SA/Sz 1466/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę importera od decyzji Dyrektora Izby Celnej, potwierdzając prawidłowość weryfikacji pochodzenia towaru i naliczenia długu celnego, mimo stosowania deklaracji eksportera.
Sprawa dotyczyła skargi importera na decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą uchylenia decyzji o ustaleniu długu celnego. Importowany towar (odzież używana z Niemiec) objęto procedurą dopuszczenia do obrotu z preferencyjną stawką celną na podstawie deklaracji eksportera. Weryfikacja przez władze celne kraju eksportu wykazała, że towar nie pochodzi z UE. Sąd uznał, że kontrola postimportowa i weryfikacja dowodów pochodzenia zgodnie z Protokołem 4 Układu Europejskiego były prawidłowe, a zarzuty naruszenia procedury przez organy celne były bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę importera M. M. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcia dotyczące długu celnego. Sprawa wywodziła się z importu odzieży używanej z Niemiec, dla której zastosowano obniżoną stawkę celną na podstawie deklaracji eksportera na fakturze. Weryfikacja przeprowadzona przez władze celne kraju eksportu, zgodnie z art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego, wykazała, że towar nie spełniał wymogów pochodzenia z UE. W konsekwencji organy celne uznały zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określiły kwotę długu celnego. Importer kwestionował zasadność tej weryfikacji, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu celnego, w tym brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że kontrola postimportowa i weryfikacja dowodów pochodzenia były zgodne z prawem. Podkreślono, że wyniki weryfikacji przeprowadzonej zgodnie z Protokołem 4 są wiążące, a zarzut naruszenia procedury jest nieuzasadniony, gdyż weryfikacja z udziałem organu zagranicznego nie jest częścią postępowania administracyjnego w rozumieniu Ordynacji podatkowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, weryfikacja przeprowadzona przez organ celny kraju eksportu zgodnie z art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego stanowi podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego i jej wyniki są wiążące dla polskich organów celnych.
Uzasadnienie
Wyniki weryfikacji przeprowadzonej przez władze celne kraju eksportu w trybie art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego są wiążące dla polskich organów celnych, ponieważ postanowienia Układu Europejskiego, jako ratyfikowanej umowy międzynarodowej, mają pierwszeństwo przed ustawami krajowymi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 13 § 1
Kodeks celny
k.c. art. 13 § 3
Kodeks celny
k.c. art. 60 § 1
Kodeks celny
k.c. art. 64 § 1
Kodeks celny
k.c. art. 64 § 2
Kodeks celny
k.c. art. 83
Kodeks celny
Pomocnicze
o.p. art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 123 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 124
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 126
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 127
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowość kontroli postimportowej przeprowadzonej przez organ celny. Skuteczność i wiążący charakter weryfikacji dowodów pochodzenia towaru przeprowadzonej przez organ celny kraju eksportu zgodnie z Protokołem 4 Układu Europejskiego. Brak naruszenia przepisów postępowania celnego w związku z brakiem czynnego udziału strony w zagranicznej weryfikacji.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu celnego. Kwestionowanie zasadności dokonanej przez organy celne weryfikacji zgłoszenia celnego. Twierdzenie, że zmiana interpretacji przepisów prawa europejskiego nie może stanowić podstawy do wysuwania wątpliwości wobec importerów działających w dobrej wierze. Zarzut, że weryfikacja powinna odbywać się w ramach postępowania prowadzonego w kraju z udziałem strony.
Godne uwagi sformułowania
Wyniki weryfikacji przeprowadzonej przez właściwe władze celne kraju eksportu, dokonanej w trybie określonym w art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego, wykazała, iż będące przedmiotem zgłoszenia celnego towary w postaci odzieży używanej nie korzystają ze statusu produktów pochodzących z krajów Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4 Układu Europejskiego. Wbrew wywodom skargi, przewidziany w art. 32 Protokołu 4 tryb weryfikacji dowodów pochodzenia towarów (produktów) jest [...] jedynym sposobem sprawdzenia prawidłowości dowodów pochodzenia, a jego wyniki są w istocie wiążące dla polskich organów celnych. Wynik tych czynności, w postaci stwierdzenia przez organ celny kraju eksportera, iż określony towar nie ma statusu produktu pochodzącego w rozumieniu Protokołu 4, stanowi dopiero podstawę do wszczęcia tego postępowania, a zatem nieuprawnioną w zupełności jest teza, jaka legła u podstaw tego zarzutu, że przy czynnościach kontrolnych znajduje również zastosowanie zasada określona w art. 123 Ordynacji podatkowej...
Skład orzekający
Marian Jaździński
przewodniczący
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
członek
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowości procedury weryfikacji pochodzenia towarów w obrocie z UE oraz interpretacji przepisów Protokołu 4 Układu Europejskiego w kontekście kontroli postimportowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji importu odzieży używanej i stosowania deklaracji eksportera na fakturze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu handlu międzynarodowego – prawidłowego ustalania pochodzenia towarów i stosowania preferencyjnych stawek celnych, co ma znaczenie dla importerów i eksporterów.
“Czy deklaracja eksportera na fakturze zawsze gwarantuje preferencyjne cło? Sąd wyjaśnia zasady weryfikacji pochodzenia towarów z UE.”
Sektor
handel_zagraniczny
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySA/Sz 1466/03 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2004-07-28 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2003-07-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Katarzyna Grzegorczyk-Meder Marian Jaździński /przewodniczący/ Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka /sprawozdawca/ Symbol z opisem 630 Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym przywozem towaru na polski obszar celny Hasła tematyczne Celne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 23 poz 117 art 13 par 1, art 60 par 1; art 64 par 1 i 2 Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk (spr.), Protokolant Anna Malinowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2004r. sprawy ze skargi M. M. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. NR [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę Uzasadnienie Decyzją z dnia [...]r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 13 § 1 i § 3, art. 19 § 1 i § 3 , art. 20 § 1 i § 2, art. 85 § 1, art. 222 § 4, art. 262 (1) ustawy z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), art. 32 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego, zmienionego Porozumieniem między Rzeczpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi podpisanym w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r. (zał. do Dz.U. z 1997 r., Nr 104, poz. 662 i z 1999 r., Nr 30, poz. 1084) Dyrektor Izby Celnej orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...]r., Nr [...], wydanej wobec Hurtowni [...] – M. M. B. z siedzibą w Ch. przy ul. [...] odmawiającej uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...]r., którą Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji nr [...] z dnia [...]r. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że na podstawie zgłoszenia celnego SAD [...] z dnia [...]r. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar w postaci odzieży używanej importowanej z Niemiec, wobec którego dla wymiaru należności celnych przyjęto obniżoną stawkę celną przewidzianą dla towarów pochodzących z krajów Unii Europejskiej na podstawie dołączonej do zgłoszenia deklaracji eksportera złożonej na fakturze zakupu. Przeprowadzona na podstawie art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego weryfikacja przedłożonego przez importera dowodu pochodzenia wykazała, że towar będący przedmiotem importu nie jest towarem pochodzącym w rozumieniu Umowy między Polską a Unią Europejską. Ujawnienie powyższej okoliczności stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania i wydania przez Dyrektora Urzędu Celnego decyzji z dnia [...] r. uznającej powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe oraz określającej kwotę długu celnego z zastosowaniem stawki celnej konwencyjnej. Po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego przez stronę odwołania od tej decyzji, Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...]r. orzekł o jej utrzymaniu w mocy. Wynika z uzasadnienia omawianej decyzji, że pismem z dnia [...] r. importer wystąpił o uchylenie decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Rozpatrując ten wniosek jako organ odwoławczy, rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło bowiem decyzją ostateczną wydaną przez taki organ, jakim był wówczas Prezes Głównego Urzędu Ceł, Dyrektor Izby Celnej wydał w dniu [...]r. decyzję odmawiającą uchylenia rozstrzygnięcia wydanego w sprawie przez ten organ. W dniu [...]r. do Dyrektora Izby Celnej wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie przez ten organ sprawy zakończonej jego decyzją z dnia [...]r. We wniosku tym zarzucono organowi celnemu naruszenie określonych przepisów postępowania zawartych w Ordynacji podatkowej, jak również naruszenie przepisów Kodeksu celnego oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia15.12.1998r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, a nadto naruszenie postanowień art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego. Rozpatrując sprawę na skutek złożonego przez importera wniosku o jej ponowne rozpatrzenie, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany swej wcześniejszej decyzji rozstrzygającej odmownie o zgłoszonym przez tegoż importera żądaniu uchylenia ostatecznej decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...]r. Podtrzymując swoje stanowisko w kwestii braku podstaw do uchylenia decyzji ostatecznie rozstrzygającej sprawę prawidłowości spornych zgłoszeń celnych i określenia wysokości długu celnego oraz odnosząc się do podniesionych zarzutów, Dyrektor Izby Celnej przywołał na uzasadnienie swego stanowiska postanowienia Protokołu 4 Układu Europejskiego, wskazując, że zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 pkt (b) Protokołu 4 deklarację na fakturze może sporządzić każdy eksporter dla każdej przesyłki, której wartość nie przekracza 6.000 EURO, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Wynika z tego przepisu, iż dowód pochodzenia w postaci deklaracji na fakturze jest sporządzany bezpośrednio przez eksportera bez ingerencji władz celnych, a więc nie jest weryfikowany przez wyspecjalizowane organy państwa eksportu. Postanowienia tego artykułu w żadnym razie nie przewidują udziału organu celnego przy sporządzaniu deklaracji pochodzenia na fakturze, a jedynie nakładają na eksportera obowiązek przedłożenia, na żądanie tych władz, wszystkich dokumentów potwierdzających zasadność sporządzenia deklaracji w razie dokonywania późniejszej weryfikacji takiego dowodu pochodzenia. Importer godzący się na przyjęcie dowodu pochodzenia sporządzonego w postaci deklaracji eksportera na fakturze musi zatem liczyć się z tym, że oświadczenia eksportera o preferencyjnym pochodzeniu towarów nigdy wcześniej nie były weryfikowane przez władze celne kraju eksportu oraz że weryfikacja taka może nastąpić dopiero po wyeksportowaniu towaru ze wskazanego kraju pochodzenia, co przewidziane właśnie zostało w postanowieniach art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego. Działanie importera w dobrej czy w złej wierze nie ma znaczenia dla ustalenia tego, czy towar posiada preferencyjne pochodzenie. Odnosząc się na koniec do, podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzutów naruszenia przepisów postępowania, Dyrektor Izby Celnej zarzuty te uznał za chybione, podkreślając w szczególności, iż weryfikacja przeprowadzana w trybie art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego mieści się w pojęciu kontroli zgłoszenia celnego, o której mowa w art. 83 Kodeksu celnego. Czynności kontrolne dokonywane przez organ celny w ramach tego przepisu są czynnościami fakultatywnymi i nie są postępowaniem administracyjnym w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Przeprowadzenie przez organ celny kontrola zgłoszenia celnego i ustalenie, iż przepisy o zastosowaniu określonej procedury celnej zastosowane zostały w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, stanowi dopiero podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego, stąd też zarzut uniemożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu przed jego wszczęciem jest, zdaniem organu odwoławczego, chybiony. Powyższa decyzja ostateczna zaskarżona została przez pełnomocnika importera do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie z powodu jej niezgodności z prawem. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji ostatecznej oraz decyzji ją poprzedzającej skarżący zarzuca naruszenie przy ich wydaniu przepisów art. 121 § 1, art. 122, art. 123, art. 124, art. 126, art. 127, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 13 § 1 i § 3 pkt 2 i 4, art. 83 § 3, art. 85 § 1-3 i art. 2651 ustawy z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), a także art. 5, art. 6, art. 16, art. 21, art. 24 i art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli dnia 16.12.1991 r. (Dz.U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38 ze zm.). Stawiając te zarzuty skarżący nie wskazuje wprost tego, na czym polega naruszenie poszczególnych wskazanych przez siebie przepisów prawa, a jedynie z obszernych wywodów uzasadnienia skargi wynika, że kwestionuje on w ogóle zasadność dokonanej przez organy celne weryfikacji przyjętego zgłoszenia celnego. Przedstawiając szczegółowo okoliczności, w jakich doszło do wszczynania przez polskie organy celne postępowań weryfikacyjnych w zakresie klasyfikacji taryfowej odzieży używanej i podkreślając, że u ich podłoża leżała zmiana interpretacji przepisów prawa w tym przedmiocie dokonana przez Komisję Europejską, wskazująca na to, że noszenie odzieży może być traktowane wyłącznie jako tzw. czynność niewystarczającej obróbki bądź przetworzenia (czynność minimalna), wskutek czego nie można uznać odzieży używanej (noszonej) w danym kraju Unii Europejskiej za towar pochodzący z tego kraju, skarżący wywodzi, iż sama zmiana interpretacji przepisów nie może w żaden sposób stanowić podstawy do wysuwania wątpliwości w stosunku do importerów odzieży używanej, działających w dobrej wierze co do tego, że przedkładane świadectwa pochodzenia przywożonych towarów wystawione zostały w zgodzie z ówcześnie obowiązującymi przepisami i praktyką. Polemizując także ze stanowiskiem zaprezentowanym we wrześniu 1999 r. przez Komisję Europejską, jako pozostającym w zasadniczej sprzeczności z europejskim prawem o odpadach, skarżący wywodzi dalej, że sortowanie zebranej odzieży używanej, traktowanej na tym etapie jako odpad i wynikająca z niego przemiana odpadu w wyrób, traktowane jest jako czynność wystarczającej obróbki lub przetworzenia, uzasadniającej wystawienie świadectwa pochodzenia dla tego towaru. Zwracając dalej uwagę na regulacje zawarte w art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego, w szczególności na przewidziany w tym przepisie warunek przeprowadzenia dodatkowej weryfikacji dowodów pochodzenia towarów w postaci istnienia uzasadnionych wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub innych wymogów tego Protokołu, skarżący podnosi też w wywodach uzasadnienia skargi, że organ odwoławczy w ogóle nie wskazuje w swej decyzji na to, czy istniały jakiekolwiek wątpliwości co do rzetelności informacji, a to oznacza, że polskie organy celne nie zastosowały wymogów postępowania weryfikacyjnego, skoro swych wątpliwości nie przedstawiły we wniosku o przeprowadzenie weryfikacji. Podkreślono dalej w uzasadnieniu skargi, że sporządzona przez eksportera na fakturze deklaracja o pochodzeniu towaru spełnia w rozpatrywanej sprawie wszystkie wymogi Protokołu 4 dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej, wobec czego nie może ona zostać uznana za dokument poświadczający nieprawdę, zaś sama zmiana interpretacji przepisów prawa europejskiego nie daje podstaw do zmiany stawek celnych po ponad dwóch latach od dnia dokonania odprawy celnej, w szczególności z tego powodu, że importując określony towar strona działała w dobrej wierze co do prawdziwości deklaracji pochodzenia. Zarzuca też skarżący, że jakkolwiek weryfikacja świadectw pochodzenia jest przy spełnieniu określonych przesłanek dopuszczalna, to winna się ona odbywać w ramach postępowania prowadzonego w kraju przed polskim organem celnym i zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami, tymczasem w rozpatrywanej sprawie organ celny dokonywał weryfikacji faktury załączonej do zgłoszenia celnego bez wszczęcia jakiegokolwiek postępowania, które odbywałoby się z udziałem strony. Nie zapewniając stronie czynnego udziału w postępowaniu weryfikacyjnym organy celne naruszyły zatem postanowienia art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany dotychczasowego stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawione przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga okazała się nieuzasadniona, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa. Stosownie do przepisu art. 13 § 1 ustawy z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), cła określane są na podstawie taryfy celnej lub innych środków taryfowych. Obejmując Polską Scaloną Nomenklaturą Towarową Handlu Zagranicznego PCN (nomenklaturą towarową) stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania oraz jednostki miar, taryfa celna obejmuje też obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów oraz preferencyjne stawki celne przyjęte jednostronnie przez Rzeczpospolitą Polską w odniesieniu do niektórych krajów, grup krajów lub regionów (art. 13 § 2 Kodeksu celnego). Stawki celne obniżone i preferencyjne stosowane są na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania, przy czym zastosowanie tych stawek może nastąpić również retrospektywnie, o ile zostaną spełnione warunki określone przepisami prawa, w tym umowami międzynarodowymi (art. 13 § 4 Kodeksu celnego). Przepisy zawarte w części A ust. 5 pkt 1 postanowień wstępnych do Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.12.1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 158, poz. 1036) obowiązującego w dniu złożenia zgłoszenia celnego w rozpatrywanej sprawie oraz postanowienia art. 13, art. 16 i art. 21 Protokołu 4 Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych wobec niektórych towarów w przypadku jednoczesnego spełnienia trzech warunków: pochodzenia towaru z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4, udokumentowania tego pochodzenia prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze oraz bezpośredniego przywozu towaru do Polski. Określając w art. 21, jakim warunkom formalnym winna odpowiadać deklaracja pochodzenia sporządzona przez eksportera na fakturze, Protokół 4 Układu Europejskiego zawiera w art. 32 również postanowienia dotyczące weryfikacji dowodów pochodzenia, stanowiąc, że dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia towaru przeprowadzana jest wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych towarów (produktów) lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu. Stosownie do przepisu art. 60 § 1 Kodeksu celnego, każdy towar, który ma być objęty procedurą celną, powinien zostać zgłoszony do tej procedury. Do zgłoszenia celnego, sporządzonego w formie pisemnej na właściwym formularzu, zgłaszający powinien dołączyć dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną, do której jest on zgłaszany (art. 64 § 1 i 2 Kodeksu celnego). Stosownie do postanowień art. 65 tegoż Kodeksu, organ celny przyjmuje zgłoszenie celne, jeżeli odpowiada ono wymogom formalnym określonym w art. 64 i jeżeli wraz ze zgłoszeniem celnym przedstawiono towar nim objęty. Podstawę do zastosowania procedury celnej do towaru objętego zgłoszeniem stanowią dane zawarte w zgłoszeniu celnym przyjętym przez organ celny, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej. Przyjęcie zgłoszenia celnego przez organ celny powoduje z mocy samego prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego - chyba, że w sprawie wydana zostanie decyzja rozstrzygająca inaczej o przeznaczeniu celnym towaru lub o kwocie wynikającej z długu celnego, a więc o kwocie wynikającej z powstałego z mocy prawa zobowiązania do uiszczenia należności celnych, odnoszącego się do towarów. Po przyjęciu zgłoszenia celnego, organ celny na wniosek strony wydaje decyzję lub z urzędu może wydać decyzję, w której albo uznaje zgłoszenie celne za prawidłowe, albo uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe określa kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego, względnie uznając, że objęcie towaru wnioskowaną procedurą jest niemożliwe, rozstrzyga o objęciu towaru właściwą procedurą celną lub nadaje towarowi właściwe przeznaczenie celne. Decyzja taka może zostać wydana przez organ celny jedynie przez upływałem trzech od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Wynika z kolei z art. 70 § 1 Kodeksu celnego, że po przyjęciu zgłoszenia celnego, a więc po stwierdzeniu, że spełnione zostały warunki określone w art. 65 § 1, organ celny może przystąpić do jego weryfikacji polegającej w szczególności na kontroli zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów, mogąc przy tym żądać od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów w celu sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu. Uznając po jego weryfikacji zgłoszenie celne za nieprawidłowe, organ celny wydaje decyzję, o jakiej mowa w art. 65 § 4 pkt 2. Według postanowień art. 75 i art. 76 Kodeksu celnego, organ celny zwalnia towary, a więc umożliwia użycie towarów w celach określonych przez procedurę, do której zostały zgłoszone (np. dopuszczenia do obrotu), z chwilą dokonania weryfikacji zgłoszenia celnego lub jego przyjęcia bez weryfikacji, jeżeli spełnione zostaną warunki objęcia towarów wskazaną procedurą i o ile towary te nie są przedmiotem ograniczeń lub zakazów, przy czym w przypadku, gdy przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje powstanie długu celnego, towary, których zgłoszenie to dotyczy, zwolnione mogą zostać pod warunkiem zapłacenia lub zabezpieczenia kwoty wynikającej z długu celnego. Z przedstawionej wyżej regulacji wynika, że pod pojęciem "weryfikacji zgłoszenia celnego" ustawodawca celny rozumie fakultatywne postępowanie, prowadzone w okresie między przyjęciem zgłoszenia celnego a zwolnieniem towarów lub nadaniem im właściwego przeznaczenia celnego, w ramach którego to postępowania organ celny może podejmować wszelkie czynności, które są nie-zbędne dla sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym; postępowanie to kończy się albo doręczeniem zgłaszającemu dokumentu zgłoszenia celnego i zwolnieniem towaru albo wydaniem decyzji, o jakiej mowa w art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego i zwolnieniem towaru lub nadaniem mu dopuszczalnego przeznaczenia celnego. Niezależnie od postępowania weryfikującego zgłoszenie celne przed zwolnieniem towaru, Kodeks celny przewiduje również możliwość przeprowadzenia kontroli zgłoszenia celnego już po zwolnieniu towarów, a więc przeprowadzenia tzw. kontroli postimportowej, stanowiąc w art. 83, iż organ celny może to czynić zarówno z urzędu, jak i na wniosek zgłaszającego. Kontrola ta ma na celu upewnienie się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym. Dla osiągnięcia tego celu organ celny może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji dotyczących tych towarów. Jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego przeprowadzonej po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny zobowiązany jest, biorąc pod uwagę te dane, podjąć niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego. Na gruncie rozpatrywanej sprawy, której przedmiotem jest wprawdzie ocena istnienia interesu publicznego lub ważnego interesu strony jako przesłanek do uchylenia ostatecznej decyzji stwierdzającej nieprawidłowość złożonych przez stronę spornych zgłoszeń celnych w zakresie dotyczącym pochodzenia towaru z krajów Unii Europejskiej i określającej wysokość długu celnego w wysokości wyższej od deklarowanej, ale istota której sprowadza się w rzeczywistości do oceny istnienia przesłanek uzasadniających takie rozstrzygnięcie, jest okolicznością bezsporną, że do wydania decyzji ostatecznej oraz poprzedzającej ją decyzji organu celnego pierwszej instancji, uchylenia których odmówiono zaskarżoną decyzją Dyrektora Izby Celnej, doszło w wyniku przeprowadzenia przez organ celny postępowania w ramach tzw. kontroli postimportowej, a więc postępowania przewidzianego przepisami art. 83 Kodeksu celnego. Dokonane przez organ celny w ramach tego postępowania czynności miały na celu sprawdzenie prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, a przede wszystkim prawidłowości zastosowanej przez zgłaszającego obniżonej stawki celnej, mającej swoją podstawę w przyjęciu - na podstawie deklaracji eksportera na fakturze - pochodzenia towaru z krajów Unii Europejskiej w rozumieniu przepisów Protokołu 4 Układu Europejskiego. Jak wynika z akt sprawy, weryfikacji deklaracji eksportera na fakturze organy celne dokonały w trybie określonym w art. 32 Protokołu 4, występując od władz celnych kraju eksportu o potwierdzenie, czy będące przedmiotem importu towary mają status towarów pochodzących w rozumieniu tegoż Protokołu. Jest też w sprawie okolicznością w istocie przez skarżącego nie kwestionowaną, że przeprowadzona w tymże trybie weryfikacja deklaracji pochodzenia towaru, dokonana przez właściwe władze celne kraju eksportu, wykazała, iż będące przedmiotem zgłoszenia celnego towary w postaci odzieży używanej nie korzystają ze statusu produktów pochodzących z krajów Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4 Układu Europejskiego. Wbrew wywodom skargi, przewidziany w art. 32 Protokołu 4 tryb weryfikacji dowodów pochodzenia towarów (produktów) jest, jak to słusznie podkreślił organ odwoławczy, jedynym sposobem sprawdzenia prawidłowości dowodów pochodzenia, a jego wyniki są w istocie wiążące dla polskich organów celnych. Postanowienia Układu Europejskiego, jako ratyfikowanej umowy międzynarodowej wraz ze stanowiącymi ich integralną część załącznikami i protokółami, zgodnie z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, mającym w określonych sytuacjach, stosownie do art. 91 ust. Konstytucji, pierwszeństwo w stosowaniu przed ustawami, t.j. przed Kodeksem celnym i Ordynacją podatkową, brak jest zatem podstaw prawnych do kwestionowania wyników weryfikacji deklaracji celnej eksportera w przedmiocie statusu pochodzenia towarów objętych zgłoszeniem celnym, przeprowadzonej w trybie art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego. W świetle tak postrzeganego trybu stosowania w/w postanowień Protokołu 4, za pozbawione jakiegokolwiek merytorycznego znaczenia uznać należy wywody skargi sprowadzające się zarówno do kwestionowania rozumienia pojęcia "towarów pochodzących" przyjętego w odniesieniu do odzieży używanej przez władze celne krajów Unii Europejskiej, jak i do twierdzenia, iż podstawę postimportowej kontroli polskich organów celnych stanowiła zmiana interpretacji tego pojęcia przez te władze, dokonana już po przyjęciu zgłoszenia celnego. Za chybiony też uznać należy podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organy celne przepisów postępowania celnego w następstwie braku zapewnienia stronie udziału w tej części postępowania, w której przeprowadzana była kontrola prawidłowości zawartej na fakturze deklaracji eksportera w sprawie pochodzenia towaru. Wskazać tu należy, iż przewidziana art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego weryfikacja dowodu pochodzenia towaru dokonywana jest z udziałem organu celnego kraju eksportera, a więc organu państwa obcego. Jest rzeczą oczywistą, że czynności sprawdzające tego organu wykraczają poza zakres postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe, w istocie bowiem wynik tych czynności, w postaci stwierdzenia przez organ celny kraju eksportera, iż określony towar nie ma statusu produktu pochodzącego w rozumieniu Protokołu 4, stanowi dopiero podstawę do wszczęcia tego postępowania, a zatem nieuprawnioną w zupełności jest teza, jaka legła u podstaw tego zarzutu, że przy czynnościach kontrolnych znajduje również zastosowanie zasada określona w art. 123 Ordynacji podatkowej, a więc zasada określająca obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego. Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna, odmawiająca uchylenia na wniosek strony decyzji ostatecznej rozstrzygającej o nieprawidłowości złożonych przez importera zgłoszeń celnych, nie odpowiada przepisom prawa, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 151, poz. 1270).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI