II SA/WA 455/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-07-21
NSAubezpieczenia społeczneWysokawsa
świadczenie przedemerytalneprawo pracyubezpieczenia społecznepostępowanie administracyjnedwuinstancyjnośćnieważność decyzjibrak podpisusąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Wojewody utrzymującej w mocy odmowę przyznania świadczenia przedemerytalnego z powodu rażącego naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania przez organ odwoławczy.

Sąd administracyjny rozpoznał skargę K.L. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą przyznania świadczenia przedemerytalnego. Głównym zarzutem skargi były nieprawidłowości w interpretacji przepisów dotyczących świadczeń przedemerytalnych. Sąd, kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem zgodności z prawem, stwierdził jednak rażące naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania przez Wojewodę, który rozpoznał odwołanie K.L. mimo braku jego podpisu, co skutkowało stwierdzeniem nieważności decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi K.L. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o odmowie przyznania świadczenia przedemerytalnego. Starosta odmówił świadczenia, wskazując na niespełnienie przez wnioskodawcę warunków wiekowych i trybu rozwiązania stosunku pracy. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie przewidują rozróżnienia na zatrudnienie w szczególnych warunkach, a wnioskodawca nie spełniał wymogów dotyczących wieku i sposobu rozwiązania umowy. K.L. w skardze powołał się na wcześniejsze orzeczenia NSA i zarzucił organom administracji ignorancję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 134 § 1 PPSA, rozpoznał sprawę niezależnie od zarzutów skargi. Sąd ustalił, że odwołanie K.L. od decyzji Starosty nie zostało podpisane. Zgodnie z art. 63 § 3 KPA, podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane. Brak podpisu czyni odwołanie niespełniającym wymogów formalnych. Sąd uznał, że Wojewoda, rozpoznając niepodpisane odwołanie, dopuścił się rażącego naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 156 § 1 pkt 2 KPA), co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. W związku z tym, rozstrzygnięcie o meritum sprawy stało się zbyteczne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odwołanie wniesione pisemnie musi być podpisane przez wnoszącego, zgodnie z art. 63 § 3 KPA. Brak podpisu czyni odwołanie niespełniającym wymogów formalnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Wojewoda, rozpoznając niepodpisane odwołanie, dopuścił się rażącego naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (20)

Główne

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 152

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.z.p.b. art. 37k § 1

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

u.z.p.b. art. 37k

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

u.z.p.b. art. 6c § 2

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 30 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.e.r.f.u.s.

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

k.p.a. art. 128

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 63 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 63 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 63 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 64 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 64 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego przez Wojewodę, który rozpoznał odwołanie K.L. mimo braku jego podpisu.

Odrzucone argumenty

Argumenty K.L. dotyczące meritum sprawy (niespełnienie warunków do świadczenia przedemerytalnego, interpretacja przepisów).

Godne uwagi sformułowania

odwołanie pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli nie wskazano w nim adresu wnoszącego i nie ma możliwości ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych odwołujący się nie usunie w terminie braków nieczyniących zadość licznym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, pomimo wezwania go przez organ W ocenie Sądu odwołanie bez podpisu, a więc niespełniające określonych w art. 63 § 3 kpa wymogów, nie jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 i art. 128 kpa. Wojewoda [...], niejako z urzędu, wystąpił w charakterze organu odwoławczego, dopuszczając się rażącego naruszenia określonej w art. 15 kpa zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), co skutkuje stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji

Skład orzekający

Andrzej Kołodziej

sprawozdawca

Ewa Kwiecińska

przewodniczący

Jolanta Rajewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego przez rozpoznanie odwołania bez podpisu strony."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy organ odwoławczy rozpoznał odwołanie, które nie spełniało wymogów formalnych (brak podpisu).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne wymogi w postępowaniu administracyjnym i jak ich niedopełnienie przez organ może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli merytoryczne argumenty strony byłyby słabsze.

Nawet brak podpisu w odwołaniu może unieważnić decyzję administracyjną – lekcja z postępowania przed WSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 455/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-07-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kołodziej /sprawozdawca/
Ewa Kwiecińska /przewodniczący/
Jolanta Rajewska
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia NSA Jolanta Rajewska, Asesor WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Łukasz Pilip, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2005 r. sprawy ze skargi K.L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Uzasadnienie
Starosta S. decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), odmówił przyznania K.L. świadczenia przedemerytalnego.
W uzasadnieniu podał, że wnioskodawca nie spełnia warunków określonych w art. 37k, gdyż jego stosunek pracy nie został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy, lecz za zwykłym wypowiedzeniem. W takiej sytuacji świadczenie mógłby uzyskać z przepisu art. 37k ust. 1 pkt 1, w którym to przepisie nie jest wymagany żaden szczególny sposób rozwiązania umowy o pracę, a jedynie staż (25 lat) i wiek (63 lata), jednak nie spełnia również warunku dotyczącego wieku.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], wydaną w oparciu o przepis art. 6c ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 56, poz. 514 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K.L., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu świadczenie emerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli posiada odpowiedni wiek i okres uprawniający do emerytury oraz zakończenie zatrudnienia nastąpiło w określonym trybie.
Natomiast K.L. nie spełnia warunków niezbędnych do przyznania świadczenia przedemerytalnego, gdyż nie osiągnął wieku 63 lat (ukończone 52 lata), a rozwiązanie z nim umowy o pracę nastąpiło za wypowiedzeniem dokonanym przez zakład pracy (art. 30 § 1 pkt 2 kpa), którego okres upłynął z dniem [...] marca 2002 r., co potwierdza świadectwo pracy, a nadto nie zakończył okresu zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2 ww. ustawy (wykonywanie pracy w ramach prac interwencyjnych).
Organ stwierdził również, że przepisem prawa materialnego regulującym przyznawanie świadczeń przedemerytalnych jest art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, natomiast nie mają tu zastosowania przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Ustawodawca w cyt. art. 37k nie dokonał rozróżnienia na zatrudnienie w szczególnych warunkach i inne zatrudnienie, tak więc fakt, iż K.L. pracował w szczególnych warunkach nie ma żadnego znaczenia w postępowaniu dotyczącym przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K.L. powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2003 r. w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, w którym jednoznacznie wyjaśniono jego sytuację i prawa nabyte oraz sposób rozwiązania nieprawidłowości powstałych przy interpretacji ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, tak przez Powiatowy Urząd Pracy w S., jak i Wojewodę [...].
Wyraził też swoją dezaprobatę dotyczącą działalności organów administracji, które odmówiły mu prawa do zasiłku, a obecnie odmawiają prawa do świadczenia przedemerytalnego po 36 latach pracy w warunkach szkodliwych, posądzając je o ignorancję i niekompetencję.
Wskazał również, że zarówno on, jak i jego rodzina zostali pozbawieni środków do życia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, powołując się na ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), zaś kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).
Skarga oceniana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, lecz z powodów innych, niż w niej podniesione.
Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że odwołanie K. L. od decyzji Starosty S. z dnia [...] marca 2004 r., które wpłynęło do organu w dniu 23 marca 2004 r., nie zostało przez odwołującego się podpisane.
Stosownie do treści art. 128 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji – Przepisy szczególne mogą ustalać inne wymogi co do treści odwołania.
Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego cechuje zatem zasada ograniczonego formalizmu nie tylko co do treści, lecz przejawia się także w odformalizowaniu formy podań (odwołań, żądań, wyjaśnień, zażaleń).
Odwołanie jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 1 kpa i powinno zawierać elementy określone w art. 63 § 2 i § 3, a w szczególności wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz powinno czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych, a nadto, wniesione pisemnie, powinno być podpisane przez wnoszącego.
Podpis wskazuje bowiem osobę wnoszącego i pozwala zbadać, czy odwołanie pochodzi od podmiotu legitymowanego.
Zgodnie z przepisem art. 64 § 1 kpa odwołanie pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli nie wskazano w nim adresu wnoszącego i nie ma możliwości ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych oraz zgodnie z art. 64 § 2, odwołujący się nie usunie w terminie braków nieczyniących zadość licznym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, pomimo wezwania go przez organ.
W rozpatrywanej sprawie organ, do którego wpłynęło odwołanie nie zastosował się do obowiązku wynikającego z powołanego wyżej przepisu, lecz akta sprawy wraz z odwołaniem przesłał do Wojewody [...] jako organu odwoławczego, który rozpoznał odwołanie, wydając decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie Sądu odwołanie bez podpisu, a więc niespełniające określonych w art. 63 § 3 kpa wymogów, nie jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 i art. 128 kpa.
W tej sytuacji Wojewoda [...], niejako z urzędu, wystąpił w charakterze organu odwoławczego, dopuszczając się rażącego naruszenia określonej w art. 15 kpa zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), co skutkuje stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., SA/Gd 2365/93, POP 1997, nr 3, poz. 62).
Wobec treści rozstrzygnięcia zbyteczne są rozważenia w zakresie zarzutów podniesionych w skardze.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, orzekł jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI