SDI 30/12

Sąd Najwyższy2013-01-29
SNinnepostępowanie dyscyplinarneWysokanajwyższy
radca prawnyaplikant radcowskiodpowiedzialność dyscyplinarnasamorząd zawodowyuchybienie proceduralneskład sądukasacjaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uchylił orzeczenia dyscyplinarne dotyczące aplikanta radcowskiego M. Z. z powodu proceduralnych uchybień w składzie sądu pierwszej instancji.

Aplikant radcowski M. Z. został początkowo uznany winnym prowadzenia działalności gospodarczej niezgodnej z prawem o radcach prawnych i ukarany upomnieniem. Wyższy Sąd Dyscyplinarny uniewinnił go, jednak Minister Sprawiedliwości wniósł kasację. Sąd Najwyższy, stwierdzając rażące uchybienie proceduralne w sądzie pierwszej instancji (nieprawidłowy skład sądu), uchylił oba orzeczenia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła aplikanta radcowskiego M. Z., który został uznany przez Okręgowy Sąd Dyscyplinarny za winnego prowadzenia działalności gospodarczej (PKD 7411 Z) i oferowania usług zastępstwa procesowego na stronie internetowej, nie posiadając do tego uprawnień, co wprowadzało w błąd klientów. Wymierzono mu karę upomnienia. Po odwołaniu aplikanta, Wyższy Sąd Dyscyplinarny uniewinnił go. Minister Sprawiedliwości złożył kasację, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, stwierdził rażące uchybienie proceduralne w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji – brak obecności dwóch członków składu orzekającego na rozprawie. Z tego powodu, na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., Sąd Najwyższy uchylił zarówno zaskarżone orzeczenie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego, jak i orzeczenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, obecność wszystkich członków składu orzekającego od wywołania sprawy do ogłoszenia wyroku jest bezwzględną przesłanką procesową.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że brak obecności dwóch członków składu orzekającego na rozprawie stanowi rażące uchybienie proceduralne, które obliguje do uchylenia orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie orzeczenia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

M. Z. (w zakresie uchylenia orzeczeń)

Strony

NazwaTypRola
M. Z.osoba_fizycznaaplikant radcowski
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Zastępca Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnychorgan_państwowyuczestnik postępowania

Przepisy (9)

Główne

u.r.p. art. 64 § 1 pkt 1 i 2

Ustawa o radcach prawnych

Dotyczy przewinienia dyscyplinarnego polegającego na prowadzeniu działalności gospodarczej niezgodnej z przepisami lub wprowadzaniu w błąd co do kwalifikacji.

u.r.p. art. 35 § 1

Ustawa o radcach prawnych

Określa zakres działalności radców prawnych i aplikantów.

k.p.k. art. 439 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym nieprawidłowy skład sądu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Reguluje kwestie uchylenia orzeczenia i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.

k.p.k. art. 414 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy rozstrzygnięć nieprzewidzianych przepisami ustawy.

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

Stosuje przepisy k.p.k. do postępowań dyscyplinarnych.

k.p.k. art. 17 § 1 pkt 3

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki umorzenia postępowania.

u.r.p. art. 74¹

Ustawa o radcach prawnych

Reguluje postępowanie dyscyplinarne w sprawach radców prawnych.

k.p.k. art. 436

Kodeks postępowania karnego

Reguluje zakres rozpoznania kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieprawidłowy skład sądu pierwszej instancji (brak obecności dwóch członków składu orzekającego na rozprawie).

Godne uwagi sformułowania

obecność wszystkich członków składu orzekającego na rozprawie aktualizuje się od chwili wywołania sprawy aż do ogłoszenia wyroku uchybienie miał obowiązek dostrzec Wyższy Sąd Dyscyplinarny, czego niestety nie uczynił uchybienie o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

przewodniczący-sprawozdawca

Krzysztof Cesarz

członek

Dariusz Świecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność postępowania dyscyplinarnego i wymogi dotyczące składu sądu orzekającego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań dyscyplinarnych radców prawnych, ale zasady dotyczące składu sądu mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak drobne uchybienia proceduralne mogą doprowadzić do uchylenia orzeczeń, nawet jeśli zarzuty merytoryczne wydają się istotne. Podkreśla znaczenie formalnych wymogów w postępowaniu sądowym.

Błąd formalny w sądzie dyscyplinarnym uchyla orzeczenie. Jakie to ma znaczenie dla prawników?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt SDI 30/12
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 stycznia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Krzysztof Cesarz
‎
SSN Dariusz Świecki
przy udziale Zastępcy Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych radcy prawnego Barbary Bołtryk - Czechowskiej
w sprawie aplikanta radcowskiego
M. Z.
uniewinnionego od zarzutu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 35 ust. 1 ustawy o radcach prawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 10, poz. 65 ze zm.)
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
w dniu 29 stycznia 2013 r.,
kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na niekorzyść uniewinnionego
od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych w W. z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt WO-[…]
zmieniającego orzeczenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w […]
z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt OSD […]
uchyla zaskarżone orzeczenie oraz zmienione nim orzeczenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w […] z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt OSD […] i sprawę przekazuje Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Aplikant radcowski M. Z. orzeczeniem Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w
[…]
z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt OSD
[…]
, został uznany za winnego tego, że od dnia złożenia ślubowania aplikanckiego tj. od dnia 7 stycznia 2010 r., prowadził działalność gospodarczą sklasyfikowaną w PKD pod symbolem 7411 Z - zarezerwowaną dla osób posiadających szczególne uprawnienia i na stronie internetowej „www.
[…]
.pl” oferował do dnia 24 lutego 2011 r. usługi w zakresie zastępstwa procesowego w postępowaniach przed sądem i organami administracji publicznej na terenie Polski, nie posiadając do tego uprawnień, tym samym wprowadzając w błąd potencjalnych klientów co do swoich kwalifikacji i umiejętności, tj. przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 10, poz. 65 ze zm.). Za to przewinienie została mu wymierzona kara dyscyplinarna upomnienia.
Od tego orzeczenia odwołanie złożył obwiniony i wniósł o uniewinnienie od przypisanego mu przewinienia dyscyplinarnego.
Wyższy Sąd Dyscyplinarny Krajowej Izby Radców Prawnych w W. orzeczeniem z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt WO-
[…]
, na podstawie art. 17 § 1 ust. 3 k.p.k. uniewinnił obwinionego od przypisanego mu czynu.
Orzeczenie Sądu drugiej instancji zostało zaskarżone kasacją Ministra Sprawiedliwości na niekorzyść obwinionego, w której podniesiono zarzut rażącego naruszenia prawa w postaci obrazy przepisów prawa procesowego, mającej wpływ na treść orzeczenia tj.:
-
art. 437 § 1 i 2 k.p.k. poprzez naruszające jego dyspozycję uchylenie się od rozstrzygnięcia w przedmiocie sposobu rozpoznania środka odwoławczego i jednoczesne rozstrzygnięcie co do istoty sprawy;
-
art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. w zw. art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 74¹ ustawy o radcach prawnych, poprzez zawarcie w orzeczeniu rozstrzygnięcia nie przewidzianego przepisami ustawy, tj. wydanie orzeczenia o uniewinnieniu obwinionego w sytuacji, gdy stwierdzenie po rozpoczęciu przewodu sądowego, że społeczna szkodliwość czynu zarzucanego obwinionemu jest znikoma, winno skutkować umorzeniem postępowania.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów Minister Sprawiedliwości wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Wyższemu Sądowi Dyscyplinarnemu Krajowej Izby Radców Prawnych w W. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Niezależnie od podniesionych przez Ministra Sprawiedliwości zarzutów, wobec stwierdzenia w procedowaniu przed Sądem pierwszej instancji przesłanki określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., konieczne stało się uchylenie nie tylko zaskarżonego orzeczenia, ale również orzeczenia Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w
[…]
z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt OSD
[…]
. Na rozprawie pierwszo-instancyjnej przed Okręgowym Sądem Dyscyplinarnym w dniu 12 grudnia 2011 r., kiedy to nastąpiło ogłoszenie orzeczenia w sprawie obwinionego M. Z., obecna była jedynie sędzia-przewodnicząca – A. M.-D., brak było natomiast dwóch pozostałych członków składu sędziowskiego – A. W. i Z. P.. Oznacza to, że w postępowaniu tym dwoje członków składu sądzącego nie było obecnych na całej rozprawie, co znajduje potwierdzenie w protokole ogłoszenia orzeczenia, jak i oświadczeniu Przewodniczącej Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w
[…]
.
Należy podkreślić, że obecność wszystkich członków składu orzekającego na rozprawie aktualizuje się od chwili wywołania sprawy aż do ogłoszenia wyroku, a zatem nie ogranicza się jedynie do fazy postępowania dowodowego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2001 r., II KKN 283/01, LEX nr 54975, Prok.i Pr.-wkł. 2002/9/9; por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2010 r., V KK 158/10, Biul.PK 2010/6/25, LEX nr 612470). To uchybienie miał obowiązek dostrzec Wyższy Sąd Dyscyplinarny Krajowej Izby Radców Prawnych, czego niestety nie uczynił.
W tej  sytuacji, tj. po stwierdzeniu uchybienia o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie oraz zmienione nim orzeczenie Sądu pierwszej instancji, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Okręgowemu Sądowi Dyscyplinarnemu Okręgowej Izby Radców Prawnych w
[…]
, na podstawie art. 436 k.p.k. w zw. z art. 74¹ ustawy o radcach prawnych, uznając zarzuty kasacyjne za przedwczesne, nadmieniając jednocześnie, że ich zasadność wydaje się być oczywista.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w wyroku.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI