SA/Sz 759/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2004-12-02
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanapozwolenie na budowęnakaz rozbiórkidecyzja administracyjnaorgan nadzoru budowlanegoroboty budowlaneinteres prawnyinteres społeczny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego magazynu, podkreślając, że samowola budowlana nie podlega legalizacji ze względu na okoliczności pozaprawne.

Skarżący P.P. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku magazynowego. Skarżący argumentował, że rozpoczął budowę w dobrej wierze, opierając się na ustnych zapewnieniach urzędnika, a także wskazywał na trudną sytuację ekonomiczną i rodzinną. Sąd uznał skargę za niezasadną, podkreślając, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a samowola budowlana, zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego, skutkuje nakazem rozbiórki bez możliwości uwzględnienia okoliczności pozaprawnych.

Sprawa dotyczyła skargi P.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku magazynowego. Skarżący przyznał, że rozpoczął budowę bez wymaganego pozwolenia, tłumacząc to wypowiedzeniem umowy najmu lokalu, w którym prowadził działalność gospodarczą, oraz ustnymi zapewnieniami pracownika starostwa o rychłym wydaniu pozwolenia. Podkreślał również trudną sytuację materialną swojej rodziny i zatrudnionych pracowników. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję o rozbiórce, powołał się na art. 48 Prawa budowlanego, wskazując, że wykonywanie robót budowlanych bez pozwolenia stanowi samowolę budowlaną, która obliguje organ do nakazania rozbiórki, bez możliwości uwzględnienia okoliczności pozaprawnych, takich jak sytuacja ekonomiczna czy rodzinna strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał skargę za niezasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a ustne zapewnienia urzędnika nie zastępują wymaganej prawem decyzji. Sąd zaznaczył, że art. 48 Prawa budowlanego ma kategoryczną formę i nie przewiduje uwzględniania okoliczności pozaprawnych. Sąd odrzucił również argumentację skarżącego dotyczącą zmian stanu prawnego, wskazując, że nastąpiły one po wydaniu zaskarżonej decyzji i nie mają mocy wstecznej. W związku z tym, sąd orzekł o oddaleniu skargi jako zgodnej z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, samowola budowlana nie podlega legalizacji ze względu na okoliczności pozaprawne.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa budowlanego, w szczególności art. 48, nakazują rozbiórkę obiektu wybudowanego samowolnie, bez możliwości uwzględnienia sytuacji ekonomicznej, rodzinnej czy innych względów pozaprawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.p.b. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Organ nie ma możliwości uwzględnienia okoliczności pozaprawnych.

u.p.b. art. 28

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Pomocnicze

u.p.b. art. 46

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Kategoryczna forma nakazu rozbiórki.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przejście spraw z NSA do WSA.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o oddaleniu skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Samowola budowlana obliguje organ do nakazania rozbiórki obiektu bez uwzględniania okoliczności pozaprawnych. Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ustne zapewnienia urzędnika nie zastępują wymaganej prawem decyzji.

Odrzucone argumenty

Legalizacja samowoli budowlanej ze względu na trudną sytuację ekonomiczną i rodzinną inwestora. Rozpoczęcie budowy w dobrej wierze na podstawie ustnych zapewnień urzędnika. Uwzględnienie zmian w prawie budowlanym, które nastąpiły po wydaniu decyzji.

Godne uwagi sformułowania

samowola budowlana nie ma możliwości uwzględnienia jakichkolwiek okoliczności pozaustawowych ustne zapewnienia osoby zatrudnionej w starostwie nie mogły zastąpić wymaganej prawem decyzji okoliczności pozaprawnych nie bierze również pod uwagę przy orzekaniu sąd administracyjny

Skład orzekający

Henryk Dolecki

przewodniczący sprawozdawca

Iwona Tomaszewska

członek

Maria Mysiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego podejścia do samowoli budowlanej i braku możliwości legalizacji ze względu na okoliczności pozaprawne."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania decyzji, choć zasada pozostaje aktualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę prawa budowlanego dotyczącą samowoli budowlanej i podkreśla, że prawo nie chroni osób działających wbrew jego przepisom, nawet jeśli kierują się dobrem rodziny czy potrzebami ekonomicznymi.

Samowola budowlana: czy okoliczności rodzinne i ekonomiczne mogą uratować nielegalny budynek?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 759/03 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-12-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Henryk Dolecki /przewodniczący sprawozdawca/
Iwona Tomaszewska
Maria Mysiak
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 399/05 - Wyrok NSA z 2006-01-17
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
art. 48, art. 28, ,art. 46,
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Protokolant Anna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 grudnia 2004r. sprawy ze skargi P.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § l pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania P.P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nakazującej rozbiórkę budynku magazynowego, wybudowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126, ze zm.) nakazał P.P. rozbiórkę samowolnie wybudowanego w [...]. budynku magazynowego. Od tej decyzji odwołał się inwestor wnosząc o jej uchylenie. odwołujący podniósł, że rozpoczął budowę bez zezwolenia, gdyż wypowiedziano mu umowę najmu budynku, w którym prowadził działalność gospodarczą oraz, że rozbiórka budynku magazynowego pozbawi jego rodzinę środków do życia i zmusi do zwolnienia zatrudnianych pracowników.
Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji stwierdził, że argumenty skarżącego w świetle zebranego materiału dowodowego nie mogą zostać uwzględnione, gdyż zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wykonywanie robót budowlanych bez pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną i w przypadku wybudowania obiektu budowlanego lub jego części skutkuje nakazem rozbiórki, zgodnie z dyspozycją art. 48 cyt. ustawy. Organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest do nakazania rozbiórki obiektu wybudowanego samowolnie i zgodnie z art. 48 cyt. ustawy nie ma możliwości uwzględnienia jakichkolwiek okoliczności pozaustawowych, w tym nieznajomości prawa, względów społecznych czy sytuacji ekonomicznej zobowiązanego.
Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie złożył P.P. wnosząc o zalegalizowanie wykonywanych robót budowlanych.
Skarżący zarzucił, że na przełomie kwietnia i maja 2002r. złożył do właściwego organu wymagane przepisami prawa dokumenty w celu uzyskania pozwolenia na budowę. Po upływie miesiąca otrzymał od zatrudnionego w starostwie inspektora zapewnienie, że niebawem otrzyma pozwolenie o które się ubiega, ponieważ nie ma jakichkolwiek przeszkód do jego wydania. W tym samym czasie skarżący musiał, na skutek wypowiedzenia, opuścić lokal w którym prowadził działalność gospodarczą. Mając zapewnienie, że pozwolenie będzie wydane rozpoczął budowę pomieszczenia magazynowego potrzebnego do prowadzenia tej działalności, stanowiącej podstawę utrzymania nie tylko jego rodziny ale i rodzin pracowników, których zatrudnia. Prowadząc budowę przez cały czas kontaktował się z pracownikiem starostwa i stale otrzymywał zapewnienie, że pozwolenie na budowę zostanie wydane.
Wymaganego przepisami pozwolenia jednak nie otrzymał, na skutek postawy sąsiadów i wyrażonego przez nich sprzeciwu.
W tej sytuacji skarżący powołując się na obecne realia ekonomiczne, sytuację jego rodziny i rodzin zatrudnionych pracowników, a także zmiany w prawie budowlanym, sformułował wniosek o uwzględnienie jego skargi.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Odnosząc się do treści skargi należało ją uznać za niezasadną.
Na podstawie art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t. jedn. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.), roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Takim pozwoleniem skarżący jednak nie dysponował. Ustne zapewnienia osoby zatrudnionej w starostwie nie mogły zastąpić wymaganej prawem decyzji. Skarżący nie mógł zatem podjąć robót budowlanych.
Należy podkreślić, że wykonywanie robót budowlanych bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną. W konsekwencji właściwy organ, w drodze decyzji, nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ (art. 48 Prawa budowlanego).
Kategoryczna forma nakazu zawarta w treści art. 46 Prawa budowlanego, biorąc pod uwagę stan prawny obowiązujący w chwili wydania zaskarżonej decyzji, nie dawała organowi prawa do uwzględnienia, co zasadnie podniósł organ odwoławczy, innych okoliczności takich, np. jak sytuacja ekonomiczna, czy rodzinna strony. Okoliczności pozaprawnych nie bierze również pod uwagę przy orzekaniu sąd administracyjny, chyba że z przepisy stanowią inaczej. Taka sytuacja nie występuje jednak w rozpoznawanej sprawie.
Co do zmiany stanu prawnego w zakresie prawa budowlanego, na który wskazuje skarżący, to okoliczność ta nie może być wzięta pod uwagę, ponieważ nastąpiła już po wydaniu zaskarżonej decyzji i nie ma mocy wstecznej.
W związku z powyższym należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i dlatego Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI