SDI 46/17

Sąd Najwyższy2017-08-29
SNinneodpowiedzialność zawodowaWysokanajwyższy
etyka lekarskaodpowiedzialność zawodowasąd najwyższykasacjapostępowanie karnekodeks etyki lekarskiejnienależyta obsada sądu

Sąd Najwyższy uchylił orzeczenia sądów lekarskich niższych instancji z powodu nienależytej obsady składu orzekającego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację w sprawie lekarza B. Z., obwinionego o przewinienie zawodowe z Kodeksu Etyki Lekarskiej. Głównym zarzutem kasacji było naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. Sąd Najwyższy, mimo że nie podzielił argumentów kasacji, uchylił orzeczenia obu instancji z powodu istotnego uchybienia proceduralnego – nienależytej obsady sądu pierwszej instancji, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę lekarza B. Z., który został uznany za winnego przewinienia zawodowego z Kodeksu Etyki Lekarskiej przez Okręgowy Sąd Lekarski, a orzeczenie to zostało utrzymane w mocy przez Naczelny Sąd Lekarski. Obrońca zarzucał naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, domagając się uniewinnienia lub przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, stwierdził istotne uchybienie proceduralne, które nie zostało dostrzeżone przez sądy niższych instancji ani przez Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej. Uchybieniem tym była nienależyta obsada sądu pierwszej instancji, który orzekał w składzie czteroosobowym, podczas gdy ustawa przewiduje skład trzyosobowy. Zgodnie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., nienależyta obsada sądu jest bezwzględną przyczyną odwoławczą, skutkującą koniecznością uchylenia orzeczenia. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił orzeczenia obu instancji i przekazał sprawę Okręgowemu Sądowi Lekarskiemu do ponownego rozpoznania, zarządzając jednocześnie zwrot opłaty kasacyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nienależyta obsada sądu stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą koniecznością uchylenia orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., który stanowi, że orzeczenie musi być uchylone, jeżeli sąd był nienależycie obsadzony. Stwierdzono, że udział dodatkowego członka w naradzie i sporządzeniu orzeczenia Okręgowego Sądu Lekarskiego czyni go nienależycie obsadzonym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie orzeczeń i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
B. Z.osoba_fizycznaobwiniony
Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowejorgan_państwowyuczestnik
W. K.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (17)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Nakazuje uchylenie orzeczenia, jeżeli sąd był nienależycie obsadzony.

u.i.l. art. 80 § ust. 1

Ustawa o izbach lekarskich

Określa skład sądu lekarskiego (3-osobowy).

KEL art. 1

Kodeks Etyki Lekarskiej

KEL art. 12

Kodeks Etyki Lekarskiej

KEL art. 14

Kodeks Etyki Lekarskiej

Pomocnicze

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

Stosuje się w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy w zakresie szerszym niż wskazane zarzuty.

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy uchylenia orzeczeń i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.k. art. 442 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Pozwala na ujawnienie dowodów, które nie miały wpływu na uchylenie orzeczeń.

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy stosowania przepisów k.p.k. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

k.p.k. art. 527 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zwrotu opłaty kasacyjnej.

u.i.l. art. 112 § pkt 1

Ustawa o izbach lekarskich

Dotyczy stosowania przepisów k.p.k. w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy.

KEL art. 3

Kodeks Etyki Lekarskiej

u.i.l. art. 83 § ust.1 pkt 5

Ustawa o izbach lekarskich

Podstawa wymierzenia kary ograniczenia zakresu czynności.

u.i.l. art. 83 § ust 1 pkt 4

Ustawa o izbach lekarskich

Podstawa wymierzenia kary zakazu pełnienia funkcji kierowniczych.

u.i.l. art. 83 § ust. 2

Ustawa o izbach lekarskich

Dotyczy zakazu pełnienia funkcji kierowniczych.

u.i.l. art. 84

Ustawa o izbach lekarskich

Dotyczy publikacji sentencji orzeczenia.

k.k. art. 199 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nienależyta obsada sądu pierwszej instancji jako bezwzględna przyczyna odwoławcza.

Godne uwagi sformułowania

orzeczenie dotknięte jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. sąd lekarski był nienależycie obsadzony procedujący – w myśl art. 536 k.p.k. w zw. z art. 112 pkt 1 u.i.l. – w zakresie szerszym, niż wskazywały to podniesione zarzuty

Skład orzekający

Przemysław Kalinowski

przewodniczący

Rafał Malarski

sprawozdawca

Andrzej Stępka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Nienależyta obsada składu orzekającego jako bezwzględna przyczyna odwoławcza w postępowaniach dyscyplinarnych, stosowanie przepisów k.p.k. w postępowaniach przed sądami lekarskimi."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań przed sądami lekarskimi i stosowania przepisów k.p.k. w tym kontekście.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania, nawet jeśli nie dotyczą meritum sprawy. Podkreśla znaczenie składu sądu i jego prawidłowego obsadzenia.

Nawet w sprawach dyscyplinarnych błąd formalny może zniweczyć całe postępowanie.

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt SDI 46/17
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 sierpnia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący)
‎
SSN Rafał Malarski (sprawozdawca)
‎
SSN Andrzej Stępka
Protokolant Anna Kuras
przy udziale Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Grzegorza Wrony,
‎
w sprawie
lekarza B. Z.
,
‎
obwinionego z art. 1, art. 12 i art. 14 Kodeksu Etyki Lekarskiej,
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2017 r.
‎
kasacji wniesionej przez obrońcę obwinionego
‎
od orzeczenia Naczelnego Sądu Lekarskiego z dnia 2 września 2016 r.,
utrzymującego w mocy orzeczenie Okręgowego Sądu Lekarskiego w [...] z dnia 30 marca 2016 r.,
I. uchyla orzeczenia Sądów obu instancji i przekazuje sprawę Okręgowemu Sądowi Lekarskiemu w [...] do ponownego rozpoznania;
II. zarządza zwrot obwinionemu opłaty kasacyjnej w kwocie 750 (siedemset pięćdziesiąt) złotych.
UZASADNIENIE
Okręgowy Sąd Lekarski w [...], orzeczeniem z 30 marca 2016 r., uznał lekarza B. Z. za winnego tego, że „w dniu 19 sierpnia 2008 r. podczas pełnienia dyżuru lekarskiego w Oddziale Dziecięcym Samodzielnego Publicznego ZOZ   podstępnie doprowadził W. K. do poddania się innej czynności seksualnej poprzez dotykanie części intymnych jej ciała oraz zmuszanie jej do dotykania jego krocza”, to jest przewinienia zawodowego z art. 1, 3, 12 i 14 Kodeksu Etyki Lekarskiej (dalej: KEL), i za to, na mocy art. 83 ust.1 pkt 5 ustawy z 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (dalej: u.i.l.), udzielił mu kary:1) na mocy art. 83 ust.1 pkt 5 u.i.l. w postaci ograniczenia zakresu czynności w wykonywaniu zawodu lekarza na okres 2 lat poprzez zakaz prowadzenia szkoleń i warsztatów dla lekarzy i innych zawodów medycznych, a także pełnienia funkcji koordynatora studiów podyplomowych, opiekuna studiów cząstkowych oraz kierownika specjalizacji; 2) na mocy art. 83 ust 1 pkt 4 u.i.l. w zw. z art. 83 ust. 2 u.i.l. w postaci zakazu pełnienia funkcji kierowniczych w jednostkach organizacyjnych ochrony zdrowia na okres 5 lat. Naczelny Sąd Lekarski, po rozpoznaniu w dniu 2 września 2016 r. odwołania obrońcy, wyeliminował z podstawy prawnej czynu art. 3 KEL i na podstawie art. 84 u.i.l. zarządził opublikowanie sentencji orzeczenia, z eliminacją danych osobowych pokrzywdzonej, w Biuletynie […] Okręgowej Izby Lekarskiej w [...], a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
Kasację od orzeczenia Naczelnego Sądu Lekarskiego w całości złożył obrońca obwinionego. Podnosząc sześć zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego i dwa zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i o uniewinnienie obwinionego od zarzucanego mu czynu, ewentualnie o przekazanie sprawy właściwemu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Obecny na rozprawie kasacyjnej Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej zażądał oddalenia kasacji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja zasługiwała na uwzględnienie, choć nie z powodów w niej wyłożonych.
Poza sporem pozostaje, że pierwszoinstancyjne orzeczenie zostało wydane w składzie 4-osobowym, zamiast przewidzianym w art. 80 ust. 1 u.i.l. 3-osobowym. Uchybienia tego nie dostrzegli ani Naczelny Sąd Lekarski, ani autor kasacji. Uszło ono również uwagi Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej. Jego istnienie stwierdził natomiast Sąd Najwyższy, procedujący – w myśl art. 536 k.p.k. w zw. z art. 112 pkt 1 u.i.l. – w zakresie szerszym, niż wskazywały to podniesione zarzuty.
Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., który stosuje się bez istotnych zmian w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy, nakazuje, że bez względu na zakres przedmiotowy i – co do zasady – zakres podmiotowy oraz wpływ uchybienia na treść rozstrzygnięcia zaskarżone orzeczenie musi być uchylone, jeżeli sąd lekarski „był nienależycie obsadzony”.
Skoro zatem dodatkowy członek składu sądzącego (zwany tu „rezerwowym”) brał udział w naradzie i sporządzeniu orzeczenia, podpisał je i uczestniczył w jego ogłoszeniu, to oznaczało, że Okręgowy Sąd Lekarski w [...], wydając w dniu 30 marca 2016 r. orzeczenie, był nienależycie obsadzony, a tym samym, że orzeczenie to dotknięte jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Dlatego konieczne stało się uchylenie orzeczeń Sądów obu instancji i przekazanie sprawy Sądowi
a quo
do ponownego rozpoznania (art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 112 pkt 1 u.i.l.).
Przeprowadzając ponownie postępowanie dowodowe, właściwy Sąd lekarski pierwszej instancji
będzie mógł poprzestać na ujawnieniu wszystkich dowodów, jako że żaden z nich nie miał wpływu na uchylenie orzeczeń (art. 442 § 2 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. w zw. z art. 112 pkt 1 u.i.l.). Choć skazanie obwinionego wyrokiem Sądu Rejonowego   z dnia 25 października 2011 r. za przestępstwo z art. 199 § 1 k.k. uległo już z mocy prawa zatarciu, to nie ma żadnych przeszkód prawnych, aby zgromadzony w procesie karnym materiał dowodowy, poddany swobodnej ocenie, został wykorzystany w postępowaniu uregulowanym ustawą o izbach lekarskich.
Wobec uwzględnienia kasacji zwrócono obwinionemu uiszczoną przez niego opłatę (art. 527 § 4 k.p.k. w zw. z art. 112 pkt 1 u.i.l.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI