Orzeczenie · 2012-01-10

SDI 33/11

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2012-01-10
SAOSinneodpowiedzialność zawodowaŚrednianajwyższy
radca prawnyetyka zawodowaSąd Najwyższyobraza sądupostępowanie dyscyplinarneprawo dyscyplinarnekasacjaprawo do obrony

Sprawa dotyczyła odpowiedzialności dyscyplinarnej radcy prawnego, który w piśmie do Ministra Sprawiedliwości użył obraźliwych określeń wobec sędziów Sądu Najwyższego, takich jak „antykonstytucyjny skandal”, „dać kopniaka na odczepne” czy „niezawisłość od rozumu”. Okręgowy Sąd Dyscyplinarny uznał go winnym naruszenia art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych w zw. z art. 30 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego i wymierzył karę upomnienia. Wyższy Sąd Dyscyplinarny utrzymał to orzeczenie w mocy. Obrońca wniósł kasację, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów k.p.k. dotyczących rozprawy pod nieobecność obwinionego, prawa do obrony, oceny dowodów oraz nieumorzenia postępowania. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając ją za oczywiście bezzasadną. Sąd podkreślił, że udział obwinionego w rozprawie odwoławczej nie jest bezwzględnie obowiązkowy, a zarzuty dotyczące naruszenia prawa do obrony nie znalazły potwierdzenia, zwłaszcza że obwiniony był profesjonalnym prawnikiem. Sąd uznał, że obraźliwe sformułowania dalece wykraczały poza granice dopuszczalnej krytyki i naruszały powagę Sądu Najwyższego, a zarzuty proceduralne nie miały wpływu na wynik sprawy. Kosztami postępowania kasacyjnego obciążono obwinionego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących prawa do obrony w postępowaniu dyscyplinarnym oraz granic dopuszczalnej krytyki orzeczeń sądowych przez profesjonalnych prawników.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania dyscyplinarnego wobec radców prawnych i specyficznych obraźliwych sformułowań.

Zagadnienia prawne (3)

Czy rozprawa dyscyplinarna przed sądem odwoławczym może odbyć się pod nieobecność obwinionego, który usprawiedliwił swoją nieobecność, a jego udział nie został uznany za konieczny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, udział obwinionego w rozprawie odwoławczej w postępowaniu dyscyplinarnym nie jest bezwzględnie obowiązkowy i może być uznany za prawo, a nie obowiązek, zwłaszcza gdy obwiniony jest profesjonalnym prawnikiem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 450 § 2 k.p.k. (stosowany odpowiednio) pozwala na uznanie udziału obwinionego w rozprawie odwoławczej za obowiązkowy tylko wtedy, gdy sąd uzna to za konieczne. W odróżnieniu od rozprawy głównej, udział w rozprawie odwoławczej jest prawem, które nie ma charakteru bezwzględnego. Dodatkowo, profesjonalny prawnik ma inne sposoby realizacji prawa do obrony.

Czy użycie obraźliwych sformułowań wobec sędziów Sądu Najwyższego w piśmie procesowym stanowi przewinienie dyscyplinarne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, użycie obraźliwych sformułowań wobec sędziów Sądu Najwyższego, które dalece wykraczają poza granice dopuszczalnej krytyki i naruszają powagę sądu, stanowi przewinienie dyscyplinarne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zwroty takie jak „dać kopniaka na odczepne”, „niezawisłość od rozumu” czy „antykonstytucyjny skandal” są obraźliwe, pozbawione merytorycznej treści i zmierzają do obrażenia sądu. Podkreślono, że obwiniony miał czas na kontrolę formy wypowiedzi, a jego długoletnia praktyka używania podobnych zwrotów nie stanowi usprawiedliwienia.

Czy naruszenie prawa do obrony poprzez przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność obwinionego, który usprawiedliwił swoją nieobecność, może stanowić podstawę do uwzględnienia kasacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Naruszenie prawa do obrony może stanowić podstawę kasacji, ale tylko wtedy, gdy wykazano, że miało ono wpływ na treść orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że nawet jeśli procedowanie pod nieobecność obwinionego było uchybieniem, obrońca nie wykazał w kasacji, jakie negatywne konsekwencje wynikły z tej nieobecności i jaka aktywność obrończa mogłaby spowodować odmienne rozstrzygnięcie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
obwiniony

Strony

NazwaTypRola
radca prawnyosoba_fizycznaobwiniony
Zastępca Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnychinstytucjainna

Przepisy (10)

Główne

u.r.p. art. 64 § 1 pkt 2

Ustawa o radcach prawnych

Naruszenie zasad etyki zawodowej poprzez użycie obraźliwych sformułowań wobec sądu.

K.E.R.P. art. 30

Kodeks Etyki Radcy Prawnego

Obowiązek zachowania umiaru i taktu wobec sądu.

u.r.p. art. 65 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o radcach prawnych

Wymierzenie kary upomnienia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 10

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza - rozprawa bez udziału obwinionego lub jego obrońcy.

k.p.k. art. 450 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Możliwość uznania udziału obwinionego w rozprawie odwoławczej za obowiązkowy tylko wtedy, gdy sąd uzna to za konieczne.

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Prawo do obrony.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek umorzenia postępowania, gdy czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego.

u.r.p. art. 706

Ustawa o radcach prawnych

Obciążenie kosztami postępowania kasacyjnego.

u.r.p. art. 625 § ust. 1

Ustawa o radcach prawnych

Koszty postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obraźliwe sformułowania użyte przez radcę prawnego naruszyły powagę Sądu Najwyższego. • Zarzuty dotyczące naruszenia prawa do obrony nie miały wpływu na wynik sprawy. • Nieobecność obwinionego na rozprawie odwoławczej nie stanowiła bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. poprzez przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność obwinionego. • Rażące naruszenie art. 6 k.p.k. poprzez pozbawienie obwinionego prawa do obrony. • Rażące naruszenie art. 7 k.p.k. poprzez ocenę dowodów niezgodną z zasadami prawidłowego rozumowania. • Rażące naruszenie art. 17 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. poprzez nieumorzenie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

„antykonstytucyjny skandal” • „dać kopniaka na odczepne” • „niezawisłość od rozumu” • „dalece wykraczają poza granice dopuszczalnej krytyki orzeczeń sądowych, przez co w sposób ewidentny naruszają powagę Sądu” • „udział obwinionego na rozprawie przed sądem rozpoznającym odwołanie od orzeczenia sądu pierwszej instancji jest obowiązkowy jedynie wówczas, gdy prezes sądu lub sąd uzna to za konieczne” • „postępowanie dyscyplinarne (...) dotyczy odpowiedzialności zawodowej, a nie karnej obwinionego” • „pozwala na mniej rygorystyczne stosowanie norm gwarancyjnych”

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

przewodniczący-sprawozdawca

Krzysztof Cesarz

członek

Jarosław Matras

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do obrony w postępowaniu dyscyplinarnym oraz granic dopuszczalnej krytyki orzeczeń sądowych przez profesjonalnych prawników."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania dyscyplinarnego wobec radców prawnych i specyficznych obraźliwych sformułowań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest zachowanie profesjonalizmu i szacunku wobec sądów, nawet w obliczu frustracji. Pokazuje też subtelności prawa do obrony w postępowaniach dyscyplinarnych.

Radca prawny przegrał kasację za obraźliwe słowa wobec Sądu Najwyższego: „dać kopniaka na odczepne”

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst