SDI 11/13

Sąd Najwyższy2013-07-25
SNinneprawo dyscyplinarneŚrednianajwyższy
dyscyplinaprokuratorsąd najwyższykasacjagodność urzędupolicjakontrola instancyjna

Sąd Najwyższy oddalił kasacje prokuratora i jego obrońcy, uznając za bezzasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i błędnej oceny prawnej zachowania obwinionego.

Prokurator został uznany winnym przewinienia dyscyplinarnego polegającego na utrudnianiu funkcjonariuszom Policji wykonywania czynności służbowych i lekceważącym traktowaniu. W kasacjach zarzucano rażącą obrazę przepisów proceduralnych oraz nieprawidłową subsumpcję art. 66 ustawy o prokuraturze. Sąd Najwyższy oddalił obie kasacje, uznając zarzuty za bezzasadne i podzielając stanowisko sądów dyscyplinarnych niższych instancji co do oceny ustaleń faktycznych i prawnej oceny zachowania obwinionego.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionych przez prokuratora i jego obrońcę od orzeczenia Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego, które utrzymało w mocy orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego pierwszej instancji. Sąd Dyscyplinarny uznał prokuratora winnym przewinienia dyscyplinarnego z art. 66 ustawy o prokuraturze i wymierzył mu karę upomnienia. Kasacje zarzucały rażącą obrazę przepisów proceduralnych (art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k.) polegającą na nierzetelnym rozważeniu zarzutów odwołania, w tym zaniechaniu ustosunkowania się do zarzutów obrazy prawa materialnego i powierzchownym rozważeniu zarzutu dowolności ustaleń. Ponadto, zarzucano rażącą obrazę art. 66 ustawy o prokuraturze poprzez jego nieprawidłową subsumpcję, kwestionując ocenę prawną zachowania obwinionego jako uchybiającego godności urzędu prokuratora. Sąd Najwyższy oddalił obie kasacje jako bezzasadne. Uzasadnił, że zarzuty dotyczące kontroli odwoławczej w zakresie ustaleń faktycznych miały charakter dowolnej polemiki, a sąd odwoławczy starannie analizował zastrzeżenia. Sąd Najwyższy zgodził się z oceną sądu odwoławczego, że rzekome sprzeczności w zeznaniach funkcjonariuszy Policji nie podważały poprawności ustaleń faktycznych. Odnosząc się do oceny prawnej zachowania, Sąd Najwyższy odesłał do rozważań sądu odwoławczego, wskazując, że sądy dyscyplinarne poprawnie zakreśliły ramy przewinienia dyscyplinarnego, a zachowanie obwinionego (odmowa okazania dokumentu tożsamości, lekceważące traktowanie, grożenie konsekwencjami służbowymi) niewątpliwie stanowi uchybienie godności urzędu prokuratorskiego, niezależnie od interpretacji przepisów prawa karnego, administracyjnego czy konstytucyjnego. Dbałość o godność urzędu nakazywała obwinionemu poddać się sprawdzeniu tożsamości z zachowaniem akceptowalnych form komunikowania zastrzeżeń.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty te zostały przez sąd odwoławczy poddane starannej analizie, a zastrzeżenia do ustaleń faktycznych miały charakter dowolnej polemiki.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd odwoławczy starannie analizował zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych i oceny dowodów, a zarzuty w kasacji miały charakter polemiczny i nie wykazywały konkretnych naruszeń zasad doświadczenia życiowego, logiki czy braku oparcia w materiale dowodowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić obie kasacje

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w imieniu sądów dyscyplinarnych)

Strony

NazwaTypRola
prokuratorinneobwiniony
Rzecznik Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnymorgan_państwowyinna
obrońca obwinionegoinneobrońca

Przepisy (11)

Główne

u.p. art. 66

Ustawa o prokuraturze

Pomocnicze

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.w. art. 121

Kodeks wykroczeń

Sąd wskazał, że zarzuty obwinionego odnosiły się do rzekomego naruszenia tego przepisu, jednak ocena prawna zachowania nie była zależna od jego brzmienia.

Konstytucja RP art. 47

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 51

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 63

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.p. art. 14 § ust. 1

Ustawa o Policji

u.p. art. 15

Ustawa o Policji

k.p.a. art. 227

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Rady Ministrów art. § 2 ust. 3

Rozporządzenie w sprawie sposobu postępowania przy wykonywaniu niektórych uprawnień policjantów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych miały charakter dowolnej polemiki i nie wykazywały naruszenia zasad doświadczenia życiowego, logiki ani braku oparcia w materiale dowodowym. Zachowanie prokuratora (odmowa okazania dokumentu, lekceważenie, grożenie konsekwencjami) stanowiło uchybienie godności urzędu prokuratorskiego, niezależnie od interpretacji przepisów prawa materialnego. Sądy dyscyplinarne prawidłowo zakreśliły ramy przewinienia dyscyplinarnego.

Odrzucone argumenty

Rażąca obraza przepisów postępowania przez nierzetelną kontrolę odwoławczą. Rażąca obraza art. 66 ustawy o prokuraturze przez nieprawidłową subsumpcję. Działania funkcjonariuszy Policji były niezgodne z prawem, a obwiniony realizował swoje konstytucyjnie gwarantowane prawa. Zapowiedź podjęcia działań gwarantowanych przepisami nie stanowi uchybienia godności urzędu.

Godne uwagi sformułowania

zarzuty obu kasacji częściowo pokrywają się zarzuty zawarte w odwołaniach obwinionego i jego obrońcy zostały przez Sąd odwoławczy poddane starannej analizie zastrzeżenia do dokonanych ustaleń faktycznych mają charakter dowolnej polemiki, pozbawionej konkretnych zarzutów uwagi te, w ocenie Sądu Najwyższego, zasługują na pełną aprobatę prezentowana przez obwinionego i jego obrońcę argumentacja wskazująca na brak prawnych podstaw działań funkcjonariuszy Policji, nie może być uznana za trafną Niewątpliwie tak widziane zachowanie obwinionego stanowi uchybienie godności urzędu prokuratorskiego Dbałość o poszanowanie godności urzędu nakazywała obwinionemu poddać się sprawdzeniu tożsamości przy zachowaniu akceptowalnych w relacjach społecznych form komunikowania funkcjonariuszom ewentualnych zastrzeżeń co do zasadności tej czynności.

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

przewodniczący

Małgorzata Gierszon

sędzia

Piotr Hofmański

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia uchybienia godności urzędu prokuratora w kontekście interakcji z organami ścigania oraz standardy kontroli odwoławczej w postępowaniach dyscyplinarnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prokuratora i jego interakcji z Policją; ogólne zasady dotyczące godności urzędu i kontroli odwoławczej mogą być stosowane szerzej, ale stan faktyczny jest specyficzny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy postępowania dyscyplinarnego wobec prokuratora, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tym obszarze. Pokazuje, jak sąd najwyższej instancji ocenia zachowanie urzędnika państwowego w kontekście jego obowiązków i praw.

Prokurator przed Sądem Najwyższym: Czy odmowa okazania dokumentu tożsamości i lekceważenie policji to uchybienie godności urzędu?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt SDI 11/13
POSTANOWIENIE
Dnia 25 lipca 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Przewodniczący:
SSN Andrzej Siuchniński
‎
Sędziowie SN:
Małgorzata Gierszon
‎
Piotr Hofmański (sprawozdawca)
Protokolant : Katarzyna Wojnicka
przy udziale Rzecznika Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Karnej w dniu 25 lipca 2013 r.
sprawy prokuratora
obwinionego o przewinienie dyscyplinarne z art. 66 ustawy o prokuraturze,
z powodu kasacji wniesionych przez obwinionego i obrońcę obwinionego
od orzeczenia Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym z dnia 26 lutego 2013 r.,
utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym z dnia 22 października 2012 r.
p o s t a n o w i ł
1. oddalić obie kasacje,
2. kosztami postępowania kasacyjnego w kwocie 20 zł (słownie dwudziestu złotych) obciążyć obwinionego.
UZASADNIENIE
Orzeczeniem z dnia 22 października 2012 r., Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym uznał prokuratora winnym przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 66 ustawy o prokuraturze i za to wymierzył mu karę dyscyplinarną upomnienia.
Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów
przy Prokuratorze Generalnym, orzeczeniem z dnia 26 lutego 2013 r. utrzymał w mocy orzeczenie I instancji.
Od powyższego orzeczenia kasacje wnieśli obwiniony i obrońca obwinionego. Obwiniony w osobistej kasacji zarzucił:
1.
rażącą obrazę przepisu art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k., polegającą na nierzetelnym i powierzchownym rozważeniu przez Sąd odwoławczy zarzutów podniesionych w odwołaniu obwinionego i jego obrońcy, w szczególności:
a)
zaniechaniu ustosunkowania się do zarzutów obrazy prawa materialnego w pkt 1 i 4 odwołania,
b)
powierzchownym rozważeniu zarzutu dowolności ustaleń I instancji;
2.
rażącą obrazę przepisu art. 66 ustawy o prokuraturze poprzez jego nieprawidłową subsumpcję, polegającą na:
a)
wyrażeniu oczywiście błędnego poglądu, jakoby zachowanie obwinionego przedstawione w zarzucie jako utrudnianie  funkcjonariuszom Policji wykonywania czynności służbowych zgodnych z treścią art. 65 § 2 k.w., poprzez odmowę okazania dokumentu tożsamości i lekceważące traktowanie, stanowi uchybienie godności urzędu prokuratora, podczas gdy prawidłowa ocena prawna zdarzenia będącego przedmiotem postępowania, uwzględniająca treść przepisów art. 47 i 51 Konstytucji RP oraz art. 14 ust. 1 i 15 ustawy o Policji prowadzi do wniosku, iż działania funkcjonariuszy były niezgodne z prawem, zaś obwiniony realizował swoje konstytucyjnie gwarantowane prawa podmiotowe, nie wykraczając przy tym poza przyjęte normy prezentowania swoich argumentów;
b)
na wyrażeniu błędnego poglądu, jakoby zachowanie obwinionego przedstawione w zarzucie jako grożenie funkcjonariuszowi Policji podjęciem wobec niego kroków natury służbowej, stanowi uchybienie godności urzędu prokuratora, podczas gdy prawidłowa ocena prawna zdarzenia będącego przedmiotem postępowania uwzględniająca treść przepisów art. 63 Konstytucji RP oraz art. 227 k.p.a. i § 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów sprawie sposobu postępowania przy wykonywaniu niektórych uprawnień policjantów, prowadzi do wniosku, iż obwiniony zapowiadając podjęcie działań gwarantowanych mu cytowanymi przepisami nie uchybił godności sprawowanego urzędu.
Obrońca obwinionego zarzucił w kasacji rażącą obrazę przepisów prawa procesowego – art 457 § 3 w zw. z art 433 § 2 k.p.k., mającą wpływ na treść orzeczenia, polegającą na powierzchownym i nierzetelnym ustosunkowaniu się do zarzutu sformułowanego w odwołaniu, dotyczącego pominięcia całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy oraz nieuzasadnionego i dowolnego uznania za udowodnione faktów i okoliczności podawanych jedynie przez świadków […], mimo sprzeczności między zeznaniami w/w funkcjonariuszy Policji a dowodami o charakterze osobowym, jak i sporządzonymi przez nich notatkami z przeprowadzonej interwencji.
W konkluzjach obu kasacji wniesiono o uchylenie orzeczeń sądów dyscyplinarnych obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zarówno kasację obrońcy, jak i kasację osobistą obwinionego, należało oddalić jako bezzasadne. Ze względu na to, że zarzuty obu kasacji częściowo pokrywają się, zasadne jest łączne ich rozważenie.
W pierwszej kolejności odnieść należy się do (podniesionych w obu kasacjach) zarzutów nierzetelnej kontroli odwoławczej w zakresie ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie. Dotyczące tej kwestii zarzuty zawarte w odwołaniach obwinionego i jego obrońcy zostały przez Sąd odwoławczy poddane starannej analizie. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu odwoławczego, że zawarte w treści odwołań zastrzeżenia do dokonanych ustaleń faktycznych mają charakter dowolnej polemiki, pozbawionej konkretnych zarzutów wskazujących czy to na naruszenie zasad doświadczenia życiowego bądź logiki, czy to na dokonanie ustaleń bez oparcia w materiale dowodowym. Podniesione przez obrońcę obwinionego rzekome sprzeczności w zeznaniach funkcjonariuszy Policji, czy w treści ich notatek, nie mają charakteru zasadniczego i nie mogą podważać poprawności ustaleń faktycznych, rzetelnie i wnikliwie skontrolowanych przez Sąd odwoławczy. W szczególności Sąd odwoławczy na s. 6-11 uzasadnienia orzeczenia wskazał, dlaczego ocena dowodów dokonana przez Sąd Dyscyplinarny I instancji nie może być skutecznie podważona; uwagi te, w ocenie Sądu Najwyższego, zasługują na pełną aprobatę, a ponowne analizowanie tych kwestii byłoby dublowaniem przeprowadzonej w sprawie kontroli odwoławczej.
Jeśli zaś chodzi o zarzuty odnoszące się do oceny prawnej zachowania przypisanego obwinionemu, w szczególności zasadności uznania go za uchybiające godności urzędu prokuratorskiego (takie znaczenie mają w istocie zarzuty zawarte w pkt 1a, pkt 2a i pkt 2b kasacji obwinionego prokuratora), odesłać należy w całości do obszernych i przekonujących rozważań Sądu odwoławczego zawartych na s. 11-17 uzasadnienia jego orzeczenia. Wskazano tam argumenty, dla których prezentowana przez obwinionego i jego obrońcę argumentacja wskazująca na brak prawnych podstaw działań funkcjonariuszy Policji, nie może być uznana za trafną. Sądy dyscyplinarne obu instancji poprawnie zakreśliły ramy przewinienia dyscyplinarnego obwinionego, wskazując, że polegało ono na odmowie okazania dokumentu tożsamości, lekceważącym i aroganckim zachowaniu obwinionego wobec funkcjonariuszy, czym utrudniał im wykonanie obowiązków służbowych, a nadto grożeniu im konsekwencjami służbowymi. Niewątpliwie tak widziane zachowanie obwinionego stanowi uchybienie godności urzędu prokuratorskiego, niezależnie od brzmienia rzekomo naruszonych przepisów art. 121 k.w. czy norm prawa administracyjnego, nie wspominając już o normach konstytucyjnych. Dbałość o poszanowanie godności urzędu nakazywała obwinionemu poddać się sprawdzeniu tożsamości przy zachowaniu akceptowalnych w relacjach społecznych form komunikowania funkcjonariuszom ewentualnych zastrzeżeń co do zasadności tej czynności. W ocenie Sądu Najwyższego poprawność uznania przypisanego obwinionemu czynu jako uchybiającego godności urzędu nie może budzić wątpliwości.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI