SA/Sz 816/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2004-07-08
NSApodatkoweŚredniawsa
cłopochodzenie towaruUkład Europejskizgłoszenie celneweryfikacjastawka celnaimportodzież używanaKodeks celnypostępowanie celne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę importera od decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł, uznając, że towary używane nie pochodziły z UE, co skutkowało koniecznością zastosowania wyższej stawki celnej.

Sprawa dotyczyła importu odzieży używanej z Niemiec, gdzie importer zastosował preferencyjną stawkę celną na podstawie deklaracji eksportera. Weryfikacja przeprowadzona przez władze celne wykazała, że towar nie spełniał warunków pochodzenia z UE. W konsekwencji, Prezes Głównego Urzędu Ceł uchylił decyzję organu pierwszej instancji i wymierzył cło według wyższej, autonomicznej stawki. WSA w Szczecinie oddalił skargę importera, uznając prawidłowość działań organów celnych i podkreślając odpowiedzialność importera za prawidłowość zgłoszenia celnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał sprawę ze skargi importera od decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej określenia stawki celnej i kwoty długu celnego. Sprawa dotyczyła importu odzieży używanej z Niemiec, dla której zastosowano obniżoną stawkę celną na podstawie deklaracji eksportera o preferencyjnym pochodzeniu towaru. Władze celne państwa eksportera, po przeprowadzonej weryfikacji, poinformowały, że towary nie pochodzą z UE w rozumieniu Protokołu 4 Układu Europejskiego. W związku z tym, organ celny pierwszej instancji uznał zgłoszenia celne za nieprawidłowe i wymierzył cło według autonomicznej stawki 60%. Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał to stanowisko, wskazując na konieczność spełnienia warunków pochodzenia, udokumentowania go oraz bezpośredniego przywozu. Skarżący zarzucał naruszenie zasady zaufania do organów celnych i przerzucanie ryzyka błędów administracji na importera. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organy celne działały prawidłowo, a wyniki weryfikacji deklaracji pochodzenia, przeprowadzonej zgodnie z art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego, są wiążące. Podkreślono, że importer ponosi ryzyko prawidłowości zgłoszenia celnego i otrzymanych dokumentów, a przyjęcie zgłoszenia celnego nie jest równoznaczne z wymiarem należności celnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, organ celny ma prawo przeprowadzić kontrolę postimportową zgłoszenia celnego na podstawie art. 83 Kodeksu celnego, aby sprawdzić prawidłowość danych zawartych w zgłoszeniu, w tym zastosowanej stawki celnej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że Kodeks celny przewiduje możliwość kontroli postimportowej, która ma na celu sprawdzenie prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, nawet po zwolnieniu towaru. Jeśli kontrola wykaże nieprawidłowości, organ celny musi podjąć niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

k.c. art. 13 § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 60 § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 70 § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 83

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.c. art. 13 § 3

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 17

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 19

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 20 § 2

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 85 § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 209

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 64 § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 64 § 2

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 65 § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 65 § 4

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 75

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 76

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

o.p. art. 233 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej art. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia art. 11 § 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia art. 13

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy celne prawidłowo przeprowadziły kontrolę postimportową. Wyniki weryfikacji pochodzenia towaru przez władze celne kraju eksportu są wiążące. Importer ponosi ryzyko prawidłowości zgłoszenia celnego i otrzymanych dokumentów. Zastosowanie preferencyjnej stawki celnej wymaga spełnienia warunków pochodzenia, udokumentowania i bezpośredniego przywozu.

Odrzucone argumenty

Naruszenie zasady zaufania do organów celnych. Przerzucanie ryzyka błędów administracji na importera. Wadliwość przeprowadzonej weryfikacji dowodów pochodzenia.

Godne uwagi sformułowania

wynik jej jest rozstrzygający dla władz celnych kraju importu importer ponosi w istocie rzeczy ryzyko prawidłowości dokonanego przez siebie zgłoszenia celnego przyjęcie przez organ zgłoszenia celnego nie może być uznane za równoznaczne z wymiarem należności celnych

Skład orzekający

Marian Jaździński

przewodniczący sprawozdawca

Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

członek

Zygmunt Chorzępa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pochodzenia towarów, weryfikacji zgłoszeń celnych oraz odpowiedzialności importera za prawidłowość zgłoszenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji importu odzieży używanej z Niemiec i stosowania Protokołu 4 Układu Europejskiego. Orzeczenie z 2004 roku, prawo mogło ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność przepisów celnych i konsekwencje błędów w dokumentacji pochodzenia towaru, co jest istotne dla podmiotów zajmujących się handlem zagranicznym.

Import odzieży używanej: dlaczego deklaracja pochodzenia z UE może nie wystarczyć?

Sektor

handel_zagraniczny

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 816/02 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-07-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Marian Jaździński /przewodniczący sprawozdawca/
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Zygmunt Chorzępa
Symbol z opisem
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
GSK 1159/04 - Wyrok NSA z 2005-01-10
Skarżony organ
Prezes Głównego Urzędu Ceł
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
art. 13, art. 60, art. 70 par. 1, art. 83
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński (spr.), Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa, Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk, Protokolant J. Zienkowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2004r. sprawy ze skargi A.Z., J.S., S.S. – PUPH "D." S.C. w W. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie długu celnego o d d a l a skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 13 § 1, § 3, art. 17, art. 19, art. 20 § 2, art. 85 § 1 i art. 209 ustawy z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 19.12.1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 158, poz. 1047), art. 13, art. 16, art. 21 i art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego, zmienionego Porozumieniem między Rzeczpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi podpisanym w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r. (zał. do Dz. U. z 1997 r., Nr 104, poz. 662 i z 1999 r., Nr 30, poz. 1084), a także § 11 ust. 1 i § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z 15.10.1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towaru, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zm.), Prezes Głównego Urzędu Ceł orzekł o uchyleniu – w części dotyczącej określenia wysokości stawki celnej i kwoty długu celnego - wydanej wobec Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego "D." - spółka cywilna w składzie: A.Z., S.S. i J.S. - decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] r., Nr [...], uznającej za nieprawidłowe czternaście zgłoszeń celnych, a mianowicie:
- nr [...] z dnia [...] r.,
- nr [...] z dnia [...] r.,
- nr [...] z dnia [...] r.,
- nr [...] z dnia [...] r.,
- nr [...] z dnia [...] r.,
- nr [...] z dnia [...] r.,
- nr [...] z dnia [...] r. - w poz. 1,
- nr [...] z dnia [...] r. - w poz. 1,
- nr [...] z dnia [...] r. - w poz. 2,
- nr [...] z dnia [...] r. - w poz. 2,
- nr [...] z dnia [...] r. - w poz. 2,
- nr [...] z dnia [...] r. - w poz. 2,
- nr [...] dnia [...] r. - w poz. 2,
- nr [...] z dnia [...] r. - w poz. 2,
na podstawie których objęto procedurą dopuszczenia do obrotu towar w postaci odzieży używanej oraz wymierzono cło z zastosowaniem 60 % stawki celnej i w tym zakresie wymierzył w odniesieniu do towaru wynikającego z tychże zgłoszeń cło z zastosowaniem stawki 21,4 %.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że na podstawie kolejnych zgłoszeń celnych Dyrektor Urzędu Celnego objął procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar w postaci odzieży używanej importowanej z Niemiec, wobec którego dla wymiaru należności celnych przyjęto obniżoną stawkę celną przewidzianą dla towarów pochodzących z krajów Unii Europejskiej na podstawie dołączonych do zgłoszeń celnych faktur zawierających deklaracje eksportera o preferencyjnym pochodzeniu towaru. Faktury te wraz deklaracją eksportera przekazane zostały przez polskie władze celne do weryfikacji władzom celnym państwa eksportera. Pismem z dnia [...] r. władze celne państwa eksportera poinformowały, iż przeprowadzona weryfikacja wykazała, że towary objęte deklaracją eksportera nie są towarami pochodzącymi w rozumieniu Protokołu 4 Układu Europejskiego, wobec czego wszczęte zostało z urzędu postępowanie celne, w wyniku którego wydana została przez Dyrektora Urzędu Celnego decyzja uznająca wskazane zgłoszenia celne za nieprawidłowe i wymierzająca należności celne dla importowanych towarów z zastosowaniem autonomicznej stawki celnej w wysokości 60 % , wynikającej z przepisu ust. 10 Postanowień wstępnych do Taryfy celnej. Od decyzji tej importer wniósł odwołanie, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie względnie przekazania jej do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Wynika dalej z uzasadnienia decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł, że rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania w pełni podzielił on stanowisko organu pierwszej instancji w kwestii nieprawidłowości spornych zgłoszeń celnych. Wskazując przede wszystkim na regulację art. 13 Kodeksu celnego, zgodnie z którym cła określane są na podstawie Taryfy celnej obejmującej obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów i że stawki te stosowane są na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania, organ odwoławczy wskazał również, iż obowiązujące w dniu dokonania zgłoszenia celnego przepisy postanowień wstępnych Taryfy celnej oraz postanowienia art. 13 i art. 16 Protokołu 4 Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych w przypadku jednoczesnego spełnienia określonych warunków, a mianowicie warunku pochodzenia towaru z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4 Układu Europejskiego, warunku udokumentowania takiego pochodzenia towaru prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze oraz warunku bezpośredniego przywozu towaru do Polski. Organ odwoławczy przywołał również uregulowanie zawarte w jego art. 32, w myśl którego dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia towaru przeprowadzana jest wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu, stwierdzając w konsekwencji, iż to właśnie w oparciu o postanowienia tej regulacji została przeprowadzona weryfikacja postimportowa w rozpatrywanej sprawie, polegająca na sprawdzeniu deklaracji uczynionej przez eksportera na przedłożonej przy odprawie celnej fakturze, która to weryfikacja wykazała, iż towary będące przedmiotem importu nie są towarami pochodzącymi w rozumieniu Protokołu 4 Układu Europejskiego.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania o braku uzasadnionych podstaw do wszczęcia przez organy celne postępowania weryfikacyjnego i wadliwości przeprowadzonej weryfikacji dowodów pochodzenia, organ odwoławczy wyjaśnił dalej w uzasadnieniu swej decyzji, że w myśl art. 83 Kodeksu celnego po zwolnieniu towarów organ celny z urzędu lub na wniosek zgłaszającego może dokonać kontroli zgłoszenia celnego. W celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym może on w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych dotyczących tych towarów, jeżeli zaś z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zastosowane zostały w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. Odpierając zarzut wadliwości postępowania celnego organ odwoławczy zauważył dalej, iż ze względu na zadeklarowanie pochodzenia towaru z Unii Europejskiej organ celny dokonał weryfikacji zgłoszenia celnego w oparciu o art. 32 pkt 1 Protokołu 4 Układu Europejskiego, wedle którego weryfikacja taka nie musi być uzasadniona. Przeprowadzana przez władze celne kraju eksportu weryfikacja jest jedyną przewidzianą przez Protokół 4 formą kontroli dowodów pochodzenia towaru i wynik jej jest rozstrzygający dla władz celnych kraju importu.
Odnosząc się do przedłożonych przez importera dokumentów mających, w jego ocenie, potwierdzać niemieckie pochodzenie towaru, organ odwoławczy wskazał, iż dokumenty te nie spełniają wymogów określonych przepisami Protokołu 4 Układu Europejskiego i nie stanowią dowodu preferencyjnego pochodzenia towaru w rozumieniu tych przepisów, natomiast mogą jedynie stanowić dowód wystarczający do ustalenia ich niepreferencyjnego pochodzenia w rozumieniu § 11 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów (...).
Powyższa decyzja ostateczna zaskarżona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie przez pełnomocnika wspólników spółki cywilnej "D." z powodu jej niezgodności z prawem. Domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji względnie jej uchylenia, skarżący zarzucił "rażące naruszenie przepisów prawa (...) polegające na naruszeniu zasady demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej poprzez rażące naruszenie zasady zaufania do Organów Celnych". Z uzasadnienia skargi wynika, iż zarzucanego naruszenia prawa skarżący upatruje w wydaniu decyzji w stosunku do importera, który dopełnił swego obowiązku złożenia w sposób prawidłowy zgłoszenia celnego wobec towaru w postaci odzieży używanej i któremu funkcjonariusz celny zastosował wadliwą stawkę celną. Wobec tego, że działając w zaufaniu do organów celnych importer zbył importowany towar, to obecnie podwyższenie wobec niego stawki celnej naraża importera na niepowetowaną szkodę. Odwołał się przy tym skarżący do dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazując, iż wynika z niego, że "zastosowanie niewłaściwej stawki celnej, wynikłe z błędu funkcjonariusza nie może być identyfikowane z rażącym naruszeniem prawa, dającym podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania", że zasady państwa prawa wymagają, aby nieuchronne ryzyko pomyłek, błędów lub nawet celowych działań administracji nie było przerzucane na jednostkę wówczas, gdy po jej stronie nie można dopatrzyć się naganności postępowania, jak to ma miejsce w przypadku występującym w rozpatrywanej sprawie, a także to, że jedną z fundamentalnych zasad, na których opiera się w Polsce porządek prawny, jest m. in. wyrażona w ustawach procesowych zasada zaufania do organów państwa, w myśl której nie można na obywatela przerzucać skutków błędów lub uchybień popełnionych tak przez samego prawodawcę, jak i przez organ administracyjny.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska zawartego w zaskarżonej decyzji ostatecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawione przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga okazała się nieuzasadniona, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa.
Stosownie do przepisu art. 13 § 1 ustawy z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), cła określane są na podstawie taryfy celnej lub innych środków taryfowych. Obejmując Polską Scaloną Nomenklaturą Towarową Handlu Zagranicznego PCN (nomenklaturą towarową) stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania oraz jednostki miar, taryfa celna obejmuje też obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów oraz preferencyjne stawki celne przyjęte jednostronnie przez Rzeczpospolitą Polską w odniesieniu do niektórych krajów, grup krajów lub regionów (art. 13 § 2 Kodeksu celnego). Stawki celne obniżone i preferencyjne stosowane są na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania, przy czym zastosowanie tych stawek może nastąpić również retrospektywnie, o ile zostaną spełnione warunki określone przepisami prawa, w tym umowami międzynarodowymi (art. 13 § 4 Kodeksu celnego).
Przepisy zawarte w części A ust. 5 pkt 1 postanowień wstępnych do Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.12.1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 148, poz. 1047), obowiązującego w dniu złożenia zgłoszenia celnego w rozpatrywanej sprawie oraz postanowienia art. 13, art. 16 i art. 21 Protokołu 4 Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych wobec niektórych towarów w przypadku jednoczesnego spełnienia trzech warunków: pochodzenia towaru z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4, udokumentowania tego pochodzenia prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze oraz bezpośredniego przywozu towaru do Polski. Określając w art. 21, jakim warunkom formalnym winna odpowiadać deklaracja pochodzenia sporządzona przez eksportera na fakturze, Protokół 4 Układu Europejskiego zawiera w art. 32 również postanowienia dotyczące weryfikacji dowodów pochodzenia, stanowiąc, że dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia towaru przeprowadzana jest wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych towarów (produktów) lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu.
Stosownie do przepisu art. 60 § 1 Kodeksu celnego, każdy towar, który ma być objęty procedurą celną, powinien zostać zgłoszony do tej procedury. Do zgłoszenia celnego, sporządzonego w formie pisemnej na właściwym formularzu, zgłaszający powinien dołączyć dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną, do której jest on zgłaszany (art. 64 § 1 i 2 Kodeksu celnego). Stosownie do postanowień art. 65 tegoż Kodeksu, organ celny przyjmuje zgłoszenie celne, jeżeli odpowiada ono wymogom formalnym określonym w art. 64 i jeżeli wraz ze zgłoszeniem celnym przedstawiono towar nim objęty. Podstawę do zastosowania procedury celnej do towaru objętego zgłoszeniem stanowią dane zawarte w zgłoszeniu celnym przyjętym przez organ celny, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej. Przyjęcie zgłoszenia celnego przez organ celny powoduje z mocy samego prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego - chyba, że w sprawie wydana zostanie decyzja rozstrzygająca inaczej o przeznaczeniu celnym towaru lub o kwocie wynikającej z długu celnego, a więc o kwocie wynikającej z powstałego z mocy prawa zobowiązania do uiszczenia należności celnych, odnoszącego się do towarów. Po przyjęciu zgłoszenia celnego, organ celny na wniosek strony wydaje decyzję lub z urzędu może wydać decyzję, w której albo uznaje zgłoszenie celne za prawidłowe, albo uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe określa kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego, względnie uznając, że objęcie towaru wnioskowaną procedurą jest niemożliwe, rozstrzyga o objęciu towaru właściwą procedurą celną lub nadaje towarowi właściwe przeznaczenie celne. Decyzja taka może zostać wydana przez organ celny jedynie przez upływałem trzech od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.
Wynika z kolei z art. 70 § 1 Kodeksu celnego, że po przyjęciu zgłoszenia celnego, a więc po stwierdzeniu, że spełnione zostały warunki określone w art. 65 § 1, organ celny może przystąpić do jego weryfikacji polegającej w szczególności na kontroli zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów, mogąc przy tym żądać od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów w celu sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu. Uznając po jego weryfikacji zgłoszenie celne za nieprawidłowe, organ celny wydaje decyzję, o jakiej mowa w art. 65 § 4 pkt 2. Według postanowień art. 75 i art. 76 Kodeksu celnego, organ celny zwalnia towary, a więc umożliwia użycie towarów w celach określonych przez procedurę, do której zostały zgłoszone (np. dopuszczenia do obrotu), z chwilą dokonania weryfikacji zgłoszenia celnego lub jego przyjęcia bez weryfikacji, jeżeli spełnione zostaną warunki objęcia towarów wskazaną procedurą i o ile towary te nie są przedmiotem ograniczeń lub zakazów, przy czym w przypadku, gdy przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje powstanie długu celnego, towary, których zgłoszenie to dotyczy, zwolnione mogą zostać pod warunkiem zapłacenia lub zabezpieczenia kwoty wynikającej z długu celnego. Z przedstawionej wyżej regulacji wynika, że pod pojęciem "weryfikacji zgłoszenia celnego" ustawodawca celny rozumie fakultatywne postępowanie, prowadzone w okresie między przyjęciem zgłoszenia celnego a zwolnieniem towarów lub nadaniem im właściwego przeznaczenia celnego, w ramach którego to postępowania organ celny może podejmować wszelkie czynności, które są niezbędne dla sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym; postępowanie to kończy się albo doręczeniem zgłaszającemu dokumentu zgłoszenia celnego i zwolnieniem towaru albo wydaniem decyzji, o jakiej mowa w art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego i zwolnieniem towaru lub nadaniem mu dopuszczalnego przeznaczenia celnego.
Niezależnie od postępowania weryfikującego zgłoszenie celne przed zwolnieniem towaru, Kodeks celny przewiduje również możliwość przeprowadzenia kontroli zgłoszenia celnego już po zwolnieniu towarów, a więc przeprowadzenia tzw. kontroli postimportowej, stanowiąc w art. 83, iż organ celny może to czynić zarówno z urzędu, jak i na wniosek zgłaszającego. Kontrola ta ma na celu upewnienie się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym. Dla osiągnięcia tego celu organ celny może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji dotyczących tych towarów. Jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego przeprowadzonej po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny zobowiązany jest, biorąc pod uwagę te dane, podjąć niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego.
Na gruncie rozpatrywanej sprawy jest okolicznością bezsporną, że do wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej oraz poprzedzającej ją decyzji organu celnego pierwszej instancji doszło w wyniku przeprowadzenia przez ten organ postępowania w ramach tzw. kontroli postimportowej, a więc postępowania przewidzianego przepisami art. 83 Kodeksu celnego. Dokonane przez organ celny w ramach tego postępowania czynności miały na celu sprawdzenie prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, a przede wszystkim prawidłowości zastosowanej przez zgłaszającego obniżonej stawki celnej, mającej swoją podstawę w przyjęciu - na podstawie deklaracji eksportera na fakturze - pochodzenia towaru z krajów Unii Europejskiej w rozumieniu przepisów Protokołu 4 Układu Europejskiego. Jak wynika z akt sprawy, weryfikacji deklaracji eksportera na fakturze organy celne dokonały w trybie określonym w art. 32 Protokołu 4, występując od władz celnych kraju eksportu o potwierdzenie, czy będące przedmiotem importu towary mają status towarów pochodzących w rozumieniu tegoż Protokołu. Jest też w sprawie okolicznością w istocie przez skarżącego nie kwestionowaną, że przeprowadzona w tymże trybie weryfikacja deklaracji pochodzenia towaru, dokonana przez właściwe władze celne kraju eksportu, wykazała, iż będące przedmiotem zgłoszenia celnego towary w postaci odzieży używanej nie korzystają ze statusu produktów pochodzących z krajów Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4 Układu Europejskiego. Przewidziany w art. 32 Protokołu 4 tryb weryfikacji dowodów pochodzenia towarów (produktów) jest, jak to słusznie podkreślił organ odwoławczy, jedynym sposobem sprawdzenia prawidłowości dowodów pochodzenia, a jego wyniki są w istocie wiążące dla organów celnych kraju importera. Postanowienia Układu Europejskiego, jako ratyfikowanej umowy międzynarodowej wraz ze stanowiącymi ich integralną część załącznikami i protokółami, zgodnie z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, mającym w określonych sytuacjach, stosownie do art. 91 Konstytucji, pierwszeństwo w stosowaniu przed ustawami, tj. przed Kodeksem celnym i Ordynacją podatkową, brak jest zatem podstaw prawnych do kwestionowania wyników weryfikacji deklaracji eksportera w przedmiocie statusu pochodzenia towarów objętych zgłoszeniem celnym, przeprowadzonej w trybie art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego.
W świetle przedstawionego wyżej unormowania dotyczącego realizacji przez importera obowiązku dokonania prawidłowego pod względem formalnym zgłoszenia celnego, którego przyjęcie przez organ celny powoduje z mocy samego prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną (w rozpatrywanej sprawie procedurą dopuszczenia do obrotu) oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego, tj. kwoty wynikającej z powstałego z mocy prawa zobowiązania do uiszczenia należności celnych przywozowych, za w zupełności chybione uznać należało zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ celny podstawowej zasady postępowania administracyjnego, jaką jest wynikająca z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej zasada prowadzenia postępowania podatkowego (celnego) w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (celnych). Wbrew wywodom skargi, przyjęcie przez organ zgłoszenia celnego od importera nie może być uznane za równoznaczne z wymiarem należności celnych, bowiem to zgłaszający sam określa dane, na podstawie których dochodzi do określenia kwoty wynikającej z długu celnego i nie jest obowiązkiem organu celnego każdorazowa szczegółowa ich weryfikacja przed przyjęciem tego zgłoszenia. To importer ponosi w istocie rzeczy ryzyko prawidłowości dokonanego przez siebie zgłoszenia celnego, w szczególności prawidłowości i prawdziwości otrzymanych od eksportera dokumentów, z których wynikają dane służące temu zgłoszeniu.
Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna niezgodna jest z przepisami prawa materialnego względnie uchybia przepisom postępowania co najmniej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI