SA/Sz 579/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2004-03-16
NSAAdministracyjneWysokawsa
zasiłek przedemerytalnyświadczenie przedemerytalneprawo pracypostępowanie administracyjnewłaściwość instancyjnadwuinstancyjnośćkontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego, z powodu naruszenia przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności i właściwości instancyjnej.

Skarżący A. S. otrzymał zasiłek przedemerytalny, ale uważał, że przysługuje mu świadczenie przedemerytalne. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję o zasiłku, jednocześnie odnosząc się w uzasadnieniu do kwestii świadczenia przedemerytalnego. WSA w Szczecinie stwierdził nieważność decyzji Wojewody, uznając, że organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności i właściwości instancyjnej, rozszerzając zakres sprawy poza to, co rozstrzygnął organ pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła skargi A. S. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta przyznającą skarżącemu zasiłek przedemerytalny. Skarżący uważał, że przysługuje mu świadczenie przedemerytalne, a nie zasiłek. Organ pierwszej instancji przyznał zasiłek, opierając się na przepisach dotyczących zatrudnienia i przeciwdziałania bezrobociu, wskazując, że skarżący spełnia warunki do zasiłku, ale nie do świadczenia przedemerytalnego, głównie z powodu sposobu rozwiązania stosunku pracy. Wojewoda, utrzymując decyzję w mocy, w uzasadnieniu odniósł się również do kwestii świadczenia przedemerytalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził nieważność decyzji Wojewody. Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności oraz właściwości instancyjnej, ponieważ rozpoznał i rozstrzygnął kwestię prawa do świadczenia przedemerytalnego, która nie była przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy ani rozszerzać jej zakresu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może rozszerzać zakresu sprawy poza to, co rozstrzygnął organ pierwszej instancji, narusza to zasadę dwuinstancyjności i właściwości instancyjnej.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy jest zobowiązany do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy w takim samym zakresie podmiotowym i przedmiotowym, jak organ pierwszej instancji. Rozpoznanie kwestii świadczenia przedemerytalnego, gdy przedmiotem postępowania był zasiłek, stanowi naruszenie właściwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (6)

Główne

PPSA art. 145 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, w tym naruszenie właściwości instancyjnej.

Pomocnicze

KPA art. 156 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Nieważność decyzji następuje m.in. w przypadku rażącego naruszenia przepisów o właściwości.

u.z.p.b. art. 37j § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Przepisy dotyczące warunków przyznania zasiłku przedemerytalnego.

u.z.p.b. art. 37k § 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Przepisy dotyczące warunków przyznania świadczenia przedemerytalnego (w brzmieniu obowiązującym na 31.12.2001 r.).

Przepisy wprowadzające PPSA art. 97 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi

Przekazanie spraw nierozstrzygniętych do rozpoznania WSA.

u.z.p.b. art. 2 § 1 pkt 20a

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Definicja 'przyczyn dotyczących zakładu pracy'.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy rozszerzył zakres sprawy poza kompetencje organu pierwszej instancji, naruszając zasady postępowania administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Skarżący spełnia warunki do świadczenia przedemerytalnego, a rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem przez pracodawcę jest równoznaczne z rozwiązaniem z przyczyn leżących po stronie pracodawcy.

Godne uwagi sformułowania

organ odwoławczy nie może zmienić rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta sprawa wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym nie może rozszerzać zakresu sprawy hipotezą przepisu art.156 § 1 pkt 1 Kpa objęte są naruszenia każdego z rodzajów właściwości organu administracji publicznej, a w szczególności nie tylko właściwości rzeczowej i miejscowej lecz także, jak w rozpoznawanej sprawie, właściwości instancyjnej.

Skład orzekający

Barbara Gebel

sprawozdawca

Henryk Dolecki

przewodniczący

Katarzyna Grzegorczyk-Meder

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dwuinstancyjności i właściwości instancyjnej w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście rozszerzania zakresu sprawy przez organ odwoławczy."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania administracyjnego i kontroli sądowej nad decyzjami administracyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania administracyjnego, takie jak dwuinstancyjność i właściwość, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak błędy proceduralne organu mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji.

Błąd proceduralny organu zniweczył decyzję: WSA stwierdza nieważność w sprawie świadczeń przedemerytalnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 579/02 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-03-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-03-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Barbara Gebel /sprawozdawca/
Henryk Dolecki /przewodniczący/
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Symbol z opisem
633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Wojewoda
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1  pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./ Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant: st.sekr.sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2004 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia[...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. znak [...] Prezydent Miasta [...] przyznał A. S.
prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] r.
Od decyzji tej A. S. odwołał się wnosząc o przyznanie zamiast zasiłku - świadczenia przedemerytalnego, gdyż jego zdaniem przysługuje mu świadczenie przedemerytalne.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. numer [...] utrzymał zaskarżoną decyzję mocy. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż A. S. został zarejestrowany jako bezrobotny w dniu [...] r. i w tym samym dniu złożył wniosek o przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego. Organ I instancji swoją decyzję wydał w oparciu o art.37j ust.1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz.65 z późn.zm. ). Zgodnie z tym przepisem zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury wynoszący dla mężczyzn 35 lat. Warunki te A. S. spełnia.
W odwołaniu strona podnosi, iż na dzień rejestracji spełnia również warunki niezbędne do otrzymania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Zgodnie z art.37k ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2001 r., świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli:
1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, lub
2) w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła co najmniej 55 lat kobieta i 60 lat mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, lub
3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub
4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada
5) Sygn.akt SA/Sz 579/02 3
okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Odwołujący udokumentował okres uprawniający do zasiłku wynoszący [...]. Ostatni stosunek pracy został rozwiązany z A. S. za wypowiedzeniem przez zakład pracy i ze świadectwa pracy nie wynika by rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Na dzień rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] A. S. miał ukończone [...] lat, [...]miesięcy i [...] dni. W świetle powyższego A. S. nie spełnia warunków do uzyskania świadczenia przedemerytalnego zarówno na podstawie przepisów obowiązujących w 2001 r. jak i obowiązujących w 2002 r.
Na powyższą decyzję A. S. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie -Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie. W skardze podniósł, iż nie zgadza się z decyzją Wojewody [...] gdyż spełnia warunki do otrzymania świadczenia przedemerytalnego. Jego zdaniem, zapis w świadectwie pracy, że stosunek pracy został rozwiązany przez zakład pracy za dwutygodniowym wypowiedzeniem oznacza rozwiązanie z przyczyn dotyczących pracodawcy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty podniesionej zaskarżonej decyzji i dodając, że zgodnie z art.2 ust.1 pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ilekroć w ustawie jest mowa o przyczynach dotyczących zakładu pracy - oznacza to rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy. W świadectwie pracy A. S. wystawionym przez [...] Sp. Z o.o. w [...] nie ma żadnego wskazania, iż rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn dotyczących pracodawcy, wobec powyższego skarżący nie
Sygn.akt SA/Sz 579/02
4
spełniał na dzień rejestracji warunków do uzyskania świadczenia przedemerytalnego i zaskarżona decyzja organu I instancji jest w pełni zasadna.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie i postępowanie nie zostało zakończone, na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052 ), podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z przyczyn innych niż w skardze podniesione. Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości, kontrolę zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.
Skarżący złożył wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego choć uważał, że należy mu się świadczenie przedemerytalne i po przyznaniu mu zasiłku przez organ I instancji to przekonanie było podstawą odwołania od decyzji.
Rozpatrując odwołanie organ II instancji orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy, natomiast w uzasadnieniu odniósł się do dwóch kwestii - prawa skarżącego do nabycia zasiłku przedemerytalnego oraz prawa do nabycia świadczenia przedemerytalnego. Tym samym organ naruszył obowiązujące przepisy.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Oznacza to, że zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjną decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zmienić rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu
5
odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta sprawa wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym, jak i nie może rozszerzać zakresu sprawy. Skoro przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji był zasiłek przedemerytalny, to organ odwoławczy nie mógł zmienić podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia poprzez poszerzenie jej zakresu o rozstrzygnięcie kwestii prawa do świadczenia przedemerytalnego, co nie stanowiło przedmiotu postępowania i rozstrzygnięcia organu I instancji. Przy czym nie ma znaczenia, że rozstrzygnięcie w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego zostało zawarte wyłącznie w uzasadnieniu decyzji odwoławczej.
Zgodnie z art.145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie przyjmuje się, że hipotezą przepisu art.156 § 1 pkt 1 Kpa objęte są naruszenia każdego z rodzajów właściwości organu administracji publicznej, a w szczególności nie tylko właściwości rzeczowej i miejscowej lecz także, jak w rozpoznawanej sprawie, właściwości instancyjnej. Tak więc w sytuacji, gdy organ II instancji rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji rozstrzygającej sprawę zasiłku przedemerytalnego, rozpoznał także sprawę prawa do świadczenia przedemerytalnego, doszło do naruszenia przepisów o właściwości. Nie ulega też wątpliwości, że skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona od uzasadnienia decyzji.
W tym stanie rzeczy na podstawie art.145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) orzeczono, jak w sentencji,

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI