SA/Sz 589/02

SA/Sz 589/02 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-04-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-03-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak
Marzena Kowalewska /sprawozdawca/
Mirosława Włodarczak-Siuda /przewodniczący/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i  art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 kwietnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska/spr/ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant st. sekr.sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2004r. sprawy ze skargi Towarzystwa Budownictwa Społecznego [...] w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych /. u c h y i a zaskarżoną decyzję, lI. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]na rzecz strony skarżącej kwotę 265 /dwieście sześćdziesiąt pięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] r., znak: [...] na podstawie art. 66 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) nakazał Towarzystwu Budownictwa Społecznego "[...] . z siedzibą w [...] jako zarządcy obiektu budowlanego, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych poprzez wykonanie właściwych podłączeń spalinowo-wentylacyjnych w budynku przy ul.. [...]w[...] . Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. Orzeczenie swe organ oparł na ustaleniach dokonanych przez mistrza kominiarskiego[...] , który w trakcie kontroli budynku stwierdził nieprawidłowości w funkcjonowaniu i eksploatacji przewodów i elementów urządzeń kominowych mogących stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia.
Odwołanie od tej decyzji do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] złożyło Towarzystwo Budownictwa Społecznego[...] zarzucając jej obrazę prawa materialnego - art. 70 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez nieprawidłowe określenie podmiotu zobowiązanego do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego nieruchomości, wnosząc o umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego, z powodu braku źródła obowiązku względem Spółki co do dokonania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W uzasadnieniu odwołania podano, że organ I instancji nietrafnie, a przynajmniej bez uprzedniego dokonania stosownych ustaleń, wyznaczył zarządcę nieruchomości jako zobowiązanego w sprawie w sytuacji gdy art. 70 ust. 1 Prawa budowlanego wyraźnie wskazuje w pierwszej kolejności właściciela nieruchomości, jako podmiot na którym spoczywa obowiązek usunięcia nieprawidłowości technicznych obiektu. Wymieniony przepis określa wprawdzie również zarządcę jako podmiot, który może być zobowiązanym w zakresie jaki ciąży na właścicielu, niemniej czyni to warunkowo, uzależniając możliwość nałożenia obowiązku od istnienia przepisu prawa lub umowy pomiędzy właścicielem a zarządcą, mocą której zarządca przejąłby określone obowiązki ciążące pierwotnie na właścicielu. Dalej odwołująca się Spółka podała, że ani przepis prawa ani łącząca
Sygn. akt SA/Sz 589/02 3
zarządcę z właścicielem umowa o zarząd nie przewidują obowiązków czynienia remontów budynku właściciela innych niż bieżące, jest zatem oczywiste, iż wykonanie podłączeń spalinowo-wentylacyjnych w budynku należałoby zakwalifikować jako remont dalej idący niźli bieżący, a zatem zobowiązanym winni być właściciele budynku, przez co należy rozumieć, zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - wspólnotę mieszkaniową.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] r., znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 66 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Odnosząc się do treści wniesionego odwołania w oparciu o akta sprawy organ ustalił, że zarządcą budynku przy ul. [...] w [...] jest[...] . Towarzystwo Budownictwa Społecznego [...] , której powierzono zarząd nieruchomością wspólną. Dlatego, jako na reprezentującą wspólnotę mieszkaniową budynku, słusznie nałożono obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Uzasadniając swe stanowisko organ podał, że w koszach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej obowiązany jest uczestniczyć każdy ze współwłaścicieli, a wydatki związane z utrzymaniem własnego lokalu ponosi jego właściciel, co wynika z ustawy o własności lokali.
Na w/w decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, działając poprzez pełnomocnika, złożyło Towarzystwo Budownictwa Społecznego "[...] . wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem, ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 136 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik postępowania, polegające na nie wyczerpującym zebraniu dowodów w sprawie, oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym czego konsekwencją jest błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu skarżącej za stronę postępowania pomimo, że nią faktycznie nie jest i skierowanie do niej decyzji obarczonej przez to kwalifikowaną wadą, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem skarżącej, organy obu instancji przyjmując, że jest ona zarządcą nieruchomości nie przeprowadziły postępowania dowodowego na okoliczność łączącej Towarzystwo Budownictwa Społecznego "[...]
Sygn. akt SA/Sz 589/02 4
w [...] z właścicielami budynku przy ul. [...] w [...] ([...] ) umowy. Tymczasem Towarzystwo Budownictwa Społecznego [...] . zarządcą tej nieruchomości nie jest, albowiem nigdy nie została ustanowiona nim w trybie art. 18 ust. 1 lub 3 ustawy o własności lokali. Ponadto, skarżąca podnosi, iż pomijając nietrafność ustaleń organów odnoszących się do rzeczywistego zarządcy nieruchomości, to w myśl art. 70 ust. 1 Prawa budowlanego i tak, w pierwszej kolejności, przepisy te wskazują właściciela nieruchomości, jako podmiot na którym spoczywa obowiązek usunięcia nieprawidłowości technicznych obiektu. Poza tym, wykonanie podłączeń spalinowo-wentylacyjnych w budynku należałoby zakwalifikować jako remont dalej idący niźli bieżący, który leży w gestii wspólnoty mieszkaniowej.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie wskazując, że art. 61 ustawy Prawo budowlane pozwala organowi nadzoru budowlanego na dokonanie wyboru podmiotu, który zostanie zobowiązany do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W przedmiotowej sprawie obowiązek nałożono na zarządcę, któremu wspólnota mieszkaniowa powierzyła zarząd nieruchomości. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca nie kwestionowała uznania jej przez organ zarządcą nieruchomości wręcz się do tego przyznając. Dokonując takiego wyboru organ uznał, że zarządca, którego podstawowym zadaniem jest utrzymanie obiektu budowlanego we właściwym stanie technicznym, wykona to najszybciej i najsprawniej. Ponadto, stwierdzono, że organy nadzoru budowlanego nie badają stosunków cywilnych łączących zarządcę z właścicielem obiektu budowlanego, gdyż nie są do tego uprawnione.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu
Sygn. akt SA/Sz 589/02 5
Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego doprowadziła do uwzględnienie skargi, bowiem decyzja ta nie odpowiada prawu.
Obowiązkiem organu nadzoru budowlanego, tak jak każdego organu administracji publicznej, jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art 77 § 1 k.p.a.). Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego obejmuje również prawidłowe ustalenia stron postępowania. Uchybienie w tym przedmiocie ma wagę tak istotną, że stanowić może nawet podstawę do wzruszenia w trybie nadzwyczajnym decyzji ostatecznej skierowanej do osoby nie będącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.) a gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).
Podstawa materialno-prawna zaskarżonego rozstrzygnięcia oparta jest na art. 66 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U.
z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Zgodnie z wskazanymi przepisami, w brzmieniu
+
obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, właściwy organ zobowiązany był wydać decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Adresatem takiej decyzji mógł zostać właściciel lub zarządca obiektu budowlanego albo jego części.
U podstaw wniesionej skargi leży kwestionowanie przez skarżącą uznania ją jako strony w prowadzonym postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji. Wynikać ma to z błędnego przypisania jej roli zarządcy nieruchomości przy ul. [...] w [...] .
Stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy z 1994 r. o własności lokali właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. W przypadku dokonania wyboru zarządu, zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali (art. 20 ust. 2 ustawy).
Sygn. akt SA/Sz 589/02
6
W zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] podtrzymując nakaz nałożony przez organ I instancji na Towarzystwo Budownictwa Społecznego [...] powołał się na akta sprawy z których wynikać ma fakt powierzenia zarządu budynku usytuowanego przy [...] w [...] tejże Spółce.
W aktach administracyjnych przekazanych Sądowi przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego brak jest jednak dokumentu w oparciu o który organy mogłyby w sposób uprawniony wyprowadzić wniosek o powierzeniu zarządu budynkiem położonym przy [...] w [...] Towarzystwo Budownictwa Społecznego [...] ". Danych. takich nie zawiera żaden z dokumentów zgromadzonych przez organ I instancji (karty 1-6 akt administracyjnych) lub w postępowaniu odwoławczym. Uzasadniony jest zatem zarzut nie wyjaśnienia zasadności zastosowania przez organy nadzoru budowlanego określonych instrumentów prawnych wobec zarządcy.
W odpowiedzi na zarzut skargi, w której Spółka podniosła wyraźnie brak istnienia umowy łączącej ją ze wspólnotą mieszkaniową budynku przy ul[...] organ II instancji powołał się jedynie na treść odwołania, w którym strona skarżąca nie zanegowała swojego udziału w sprawie.
W ocenie Sądu takie rozumienie przez organ ciążącego na nim obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i realizowania naczelnej zasady prawdy obiektywnej musi budzić sprzeciw. Uznanie przez organ danego podmiotu za stronę postępowania, nie czyni go taką stroną, jeżeli nie spełnia on przesłanek z art 28 k.p.a. To na organie administracji a nie na stronie postępowania, spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.).
Dodatkowo należy zauważyć, że w niniejszej sprawie, pomimo wyraźnego wskazania przez Spółkę na etapie skargi zarzutu braku podstaw uprawniających organy do uznania ją jako strony postępowania i tym samym podmiotu zobowiązanego do realizacji nakazów nałożonych decyzjami organów obu instancji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nie podjął próby wyjaśnienia tych okoliczności, wnosząc mimo to o oddalenie skargi. Za rozważeniem zastosowania instytucji autokontroli przemawiałyby chociażby zasady ekonomiki procesowej co umożliwił ustawodawca tworząc art. 38 ust. 2 obowiązującej do 31 stycznia 2003 r. ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie
Sygn. akt SA/Sz 589/02 7
Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), obecnie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na uwadze, uznając, że decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.