SDI 36/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez prokurator M. S. od orzeczenia Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego, które utrzymało w mocy wyrok Sądu Dyscyplinarnego pierwszej instancji skazujący ją na wydalenie ze służby prokuratorskiej za zaciągnięcie i niewywiązanie się ze zobowiązań kredytowych. Obwiniona zarzuciła orzeczeniu rażące naruszenie prawa procesowego, w tym pozbawienie jej prawa do obrony poprzez przeprowadzenie rozprawy odwoławczej pod jej nieobecność, mimo usprawiedliwienia choroby. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za zasadny, podkreślając, że naruszenie prawa do obrony przez przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność należycie usprawiedliwionej strony, która wniosła o jej odroczenie, jest rażącym uchybieniem. Sąd odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy k.p.k. dotyczące obowiązkowego udziału stron w rozprawie. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Odwoławczemu Sądowi Dyscyplinarnemu, wskazując na konieczność respektowania prawa do obrony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja prawa do obrony w postępowaniu dyscyplinarnym, zwłaszcza w kontekście usprawiedliwionej nieobecności na rozprawie odwoławczej.
Dotyczy specyficznego postępowania dyscyplinarnego wobec prokuratorów, ale zasady dotyczące prawa do obrony są uniwersalne dla postępowań karnych i dyscyplinarnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przeprowadzenie rozprawy odwoławczej pod nieobecność obwinionego, który należycie usprawiedliwił swoją nieobecność i wniósł o odroczenie, stanowi naruszenie prawa do obrony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przeprowadzenie rozprawy odwoławczej pod nieobecność należycie usprawiedliwionej obwinionej, która wniosła o odroczenie, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 117 § 2 k.p.k. ma zastosowanie do rozpraw odwoławczych, a niestawiennictwo należycie usprawiedliwione i połączone z wnioskiem o odroczenie powinno skutkować odroczeniem lub przerwaniem rozprawy, a nie jej przeprowadzeniem pod nieobecność strony. Podkreślono, że takie uchybienie może mieć wpływ na treść orzeczenia.
Czy sąd odwoławczy może wydawać sprzeczne orzeczenia w tej samej sprawie w kolejnych postępowaniach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy powinien respektować zapatrywania prawne Sądu Najwyższego wyrażone w poprzednim orzeczeniu w tej samej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu jego poprzedniego wyroku w tej sprawie (sygn. SDI 21/12) stanowią zapatrywania prawne wiążące dla sądu, któremu sprawę przekazano do ponownego rozpoznania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | obwiniona |
| Rzecznik Dyscyplinarny Prokuratora Generalnego | organ_państwowy | inna |
Przepisy (12)
Główne
k.p.k. art. 117 § § 2
Ustawa - Kodeks postępowania karnego
Czynności procesowe nie powinny być przeprowadzane, gdy osoba uprawniona nie stawiła się, należycie usprawiedliwiła swoje niestawiennictwo i wniosła o nieprzeprowadzanie czynności bez jej obecności, chyba że ustawa stanowi inaczej.
u.p.r. art. 66 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze
Przewinienie dyscyplinarne prokuratora.
Pomocnicze
k.p.k. art. 6
Ustawa - Kodeks postępowania karnego
Prawo do obrony.
k.p.k. art. 399 § § 1 i 2
Ustawa - Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 436
Ustawa - Kodeks postępowania karnego
Odpowiednie zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 11
Ustawa - Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna podstawa odwoławcza.
k.p.k. art. 442 § § 3
Ustawa - Kodeks postępowania karnego
Zapatrywania prawne sądu odwoławczego.
k.p.k. art. 450 § § 1, 2 i 3
Ustawa - Kodeks postępowania karnego
Udział stron w rozprawie odwoławczej.
k.p.k. art. 451
Ustawa - Kodeks postępowania karnego
Sprowadzanie oskarżonego pozbawionego wolności na rozprawę apelacyjną.
k.p.k. art. 458
Ustawa - Kodeks postępowania karnego
u.p.r. art. 44 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze
Uchybienie godności urzędu prokuratora.
u.p.r. art. 89
Ustawa z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze
Odpowiednie zastosowanie przepisów k.p.k. w postępowaniu dyscyplinarnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa do obrony poprzez przeprowadzenie rozprawy odwoławczej pod nieobecność obwinionej, która należycie usprawiedliwiła swoją nieobecność z powodu choroby i wniosła o odroczenie. • Naruszenie zasady związania sądu odwoławczego zapatrywaniami prawnymi Sądu Najwyższego wyrażonymi w poprzednim orzeczeniu w tej samej sprawie.
Odrzucone argumenty
Argument Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego, że obecność obwinionej na rozprawie odwoławczej nie miała charakteru obowiązkowego i że art. 450 § 3 k.p.k. stanowił lex specialis wobec art. 117 § 2 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób nie dostrzec, że obwiniona w toku przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego nie stawiała się na wyznaczone rozprawy, usprawiedliwiając nieobecność stosownymi zaświadczeniami lekarskimi, co może rodzić podejrzenie, że zmierza ona do przedłużenia postępowania. • Nie można jednak przyjmować w takich sytuacjach innych standardów stosowania przepisów o charakterze gwarancyjnym, aniżeli standardy przewidziane wobec wszystkich innych oskarżonych, czy obwinionych.
Skład orzekający
Michał Laskowski
przewodniczący-sprawozdawca
Jerzy Grubba
członek
Dorota Rysińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja prawa do obrony w postępowaniu dyscyplinarnym, zwłaszcza w kontekście usprawiedliwionej nieobecności na rozprawie odwoławczej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania dyscyplinarnego wobec prokuratorów, ale zasady dotyczące prawa do obrony są uniwersalne dla postępowań karnych i dyscyplinarnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy prokuratora, który został ukarany wydaleniem ze służby, a następnie Sąd Najwyższy uchylił orzeczenie z powodu naruszenia jego prawa do obrony. Pokazuje to wagę proceduralnych gwarancji procesowych nawet w sprawach dyscyplinarnych.
“Prokurator stracił pracę przez długi, ale Sąd Najwyższy przywrócił mu szansę na obronę.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.