SA/Sz 527/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2004-11-10
NSApodatkoweWysokawsa
karta podatkowazryczałtowany podatek dochodowypomoc rodzinymiejsce zamieszkaniaobowiązki podatnikawygaśnięcie decyzjipostępowanie podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję stwierdzającą wygaśnięcie decyzji ustalającej wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego w formie karty podatkowej, uznając, że organy podatkowe nie wyjaśniły należycie kwestii zamieszkania syna podatnika oraz zakresu jego pomocy w działalności gospodarczej.

Podatnik J. R. korzystał z opodatkowania w formie karty podatkowej. Urząd Skarbowy stwierdził wygaśnięcie decyzji ustalającej wysokość podatku, zarzucając podatnikowi naruszenie przepisów dotyczących zatrudniania członków rodziny. Izba Skarbowa utrzymała tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na brak należytego wyjaśnienia przez organy podatkowe kluczowych kwestii dotyczących miejsca zamieszkania syna podatnika oraz zakresu jego pomocy w działalności gospodarczej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji ustalającej wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego w formie karty podatkowej dla podatnika J. R. Organy podatkowe uznały, że podatnik naruszył przepisy, nie powiadamiając urzędu o zmianach mających wpływ na wysokość podatku, w szczególności dotyczących pomocy udzielanej przez syna R. R. oraz jego miejsca zamieszkania. Izba Skarbowa podtrzymała stanowisko organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał skargę za uzasadnioną, uchylając zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał, że organy podatkowe nie wyjaśniły w sposób przekonujący kluczowych kwestii: miejsca zamieszkania syna podatnika (R. R.) oraz zakresu i charakteru pomocy świadczonej przez niego na rzecz ojca w działalności gospodarczej. Sąd podkreślił, że dla prawidłowego zastosowania przepisów ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym kluczowe jest ustalenie, czy członek rodziny ma inne miejsce pobytu niż podatnik, czy też pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, a także czy jego współdziałanie w działalności ma taki rozmiar, by wpływać na wysokość podatku. Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób dostateczny, czy pomoc syna była na tyle istotna, aby uzasadniać powiadomienie urzędu skarbowego, a także nie wyjaśniły jednoznacznie kwestii miejsca zamieszkania R. R., mimo przedłożonych przez podatnika dokumentów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko jeśli pomoc ta ma taki rozmiar i charakter, że powinna mieć wpływ na zmianę stawki podatkowej i tym samym na dochód podatnika. Sama okazjonalna pomoc, zwłaszcza udzielana przez osobę o złym stanie zdrowia, może nie być wystarczająca do zastosowania tego przepisu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 25 ust. 6 pkt 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym wymaga nie tylko posiadania przez członka rodziny innego miejsca zamieszkania, ale także współdziałania w działalności gospodarczej podatnika w takim rozmiarze, aby miało to wpływ na jego dochody i stawkę podatkową. Okazjonalna pomoc, zwłaszcza przy uwzględnieniu stanu zdrowia pomagającego, może nie spełniać tego kryterium.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.z.p.d. art. 23 § 1 pkt 1

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

u.z.p.d. art. 25 § 6 pkt 1 i 2 lit. a

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

u.z.p.d. art. 36 § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

u.z.p.d. art. 40 § 1 pkt 3

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

u.z.p.d. art. 40 § 1

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 122

Ordynacja podatkowa art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa art. 207 § 1

Ordynacja podatkowa art. 233 § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa art. 137 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § 1

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe nie wyjaśniły należycie kluczowych kwestii faktycznych dotyczących miejsca zamieszkania syna podatnika oraz zakresu jego pomocy w działalności gospodarczej. Nienależyte wyjaśnienie tych kwestii stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów podatkowych o naruszeniu przez podatnika przepisów dotyczących zatrudniania członków rodziny i obowiązku powiadomienia urzędu o zmianach.

Godne uwagi sformułowania

nie powinno budzić wątpliwości, iż nie do przyjęcia byłaby wykładnia przepisu art. 25 ust. 6 pkt 1 omawianej ustawy prowadząca do wniosku, że do liczby pracowników podatnik musi zaliczyć wszystkich swoich członków rodziny, którzy posiadają inne niż on miejsce stałego lub czasowego - niezależnie od tego czy mają oni jakikolwiek związek z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą. członek rodziny posiadający inne niż podatnik miejsce stałego lub czasowego pobytu powinien być uwzględniony przy ustalaniu liczby pracowników podatnika wtedy, gdy świadczy na jego rzecz pracę, w takich rozmiarach, iż powinna mieć ona wpływ na zmianę stawki podatkowej, a więc mającą wpływ na osiągane przez podatnika dochody, przy czym nie musi to być praca wykonywana stale, nie musi też być wykonywana na podstawie formalnie zawartej umowy (...). Musi jednak ta pomoc, w odpowiednim przedziale czasowym, dla którego może być ustalana stawka podatkowa (...), być na tyle istotna, iż wpływa na wielkość dochodu podatnika w tym okresie czasu, aby uzasadnione i konieczne było w takiej sytuacji powiadomienie urzędu skarbowego o zmianie warunków wykonywania działalności gospodarczej przez podatnika. Nie dotyczy to zatem sytuacji, gdy członek rodziny podatnika, posiadający inne niż podatnik miejsce stałego lub czasowego pobytu udzieli podatnikowi spontanicznej, okazjonalnej pomocy, nie będąc w żaden sposób zobowiązanym do jej udzielania.

Skład orzekający

Marian Jaździński

przewodniczący

Marzena Kowalewska

członek

Kazimierz Maczewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących karty podatkowej, w szczególności kryteriów wliczania członków rodziny do liczby pracowników, znaczenia miejsca zamieszkania oraz zakresu pomocy udzielanej w działalności gospodarczej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, które mogły ulec zmianie lub zostały uchylone.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak drobne niejasności faktyczne i interpretacyjne mogą prowadzić do poważnych konsekwencji podatkowych. Pokazuje również, jak ważna jest dokładność w postępowaniu podatkowym i jak sąd administracyjny może korygować błędy organów.

Czy pomoc syna w firmie ojca może oznaczać utratę karty podatkowej? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 527/03 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-11-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Kazimierz Maczewski /sprawozdawca/
Marian Jaździński /przewodniczący/
Marzena Kowalewska
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 122, art. 187 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 1998 nr 144 poz 930
art. 23 ust. 1 pkt 1, art. 25 ust. 6 pkt 1 i 2 lit. a
Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Asesor WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Protokolant Krzysztof Kapelczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji ustalającej wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego w formie karty podatkowej za okres od [...] r. do [...] r. I u c h y l a zaskarżoną decyzję, II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Podatnik J. R. składając deklarację PIT - 16 w sprawie opodatkowania w formie karty podatkowej zgłosił w Urzędzie Skarbowym prowadzenie działalności gospodarczej od [...] r. w zakresie usług pralniczych w miejscowości N. We wniosku podatnik nie wskazał zatrudnienia pracowników, członków rodziny pozostających we wspólnym z nią gospodarstwie domowym, bądź innych osób, których zatrudnienie ma wpływ na dokonywaną przez organ podatkowy ocenę dotyczącą spełnienia warunków do zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej oraz ustalenia wysokości stawki karty podatkowej. Na tej podstawie, w dniu [...]1 r. wydana została decyzja znak [...] ustalająca wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego w formie karty podatkowej za okres od [...] r. do [...] r. W okresie objętym tą decyzją podatnik nie powiadomił organu podatkowego o jakiejkolwiek zmianie mającej wpływ na uprawnienia do korzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania lub wysokości należnego podatku.
W dniu [...] r. organ podatkowy z urzędu podjął kontrolę podatkową działalności podatnika. Z protokołu spisanego w dniu [...] r. przez pracownicę urzędu skarbowego, podpisanego przez podatnika, wynika, że podatnik oświadczył, iż jego syn (podatnik nie ujawnił jego danych osobowych) pomagał jemu przy prowadzeniu działalności gospodarczej, przywożąc wraz z nim pościel do prania i pomagał jemu w załadunku. W tym celu syn podatnika wykorzystywał prywatny samochód osobowy, a pościel przewożona była na tylnym siedzeniu. Syn podatnika zajmował się również odwożeniem czystej pościeli, a "nieraz" zajmował się także przeliczaniem i spisaniem ilości pościeli. Za te czynności podatnik nie płacił synowi żadnego wynagrodzenia. Podatnik oświadczył również, że sprawami "papierkowymi" zajmowała się głównie córka, S. S., której zlecił załatwianie takich spraw. Ponadto podatnik wykorzystywał w działalności gospodarczej środki chemiczne należące do córki i nieraz pomagał córce w jej działalności, a do protokołu dołączył "rozliczenie wzajemnych usług od [...] do [...] J. R. dla S. S.". Na podstawie takich ustaleń w dniu [...] r. sporządzony został protokół kontroli, który w dniu [...] r., doręczony został podatnikowi. W protokole tym stwierdzono, że J. R. prowadził działalność gospodarczą w lokalu, w którym podobną działalność gospodarczą prowadziła córka podatnika, S. S. Za korzystanie z lokalu (umowa dzierżawy) podatnik płacił córce czynsz miesięczny w wysokości [...] zł netto oraz ponosił opłaty za korzystanie z urządzeń pralniczych, energii elektrycznej, wody, środków chemicznych. Większość usług ([...] prania) podatnik wykonał na zlecenie córki (na rzecz pozostałych zleceniodawców wykonał [...] prania - wsady do pralnicy). Za te usługi podatnik wystawił córce fakturę VAT. W protokole stwierdzono także, iż podatnik korzystał z pomocy syna, który wraz z podatnikiem przywoził pościel do prania, pomagał w załadunku, a po jej wypraniu zajmował się odwożeniem czystej pościeli, pomagał również w liczeniu czystej pościeli - do jej przewozu wykorzystywał własny samochód osobowy. Stwierdzono też, (na podstawie oświadczenia podatnika), że za tę pomoc podatnik nie wypłacał synowi wynagrodzenia, natomiast praniem, maglowaniem i suszeniem pościeli podatnik zajmował się sam. W piśmie z dnia [...] r., korzystając z prawa wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego podatnik wskazał, że w protokole z [...] r. wyjaśnił, iż syn jemu "pomagał" a nie "pracował", a jego danych osobowych nie podał dlatego, że w tym czasie syn ten, tj. R. R., był po bardzo ciężkiej operacji ([...]) i nie mógł składać żadnych wyjaśnień. Dodał też, że syn R. R. pozostaje z podatnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], skierowaną do podatnika J. R., wydaną na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 25 ust. 6 pkt 1, art. 36 ust. 1 pkt 1 lit. "b") i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930), Urząd Skarbowy stwierdził wygaśnięcie decyzji znak [...] z dnia [...] r. ustalającej wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego w formie karty podatkowej za okres od [...] - [...] r.
Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, iż organ podatkowy ustalił, że wraz z podatnikiem, w K. przy ul. [...] mieszka jedynie wnuk M. M., a zatem - podatnik "zatrudniał osobę o której mowa w art. 25 ust. 6 pkt 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (...), tj. członka rodziny mającego inne niż podatniczka miejsce pobytu stałego lub czasowego". W związku z tym organ podatkowy stwierdził, że podatnik naruszył art. 36 ust. 1 pkt 1 lit. "b" tej ustawy, czyli nie powiadomił Urzędu Skarbowego o zmianach, jakie zaszły w stosunku do stanu faktycznego, które miały wpływ na wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej. Nie zawiadamiając o zmianach mających wpływ na wysokość takiego podatku w ciągu 7 dni od daty zaistnienia tych zmian - zdaniem organu podatkowego - podatnik naruszył art. 40 ust. 1 pkt 3 wymienionej ustawy podatkowej, a zatem zasadne było, zgodnie z art. 40 ust. 1 tej ustawy, stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia [...] r. ustalającej wysokość stawki karty podatkowej za okres [...] r. - [...] r. Już po wydaniu decyzji, na pytanie organu podatkowego I instancji, czy R. R. zamieszkuje pod adresem K. [...], Urząd Gminy pismem z [...] r. poinformował organ podatkowy, że R. R. nie figuruje w ewidencji ludności tego urzędu, natomiast w dniu [...] r. pracownica Urzędu Skarbowego ustaliła w Urzędzie Gminy, że pod adresem K. [...] zameldowana jest T. R. oraz Z. i A. R.
W odwołaniu z dnia [...] r. od decyzji organu I instancji podatnik podniósł, że wobec niego nie powinien być stosowany przepis art. 25 ust. 6 pkt 1, lecz przepis art. 25 ust. 6 pkt 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, gdyż z zaświadczenia, które otrzymał z Urzędu Miasta wynika, że wraz z nim zamieszkuje syn R. R. i wnuczka A. S. Zdaniem podatniczki, nie powinien być również stosowany wobec niej art. 36 ust. 1 pkt 1 lit. "b" tej ustawy, ponieważ w protokołach z [...] i [...] r. na pytanie czy mu ktoś pomagał, odpowiedział zgodnie z prawdą, że pomagał mu syn R., natomiast nie pytano jego, jak często korzystał z pomocy syna i ile tej pomocy mu udzielał - nie sądził więc, że kilkakrotny przyjazd syna w okresie jego działalności będzie potraktowany jako praca, tym bardziej, że praniem, suszeniem i maglowaniem zajmował się sama, a te czynności stanowią 99,9% usług jakie wykonywał. Ponadto, w 2001 r. stan zdrowia R. R. był już dość poważny, nie pozwalający mu na jakąkolwiek pracę, a do protokołu podatnik nie podał danych osobowych syna, ze względu na przebytą operację [...] i jakiekolwiek jego przesłuchanie mogłoby doprowadzić do nieobliczalnych skutków zdrowotnych. Z załączonego do odwołania zaświadczenia Urzędu Miasta z dnia [...] r. wynika, że wraz z J. R., w K. przy ul. [...] "wspólnie zamieszkują: R. R. ur. [...] - syn, zam. od [...] i A. S. (...) wnuczka (...)". Z kart informacyjnych leczenia szpitalnego R. R. wynika, że w dniach [...] i [...] r. doznał on [...], po czym w dniach [...] i [...] r. był poddany operacjom [...]. Z dołączonego do odwołania oświadczenia R. R. z dnia [...] r. wynika, że nigdy nie pracował on wspólnie z ojcem J. R., a pomoc jakiej mu udzielał "była cząstkowa" - stan jego zdrowia nie pozwalał mu bowiem na jakąkolwiek pracę fizyczną.
Po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że z okoliczności sprawy wynika jednoznacznie, iż R. R., syn podatnika, pomagał mu (przywożenie i odwożenie pościeli własnym samochodem, załadunek pościeli, liczenie i spisywanie pościeli) w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, a podatnik o tej pomocy ze strony syna nie poinformował urzędu skarbowego, oraz że R. R. mimo stałego zameldowania pod tym samym adresem co podatnik, w rzeczywistości zamieszkuje od [...] r., gdzie indziej, tj. w K. [...], co oznacza, że nie pozostawał z podatnikiem w 2001 r. we wspólnym gospodarstwie domowym. Organ odwoławczy uznał w związku z tym, że podatnik nie dochował warunków uprawniających go do opodatkowania w formie karty podatkowej, bowiem zgodnie z art. 25 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne "do liczby pracowników mających wpływ na ustalenie wysokości podatku dochodowego nie wlicza się członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z podatnikiem, natomiast wlicza się członków rodziny mających inne niż podatnik miejsce pobytu stałego lub czasowego". Zdaniem organu odwoławczego, ponieważ miejsce czasowego pobytu R. R. jest inne niż miejsce pobytu podatnika nie można uznać, że pozostaje on z ojcem we wspólnym gospodarstwie domowym, a fakt, że jest on na stałe zameldowany w mieszkaniu ojca, a nie czasowo w K. [...], świadczy jedynie o tym, że nie wykonał on obowiązku administracyjnego polegającego na czasowym zameldowaniu się w miejscu faktycznego zamieszkania. W zaistniałej sytuacji podatnik powinien zawiadomić urząd skarbowy w formie pisemnej w terminie 7 dni od powstania okoliczności powodujących zmiany stanu faktycznego podanego we wniosku o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej, które mają wpływ na wysokość tego podatku. Do takich okoliczności należy m. in. korzystanie z pomocy członka rodziny, tj. syna R., nie pozostającego z podatnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym - taki członek rodziny jest bowiem zaliczany w przepisach omawianej ustawy podatkowej do liczby zatrudnionych przez podatnika pracowników, przy czym przepisy te nie wymagają aby z członkiem rodziny, zaliczanym do liczby pracowników na podstawie art. 25 ust. 6 pkt 1 ustawy, była podpisana jakakolwiek umowa o pracę. Organ odwoławczy uznał wobec tego, iż zaskarżona decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem, przy czym bez znaczenia jest fakt, że pomoc syna podatnika miała "cząstkowy" czy "okazjonalny" ("kilkakrotny") - jak to określił podatnik i jego syn, bowiem zdaniem organu odwoławczego, podatnik miał obowiązek zgłoszenia każdego przypadku udzielania mu pomocy, gdyż za ten okres (dzień, miesiąc, rok lub inny okres czasu) właściwy urząd skarbowy wydaje decyzję ustalającą odpowiednio wyższą stawkę podatku dochodowego (art. 25 i 36 ustawy podatkowej). Bez znaczenia przy tym jest również stan zdrowia osoby pomagającej, bowiem decydującym jest sam fakt udzielenia pomocy osobie prowadzącej działalność w formie karty podatkowej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie skarżący, wnosząc o uwzględnienie skargi, zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 36 ust. 1 pkt 1 lit. "b", w związku z art. 25 ust. 6 pkt 1 omawianej ustawy podatkowej oraz naruszenie w postępowaniu podatkowym przepisu art. 137 § 2 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w 2001 r., mając już [...] lata, w związku z bardzo trudną sytuacją materialną (niską emeryturą, chorobą syna), po porozumieniu z córką, która prowadzi działalność gospodarczą w zakresie prania i prasowania, również podjął taką działalność. Podniósł też, że - wbrew stwierdzeniom organów podatkowych - syn R. R. mieszka razem z nim w K., - co potwierdza zaświadczenie Urzędu Miasta, i jest uzasadnione jego poważnym stanem zdrowia - możliwością szybkiej reakcji lekarskiej w razie [...]. Ponadto skarżący zarzucił, iż na przesłuchania do Urzędu Skarbowego chodził razem z córką S. S., "która ma ogólne pojęcie o prawie podatkowym", jednak "p. inspektor zmusiła ją do wyjścia z pokoju, ponieważ -nie jest osobą zainteresowaną- , a skarżący nie został pouczony o wynikającym z art. 137 § 2 Ordynacji podatkowej prawie do ustanowienia pełnomocnika. Do skargi dołączone zostały kopie kart informacyjnych leczenia szpitalnego R. R., w tym karta wystawiona [...] r. przez Klinikę [...], z której wynika, że w dniu [...] r. został on poddany kolejnej operacji ([...]).
Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Wobec powyższego niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie.
Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania (art.122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej) które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 25 ust. 6 pkt 1 i 2 lit. "a" ustawy z dnia 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930), przy ocenie warunków uzasadniających opodatkowanie w formie karty podatkowej i ustalaniu wysokości podatku dochodowego w odniesieniu do podatników, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt 1, do liczby pracowników:
1) wlicza się również osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę nakładczą oraz członków rodziny mających inne niż podatnik miejsce pobytu stałego lub czasowego,
2) nie wlicza się: członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z podatnikiem, a w razie gdy działalność prowadzona jest przez wspólników - tylko członków rodziny jednego ze wspólników.
Zasadniczą kwestią związaną ze stosowaniem tych przepisów jest więc ustalenie, czy członek rodziny ma "inne niż podatnik miejsce pobytu stałego lub czasowego" (pkt 1), czy też "pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z podatnikiem" (pkt 2). Niezależnie od tego, przy wykładni przepisu pkt. 1 wyjaśnić należy, czy chodzi o wszystkich członków rodziny podatnika (na co mogłaby wskazywać wykładnia literalna tego przepisu), mających inne niż podatnik miejsce stałego lub czasowego pobytu, czy też tylko o tych spośród nich, którzy współdziałają (niezależnie od formy tego współdziałania) z podatnikiem w jego działalności gospodarczej.
Nie powinno budzić wątpliwości, iż nie do przyjęcia byłaby wykładnia przepisu art. 25 ust. 6 pkt 1 omawianej ustawy prowadząca do wniosku, że do liczby pracowników podatnik musi zaliczyć wszystkich swoich członków rodziny, którzy posiadają inne niż on miejsce stałego lub czasowego - niezależnie od tego czy mają oni jakikolwiek związek z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą. Do zaliczenia przez podatnika takich członków rodziny do liczby zatrudnionych pracowników konieczny jest więc dodatkowy warunek. Zdaniem Sądu, tym dodatkowym warunkiem jest właśnie współdziałanie z podatnikiem w prowadzonej przez niego działalności, przy czym nie chodzi tutaj o pozostawanie w stosunku pracy na podstawie umowy o pracę (gdyż będący pracownikiem podatnika członek jego rodziny musi być zaliczony do liczby zatrudnionych pracowników, niezależnie od miejsca jego zamieszkania). To współdziałanie członka rodziny z podatnikiem musi jednak przybierać taką postać i taki rozmiar, aby logiczne i uzasadnione było dokonane przez ustawodawcę zrównanie takiej osoby z pracownikiem w zakresie warunków korzystania z opodatkowania w formie karty podatkowej przez podatnika. Uwzględnić przy tym należy także fakt, iż członek rodziny nawet współdziałający z podatnikiem, ale będący jego domownikiem, nie jest wliczany do liczby pracowników zatrudnionych przez podatnika. Skoro zatem od liczby zatrudnionych pracowników uzależniona jest stawka podatkowa - co jest uzasadnione zależnością wysokości dochodu uzyskiwanego przez podatnika od liczby pracowników - zdaniem Sądu należy przyjąć, że członek rodziny posiadający inne niż podatnik miejsce stałego lub czasowego pobytu powinien być uwzględniony przy ustalaniu liczby pracowników podatnika wtedy, gdy świadczy na jego rzecz pracę, w takich rozmiarach, iż powinna mieć ona wpływ na zmianę stawki podatkowej, a więc mającą wpływ na osiągane przez podatnika dochody, przy czym nie musi to być praca wykonywana stale, nie musi też być wykonywana na podstawie formalnie zawartej umowy (np. zlecenia, o dzieło itp.), - chociaż co do wykonywania tych czynności powinno istnieć jakieś porozumienie (nawet w formie dorozumianej) - nie musi też członek rodziny pobierać za tę pracę wynagrodzenia. Musi jednak ta pomoc, w odpowiednim przedziale czasowym, dla którego może być ustalana stawka podatkowa (dzień, miesiąc, rok lub inny okres czasu) być na tyle istotna, iż wpływa na wielkość dochodu podatnika w tym okresie czasu, aby uzasadnione i konieczne było w takiej sytuacji powiadomienie urzędu skarbowego o zmianie warunków wykonywania działalności gospodarczej przez podatnika. Nie dotyczy to zatem sytuacji, gdy członek rodziny podatnika, posiadający inne niż podatnik miejsce stałego lub czasowego pobytu udzieli podatnikowi spontanicznej, okazjonalnej pomocy, nie będąc w żaden sposób zobowiązanym do jej udzielania.
W okolicznościach niniejszej sprawy uznać należało, że zaskarżona decyzja nie wyjaśniła w sposób przekonujący ani kwestii związanej z miejscem pobytu R. R., syna podatnika, ani kwestii świadczenia przez niego pracy (udzielania pomocy) na rzecz ojca, w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.
Organy podatkowe obu instancji przyjęły, iż miejscem zamieszkania R. R. od [...] r. jest miejscowość K. [...], gdyż taki fakt podał on w złożonym w dniu [...] r. w Urzędzie Skarbowym zgłoszeniu identyfikacyjnym (aktualizacyjnym) osoby fizycznej nie prowadzącej działalności gospodarczej (formularz NIP-3) i, jak ustalił organ podatkowy w dniu [...] r., pod tym adresem zameldowana jest jego żona i córki (Z. i A.). Mimo przedłożonego przez podatnika zaświadczenia Urzędu Miasta z dnia [...] r., iż wraz z podatnikiem w K. przy ul. [...] "zamieszkują" jego syn R. R. (od [...] r.) oraz wnuczka A. S. i na fakt ten powoływał się podatnik w odwołaniu i w skardze, organy podatkowe nie wyjaśniając bliżej tej kwestii uznały, że R. R. w K. przy ul. [...] jest zameldowany na stałe, natomiast zamieszkuje w K., nie dopełniając formalności meldunkowych. Fakt stałego lub czasowego zamieszkiwania (pobytu) członka rodziny wraz z podatnikiem ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, dlatego nienależyte wyjaśnienie tej kwestii spowodować musiało uchylenie zaskarżonej decyzji.
Niezależnie od tego uznać należy, że również kwestia udzielania pomocy podatnikowi przez syna R. R. nie została wyjaśniona w sposób pozwalający na jednoznaczne stwierdzenie, że podatnik miał obowiązek powiadomienia urzędu skarbowego o korzystaniu z takiej pomocy, a niedopełnienie tego obowiązku stanowiło podstawę do wydania decyzji o wygaśnięciu prawa do opodatkowania w formie karty podatkowej. Ustalenia organów podatkowych dotyczące tej kwestii oparte są wyłącznie na oświadczeniu podatnika złożonym do protokołu z dnia [...] r. oraz na oświadczeniu R. R. z dnia [...] r. Nie zgadzając się z wnioskami organów podatkowych wyciągniętymi z jego oświadczenia, podatnik w odwołaniu i w skardze podał okoliczności złożenia takiego oświadczenia, wskazując, że na pytanie czy syn mu pomagał w działalności oświadczył zgodnie z prawdą, że "tak", nie był jednak pytany jak często i w jakim rozmiarze korzystał z takiej pomocy. W odwołaniu i w skardze wskazał, że była to pomoc kilkakrotna (w okresie 6 miesięcznej działalności) i - także z uwagi na poważną chorobę syna, nie pozwalającą mu na jakąkolwiek pracę fizyczną - była to pomoc "marginalna" ("okazjonalna"). R. R. w swym oświadczeniu określił tę pomoc jako "cząstkową", także powołując się na zły stan swego zdrowia. Wprawdzie z załączonych przez skarżącego podatnika kart informacyjnych leczenia szpitalnego wynika, że [...] wystąpił u R. R. w [...] r., a więc pół roku po okresie objętym decyzjami organów podatkowych, nie można więc jednoznacznie ocenić, czy już w 2001 r. stan jego zdrowia uniemożliwiał mu wykonywanie pracy fizycznej, jednak Sąd nie zgodził się ze stwierdzeniem organu odwoławczego, że bez znaczenia (w sytuacji udzielenia pomocy) jest stan zdrowia osoby pomagającej, decydującym jest sam fakt pomocy osobie prowadzącej działalność opodatkowaną w formie karty podatkowej. Uznać bowiem należy, że w sytuacji braku jednoznacznych dowodów określających zakres udzielanej pomocy, stan zdrowia osoby pomagającej może stanowić jedną z przesłanek pozwalających na dokonanie obiektywnej oceny tego zakresu. Dokonanie takiej oceny utrudnia także fakt, iż nie zostało ustalone w postępowaniu podatkowym, czy podatnik stale zajmował się także odbieraniem brudnej pościeli od zleceniodawców i odwożeniem wypranej (a więc czy takie czynności objęte były ceną za usługę prania, czy też za te czynności zleceniodawcy płacili odrębnie - bezpośrednio, w tym np. R. R.), czy też takie dodatkowe usługi wykonywane były sporadycznie. Nie bez znaczenia przy dokonywaniu takiej oceny jest także fakt, że większość usług pralniczych (ok. 2/3) podatnik wykonał na zlecenie córki, także prowadzącej działalność w zakresie prania, w tym samym lokalu.
Uznając w tej sytuacji, że zaskarżona decyzja wydana została bez należytego wyjaśnienia kwestii mających istotny wpływ na wynik sprawy, orzec należało o uchyleniu zaskarżonej decyzji, stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 151, poz. 1270).
O niewykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI