SA/Sz 659/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę importera na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł dotyczącą długu celnego, potwierdzając możliwość weryfikacji pochodzenia towaru po jego zwolnieniu.
Sprawa dotyczyła sporu o dług celny w związku z importem odzieży używanej z Niemiec. Importer zastosował obniżoną stawkę celną na podstawie deklaracji eksportera, jednak duńskie władze celne zakwestionowały pochodzenie towaru. Po przeprowadzeniu kontroli postimportowej, organy celne określiły wyższą stawkę celną. WSA w Szczecinie oddalił skargę importera, uznając, że kontrola postimportowa i weryfikacja pochodzenia towaru przez władze kraju eksportu są dopuszczalne i wiążące, a importer ponosi ryzyko prawidłowości zgłoszenia celnego.
Sprawa rozpatrywana przez WSA w Szczecinie dotyczyła skargi importera na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w przedmiocie długu celnego. Importer objął procedurą dopuszczenia do obrotu odzież używaną sprowadzoną z Niemiec, stosując obniżoną stawkę celną na podstawie deklaracji eksportera o preferencyjnym pochodzeniu towaru. Po zwolnieniu towaru, organy celne, weryfikując deklarację za pośrednictwem duńskich władz celnych, ustaliły, że towar nie pochodzi z UE. W konsekwencji, Dyrektor Urzędu Celnego wszczął postępowanie i decyzją określił wyższą stawkę celną, uznając zgłoszenie za nieprawidłowe. Prezes Głównego Urzędu Ceł, rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję w części dotyczącej stawki i długu celnego, określając cło według stawki konwencyjnej. WSA w Szczecinie oddalił skargę importera, uznając, że kontrola postimportowa jest dopuszczalna na mocy art. 83 Kodeksu celnego, a wyniki weryfikacji pochodzenia towaru przez władze kraju eksportu (art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego) są wiążące. Sąd podkreślił, że importer ponosi ryzyko prawidłowości zgłoszenia celnego i otrzymanych dokumentów, a przyjęcie zgłoszenia celnego nie jest równoznaczne z ostatecznym wymiarem należności celnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ celny może dokonać kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów (kontrola postimportowa) w celu sprawdzenia prawidłowości danych, w tym pochodzenia towaru.
Uzasadnienie
Przepisy Kodeksu celnego (art. 83) oraz Protokołu 4 Układu Europejskiego (art. 32) dopuszczają kontrolę postimportową i weryfikację dowodów pochodzenia towaru, a wyniki tej weryfikacji są wiążące dla organów celnych kraju importu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
k.c. art. 83
Kodeks celny
Porozumienie w formie wymiany listów między Rzecząpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi w sprawie zmiany Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej art. 13, 16, 32
UE art. Protokół nr 4
Układ Europejski
Pomocnicze
k.c. art. 60 § 1
Kodeks celny
k.c. art. 64 § 1 i 2
Kodeks celny
k.c. art. 65 § 1 i 4 pkt 2
Kodeks celny
k.c. art. 70 § 1
Kodeks celny
k.c. art. 75
Kodeks celny
k.c. art. 76
Kodeks celny
Dz.U. 1997 nr 23 poz. 117
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
Ord. pod. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
Ord. pod. art. 145 § 1
Ordynacja podatkowa
Ord. pod. art. 180 § 1
Ordynacja podatkowa
Ord. pod. art. 187 § 1 i 2
Ordynacja podatkowa
Ord. pod. art. 253 § 2
Ordynacja podatkowa
Ord. pod. art. 262
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § 1
Konst. RP art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 91
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Możliwość i dopuszczalność kontroli postimportowej zgłoszenia celnego. Wiążący charakter wyników weryfikacji pochodzenia towaru przez władze kraju eksportu. Ryzyko prawidłowości zgłoszenia celnego spoczywa na importerze. Skuteczność doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasady zaufania do organów celnych poprzez podwyższenie stawki celnej po sprzedaży towaru. Błędne doręczenie decyzji organu pierwszej instancji. Niewłaściwe zastosowanie przepisów postępowania przez organ celny.
Godne uwagi sformułowania
kontrola postimportowa weryfikacja dowodów pochodzenia ryzyko prawidłowości zgłoszenia celnego wyniki weryfikacji są wiążące dla organów celnych kraju importera
Skład orzekający
Kazimiera Sobocińska
przewodniczący
Krystyna Zaremba
sprawozdawca
Alicja Polańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności kontroli postimportowej i weryfikacji pochodzenia towaru, a także rozkładu ryzyka między importerem a organami celnymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki prawa celnego i umów międzynarodowych (Układ Europejski).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne dokumentowanie pochodzenia towarów w handlu międzynarodowym i jakie mogą być konsekwencje błędów, nawet po zwolnieniu towaru z procedury celnej.
“Czy można zmienić cło po sprzedaży towaru? Sąd wyjaśnia zasady kontroli celnej.”
Sektor
handel międzynarodowy
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySA/Sz 659/02 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2004-07-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-03-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Alicja Polańska Kazimiera Sobocińska /przewodniczący/ Krystyna Zaremba /sprawozdawca/ Symbol z opisem 630 Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym przywozem towaru na polski obszar celny Hasła tematyczne Celne prawo Sygn. powiązane GSK 1158/04 - Wyrok NSA z 2005-01-10 Skarżony organ Prezes Głównego Urzędu Ceł Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 23 poz 117 art. 60 par. 1, art. 64 par. 1 i 2, art. 65 par. 1 i par. 4 pkt 2, art. 70 par. 1, art. 75, art. 76, art. 83 Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny. Dz.U. 1997 nr 104 poz 662 art. 13, art. 16, art. 32 Porozumienie w formie wymiany listów między Rzecząpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi w sprawie zmiany Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony, dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej,podpisane w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Zaremba /spr/ Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant Anna Kalisiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7lipca 2004r.. sprawy ze skargi A. Z., J.S., S. S. PUPH "D." S.C w W. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę Uzasadnienie Na podstawie zgłoszenia celnego SAD o nr [...] z dnia [...] Dyrektor Urzędu Celnego objął procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym odzież używaną, sortowaną, dezynfekowaną sprowadzoną z Niemiec przez spółkę cywilną "D." z siedzibą w W. Do wymiaru cła organ celny przyjął deklarowaną przez importera obniżoną stawkę celną określoną dla towarów pochodzących z państw członkowskich Unii Europejskiej w oparciu o dołączone do zgłoszenia celnego deklaracje eksportera o preferencyjnym pochodzeniu towaru zawarte na fakturach o nr [...] i nr [...] z dnia [...]. Dyrektor Urzędu Celnego wystąpił za pośrednictwem Prezesa Głównego Urzędu Ceł do duńskich władz celnych z prośbą o dokonanie weryfikacji deklaracji zawartej na fakturze o nr [...]. Pismem z dnia [...] nr [...] duńskie władze celne poinformowały, iż przeprowadzona na wniosek polskich organów celnych weryfikacja deklaracji o pochodzeniu towaru zawartych na przedkładanych przez stronę fakturach wykazała, że towar ujęty w fakturze nr [...] z dnia [...] nie jest towarem pochodzącym z Unii Europejskiej w rozumieniu Układu Europejskiego, a eksporter nie był w stanie przedłożyć dokumentów potwierdzających pochodzenie odzieży. Na podstawie wskazanej wyżej informacji Dyrektor Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie dot. w/w zgłoszenia celnego, a następnie decyzją z dnia [...] Nr [...] uznał sortowaną odzież używaną zakupioną na podstawie faktury nr 0599 za towar o nieznanym kraju pochodzenia, a w/w zgłoszenie celne w części dotyczącej tego towaru za nieprawidłowe i ponownie określił kwotę długu celnego, przyjmując do jej wymiaru stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100% . Od powyższej decyzji odwołanie złożył pełnomocnik Spółki, wnosząc o: 1. prawidłowe doręczenie decyzji osobom uprawnionym, 2. stwierdzenie jej nieważności ewentualnie, 3. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie, 4. lub uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy Urzędowi Celnemu do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 145 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 253 § 2 Kodeksu celnego, art. 121 Ordynacji podatkowej, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej w zw., z art. 262 Kodeksu celnego. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik podniósł, iż decyzja organu pierwszej instancji została błędnie zaadresowana, stwierdzając, że zgodnie z art. 253 Kodeksu celnego pełnomocnikiem strony w postępowaniu przed Dyrektorem Urzędu Celnego, jeżeli dotyczy ono towaru, którego rodzaj lub ilość wskazuje na przeznaczenie do działalności gospodarczej - może być jedynie pracownik strony lub agencja celna. W świetle powyższego doręczenie decyzji adwokatowi, a nie bezpośrednio stronom nie rodzi żadnych skutków prawnych, w tym również wyklucza powstanie i egzekwowanie zobowiązania celnego. Ponadto stwierdził, iż wbrew stanowisku organu celnego, zgłoszenie celne było prawidłowe. Strony działając w zaufaniu do prawidłowości dokonywanych przez funkcjonariusza celnego czynności celnych zbyły przedmiotową odzież. Podwyższenie przez Urząd Celny stawki celnej po sprzedaży towaru naraziłoby, z winy organów celnych strony na niepowetowaną szkodę. Odnośnie uznania towarów objętych fakturą nr [...] za nieznanego pochodzenia, i niezastosowania do nich preferencyjnej stawki celnej pełnomocnik wskazał, iż pismem z dnia [...] do sprawy Nr [...] przesłał dokument firmy T. R. z Danii stwierdzający pochodzenie w/w towaru ze strefy objętej stawką preferencyjną. Pominięcie przez organ celny przedmiotowego dokumentu, jego zdaniem przesądza o rażącym naruszeniu przepisów postępowania. Prezes Głównego Urzędu Ceł, w wyniku rozpoznania odwołania, decyzją z dnia [...] o nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zastosowanej stawki celnej oraz określenia kwoty długu celnego od towaru ujętego w pozycji 1 zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...] oraz określił kwotę cła z zastosowaniem stawki celnej konwencyjnej w wysokości 21,4 % wartości celnej towaru. W uzasadnieniu decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł wskazał, iż o możliwości zastosowania do importowanego towaru stawek celnych obniżonych przesądza jego rzeczywiste pochodzenie z kraju, z którym wiąże Polskę umowa międzynarodowa, jaką jest też Układ Europejski. Obowiązujące w dniu dokonania zgłoszenia celnego przepisy ustępu 5 części A Postanowień wstępnych Taryfy celnej oraz art. 13 i art. 16 protokołu Nr 4 Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania obniżonych stawek celnych w przypadku jednoczesnego spełnienia następujących warunków: towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokółu Nr 4 UE, pochodzenie towaru zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem przywozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze, został spełniony warunek bezpośredniego przywozu towaru do Polski. W sytuacji gdy na towary pochodzące z państw, o których mowa w ustępie S nie została określona obniżona stawka celna lub nie zostało udokumentowane pochodzenie towarów zgodnie z wymogami określonymi w umowach, do wymiaru cła przyjmuje się stawkę celną konwencyjną lub autonomiczną. Ponadto, organ odwoławczy wyjaśnił, że możliwość ustalenia, czy dany towar posiada rzeczywiście preferencyjne pochodzenie z Unii Europejskiej, uprawniające do zastosowania obniżonej stawki celnej, leży wyłącznie w gestii władz celnych kraju eksportu. Tylko urzędowe postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez upoważnione władze celne kraju eksportu w trybie art. 32 Protokołu nr 4 do UE może potwierdzić lub zanegować pochodzenie towaru z Unii Europejskiej zadeklarowane przez importera w zgłoszeniu celnym. Weryfikacja przeprowadzona w trybie art. 32 ust 3 przez władze celne kraju eksportu jest jedyną przewidzianą przez Protokół Nr 4 formą kontroli dowodów pochodzenia towaru i wynik jej jest wiążący dla władz celnych kraju importu. Przyjęcie przez organ celny w chwili dokonania zgłoszenia celnego, iż przedłożony do odprawy celnej dowód pochodzenia jest prawidłowy pod względem formalnym nie wyklucza późniejszej weryfikacji danych wynikających ze zgłoszenia i dołączonych do niego dokumentów. Uprawnienia kontrolne i weryfikacyjne wynikają również z art. 83 § 1 i § 2 Kodeksu celnego, zgodnie z którym organ celny po zwolnieniu towarów może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego w celu upewnienia się o prawidłowości danych w nim zawartych, w szczególności może kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem. W przedmiotowej sprawie Dyrektor Urzędu Celnego działając na podstawie w/w przepisów wszczął postępowanie mające na celu wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności i podjęcie czynności zmierzających do właściwego zastosowania przepisów prawa celnego. Prezes Głównego Urzędu Ceł podkreślił, iż importer zgłaszając towar do odprawy celnej i deklaruje określoną stawkę celną załączając dowód pochodzenia towaru w postaci deklaracji na fakturze, która jest sporządzana bezpośrednio przez eksportera bez ingerencji władz celnych, nie jest także weryfikowany przez wyspecjalizowane do tego organy państwa. W związku z tym importer winien liczyć się z ewentualnością że taki dowód pochodzenia zostanie wystawiony na towar, któremu nie przysługuje status "pochodzącego" w rozumieniu Układu Europejskiego. Uzyskanie przez organ celny od władz celnych kraju eksportu takiej informacji obliguje do wydania decyzji określającej kwotę długu celnego z zastosowaniem prawidłowej stawki celnej, w terminie 3 lat od daty przyjęcia zgłoszenia celnego, co oznacza cofnięcie przywileju w postaci stawki celnej obniżonej. Importer musi się liczyć z możliwością takiej weryfikacji zgłoszenia celnego. Niezależnie od tego organ celny II instancji stwierdził, iż skoro zgodnie z obowiązującymi przepisami rozporządzenia z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (DZ.U. z 1997 r., Nr 130, poz. 851), strona przedłożyła świadectwo pochodzenia nr L 517945 z dnia 17.11.2000 r., które zawiera dane odpowiadające wymogom określonym w przepisach, to winno być ono dopuszczone jako prawidłowy dowód pochodzenia towaru dla zastosowania konwencyjnej stawki celnej. Dlatego należało określić kwotę długu celnego przyjmując stawkę w wysokości 21,4 % wartości celnej towaru. Odnośnie zarzutu nieprawidłowego doręczenia zaskarżonej decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł stwierdził, iż skoro zgodnie z przedłożonym pełnomocnictwem strona działała przez pełnomocnika w postępowaniu celnym to doręczenie mu decyzji było skuteczne. Ponadto podniósł, iż przepis art. 253 § 2 Kodeksu celnego dotyczący reprezentowania strony postępowania przed Dyrektorem Urzędu Celnego wyłącznie przez pracownika lub agencję celną w sprawie towaru, którego rodzaj lub ilość wskazuje na przeznaczenie do działalności gospodarczej, nie obowiązywał w stanie prawnym sprawy. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pełnomocnik wspólników spółki cywilnej "D." - wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie skargę domagając się w niej stwierdzenia nieważności ewentualnie uchylenia decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] Nr [...]. W skardze zarzucono rażące naruszenie prawa, tj. art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 121 Ordynacji podatkowej oraz art. 262 Kodeksu celnego i art. 2 Konstytucji RP, polegające na naruszeniu zasady demokratycznego państwa prawa, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej poprzez rażące naruszenie zasady zaufania do organów celnych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, iż w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu rażącego naruszenia zasady zaufania do organów celnych. Wskazał, iż Spółka prawidłowo zgłosiła na granicy celnej importowane towary, które zostały objęte procedurą dopuszczenia do obrotu i zapłaciła cło ustalone zgodnie ze złożonymi dokumentami. Skarżący działając w zaufaniu do prawidłowości dokonywanych przez funkcjonariusza czynności celnych zbyli przywieziony towar, kalkulując cenę towaru biorąc pod uwagę m.in. zastosowana stawkę celną. Podwyższenie obecnie stawki celnej przez organy celne naraziłoby skarżących na niepowetowaną szkodę, doprowadzając nie tylko do ruiny przedsiębiorstwo, ale także zagrażając egzystencji ich rodzin. Pełnomocnik powołując orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, iż negatywnymi skutkami zastosowania niewłaściwej stawki celnej, wynikłymi z błędu funkcjonariusza nie można obciążać jednostki wówczas, gdy po jej stronie nie można dopatrzyć się naganności postępowania. W odpowiedzi na powyższą skargę wniesiono o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.. 1271), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawione przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga okazała się nieuzasadniona, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa. Stosownie do przepisu art. 13 § 1 ustawy z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), cła określane są na podstawie taryfy celnej lub innych środków taryfowych. Obejmując Polską Scaloną Nomenklaturą Towarową Handlu Zagranicznego PCN (nomenklaturą towarową) stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania oraz jednostki miar, taryfa celna obejmuje też obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów oraz preferencyjne stawki celne przyjęte jednostronnie przez Rzeczpospolitą Polską w odniesieniu do niektórych krajów, grup krajów lub regionów (art. 13 § 2 Kodeksu celnego). Stawki celne obniżone i preferencyjne stosowane są na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania, przy czym zastosowanie tych stawek może nastąpić również retrospektywnie, o ile zostaną spełnione warunki określone przepisami prawa, w tym umowami międzynarodowymi (art. 13 § 4 Kodeksu celnego). Przepisy zawarte w części A ust. 5 pkt 1 postanowień wstępnych do Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.12.1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 148, poz. 1047), obowiązującego w dniu złożenia zgłoszenia celnego w rozpatrywanej sprawie oraz postanowienia art. 13, art. 16 i art. 21 Protokołu 4 Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych wobec niektórych towarów w przypadku jednoczesnego spełnienia trzech warunków: pochodzenia towaru z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4, udokumentowania tego pochodzenia prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze oraz bezpośredniego przywozu towaru do Polski. Określając w art. 21, jakim warunkom formalnym winna odpowiadać deklaracja pochodzenia sporządzona przez eksportera na fakturze, Protokół 4 Układu Europejskiego zawiera w art. 32 również postanowienia dotyczące weryfikacji dowodów pochodzenia, stanowiąc, że dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia towaru przeprowadzana jest wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych towarów (produktów) lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu. Stosownie do przepisu art. 60 § 1 Kodeksu celnego, każdy towar, który ma być objęty procedurą celną powinien zostać zgłoszony do tej procedury. Do zgłoszenia celnego, sporządzonego w formie pisemnej na właściwym formularzu, zgłaszający powinien dołączyć dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną do której jest on zgłaszany (art. 64 § 1 i 2 Kod. cel). Stosownie do postanowień art. 65 tegoż Kodeksu, organ celny przyjmuje zgłoszenie celne, jeżeli odpowiada ono wymogom formalnym określonym w art. 64 i jeżeli wraz ze zgłoszeniem celnym przedstawiono towar nim objęty. Podstawę do zastosowania procedury celnej do towaru objętego zgłoszeniem stanowią dane zawarte w zgłoszeniu celnym przyjętym przez organ celny, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej. Przyjęcie zgłoszenia celnego przez organ celny powoduje z mocy samego prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego - chyba, że w sprawie wydana zostanie decyzja rozstrzygająca inaczej o przeznaczeniu celnym towaru lub o kwocie wynikającej z długu celnego, a więc o kwocie wynikającej z powstałego z mocy prawa zobowiązania do uiszczenia należności celnych, odnoszącego się do towarów. Po przyjęciu zgłoszenia celnego, organ celny na wniosek strony wydaje decyzję lub z urzędu może wydać decyzję, w której albo uznaje zgłoszenie celne za prawidłowe, albo uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe określa kwotę wynikającą z długu celne-go zgodnie z przepisami prawa celnego, względnie uznając, że objęcie towaru wnioskowaną procedurą jest niemożliwe, rozstrzyga o objęciu towaru właściwą procedurą celną lub nadaje towarowi właściwe przeznaczenie celne. Decyzja taka może zostać wydana przez organ celny jedynie przez upływałem trzech od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Wynika z kolei z art. 70 § 1 Kodeksu celnego, że po przyjęciu zgłoszenia celnego, a więc po stwierdzeniu, że spełnione zostały warunki określone w art. 65 § 1, organ celny może przystąpić do jego weryfikacji polegającej w szczególności na kontroli zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów, mogąc przy tym żądać od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów w celu sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu. Uznając po jego weryfikacji zgłoszenie celne za nieprawidłowe, organ celny wydaje decyzję, o jakiej mowa w art. 65 § 4 pkt 2. Według postanowień art. 75 i art. 76 Kodeksu celnego, organ celny zwalnia towary, a więc umożliwia użycie towarów w celach określonych przez procedurę, do której zostały zgłoszone (np. dopuszczenia do obrotu), z chwilą dokonania weryfikacji zgłoszenia celnego lub jego przyjęcia bez weryfikacji, jeżeli spełnione zostaną warunki objęcia towarów wskazaną procedurą i o ile towary te nie są przedmiotem ograniczeń lub zakazów, przy czym w przypadku, gdy przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje powstanie długu celnego, towary, których zgłoszenie to dotyczy, zwolnione mogą zostać pod warunkiem zapłacenia lub zabezpieczenia kwoty wynikającej z długu celnego. Z przedstawionej wyżej regulacji wynika, że pod pojęciem "weryfikacji zgłoszenia celnego" ustawodawca celny rozumie fakultatywne postępowanie, prowadzone w okresie między przyjęciem zgłoszenia celnego a zwolnieniem towarów lub nadaniem im właściwego przeznaczenia celnego, w ramach którego to postępowania organ celny może podejmować wszelkie czynności, które są nie-zbędne dla sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym; postępowanie to kończy się albo doręczeniem zgłaszającemu dokumentu zgłoszenia celnego i zwolnieniem towaru albo wydaniem decyzji, o jakiej mowa w art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego i zwolnieniem towaru lub nadaniem mu dopuszczalnego prze-znaczenia celnego. Niezależnie od postępowania weryfikującego zgłoszenie celne przed zwolnieniem towaru, Kodeks celny przewiduje również możliwość przeprowadzenia kontroli zgłoszenia celnego już po zwolnieniu towarów, a więc przeprowadzenia tzw. kontroli postimportowej, stanowiąc w art. 83, iż organ celny może to czynić zarówno z urzędu, jak i na wniosek zgłaszającego. Kontrola ta ma na celu upewnienie się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym. Dla osiągnięcia tego celu organ celny może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji dotyczących tych towarów. Jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego przeprowadzonej po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny zobowiązany jest, biorąc pod uwagę te dane, podjąć niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego. Na gruncie rozpatrywanej sprawy jest okolicznością bezsporną że do wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej oraz poprzedzającej ją decyzji organu celnego pierwszej instancji doszło w wyniku przeprowadzenia przez ten organ postępowania w ramach tzw. kontroli postimportowej, a więc postępowania przewidzianego przepisami art. 83 Kodeksu celnego. Dokonane przez organ celny w ramach tego postępowania czynności miały na celu sprawdzenie prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, a przede wszystkim prawidłowości zastosowanej przez zgłaszającego obniżonej stawki celnej, mającej swoją podstawę w przyjęciu - na podstawie deklaracji eksportera na fakturze - pochodzenia towaru z krajów Unii Europejskiej w rozumieniu przepisów Protokołu 4 Układu Europejskiego. Jak wynika z akt sprawy, weryfikacji deklaracji eksportera na fakturze organy celne dokonały w trybie określonym w art. 32 Protokołu 4, występując od władz celnych kraju eksportu o potwierdzenie, czy będące przedmiotem importu towary mają status towarów pochodzących w rozumieniu tegoż Protokołu. Jest też w sprawie okolicznością w istocie przez skarżącego nie kwestionowaną, że przeprowadzona w tymże trybie weryfikacja deklaracji pochodzenia towaru, dokonana przez właściwe władze celne kraju eksportu, wykazała, iż będące przedmiotem zgłoszenia celnego towary w postaci odzieży używanej nie korzystają ze statusu produktów pochodzących z krajów Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4 Układu Europejskiego. Przewidziany w art. 32 Protokołu 4 tryb weryfikacji dowodów pochodzenia towarów (produktów) jest, jak to słusznie podkreślił organ odwoławczy, jedynym sposobem sprawdzenia prawidłowości dowodów pochodzenia, a jego wyniki są w istocie wiążące dla organów celnych kraju importera. Postanowienia Układu Europejskiego, jako ratyfikowanej umowy międzynarodowej wraz ze stanowiącymi ich integralną część załącznikami i protokółami, zgodnie z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, mającym w określonych sytuacjach, stosownie do art. 91 Konstytucji, pierwszeństwo w stosowaniu przed ustawami, tj. przed Kodeksem celnym i Ordynacją podatkową brak jest zatem podstaw prawnych do kwestionowania wyników weryfikacji deklaracji eksportera w przedmiocie statusu pochodzenia towarów objętych zgłoszeniem celnym, przeprowadzonej w trybie art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego. W świetle przedstawionego wyżej unormowania dotyczącego realizacji przez importera obowiązku dokonania prawidłowego pod względem formalnym zgłoszenia celnego, którego przyjęcie przez organ celny powoduje z mocy samego prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną (w rozpatrywanej sprawie procedurą dopuszczenia do obrotu) oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego, tj. kwoty wynikającej z powstałego z mocy prawa zobowiązania do uiszczenia należności celnych przywozowych, za w zupełności chybione uznać należało zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ celny podstawowej zasady postępowania administracyjnego, jaką jest wynikająca z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej zasada prowadzenia postępowania podatkowego (celnego) w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (celnych). Wbrew wywodom skargi, przyjęcie przez organ zgłoszenia celnego od importera nie może być uznane za równoznaczne z wymiarem należności celnych, bowiem to zgłaszający sam określa dane, na podstawie których dochodzi do określenia kwoty wynikającej z długu celnego i nie jest obowiązkiem organu celnego każdorazowa szczegółowa ich weryfikacja przed przyjęciem tego zgłoszenia. To importer ponosi w istocie rzeczy ryzyko prawidłowości dokonanego przez siebie zgłoszenia celnego, w szczególności prawidłowości i prawdziwości otrzymanych od eksportera dokumentów, z których wynikają dane służące temu zgłoszeniu. Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna niezgodna jest z przepisami prawa materialnego względnie uchybia przepisom postępowania co najmniej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI