SA/Sz 821/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Szczecinie stwierdził nieważność decyzji dotyczących równoważnika pieniężnego za brak mieszkania, uznając naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej.
Skarżący, funkcjonariusz SW, domagał się wyrównania równoważnika pieniężnego za brak mieszkania do kwoty przysługującej funkcjonariuszom z rodziną. Organy obu instancji odmówiły, powołując się na przepisy wykonawcze. WSA w Szczecinie uznał jednak, że organy naruszyły zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), wydając nowe decyzje w sprawie już rozstrzygniętej ostateczną decyzją, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności obu decyzji.
Funkcjonariusz Służby Więziennej złożył wniosek o wyrównanie równoważnika pieniężnego za brak mieszkania do kwoty przysługującej funkcjonariuszom posiadającym członków rodziny, za okres od marca 2000 r. Organy I i II instancji odmówiły uwzględnienia wniosku, powołując się na przepisy rozporządzeń i zarządzeń, które nie przewidywały podwyższonego równoważnika dla funkcjonariuszy samotnych. Skarżący zarzucił, że akty wykonawcze są niższej rangi niż ustawa o Służbie Więziennej i że ustawa nie różnicuje wysokości równoważnika ze względu na stan rodzinny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, rozpoznając skargę, stwierdził, że organy obu instancji naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Zamiast rozpatrzyć wniosek w trybie nadzwyczajnym (np. art. 155 kpa), organy wydały nowe decyzje merytorycznie tożsame z wcześniejszą decyzją przyznającą równoważnik w niższej kwocie. Naruszenie zasady ne bis in idem stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Sąd stwierdził również niewykonalność zaskarżonej decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie nowej decyzji w sprawie już rozstrzygniętej ostateczną decyzją narusza zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) i stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tej nowej decyzji.
Uzasadnienie
Rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty w decyzji ostatecznej stwarza powagę rzeczy osądzonej, która nie zezwala na ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy. Naruszenie tej zasady, poprzez wydanie kolejnego rozstrzygnięcia tożsamego co do istoty z wcześniejszym, jest podstawą do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § §1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość zmiany decyzji ostatecznej za zgodą strony.
u.s.w. art. 86
Ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej
u.s.w. art. 89
Ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 czerwca 2001 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty funkcjonariuszom Służby Więziennej równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania § § 1 i § 3 ust. 1
Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 1997 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty funkcjonariuszom Służby Więziennej równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania § § 3 pkt 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy obu instancji naruszyły zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), wydając nowe decyzje w sprawie, która została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego dotycząca braku podstaw prawnych do zróżnicowania równoważnika pieniężnego ze względu na stan rodzinny nie została przez sąd w pełni rozstrzygnięta, gdyż sprawa została uwzględniona z przyczyn proceduralnych.
Godne uwagi sformułowania
Rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty stwarza tzw. powagę rzeczy osądzonej (res iudicata), okoliczność nie zezwalającą na ponowne rozstrzygnięcie danej sprawy (ne bis in idem). Naruszenie tej zasady, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156§ 1 pkt 3 kpa.
Skład orzekający
Stefan Kłosowski
przewodniczący
Danuta Strzelecka-Kuligowska
sprawozdawca
Arkadiusz Windak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) przez organy administracji publicznej, skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy organ wydaje nową decyzję w sprawie już rozstrzygniętej ostateczną decyzją, a nie sytuacji, gdy wniosek dotyczy innego okresu lub innego roszczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są zasady proceduralne, takie jak powaga rzeczy osądzonej, i jak ich naruszenie może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli merytoryczna argumentacja skarżącego nie została w pełni uwzględniona.
“Organ administracji wydał decyzję w sprawie już rozstrzygniętej? Sąd stwierdza nieważność!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySA/Sz 821/03 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2004-09-29 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2003-04-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Arkadiusz Windak Danuta Strzelecka-Kuligowska /sprawozdawca/ Stefan Kłosowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 621 Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe Hasła tematyczne Dodatki mieszkaniowe Skarżony organ Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej Treść wyniku Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art 145 §1 pkt 2, art 200 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska/spr/ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant st.sekr. sąd. Daria Ptak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22września 2004r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania I. s t w i e r d z a nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Zakładu II. III. s t w i e r d z a, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości III. z a s ą d z a na rzecz skarżącego od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej Kwotę x ZŁ tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie W dniu [...] r. [...] - starszy strażnik Działu Ochrony Zakładu Karnego. zwrócił się z wnioskiem do Dyrektora Zakładu Karnego o wypłatę wyrównania otrzymywanego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego do kwoty, która przysługuje funkcjonariuszom posiadającym członków rodziny na podstawie art. 86 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. Nr 61, poz. 283 ze zmianami), za okres od marca 2000 r. Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Dyrektor Zakładu Karnego na podstawie art. 89 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej /Dz.U. Nr 61, poz. 283/, § 1 i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty funkcjonariuszom Służby Więziennej równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania (Dz.U. Nr 67, poz. 712), nie uwzględnił wniosku [...] dotyczącego zwiększenia stawki równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania z wyrównaniem od dnia [...]r.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podaje, że zgodnie ze złożonym oświadczeniem skarżącemu przyznano równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w wysokości przysługującej osobie samotnej. Do przyznania podwyższonego równoważnika brak jest podstaw prawnych. Organ powołał się również na § 3 pkt 2 Zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 1997r. r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty funkcjonariuszom Służby Więziennej równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. Dyrektor Okręgowy-Służby Więziennej decyzją Nr z dnia [...] r. na podstawie art. 104, 127 § 2, 138 § 1 pkt 1, art. 89 ustawy o służbie więziennej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył treść § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia [...] . oraz podał wysokość równoważnika przysługującego dla funkcjonariuszy nie posiadających rodziny wynoszący 6,00 zł. Powołał również zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 1997 r. i obowiązujące zgodnie z tym zarządzeniem stawki równoważnika oraz stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do wyrównania [...] równoważnika pieniężnego za okres od [...] W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] r. [...] domaga się stwierdzenia nieważności tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Zakładu Karnego.. Zdaniem skarżącego akty prawne, na które powołały się organy obu instancji - zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 1997 r. oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 czerwca 2001 r. są aktami niższej rangi aniżeli ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, a to z art. 89 ust. 1 wynika prawo funkcjonariusza Służby Więziennej do równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. Zdaniem skarżącego ustawa nie dokonuje podziału na funkcjonariuszy samotnych i posiadających rodzinę i różnicowania wysokości równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie-Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do stwierdzenia, ze skarga jest zasadna. Przyczyny uwzględnienia skargi są jednak odmienne od tych, które przytoczył skarżący. Okolicznością w sprawie bezsporną jest funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznych decyzji Dyrektora Zakładu Karnego. z dnia [...].,[...] ., z [...] . przyznających [...] równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania. Wniosek skarżącego z dnia [...] r. skierowany do Dyrektora Zakładu Karnego dotyczył wyrównania równoważnika pieniężnego od [...] r. do kwoty, która przysługuje funkcjonariuszom posiadającym członków rodziny. Wobec istnienia ostatecznych decyzji administracyjnych o przyznaniu skarżącemu równoważnika pieniężnego, organy rozstrzygające w sprawie winny były rozpatrzyć raport skarżącego o wyrównanie wypłaconych kwot równoważnika pieniężnego uwzględniając istniejącą, tożsamą ze sprawą decyzję ostateczną. Nie od rzeczy będzie w tym miejscu przypomnienie, ze kodeks postępowania administracyjnego umożliwia przy zastosowaniu trybów nadzwyczajnych zmianę decyzji ostatecznej na podstawie, której strona nabyła prawo, o ile strona wyrazi zgodę na zmianę. Regulację taką zawiera art. 155 kpa. Tymczasem organy I i II instancji za właściwe uznały wydanie nowych decyzji załatwiających sprawę co do istoty i z nią tożsamych. Rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty zawarte w decyzji ostatecznej stwarza tzw. powagę rzeczy osądzonej (res iudicata),okoliczność nie zezwalającą na ponowne rozstrzygniecie danej sprawy (ne bis in idem). Naruszenie tej zasady, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156§ 1 pkt 3 kpa. Przesłanką tego przepisu jest bowiem zarówno tożsamość sprawy rozstrzygniętej inną decyzją, jak również istnienie w dacie wydania kolejnego rozstrzygnięcia decyzji załatwiającej tą sama sprawę co do jej istoty. Zważywszy na to, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł jak w sentencji. W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI