SDI 35/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez notariusz J. Ż. od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego przy Krajowej Radzie Notarialnej z dnia 16 marca 2015 r., które zmieniło orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby Notarialnej z dnia 16 grudnia 2014 r. Sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie dyscyplinarne wobec notariusz J. Ż. z powodu upływu terminu przedawnienia. Wyższy Sąd Dyscyplinarny zmienił to orzeczenie, uniewinniając obwinioną od popełnienia zarzucanego jej przewinienia zawodowego. Notariusz J. Ż. wniosła kasację, kwestionując zasadność prowadzonego postępowania i domagając się zwrotu kosztów. Sąd Najwyższy uznał kasację za niedopuszczalną z mocy ustawy. Zgodnie z art. 63e ustawy Prawo o notariacie, Sąd Najwyższy orzeka w sprawach dyscyplinarnych notariuszy w trybie przepisów k.p.k. o kasacji. Jednakże, zgodnie z art. 425 § 3 k.p.k., skarżący musi mieć interes prawny (gravamen) do zaskarżenia orzeczenia. Ponieważ Wyższy Sąd Dyscyplinarny uniewinnił J. Ż., nie miała ona interesu prawnego do zaskarżenia tego orzeczenia. Ponadto, kasacja nie spełniała wymogów formalnych określonych w art. 63a § 1 ustawy Prawo o notariacie, gdyż nie była skierowana do orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego, a jedynie podważała zasadność samego postępowania. Z tych przyczyn, na podstawie art. 531 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy pozostawił kasację bez rozpoznania, obciążając obwinioną kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaNiedopuszczalność kasacji w przypadku braku interesu prawnego strony uniewinnionej oraz wymogów formalnych środka zaskarżenia w sprawach dyscyplinarnych notariuszy.
Dotyczy specyficznego postępowania dyscyplinarnego notariuszy i stosowania przepisów k.p.k. w tym trybie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy strona uniewinniona od zarzucanego jej przewinienia zawodowego posiada interes prawny do wniesienia kasacji od orzeczenia uniewinniającego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, strona uniewinniona nie posiada interesu prawnego do wniesienia kasacji.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 425 § 3 k.p.k., skarżący musi mieć interes prawny (gravamen) do zaskarżenia orzeczenia. Uniewinnienie oznacza brak naruszenia praw lub interesów strony, co wyklucza możliwość wniesienia kasacji.
Czy kasacja wniesiona od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego w sprawie dyscyplinarnej notariusza może kwestionować zasadność samego postępowania dyscyplinarnego, a nie tylko orzeczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kasacja musi być skierowana do orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego i spełniać wymogi formalne określone w ustawie Prawo o notariacie.
Uzasadnienie
Przepisy art. 63a i 63b ustawy Prawo o notariacie stanowią, że kasacja może być wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa lub niewspółmierności kary i musi być skierowana do orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego. Kwestionowanie zasadności samego postępowania dyscyplinarnego nie jest podstawą do uwzględnienia kasacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. Ż. | osoba_fizyczna | obwiniona |
| Rzecznik Dyscyplinarny Krajowej Rady Notarialnej | organ_państwowy | strona postępowania |
Przepisy (14)
Główne
k.p.k. art. 531 § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd Najwyższy pozostawia kasację bez rozpoznania, gdy nie spełnia ona wymogów formalnych.
k.p.k. art. 425 § 3
Kodeks postępowania karnego
Wymóg posiadania interesu prawnego (gravamen) do zaskarżenia orzeczenia.
Prawo o notariacie art. 63e
Ustawa Prawo o notariacie
Określa właściwość Sądu Najwyższego w sprawach dyscyplinarnych notariuszy i tryb postępowania.
Prawo o notariacie art. 63a
Ustawa Prawo o notariacie
Określa podstawy i wymogi formalne kasacji w sprawach dyscyplinarnych notariuszy.
Prawo o notariacie art. 63b
Ustawa Prawo o notariacie
Określa podstawy i wymogi formalne kasacji w sprawach dyscyplinarnych notariuszy.
Pomocnicze
Prawo o notariacie art. 50
Ustawa Prawo o notariacie
Przepis określający przewinienie zawodowe notariusza.
Prawo o notariacie art. 52 § 1
Ustawa Prawo o notariacie
Przepis określający termin przedawnienia przewinienia zawodowego.
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa umorzenia postępowania.
k.p.k. art. 414 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa umorzenia postępowania.
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
Stosowanie przepisów o kasacji w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.
k.p.k. art. 530 § 2
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący odmowy przyjęcia kasacji, którego stosowanie zostało wyłączone w tym postępowaniu.
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.k. art. 636
Kodeks postępowania karnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
k.p.k. art. 637
Kodeks postępowania karnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy z powodu braku interesu prawnego strony uniewinnionej. • Kasacja nie spełnia wymogów formalnych, gdyż nie jest skierowana do orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego. • Przepis art. 63e ustawy Prawo o notariacie wyłącza stosowanie art. 530 § 2 k.p.k. w tym postępowaniu.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy • obwiniona nie ma interesu prawnego (tzw. gravamen) • nadzwyczajny środek zaskarżenia nie spełnia wymogów formalnych
Skład orzekający
Barbara Skoczkowska
przewodnicząca
Andrzej Ryński
sprawozdawca
Dariusz Świecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Niedopuszczalność kasacji w przypadku braku interesu prawnego strony uniewinnionej oraz wymogów formalnych środka zaskarżenia w sprawach dyscyplinarnych notariuszy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania dyscyplinarnego notariuszy i stosowania przepisów k.p.k. w tym trybie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy specyfiki postępowania dyscyplinarnego wobec notariuszy, co czyni ją interesującą głównie dla prawników zajmujących się tą dziedziną.
“Notariusz uniewinniony, ale chce skarżyć wyrok? Sąd Najwyższy wyjaśnia, dlaczego kasacja nie miała sensu.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt SDI 35/15 POSTANOWIENIE Dnia 3 września 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: Przewodnicząca: SSN Barbara Skoczkowska Sędziowie: SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Dariusz Świecki po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron, w dniu 3 września 2015 r., w sprawie J. Ż., obwinionej o przewinienie zawodowe z art. 50 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U.2014.164), kasacji obwinionej od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego przy Krajowej Radzie Notarialnej w […] z dnia 16 marca 2015 r. zmieniającego orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby Notarialnej w […] z dnia 16 grudnia 2014 r., na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 63e ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U.2014.164) p o s t a n o w i ł: 1. kasację obwinionej pozostawić bez rozpoznania; 2. obciążyć obwinioną wydatkami postępowania kasacyjnego w kwocie 20 (dwadzieścia) złotych UZASADNIENIE Sąd Dyscyplinarny Izby Notarialnej w […] orzeczeniem z dnia 16 grudnia 2014 r., na podstawie art. 17 § 1 pkt. 6 k.p.k. i art. 414 § 1 k.p.k. w zw. art. 69 ustawy Prawo o notariacie umorzył postępowanie dyscyplinarne wobec obwinionej notariusz J. Ż. o zarzucane jej przewinienie dyscyplinarne z art. 50 cyt. ustawy, wobec upływu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 52 § 1 ustawy Prawo o notariacie. Po rozpoznaniu odwołania obwinionej Wyższy Sąd Dyscyplinarny przy Krajowej Radzie Notarialnej orzeczeniem z dnia 16 marca 2015 r., zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że uniewinnił obwinioną od popełnienia zarzucanego jej przewinienia dyscyplinarnego i kosztami postępowania odwoławczego obciążył Krajową Radę Notarialną. Od powyższego orzeczenia notariusz J. Ż. wywiodła kasację, kwestionując zasadność prowadzonego wobec niej postępowania dyscyplinarnego oraz wniosła o zwrot kosztów dojazdu na poszczególne posiedzenia Sądu dyscyplinarnego, albowiem postępowanie to było wyrazem stosowanego wobec niej ostracyzmu i próbą wykluczenia z zawodu. Rzecznik Dyscyplinarny Krajowej Rady Notarialnej w odpowiedzi na kasację wniósł o jej pozostawienie bez rozpoznania oraz o obciążenie obwinionej kosztami postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniesiona przez notariusza J. Ż. kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy. Należy zaznaczyć, że zgodnie z treścią art. 63e ustawy Prawo o notariacie Sąd Najwyższy jest właściwy do orzekania w sprawach dyscyplinarnych notariuszy jedynie w trybie przepisów k.p.k. o kasacji. W konsekwencji zgodnie z treścią art. 425 § 3 k.p.k., stosowanego odpowiednio w postępowania kasacyjnym na podstawie art. 518 k.p.k., odwołujący się może skarżyć w kasacji jedynie rozstrzygnięcia naruszające jego prawa lub szkodzące jego interesom. Jednocześnie przepisy art. 63 a i b powołanej ustawy stanowią, że w postępowaniu dyscyplinarnym notariuszy kasacja może być wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa, jak również rażącej niewspółmierności kary dyscyplinarnej i skierowana jedynie do orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny. Analiza akt sprawy wskazuje, że Wyższy Sąd Dyscyplinarny przy Krajowej Radzie Notarialnej uniewinnił J. Ż. od popełnienia zarzucanego jej przewinienia zawodowego. W związku z tym obwiniona nie ma interesu prawnego (tzw. gravamen - art. 425 § 3 k.p.k. ) do zaskarżenia przedmiotowego orzeczenia. Niezależnie od tego, z treści wywiedzionej kasacji wynika, iż jej autorka nie kwestionuje zasadności wydanego w tej sprawie orzeczenia Sądu odwoławczego, lecz w jego kontekście podważa zasadność prowadzenia wobec niej postępowania dyscyplinarnego i postuluje o zwrot poniesionych przez nią kosztów tego postępowania. Zatem, wywiedziony w tej sprawie nadzwyczajny środek zaskarżenia nie spełnia wymogów formalnych, o których mowa w art. 63a § 1 ustawy Prawo o notariacie, albowiem nie jest skierowany do orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Z tych przyczyn przedmiotowa kasacja jest niedopuszczalna z mocy wskazanych wyżej przepisów ustawy, co w przytoczonych uwarunkowaniach procesowych mogłoby stanowić oczywisty powód do wydania zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji, jednak przewodniczący Wyższego Sądu Dyscyplinarnego przy Krajowej Radzie Notarialnej nie mógł tak postąpić, ponieważ przepis art. 63e wskazanej ustawy wyłącza stosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym notariuszy art. 530 § 2 k.p.k. Dlatego też zgodnie z treścią art. 531 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy pozostawił przyjętą kasację obwinionej, bez rozpoznania. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego oparto o art. 637 a k.p.k. w zw. z art. 636 i 637 k.p.k. i w zw. z art. 63e ustawy Prawo o notariacie.