SA/Sz 923/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2004-04-08
NSAinneWysokawsa
zasiłek przedemerytalnyokres zatrudnienianauka zawodurzemiosłoustawa o zatrudnieniuprawo pracyubezpieczenia społecznepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania zasiłku przedemerytalnego, uznając, że okres nauki zawodu u rzemieślnika powinien być zaliczony do stażu pracy.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku przedemerytalnego skarżącej T.F. z powodu niewystarczającego okresu zatrudnienia. Organy administracji nie zaliczyły do stażu pracy okresu nauki zawodu u rzemieślnika, powołując się na brak umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego oraz na wyjaśnienia Krajowego Urzędu Pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że okres nauki zawodu u rzemieślnika powinien być zaliczony do stażu pracy, zgodnie z literalnym brzmieniem przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał sprawę ze skargi T.F. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Powiatu Pyrzyckiego odmawiającą przyznania zasiłku przedemerytalnego. Głównym zarzutem skarżącej było niezaliczenie do okresu zatrudnienia stażu pracy odbytego w ramach nauki zawodu u rzemieślnika. Organy administracji odmówiły przyznania zasiłku, ponieważ łączny udokumentowany okres uprawniający do zasiłku wynosił 25 lat i 4 dni, co było poniżej wymaganego 30-letniego okresu. Do stażu nie zaliczono okresu nauki zawodu u rzemieślnika, powołując się na brak umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego oraz na wyjaśnienia Krajowego Urzędu Pracy. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Podkreślił, że wykładnia art. 24 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie wyklucza zaliczania okresów zatrudnienia na podstawie umowy o przygotowanie zawodowe u pracodawców będących rzemieślnikami. Sąd wskazał, że przepisy nie różnicują pracodawców w tym zakresie i że rzemieślnicy mogli być pracodawcami przygotowującymi do zawodu. Sąd zakwestionował również sposób ustalenia wysokości wynagrodzenia w okresie nauki, wskazując na potrzebę postępowania dowodowego w tym zakresie. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, okres nauki zawodu odbywanej u rzemieślnika na podstawie umowy o przygotowanie zawodowe podlega zaliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wykładnia art. 24 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie wyklucza zaliczania okresów zatrudnienia na podstawie umowy o przygotowanie zawodowe u pracodawców będących rzemieślnikami. Przepis ten nie różnicuje pracodawców i nie daje podstaw do wykluczenia rzemieślników.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.z.p.b. art. 37j § 1

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Określa warunki uzyskania zasiłku przedemerytalnego, w tym wymagany okres zatrudnienia.

u.z.p.b. art. 24 § 4

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Dotyczy zaliczania okresów zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego młodocianych pracowników do okresu uprawniającego do zasiłku. Sąd interpretuje przepis szeroko, nie wykluczając rzemieślników jako pracodawców.

u.z.p.b. art. 8 § 7

Ustawa o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz zmianie niektórych ustaw

Dopuszcza zaliczenie do okresu uprawniającego do zasiłku przypadające przed 1 stycznia 1997 r. okresy zatrudnienia, innej pracy zarobkowej i prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli uzyskiwane wynagrodzenie lub dochód stanowił co najmniej połowę najniższego wynagrodzenia.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna decyzji organu odwoławczego (utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji).

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach sądowych.

Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 24 stycznia 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. art. 37j § 1

Ustawa z dnia 6 grudnia 1996 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz o zmianie niektórych ustaw. art. 8 § 7

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu art. 24 § 4

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okres nauki zawodu u rzemieślnika powinien być zaliczony do stażu pracy uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego, zgodnie z literalnym brzmieniem przepisów. Wyjaśnienia Krajowego Urzędu Pracy nie są źródłem prawa i nie mogą zastępować samodzielnej analizy przepisów przez organy.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów administracji oparta na wąskiej interpretacji art. 24 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wykluczającej rzemieślników jako pracodawców. Niezaliczenie okresu nauki zawodu z powodu braku umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego (choć umowa o przygotowanie zawodowe istniała).

Godne uwagi sformułowania

Wykładnia językowa treści art. 24 ust. 4 (...) nie daje podstawy (...) do wniosku, że do okresu uprawniającego do zasiłku nie podlegają zaliczeniu okresy zatrudnienia na podstawie umowy o przygotowanie zawodowe u pracodawców będących rzemieślnikami. Wyjaśnienia Krajowego Urzędu Pracy nie są źródłem prawa (...) i nie zwalniają organu od samodzielnej analizy obowiązujących przepisów.

Skład orzekający

Henryk Dolecki

przewodniczący-sprawozdawca

Iwona Tomaszewska

członek

Marzena Kowalewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaliczania okresów nauki zawodu do stażu pracy przy ustalaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego, zwłaszcza w kontekście pracy u rzemieślników."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania decyzji i może wymagać analizy w kontekście późniejszych zmian legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak literalna wykładnia przepisów przez sąd może skorygować błędne interpretacje organów administracji, co jest istotne dla praktyków prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.

Sąd: Nauka zawodu u rzemieślnika wlicza się do stażu pracy przy zasiłku przedemerytalnym!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 923/02 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-04-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-04-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Henryk Dolecki /przewodniczący sprawozdawca/
Iwona Tomaszewska
Marzena Kowalewska
Symbol z opisem
633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Wojewoda
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 6 poz 56
art. 37 j ust. 1
Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 24 stycznia 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Dz.U. 1996 nr 147 poz 687
art. 8 ust. 7
Ustawa z dnia 6 grudnia 1996 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz o zmianie niektórych ustaw.
Dz.U. 1993 nr 74 poz 368
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a,c
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr/ Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant Beata Majewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi T.F. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] przedmiocie zasiłku przedemerytalnego /. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu Pyrzyckiego z dnia [...]. Nr [...], II. nie orzeka w przedmiocie wykonania uchylonych decyzji, III. zasądza od Wojewody Zachodniopomorskiego na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. Wojewoda , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania T.F. od decyzji Starosty [..] z dnia [...]. odmawiającej przyznania zasiłku przedemerytalnego - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji podano, że odwołująca się zarzuciła organowi I instancji naruszenie prawa przez to, iż rozpatrując jej sprawę o przyznanie zasiłku przedemerytalnego nie zaliczył do okresu zatrudnienia stażu pracy od [...]r. do [...]r. z uwagi na brak umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego oraz okresu prowadzenia działalności gospodarczej od [..] do [...]r. Odwołująca dołączyła kserokopie zaświadczenia z ZUS, z Cechu Rzemiosł Różnych, legitymacji ubezpieczeniowej, decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] oraz zaświadczenia z Urzędu Miejskiego w [...].
Organ odwoławczy ustalił, że T.F. zarejestrowała się w urzędzie pracy w dniu [...]r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]r. W dniu [...]r. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego.
Zgodnie z przepisem art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący dla kobiet 30 lat (pkt 1) lub 25 lat, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Pkt 2).
Organ l instancji zaskarżoną decyzją odmówił przyznania stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego wskazując, iż okres uprawniający do zasiłku udokumentowany przez stronę wynosi 25 lat i 4 dni.
Do stażu pracy nie zaliczono okresu pracy strony w zakładzie [...] H.G. od dnia [...]r. do dnia [...]r. w charakterze ucznia odbywającego praktyczną naukę zawodu (zaświadczenie z Cechu Rzemiosł Różnych z dnia [...]r.). Do okresu uprawniającego do zasiłku zalicza się bowiem okresy wymienione w art. 23 ust. 1 pkt 2, w art. 23 ust. 1, 2, 4 i 5 oraz w art. 24 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - w tym okresy zatrudnienia na podstawie umowy
0 pracę w celu przygotowania zawodowego młodocianych pracowników. Zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu art. 24 ust. 4 ustawy do okresu uprawniającego do zasiłku nie podlegają zaliczeniu okresy zatrudnienia na podstawie umowy o przygotowanie zawodowe u pracodawców będących rzemieślnikami; powyższe jest zgodne z wyjaśnieniem Krajowego Urzędu Pracy z dnia 9 kwietnia 2001 r.
Wskazać jednak należy, iż do okresu uprawniającego do zasiłku podlegają zaliczeniu przypadające przed dniem 1 stycznia 1997r. okresy zatrudnienia, innej pracy zarobkowej
1 prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli uzyskiwane wynagrodzenie lub dochód stanowiące podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub zaopatrzenia emerytalne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej połowę najniższego wynagrodzenia (art. 8 ust. 7 ustawy z dnia 6 grudnia 1996r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz zmianie niektórych ustaw - Dz. U. Nr 147, poz. 687).
Z dostarczonego przez stronę zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 listopada 2001r. wynika, iż w okresie praktycznej nauki zawodu T.F. do końca [...]r. uzyskiwała dochód niższy od połowy najniższego wynagrodzenia, zaś od l[...]r. do dnia ukończenia nauki - dochód wyższy od połowy najniższego wynagrodzenia. Najniższe wynagrodzenie do 30 listopada 1970r. wynosiło [...]zł, zaś w okresie od [...]r. do [...]zł.
Do okresu uprawniającego do zasiłku wskazanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji można zatem zaliczyć okres pracy strony w zakładzie [...]r. do [...]r. Ponadto zaliczyć również należy okres prowadzenia działalności gospodarczej od 1 stycznia 1982r. do 31 sierpnia 1983r. z uwagi na wykazaną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne wyższą od połowy obowiązującego wówczas najniższego wynagrodzenia, które wynosiło [...]zł (wpis w legitymacji ubezpieczeniowej).
Na podstawie akt sprawy ustalono zatem, iż strona udokumentowała okres uprawniający do zasiłku wynoszący [...]dni. Powyższy okres jednak jest niewystarczający do uprawnienia strony do zasiłku przedemerytalnego zgodnie z przepisem art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Od powyższej decyzji skargę do Sądu administracyjnego złożyła T.F.wnosząc o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem prawa, ponieważ nie zaliczono do stażu pracy okresu zatrudnienia wykonywanego w ramach umowy o przygotowanie do zawodu (rzemiosła). W tym czasie zarabiała od [...] miesięcznie. Wynika to z treści § 4 ust. 1 umowy zawartej w dniu [...]r. sporządzonej przez Izbę Rzemieślniczą w [...]
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:
Skarga należało uwzględnić. Skarżącej odmówiono prawa do zasiłku przedemerytalnego, ponieważ jak ustalił organ udowodniła ona okres uprawniający do zasiłku wynoszący [...]. Nie daje to jednak podstawy do przyznania tego świadczenia, bo w art. 37j ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy
0 zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ustanowiono 30-letni okres uprawniający do zasiłku. Skarżącej nie zaliczono okresu wykonywania pracy w charakterze ucznia w prywatnym zakładzie [...]r. Jak wskazał organ do okresu uprawniającego do zasiłku podlegają zaliczeniu przypadające przed dniem [...]r. okresy zatrudnienia, innej pracy zarobkowej i prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli uzyskiwane wynagrodzenie lub dochód stanowiące podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub zaopatrzenia emerytalne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej połowę najniższego wynagrodzenia (art. 8 ust. 7 ustawy z dnia 6 grudnia 1996r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu
1 przeciwdziałaniu bezrobociu oraz zmianie niektórych ustaw - Dz. U. Nr 147, poz. 687). Dlatego zaliczono skarżącej tylko okres pracy w zakładzie fryzjerskim od listopada 1972r. do marca 1973r.
Odnosząc się do zarzutu podniesionego w skardze należy podkreślić, że wykładnia językowa treści art. 24 ust. 4 z dnia 14 grudnia 1994r. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie daje podstawy, jak stwierdzono w toku sprawy, do wniosku, że do okresu uprawniającego do zasiłku nie podlegają zaliczeniu okresy zatrudnienia na podstawie umowy o przygotowanie zawodowe u pracodawców będących rzemieślnikami. Powołany przepis stanowi jednoznacznie, że do okresu uprawniającego do zasiłku zalicza się "okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego młodocianych pracowników". Tak więc przepis nie różnicuje pracodawców przygotowujących osoby młodociane do zawodu. Nie wyklucza zatem rzemieślników jako pracodawców przygotowujących do zawodu. Nie dają podstaw do takiego wykluczenia również pozostałe przepisy ustawy, w szczególności art. 2 ust. 1 pkt 16 i 25. Dokonując wykładni art. 24 ust. 4 ustawy powołano się na wyjaśnienie Krajowego Urzędu Pracy z dnia 9 kwietnia 2001 r. do którego zwrócono się wcześniej z prośbą o wyjaśnienie treści tego przepisu (pismo w aktach administracyjnych).
Nie negując kompetencji Krajowego Urzędu Pracy w sprawach dotyczących zatrudnienia i przeciwdziałania bezrobociu należy podkreślić, że udzielane przez ten organ wyjaśnienia nie są źródłem prawa (wymienia je art. 87 Konstytucji RP), i nie zwalniają organu od samodzielnej analizy obowiązujących przepisów. Z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich
wynagradzania (Dz.U. Nr 60, poz. 278) wynika, że rzemieślnik może być pracodawcą przygotowującym do zawodu osoby młodociane (§ 3a i 3b). Uprawnienia te posiadali rzemieślnicy również w poprzednim stanie prawnym (por. rozporządzenie Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 30 grudnia 1974r. w sprawie nauki zawodu i przyuczenia do wykonywania określonych prac przez młodocianych w rzemieślniczych zakładach pracy - Dz. U. Nr 51, poz. 335 ze zm.).
Skarżąca na podstawie umowy z dnia [...]r. podjęła naukę rzemiosła w prywatnym zakładzie [...], która miała trwać [...] miesięcy poczynając od [...]. do [...]r. W okresie tym przysługiwało jej wynagrodzenie miesięczne w wysokości; w l roku nauki [...]ł, w II roku nauki [...]zł, w III roku nauki [...]zł. W tej sytuacji uprawnienia skarżącej wynikające z umowy o przygotowanie do zawodu nie budzą w świetle art. 24 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wątpliwości. Natomiast w kwestii dotyczącej wysokości wynagrodzenia dokonane ustalenia zakwestionowała skarżącą twierdząc, że było one wyższe niż wynika to ze zgromadzonej dokumentacji, ponieważ przyjęto stawkę minimalną, gdy w rzeczywistości otrzymywała wyższe wynagrodzenie, co istotnie nie zostało należycie wyjaśnione. Jeżeli zatem skarżąca wskazuje, że otrzymywała wyższe wynagrodzenie to okoliczność tow winna być przedmiotem postępowania dowodowego.
W tej sytuacji mając na uwadze powyższe rozważania należało stwierdzić, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji naruszono prawo i dlatego Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.a.c w zw. z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 74, poz. 368 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI