SA/Sz 97/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2004-02-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dodatek mieszkaniowytytuł prawny do lokalumałżeństworozwódmajątek wspólnygospodarstwo domoweprawo spółdzielczelokal mieszkalny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego, uznając, że skarżąca posiada tytuł prawny do lokalu, mimo że przydział był na męża.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego T. O. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Organ uznał, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do lokalu, ponieważ przydział był na jej byłego męża. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że spółdzielcze prawo do lokalu nabyte w trakcie małżeństwa należy do majątku wspólnego, a po rozwodzie i w kontekście prowadzenia odrębnych gospodarstw domowych, skarżąca może być uprawniona do dodatku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę T. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego. Organy administracji uznały, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do lokalu, ponieważ przydział lokalu spółdzielczego nastąpił na rzecz jej byłego męża, T. J., w czasie trwania małżeństwa. Sąd administracyjny uznał jednak, że spółdzielcze prawo do lokalu nabyte w trakcie małżeństwa, gdy obowiązywała wspólność ustawowa, wchodzi do majątku wspólnego obojga małżonków. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na wyrok rozwodowy oraz toczący się proces o podział majątku, a także na fakt prowadzenia przez skarżącą i jej byłego męża odrębnych gospodarstw domowych. W ocenie Sądu, organy administracji powinny rozważyć prawo skarżącej do dodatku mieszkaniowego w kontekście tych okoliczności, zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, osoba taka może posiadać tytuł prawny do lokalu, jeśli prawo to zostało nabyte w trakcie małżeństwa i stanowiło majątek wspólny, a po rozwodzie, w kontekście odrębnych gospodarstw domowych, może być uprawniona do dodatku mieszkaniowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółdzielcze prawo do lokalu nabyte w czasie trwania małżeństwa i wspólności ustawowej stanowi majątek wspólny. Po rozwodzie, w sytuacji prowadzenia odrębnych gospodarstw domowych, należy rozważyć prawo do dodatku mieszkaniowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

u.n.l.m.i.d.m. art. 39 § 1

Ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych

Dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mieszkającym w lokalach, do których mają tytuł prawny, jeżeli spełnione są kryteria dochodowe. Kluczowe jest posiadanie tytułu prawnego do lokalu.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję administracyjną w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

p.s. art. 215 § 2

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze

Spółdzielcze prawo do lokalu przydzielonego obojgu małżonkom lub jednemu z nich w czasie trwania małżeństwa dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny należy wspólnie do obojga małżonków.

u.s.m.

Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych

Zmiana przepisów w zakresie spółdzielczych praw do lokali nie spowodowała automatycznego wyłączenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu z majątku wspólnego.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółdzielcze prawo do lokalu nabyte w trakcie małżeństwa stanowi majątek wspólny. Po rozwodzie, w sytuacji prowadzenia odrębnych gospodarstw domowych, skarżąca może być uprawniona do dodatku mieszkaniowego. Organy administracji skupiły się wyłącznie na kwestii tytułu prawnego, pomijając istotę sprawy i stan faktyczny.

Odrzucone argumenty

Skarżąca nie posiada tytułu prawnego do lokalu, gdyż przydział był na byłego męża.

Godne uwagi sformułowania

spółdzielcze prawo do lokalu przydzielonego obojgu małżonkom lub jednemu z nich w czasie trwania małżeństwa dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny należy wspólnie do obojga małżonków organy orzekające w sprawie skupiły się wyłącznie na kwestii tytułu prawnego do lokalu twierdząc kategorycznie, bez wdawania się w istotę sprawy

Skład orzekający

Iwona Tomaszewska

przewodniczący

Katarzyna Grzegorczyk-Meder

sprawozdawca

Marzena Kowalewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia tytułu prawnego do lokalu w kontekście dodatków mieszkaniowych dla byłych małżonków, zwłaszcza w sprawach podziału majątku i odrębnych gospodarstw domowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wynikającej z przepisów o prawie spółdzielczym i dodatkach mieszkaniowych obowiązujących w określonym czasie. Może wymagać analizy w kontekście aktualnych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu związanego z prawami do lokalu po rozwodzie i możliwością uzyskania wsparcia finansowego w postaci dodatku mieszkaniowego, co jest istotne dla wielu osób.

Czy po rozwodzie możesz dostać dodatek mieszkaniowy do lokalu, który formalnie jest na byłego męża?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 97/02 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-02-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-01-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Iwona Tomaszewska /przewodniczący/
Katarzyna Grzegorczyk-Meder /sprawozdawca/
Marzena Kowalewska
Symbol z opisem
621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
Hasła tematyczne
Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del.Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędzia WSA Marzena Kowalewska Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder/spr/ Protokolant : st.sekr.sąd. Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2004r. sprawy ze skargi T. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu Towarzystwa Budownictwa Społecznego "P. sp. z o.o. z dnia [...]r. Nr [...] II. nie orzeka w przedmiocie wykonania uchylonych decyzji. .
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję, działającego z upoważnienia Rady Miasta udzielonego uchwałami Nr [...] z dnia [...] r. i Nr [...] z dnia [...] r., Prezesa Zarządu Towarzystwa Budownictwa Społecznego ‘P.’ Spółka z o.o. z siedzibą Nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przyznania T. J. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podaje, że zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787 ze zmianami), dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mieszkającym w lokalach, do których mają tytuł prawny. Tymczasem T. J. nie posiada tytułu prawnego do lokalu Nr [...] przy ul.[...] w S., gdyż tytuł prawny posiada T. J., na podstawie przydziału lokalu mieszkalnego Nr [...] z dnia [...] r., i który jest jednocześnie członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej "B." w S.. Organ odwoławczy nie podzielił argumentów przytoczonych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że wpływ na prawo do dodatku mieszkaniowego ma wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] r. –sygn.akt [...] w przedmiocie ustalenia sposobu korzystania z mieszkania rozwiedzionych małżonków T. i T. J. W ocenie Kolegium wyrok ten nie ustalił jednak komu z byłych małżonków przysługuje prawo do lokalu.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. O. ( po wniesieniu skargi skarżąca zawiadomiła Sąd, że zawarła w dniu [...] r. związek małżeński i nosi nazwisko O.), wnosi o wnikliwe rozpatrzenie jej sprawy i uwzględnienie sytuacji materialnej skarżącej. T. O. ponownie powołuje się na wyrok Sądu Okręgowego z dnia [...] r. ustalający sposób korzystania z mieszkania nr [...] przy ul. N. w S. przez skarżącą, jej byłego męża oraz wspólne dzieci. Podaje również, że w sądzie toczy się od dwóch lat sprawa o podział majątku, a mąż skarżącej – T. J. samowolnie ustalił sobie wysokość czynszu za wspólne mieszkanie w wysokości [...] opłat. Interwencje T. O. w Spółdzielni Mieszkaniowej "B." o rozdzielenie czynszu zostały rozpatrzone odmownie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o oddalenie skargi i podtrzymuje argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem ( jeżeli ustawy nie stanowią inaczej).
Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny , który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego.
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 39 ust. 1 z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787 ze zmianami),dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mieszkającym w lokalach, do których mają tytuł prawny, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekracza [...]% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i [...]% w gospodarstwie wieloosobowym.
Treść tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że decyzje organu administracji publicznej w sprawie dodatku mieszkaniowego nie są decyzjami uznaniowymi, albowiem do otrzymania prawa do dodatku niezbędne jest spełnienie łącznie przesłanek wymienionych w tym przepisie.
Organy I i II instancji uznały, że T. O. nie spełnia jednej z nich, albowiem nie posiada tytułu prawnego do lokalu, w którym zamieszkuje, gdyż lokal ten przydzielono w dniu [...] r. na zasadzie lokatorskiego prawa do lokalu spółdzielczego, w czasie trwania małżeństwa, byłemu mężowi skarżącej T. J.
Zgodnie z obowiązującymi w dniu przydziału mieszkania przepisami ustawy z dnia 16 września 1982 r. –Prawo spółdzielcze (Dz.U. Nr 30, poz. 210 ze zmianami), w szczególności zaś art. 215 § 2, spółdzielcze prawo do lokalu przydzielonego obojgu małżonkom lub jednemu z nich w czasie trwania małżeństwa dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny należy wspólnie do obojga małżonków bez względu na istniejące między nimi stosunki majątkowe. Jeżeli między małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa, do wspólności spółdzielczego prawa do lokalu w kwestiach nie uregulowanych w przepisach niniejszego artykułu przepisy o wspólności ustawowej stosuje się odpowiednio.
Zdaniem Sądu, skoro przydział lokalu mieszkalnego nastąpił w czasie trwania małżeństwa i obowiązywania ustroju małżeńskiej wspólności ustawowej ( co jest okolicznością w sprawie bezsporną), to spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wchodzi do majątku wspólnego.
Po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27 ze zmianami), tj. 24 kwietnia 2001 r., treść art. 215 § 2 odniesiono do lokali przydzielanych na zasadzie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Zmiana przepisów prawa w tej materii nie spowodowała jednak automatycznego wyłączenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu z majątku wspólnego.
Nie bez znaczenia w sprawie jest fakt, że wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...]Sąd Okręgowy rozwiązał małżeństwo T. i T. J. przez rozwód, a nadto w sądzie zawisła sprawa o podział majątku wspólnego. Sąd nie orzekł w stosunku do żadnego z małżonków eksmisji z wspólnego lokalu i stąd też nie może być mowy o utracie tytułu prawnego przez któregokolwiek z nich.
Z uwagi na to, że organy orzekające w sprawie skupiły się wyłącznie na kwestii tytułu prawnego do lokalu twierdząc kategorycznie, bez wdawania się w istotę sprawy, że T. O. tytuł prawny do lokalu Nr [...] przy ul. N. w S. nie przysługuje, poza sferą rozważań pozostawiły uprawnienie do dodatku mieszkaniowego z uwagi na odrębnie prowadzone gospodarstwa domowe i konsekwencje z tego faktu wynikające. W sytuacji prawnej skarżącej uregulowanej wyrokiem rozwodowym decyduje stan faktyczny sprawy, okoliczność prowadzenia odrębnego gospodarstwa domowego od gospodarstwa męża i zgodnie z tą przesłanką zawartą w art. 39 ust. 1 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych organy orzekające w sprawie winny rozważać prawo skarżącej do dodatku mieszkaniowego( por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 1996 r. I SA 1557/95).
Biorąc pod uwagę powołane wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI