

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2017-11-22
SNinneodpowiedzialność zawodowaWysokanajwyższy
radca prawnyodpowiedzialność dyscyplinarnasfałszowanie dokumentówkoszty postępowaniakasacjaSąd Najwyższyetyka zawodowa

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę radcy prawnego R. G., który został uznany za winnego doręczenia klientce sfałszowanych dokumentów sądowych. Wyrokiem Sądu Najwyższego, zaskarżone orzeczenie zostało uchylone w części dotyczącej kosztów postępowania odwoławczego oraz w części utrzymującej w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie o kosztach. Sprawa w tym zakresie została przekazana do ponownego rozpoznania Wyższemu Sądowi Dyscyplinarnemu. W pozostałej części kasacja została oddalona, a obwiniony został zwolniony od kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy uzasadnił swoje rozstrzygnięcie w kwestii kosztów potrzebą wnikliwego rozważenia wpływu czynników niezależnych od obwinionego na długość procesu i rozmiar kosztów, a także jego aktualnego stanu zdrowia i sytuacji finansowej. W odniesieniu do pozostałych zarzutów kasacji, Sąd Najwyższy wskazał na niezależność postępowania dyscyplinarnego od karnego, dopuszczalność zastosowanej kary oraz prawidłowość ustaleń faktycznych opartych na materiale dowodowym z postępowania karnego. Sąd uznał również, że kara dyscyplinarna (pozbawienie prawa do wykonywania zawodu) była współmierna do wagi przewinienia, które zawierało znamiona przestępstwa umyślnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kosztów postępowania dyscyplinarnego, niezależności postępowania dyscyplinarnego od karnego, przedawnienia dyscyplinarnego oraz współmierności kary dyscyplinarnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania dyscyplinarnego wobec radców prawnych.

Zagadnienia prawne (7)

Czy rozstrzygnięcie o kosztach postępowania dyscyplinarnego może być przedmiotem odrębnego zaskarżenia kasacyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, rozstrzygnięcie o kosztach postępowania dyscyplinarnego mogło być przedmiotem odrębnego zaskarżenia kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, które dopuszczało odrębną kasację w zakresie kosztów postępowania.

Czy Wyższy Sąd Dyscyplinarny ustosunkował się do zarzutów dotyczących kosztów postępowania zawartych w odwołaniu obwinionego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Wyższy Sąd Dyscyplinarny w ogóle nie ustosunkował się do pretensji pod adresem orzeczenia obciążającego obwinionego kosztami postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Wyższy Sąd Dyscyplinarny zignorował twierdzenia obwinionego dotyczące przyczyn wzrostu kosztów i jego sytuacji majątkowej, co stanowiło podstawę do uchylenia orzeczenia w tej części.

Czy postępowanie dyscyplinarne za czyn stanowiący jednocześnie przestępstwo może prowadzić do podwójnego ukarania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie dyscyplinarne o ten sam czyn toczy się niezależnie od postępowania karnego, a przepisy ustawy o radcach prawnych regulują tę kwestię.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odwołał się do art. 67 ustawy o radcach prawnych, który stanowi, że postępowanie dyscyplinarne toczy się niezależnie od karnego, co wyklucza zarzut podwójnego ukarania.

Czy kara pozbawienia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego jest karą przewidzianą ustawą w postępowaniu dyscyplinarnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, kara ta jest wymieniona w katalogu kar określonych w art. 65 ustawy o radcach prawnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odrzucił pogląd skarżącego o zastosowaniu kary nieznanej ustawie, wskazując na właściwy przepis ustawy o radcach prawnych.

Czy można oprzeć orzeczenie dyscyplinarne na materiale dowodowym z postępowania karnego, które stało się podstawą prawomocnego wyroku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nie stanowi to błędu, zwłaszcza gdy czyn jest tożsamy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na swoje orzecznictwo, które dopuszcza takie oparcie orzeczenia, podkreślając, że obwiniony został już prawomocnie skazany za czyn tożsamy z przewinieniem dyscyplinarnym.

Jak oblicza się przedawnienie dyscyplinarne czynu zawierającego znamiona przestępstwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przedawnienie dyscyplinarne następuje z upływem okresu przedawnienia karalności przestępstwa, obliczanego według reguł Kodeksu karnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z art. 70 ust. 3 ustawy o radcach prawnych, przedawnienie dyscyplinarne czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa oblicza się według przepisów k.k., co w tym przypadku oznaczało znacznie dłuższy okres przedawnienia niż sugerował skarżący.

Czy kara pozbawienia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego jest rażąco niewspółmierna w przypadku sfałszowania dokumentów sądowych i naruszenia interesu klienta?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, mimo trudnej sytuacji osobistej obwinionego, kara ta nie jest nadmiernie dolegliwa w kontekście wagi przewinienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że naruszenie godności zawodu radcy prawnego było wyjątkowo rażące, co uzasadniało zastosowanie najsurowszej kary dyscyplinarnej, nawet biorąc pod uwagę trudną sytuację zdrowotną obwinionego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie orzeczenia w części dotyczącej kosztów i przekazanie do ponownego rozpoznania; oddalenie kasacji w pozostałej części.
Strona wygrywająca
Obwiniony R. G. (w części dotyczącej kosztów postępowania kasacyjnego i uchylenia orzeczenia w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
R. G.osoba_fizycznaobwiniony
B. C.osoba_fizycznaklientka
Zastępca Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnychorgan_państwowyinna

Przepisy (21)

Główne

u.r.p. art. 64 § 1 pkt 2

Ustawa o radcach prawnych

Dotyczy przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu zasad etyki lub obowiązku należytej staranności.

K.E.R.P. art. 6 § 1

Kodeks Etyki Radców Prawnych

Określa zasady etyki zawodowej radców prawnych, w tym obowiązek działania z należytą starannością i uczciwością.

u.r.p. art. 65 § 1 pkt 4

Ustawa o radcach prawnych

Określa katalog kar dyscyplinarnych, w tym karę pozbawienia prawa do wykonywania zawodu.

u.r.p. art. 70 § 1

Ustawa o radcach prawnych

Dotyczy obciążenia obwinionego kosztami postępowania dyscyplinarnego.

k.k. art. 270 § 1

Kodeks karny

Dotyczy fałszerstwa dokumentu.

u.r.p. art. 70 § 3

Ustawa o radcach prawnych

Reguluje przedawnienie dyscyplinarne czynu zawierającego znamiona przestępstwa.

Pomocnicze

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

Nakłada na sąd odwoławczy obowiązek ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w środku odwoławczym.

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

Stosuje się odpowiednio do postępowania przed Sądem Najwyższym w zakresie dotyczącym środków odwoławczych.

u.r.p. art. 74 § 1 pkt 1

Ustawa o radcach prawnych

Stosuje się odpowiednio przepisy k.p.k. do postępowania przed Sądem Najwyższym.

k.p.k. art. 17 § 1 pkt 7

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci podwójnego karania za ten sam czyn.

k.p.k. art. 439 § 1 pkt 8

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci powagi rzeczy osądzonej.

k.p.k. art. 439 § 1 pkt 5

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci orzeczenia kary nieznanej ustawie.

k.w. art. 10 § 1

Kodeks wykroczeń

Dotyczy zbiegu wykroczenia z przestępstwem.

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wyłączenia sędziego z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności (iudex suspectus).

k.k. art. 41 § 1

Kodeks karny

Dotyczy zakazu wykonywania określonego zawodu jako środka karnego.

k.k. art. 43 § 1

Kodeks karny

Dotyczy okresu obowiązywania zakazu wykonywania zawodu.

k.k. art. 101 § 1 pkt 3

Kodeks karny

Określa podstawowy termin przedawnienia karalności przestępstw.

k.k. art. 102

Kodeks karny

Dotyczy przedłużenia biegu przedawnienia.

k.p.k. art. 439 § 1 pkt 9

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci przedawnienia karalności.

k.p.k. art. 17 § 1 pkt 6

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci braku skargi uprawnionej osoby.

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe ustosunkowanie się Wyższego Sądu Dyscyplinarnego do zarzutów dotyczących kosztów postępowania. • Konieczność uwzględnienia stanu zdrowia obwinionego przy rozstrzyganiu o kosztach.

Odrzucone argumenty

Podwójne ukaranie za ten sam czyn (w procesie karnym i dyscyplinarnym). • Zastosowanie kary nieznanej ustawie. • Konieczność wyłączenia sędziego z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności. • Nieprzesłuchanie świadka na rozprawie. • Przedawnienie dyscyplinarne czynu. • Rażąca niewspółmierność kary dyscyplinarnej.

Godne uwagi sformułowania

nie mogło ostać się orzeczenie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego w części dotyczącej kosztów • Sąd ten całkowitym milczeniem zbył twierdzenia autora odwołania • nie mogło być zatem in concreto mowy o zaistnieniu bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci powagi rzeczy sądzonej • ani toczenie się procesu karnego o ten sam czyn, ani jego prawomocne zakończenie, ani nawet zatarcie skazania nie mają wpływu na bieg postępowania dyscyplinarnego • naruszenie godności zawodu radcy prawnego nastąpiło zatem w stopniu wyjątkowo rażącym

Skład orzekający

Przemysław Kalinowski

przewodniczący

Rafał Malarski

sprawozdawca

Andrzej Stępka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów postępowania dyscyplinarnego, niezależności postępowania dyscyplinarnego od karnego, przedawnienia dyscyplinarnego oraz współmierności kary dyscyplinarnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania dyscyplinarnego wobec radców prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej radcy prawnego za sfałszowanie dokumentów, co jest poważnym naruszeniem etyki zawodowej. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii kosztów i niezależności postępowań jest istotne dla praktyków.

Radca prawny stracił zawód za sfałszowanie dokumentów. Sąd Najwyższy rozstrzygnął kluczową kwestię kosztów postępowania dyscyplinarnego.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst