SDI 46/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił orzeczenia sądów lekarskich niższych instancji z powodu nienależytej obsady składu orzekającego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację w sprawie lekarza B. Z., obwinionego o przewinienie zawodowe z Kodeksu Etyki Lekarskiej. Głównym zarzutem kasacji było naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. Sąd Najwyższy, mimo że nie podzielił argumentów kasacji, uchylił orzeczenia obu instancji z powodu istotnego uchybienia proceduralnego – nienależytej obsady sądu pierwszej instancji, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę lekarza B. Z., który został uznany za winnego przewinienia zawodowego z Kodeksu Etyki Lekarskiej przez Okręgowy Sąd Lekarski, a orzeczenie to zostało utrzymane w mocy przez Naczelny Sąd Lekarski. Obrońca zarzucał naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, domagając się uniewinnienia lub przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, stwierdził istotne uchybienie proceduralne, które nie zostało dostrzeżone przez sądy niższych instancji ani przez Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej. Uchybieniem tym była nienależyta obsada sądu pierwszej instancji, który orzekał w składzie czteroosobowym, podczas gdy ustawa przewiduje skład trzyosobowy. Zgodnie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., nienależyta obsada sądu jest bezwzględną przyczyną odwoławczą, skutkującą koniecznością uchylenia orzeczenia. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił orzeczenia obu instancji i przekazał sprawę Okręgowemu Sądowi Lekarskiemu do ponownego rozpoznania, zarządzając jednocześnie zwrot opłaty kasacyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, nienależyta obsada sądu stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą koniecznością uchylenia orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., który stanowi, że orzeczenie musi być uchylone, jeżeli sąd był nienależycie obsadzony. Stwierdzono, że udział dodatkowego członka w naradzie i sporządzeniu orzeczenia Okręgowego Sądu Lekarskiego czyni go nienależycie obsadzonym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie orzeczeń i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. Z. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej | organ_państwowy | uczestnik |
| W. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
Przepisy (17)
Główne
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Nakazuje uchylenie orzeczenia, jeżeli sąd był nienależycie obsadzony.
u.i.l. art. 80 § ust. 1
Ustawa o izbach lekarskich
Określa skład sądu lekarskiego (3-osobowy).
KEL art. 1
Kodeks Etyki Lekarskiej
KEL art. 12
Kodeks Etyki Lekarskiej
KEL art. 14
Kodeks Etyki Lekarskiej
Pomocnicze
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
Stosuje się w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy w zakresie szerszym niż wskazane zarzuty.
k.p.k. art. 537 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy uchylenia orzeczeń i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.k. art. 442 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Pozwala na ujawnienie dowodów, które nie miały wpływu na uchylenie orzeczeń.
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy stosowania przepisów k.p.k. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.
k.p.k. art. 527 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zwrotu opłaty kasacyjnej.
u.i.l. art. 112 § pkt 1
Ustawa o izbach lekarskich
Dotyczy stosowania przepisów k.p.k. w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy.
KEL art. 3
Kodeks Etyki Lekarskiej
u.i.l. art. 83 § ust.1 pkt 5
Ustawa o izbach lekarskich
Podstawa wymierzenia kary ograniczenia zakresu czynności.
u.i.l. art. 83 § ust 1 pkt 4
Ustawa o izbach lekarskich
Podstawa wymierzenia kary zakazu pełnienia funkcji kierowniczych.
u.i.l. art. 83 § ust. 2
Ustawa o izbach lekarskich
Dotyczy zakazu pełnienia funkcji kierowniczych.
u.i.l. art. 84
Ustawa o izbach lekarskich
Dotyczy publikacji sentencji orzeczenia.
k.k. art. 199 § § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nienależyta obsada sądu pierwszej instancji jako bezwzględna przyczyna odwoławcza.
Godne uwagi sformułowania
orzeczenie dotknięte jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. sąd lekarski był nienależycie obsadzony procedujący – w myśl art. 536 k.p.k. w zw. z art. 112 pkt 1 u.i.l. – w zakresie szerszym, niż wskazywały to podniesione zarzuty
Skład orzekający
Przemysław Kalinowski
przewodniczący
Rafał Malarski
sprawozdawca
Andrzej Stępka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nienależyta obsada składu orzekającego jako bezwzględna przyczyna odwoławcza w postępowaniach dyscyplinarnych, stosowanie przepisów k.p.k. w postępowaniach przed sądami lekarskimi."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań przed sądami lekarskimi i stosowania przepisów k.p.k. w tym kontekście.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania, nawet jeśli nie dotyczą meritum sprawy. Podkreśla znaczenie składu sądu i jego prawidłowego obsadzenia.
“Nawet w sprawach dyscyplinarnych błąd formalny może zniweczyć całe postępowanie.”
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt SDI 46/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 sierpnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) SSN Andrzej Stępka Protokolant Anna Kuras przy udziale Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Grzegorza Wrony, w sprawie lekarza B. Z. , obwinionego z art. 1, art. 12 i art. 14 Kodeksu Etyki Lekarskiej, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2017 r. kasacji wniesionej przez obrońcę obwinionego od orzeczenia Naczelnego Sądu Lekarskiego z dnia 2 września 2016 r., utrzymującego w mocy orzeczenie Okręgowego Sądu Lekarskiego w [...] z dnia 30 marca 2016 r., I. uchyla orzeczenia Sądów obu instancji i przekazuje sprawę Okręgowemu Sądowi Lekarskiemu w [...] do ponownego rozpoznania; II. zarządza zwrot obwinionemu opłaty kasacyjnej w kwocie 750 (siedemset pięćdziesiąt) złotych. UZASADNIENIE Okręgowy Sąd Lekarski w [...], orzeczeniem z 30 marca 2016 r., uznał lekarza B. Z. za winnego tego, że „w dniu 19 sierpnia 2008 r. podczas pełnienia dyżuru lekarskiego w Oddziale Dziecięcym Samodzielnego Publicznego ZOZ podstępnie doprowadził W. K. do poddania się innej czynności seksualnej poprzez dotykanie części intymnych jej ciała oraz zmuszanie jej do dotykania jego krocza”, to jest przewinienia zawodowego z art. 1, 3, 12 i 14 Kodeksu Etyki Lekarskiej (dalej: KEL), i za to, na mocy art. 83 ust.1 pkt 5 ustawy z 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (dalej: u.i.l.), udzielił mu kary:1) na mocy art. 83 ust.1 pkt 5 u.i.l. w postaci ograniczenia zakresu czynności w wykonywaniu zawodu lekarza na okres 2 lat poprzez zakaz prowadzenia szkoleń i warsztatów dla lekarzy i innych zawodów medycznych, a także pełnienia funkcji koordynatora studiów podyplomowych, opiekuna studiów cząstkowych oraz kierownika specjalizacji; 2) na mocy art. 83 ust 1 pkt 4 u.i.l. w zw. z art. 83 ust. 2 u.i.l. w postaci zakazu pełnienia funkcji kierowniczych w jednostkach organizacyjnych ochrony zdrowia na okres 5 lat. Naczelny Sąd Lekarski, po rozpoznaniu w dniu 2 września 2016 r. odwołania obrońcy, wyeliminował z podstawy prawnej czynu art. 3 KEL i na podstawie art. 84 u.i.l. zarządził opublikowanie sentencji orzeczenia, z eliminacją danych osobowych pokrzywdzonej, w Biuletynie […] Okręgowej Izby Lekarskiej w [...], a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Kasację od orzeczenia Naczelnego Sądu Lekarskiego w całości złożył obrońca obwinionego. Podnosząc sześć zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego i dwa zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i o uniewinnienie obwinionego od zarzucanego mu czynu, ewentualnie o przekazanie sprawy właściwemu Sądowi do ponownego rozpoznania. Obecny na rozprawie kasacyjnej Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej zażądał oddalenia kasacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja zasługiwała na uwzględnienie, choć nie z powodów w niej wyłożonych. Poza sporem pozostaje, że pierwszoinstancyjne orzeczenie zostało wydane w składzie 4-osobowym, zamiast przewidzianym w art. 80 ust. 1 u.i.l. 3-osobowym. Uchybienia tego nie dostrzegli ani Naczelny Sąd Lekarski, ani autor kasacji. Uszło ono również uwagi Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej. Jego istnienie stwierdził natomiast Sąd Najwyższy, procedujący – w myśl art. 536 k.p.k. w zw. z art. 112 pkt 1 u.i.l. – w zakresie szerszym, niż wskazywały to podniesione zarzuty. Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., który stosuje się bez istotnych zmian w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy, nakazuje, że bez względu na zakres przedmiotowy i – co do zasady – zakres podmiotowy oraz wpływ uchybienia na treść rozstrzygnięcia zaskarżone orzeczenie musi być uchylone, jeżeli sąd lekarski „był nienależycie obsadzony”. Skoro zatem dodatkowy członek składu sądzącego (zwany tu „rezerwowym”) brał udział w naradzie i sporządzeniu orzeczenia, podpisał je i uczestniczył w jego ogłoszeniu, to oznaczało, że Okręgowy Sąd Lekarski w [...], wydając w dniu 30 marca 2016 r. orzeczenie, był nienależycie obsadzony, a tym samym, że orzeczenie to dotknięte jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Dlatego konieczne stało się uchylenie orzeczeń Sądów obu instancji i przekazanie sprawy Sądowi a quo do ponownego rozpoznania (art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 112 pkt 1 u.i.l.). Przeprowadzając ponownie postępowanie dowodowe, właściwy Sąd lekarski pierwszej instancji będzie mógł poprzestać na ujawnieniu wszystkich dowodów, jako że żaden z nich nie miał wpływu na uchylenie orzeczeń (art. 442 § 2 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. w zw. z art. 112 pkt 1 u.i.l.). Choć skazanie obwinionego wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 25 października 2011 r. za przestępstwo z art. 199 § 1 k.k. uległo już z mocy prawa zatarciu, to nie ma żadnych przeszkód prawnych, aby zgromadzony w procesie karnym materiał dowodowy, poddany swobodnej ocenie, został wykorzystany w postępowaniu uregulowanym ustawą o izbach lekarskich. Wobec uwzględnienia kasacji zwrócono obwinionemu uiszczoną przez niego opłatę (art. 527 § 4 k.p.k. w zw. z art. 112 pkt 1 u.i.l.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI