SA/Sz 694/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2004-12-15
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek stałyzasiłek dla bezrobotnychzmiana decyzjipodstawa prawnapostępowanie administracyjnekontrola legalności

WSA w Szczecinie uchylił decyzje SKO i MOPS dotyczące zasiłku stałego, uznając, że organ administracji zastosował niewłaściwą podstawę prawną do zmiany decyzji.

Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji o przyznaniu zasiłku stałego Z.G. z powodu pobierania przez niego zasiłku dla bezrobotnych. Organy administracji uznały, że fakt ten wyklucza przyznanie zasiłku stałego. WSA w Szczecinie uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organ administracji zastosował niewłaściwą podstawę prawną do zmiany decyzji, ponieważ przesłanki do zmiany decyzji na niekorzyść strony nie zostały spełnione.

Kierownik MOPS zmienił decyzję przyznającą Z.G. zasiłek stały, powołując się na art. 43 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej, ponieważ Z.G. nie poinformował o pobieraniu zasiłku dla bezrobotnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, argumentując, że pobieranie zasiłku dla bezrobotnych wyklucza możliwość przyznania zasiłku stałego. Z.G. wniósł skargę, zarzucając organom niehonorowanie wcześniejszych wyroków i oszustwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję MOPS. Sąd uznał, że organ administracji zastosował niewłaściwą podstawę prawną, gdyż przesłanki do zmiany decyzji na niekorzyść strony (art. 43 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej) nie zostały spełnione. W szczególności, fakt pobierania zasiłku dla bezrobotnych miał miejsce przed wydaniem decyzji przyznającej zasiłek stały, a przepisy te dotyczą zmian sytuacji po wydaniu decyzji. Sąd podkreślił, że podważenie wcześniejszych ustaleń organu wymaga zastosowania trybów nadzoru z Kodeksu postępowania administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji nie może zmienić decyzji na niekorzyść strony w oparciu o art. 43 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej, jeśli przesłanki wskazane w tym przepisie nie zostały spełnione, a w szczególności jeśli sytuacja, która miałaby stanowić podstawę zmiany, wystąpiła przed wydaniem pierwotnej decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 43 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej pozwala na zmianę lub uchylenie decyzji na niekorzyść strony tylko w przypadku zmian przepisów prawa lub zmian w sytuacji dochodowej lub osobistej osób otrzymujących świadczenie, które nastąpiły po wydaniu decyzji. Fakt pobierania zasiłku dla bezrobotnych przez skarżącego miał miejsce przed wydaniem decyzji przyznającej zasiłek stały, co wyklucza zastosowanie tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.p.s. art. 27 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 43 § ust. 2a

Ustawa o pomocy społecznej

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.s. art. 27 § ust. 2a

Ustawa o pomocy społecznej

k.p.a. art. 163

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § par. 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.k.o. art. 2

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych art. 1 § pkt 6 lit. a

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 85

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe zastosowanie przez organ administracji podstawy prawnej do zmiany decyzji (art. 43 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej), gdyż przesłanki do zmiany na niekorzyść strony nie zostały spełnione, a sytuacja miała miejsce przed wydaniem pierwotnej decyzji.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące oszustwa i niehonorowania wyroków przez Kierownika MOPS nie zostały szczegółowo rozstrzygnięte przez sąd, który skupił się na błędach proceduralnych organów.

Godne uwagi sformułowania

organ administracji zastosował niewłaściwą podstawę prawną fakt pobierania zasiłku dla bezrobotnych przez skarżącego miał miejsce jeszcze przed wydaniem decyzji przyznającej zasiłek stały jeżeli organ administracji podważa swoje wcześniejsze ustalenie, to jedynie tryby nadzoru opisane w kodeksie postępowania administracyjnego pozwalają na ewentualne wzruszenie ostatecznych decyzji

Skład orzekający

Elżbieta Makowska

przewodniczący

Katarzyna Grzegorczyk-Meder

członek

Maria Mysiak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zmiany decyzji administracyjnych na niekorzyść strony, w szczególności w kontekście ustawy o pomocy społecznej i konieczności spełnienia przesłanek proceduralnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z pomocą społeczną i zasiłkami, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje typowy błąd proceduralny organu administracji, który może mieć istotne konsekwencje dla strony. Jest to przykład, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów o zmianie decyzji.

Błąd proceduralny organu pozbawił obywatela zasiłku. Sąd wyjaśnia, jak nie wolno zmieniać decyzji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 694/03 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-12-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-04-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Elżbieta Makowska /przewodniczący/
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Maria Mysiak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
632  Pomoc społeczna
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 163, art. 138 par. 1 pkt 1,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1998 nr 64 poz 414
art. 27 ust. 1
Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Protokolant St. Sekr. Sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2004r. sprawy ze skargi Z.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie zmiany decyzji o zasiłku stałym I. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] decyzją
z dnia [...], wydaną na podstawie art. 163 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) oraz art. 43 ust. 2a ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r.
Nr 64, poz. 414 ze zm.), zmienił własną decyzję Nr [...] r. przyznającą Z.G. zasiłek stały z tytułu wychowywania niepełnosprawnego dziecka od dnia [...] r., w wysokości [...] zł miesięcznie, w łącznej kwocie [...] zł, płatnej w trzech ratach. W wyniku dokonanej zmiany Z.G. otrzymał zasiłek stały w tej samej miesięcznej wysokości od dnia [...] r. oraz od dnia [...] r.,
w łącznej kwocie [...]r.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż Z.G. nie poinformował
o fakcie pobierania zasiłku dla bezrobotnych w okresie od [...] r. Po uzyskaniu informacji z PUP o pobieraniu przez Z.G. zasiłku o bezrobotnych postanowiono zmienić decyzję z dnia [...] r., ponieważ zgodnie z art. 27 a ust. 2a ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały nie przysługuje osobie otrzymującej zasiłek dla bezrobotnych.
Rozpatrując odwołanie Z.G. od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856), art. 27 ust. 1 ustawy
z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) oraz § 1 pkt 6 lit. a rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia na
17 lutego 1999r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 13, poz.115) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że w myśl art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje między innymi osobie nie pozostającej w zatrudnieniu. Pobieranie zaś zasiłku dla bezrobotnych wyklucza możliwość przyznania zasiłku stałego (art. 27 ust. 2a pkt 2 ustawy). Zatem w sytuacji gdy ujawniony został fakt pobierania przez Z.G. zasiłku dla bezrobotnych przez okres 1 roku, okres ten należało wyłączyć przez zmianę decyzji Nr [...]r.
Z.G. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie podnosząc, że Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] od początku do końca nie honorował wyroku NSA w Jego sprawie, zmieniając swoje decyzje.
W uzasadnieniu wyjaśnia, że pracował na pracach interwencyjnych do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd, ponieważ nie mógł pozwolić aby jego rodzina umarła z głodu lub miała iść kraść. Po wyroku Sądu Kierownik przyznał Mu kwotę
w wysokości [...] zł, którą zmienił swoimi decyzjami. W wyniku namowy Kierownika aby przyznaną kwotę rozłożyć na raty, otrzymał tylko [...] przyznanej kwoty. Uważa, że został oszukany i wprowadzony w błąd przez Pana Kierownika.
Ponadto dodał, że przyznana kwota zasiłku w wysokości [...] zł miesięcznie nie jest wystarczająca na potrzeby Jego rodziny, gdyż obecnie musi sprawować opiekę nad synem i chorą psychicznie małżonką.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na mocy przepisów art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271)
w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego
w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej).
Skarga okazała się zasadna, lecz z przyczyn innych niż podniesione w niej zarzuty.
Jak wynika z akt administracyjnych dnia 10 stycznia 2003r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wydał decyzję, w której przyznał Z.G. na podstawie art. 27 ust.1 i 5 ustawy
z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 414 ze zm.), zasiłek stały na okres od [...]
Podstawą do wydania powyższej decyzji stał się zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym między innymi postanowienie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] wydane na posiedzeniu w dniu
[...]r., w którym orzeczono, że R.G. syn Z. wymaga ze względu na stan zdrowia sprawowania nad nim opieki polegającej na stałej bezpośredniej i osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu
w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, w zakresie uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia przez osobę ubiegającą się o zasiłek stały.
Następnie organ uznał, że nie poinformowanie przez skarżącego o fakcie pobierania zasiłku dla bezrobotnych, stanowi podstawę do zmiany powyższej decyzji i w rezultacie pozbawienie skarżącego zasiłku w tym okresie.
Nadto organy uznały, że w sprawie nie zostały spełnione łącznie warunki art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, który był podstawą przyznania zasiłku stałego.
Zdaniem Sądu organ administracji zastosował niewłaściwą podstawę prawną powołując się na art. 43 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej.
Zgodnie z tym przepisem właściwy organ może zmienić lub uchylić decyzję administracyjną na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa lub jeżeli nastąpiły zmiany w sytuacji dochodowej lub osobistej osób otrzymujących świadczenie, a także jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa
w ust. 4 i 5 oraz w art. 6 i 34 ust. 4a tej ustawy. Przesłankami, o których mowa
w wymienionych przepisach, jest stwierdzenie przez pracownika socjalnego wystąpienia rażących dysproporcji między wysokością dochodu udokumentowaną przez rodzinę ubiegającą się o pomoc, a rzeczywistą sytuacją majątkową, odmowa złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym, brak współdziałania
z pracownikami socjalnymi w rozwiązywaniu trudnej sytuacji, pobieranie świadczenia, które jest nienależne.
W ocenie Sądu, w sprawie nie zaistniała żadna z wymienionych w tym przepisie przesłanek. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że fakt pobierania zasiłku dla bezrobotnych przez skarżącego miał miejsce jeszcze przed wydaniem decyzji przyznającej zasiłek stały. Natomiast z treści zacytowanego powyżej przepisu wynika, że daje on podstawę do zmiany lub uchylenia decyzji o ile któryś
z wymienionych przypadków wystąpi już po wydaniu decyzji przyznającej świadczenie.
Ponadto należy zwrócić uwagę, że organy nawet nie próbowały przedstawiać jakichkolwiek z ww. przesłanek, lecz zakwestionowały podstawę przyznania decyzji przez podważenie przesłanek określonych w art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, a które stały się podstawą do przyznania zasiłku stałego decyzją z dnia 10 stycznia 2003 r.
Zdaniem Sądu, jeżeli organ administracji podważa swoje wcześniejsze ustalenie, to jedynie tryby nadzoru opisane w kodeksie postępowania administracyjnego pozwalają na ewentualne wzruszenie ostatecznych decyzji.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzje organów obu instancji oraz na podstawie oraz art. 152 orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.