SA/Sz 521/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2004-12-02
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneroboty budowlanepozwolenie na budowęodstępstwa od projektuwstrzymanie robótsamowola budowlananadzór budowlanydecyzja administracyjnakontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, uznając, że istotne odstępstwa od projektu budowlanego uzasadniają zastosowanie art. 50 Prawa budowlanego, a nie art. 48 dotyczącego samowoli budowlanej.

Skarga dotyczyła postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych związanych z adaptacją budynku gospodarczego na pracownię, które istotnie odbiegały od zatwierdzonego projektu. Sąd administracyjny uznał, że zastosowanie art. 50 Prawa budowlanego było zasadne, ponieważ inwestor posiadał pozwolenie na budowę, a jedynie istotnie odstąpił od jego warunków. Wstrzymanie robót miało na celu doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem, a nie nakazanie rozbiórki jako w przypadku samowoli budowlanej z art. 48.

Sprawa dotyczyła skargi L. F. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora o wstrzymaniu robót budowlanych. Roboty te polegały na adaptacji budynku gospodarczego na pracownię rękodzieła artystycznego i były prowadzone przez A. W. na podstawie pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego stwierdziły istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu, takie jak zmiana elewacji i wymiarów budynku, co uzasadniało wstrzymanie robót na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Skarżąca domagała się rozbiórki, zarzucając samowolę budowlaną i legalizację samowoli. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że art. 50 Prawa budowlanego ma zastosowanie, gdy inwestor posiada pozwolenie na budowę, ale istotnie odstępuje od jego warunków, co wymaga doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem. Sąd odróżnił tę sytuację od samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, która dotyczy budowy bez wymaganego pozwolenia. Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie o wstrzymaniu robót było zgodne z prawem, a zarzuty skarżącej dotyczące przebiegu granic nieruchomości uznał za bezprzedmiotowe dla oceny legalności wstrzymania robót.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, przy jednoczesnym posiadaniu pozwolenia na budowę, uzasadniają zastosowanie art. 50 Prawa budowlanego, który umożliwia legalizację tych odstępstw po doprowadzeniu budowy do stanu zgodnego z prawem, a nie nakazanie rozbiórki na podstawie art. 48.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 48 Prawa budowlanego dotyczy budowy bez wymaganego pozwolenia, podczas gdy art. 50 i 51 dotyczą sytuacji, gdy inwestor posiada pozwolenie, ale istotnie odstępuje od jego warunków. Celem przepisów art. 50 i 51 jest wymuszenie na inwestorze doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem, a dopiero w przypadku niewykonania tych obowiązków można orzec rozbiórkę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

Ppsa art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ppsa art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia nieuzasadnionej skargi.

Pb art. 50 § 1

Prawo budowlane

Właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach.

Pomocnicze

Pb art. 51

Prawo budowlane

Przepisy dotyczące legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych.

Pb art. 48

Prawo budowlane

Przepis dotyczący nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części w przypadku samowoli budowlanej (budowa bez wymaganego pozwolenia).

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia.

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Stosowanie przepisów k.p.a. do postępowania zażaleniowego.

k.p.a. art. 123 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek uwzględnienia słusznych interesów stron.

k.p.a. art. 124

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wysłuchania stron.

k.p.a. art. 125 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek udostępniania akt stronom.

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Przekazanie spraw do rozpoznania wojewódzkim sądom administracyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 50 Prawa budowlanego było zasadne, ponieważ inwestor posiadał pozwolenie na budowę, a jedynie istotnie odstąpił od jego warunków. Wstrzymanie robót budowlanych miało na celu doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem, a nie nakazanie rozbiórki jako w przypadku samowoli budowlanej z art. 48 Prawa budowlanego. Sądowa kontrola ogranicza się do legalności wstrzymania robót budowlanych.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego i nakazanie rozbiórki z powodu samowoli budowlanej. Zarzuty dotyczące przebiegu granic nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

realizowanie obiektu w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach prawa budowlanego wypełnia dyspozycję art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, których ratio legis polega na wymuszeniu na inwestorze doprowadzenia budowanego obiektu do stanu zgodnego z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach prawa. przepisy art. 48 i art. 50 Prawa budowlanego dotyczą samowoli budowlanej, lecz o innym charakterze. W przypadku art. 48 Prawa budowlanego, jak już zostało to wyżej wskazane, inwestor samowolnie realizuje obiekt bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a w przypadku art. 50 tego prawa, samowolnie odstępuje od warunków określonych w ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Skład orzekający

Iwona Tomaszewska

przewodniczący-sprawozdawca

Elżbieta Makowska

sędzia

Katarzyna Grzegorczyk-Meder

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja rozróżnienia między samowolą budowlaną (art. 48 Pb) a istotnymi odstępstwami od projektu przy posiadaniu pozwolenia na budowę (art. 50 Pb)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji istotnych odstępstw od projektu budowlanego przy posiadaniu pozwolenia na budowę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne rozróżnienie w prawie budowlanym między samowolą a odstępstwami od projektu, co jest kluczowe dla inwestorów i wykonawców.

Samowola budowlana czy tylko odstępstwo od projektu? Sąd wyjaśnia kluczowe różnice w prawie budowlanym.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 521/03 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-12-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-03-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Elżbieta Makowska
Iwona Tomaszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2004r. sprawy ze skargi L. F. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych o d d a l a skargę
Uzasadnienie
L. F. pismem z dnia [...]r. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. o wydanie decyzji o rozbiórce budowli zlokalizowanej na działce Nr [...] w miejscowości Z. gmina S. i przywrócenie stanu poprzedniego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. postanowieniem z dnia [...]r., na podstawie art. 50 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tekst jednolity Dz.U. z 2002r. Dz.U. Nr 106, poz. 1126 ze zm./, art. 123, 124, 125 § 1 kpa – wstrzymał roboty budowlane prowadzone przez A. W. związane z adaptacją budynku gospodarczego, położonego na działce nr [...] w Z., na pracownię rękodzieła artystycznego.
W uzasadnieniu postanowienia organ orzekający wskazał , że w dniu [...]r. przeprowadził kontrolę robót budowlanych podlegających na adaptacji ze zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego na pracownię rękodzieła artystycznego. W toku kontroli ustalono, że wykonywane przez inwestora roboty budowlane nie są zgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym, zmieniona została elewacja. Ponadto wymiary budynku nie zgadzają się z projektem.
Na powyższe postanowienie wniosła zażalenie L. F., domagając się jego uchylenia. Skarżąca zarzuciła, że przedmiotowy budynek od [...]r. jest samowolnie przebudowywany i rozbudowywany. W [...]r. inwestor zamiast nakazu rozbiórki otrzymał pozwolenie na budowę, co stanowi próbę legalizacji samowoli budowlanej. Inwestycja ta została wykonana na granicy działki skarżącej, co powoduje zacienienie i istotnie zmienia walory krajobrazowe. Skarżąca przedłożyła do zażalenia zdjęcia przedmiotowego obiektu wykonane w [...]r., [...].
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , postanowieniem z dnia [...]r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z 144 kpa oraz art. 50 ust1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane /jedn. tekst Dz.U z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./, po rozpatrzeniu zażalenia L. F. – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, iż inwestor A. W. wykonuje roboty budowlane związane z adaptacją budynku gospodarczego na pracownię [...] na podstawie decyzji Starosty Ś. z dnia [...]r. Nr [...], dokonując istotnych odstępstw od warunków i ustaleń określonych w pozwoleniu. Dokonane odstępstwa poległy między innymi na dodatkowej zabudowie podcienia, poprzez wykonanie ścian zewnętrznych i osadzenie w nich stolarki [...].
W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał, że mają zastosowanie przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, które umożliwiają zalegalizowanie dokonanych odstępstw, po uprzednim doprowadzeniu ich do stanu zgodnego z prawem i dlatego organ I instancji zasadnie wstrzymał prowadzone roboty budowlane, do czasu dalszego rozpatrzenia sprawy..
Organ odwoławczy wskazał, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych nie rozstrzyga sprawy i traci ważność po upływie [...] miesięcy od dnia doręczenia, jeżeli w tym terminie nie zostanie wydana decyzja na podstawie art. 51 ust.1 ustawy Prawo budowlane.
Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że argumenty zawarte w zażaleniu odnoszą się do spraw rozstrzygniętych w decyzji organu administracji architektoniczno-budowlanej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego L. F. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Skarżąca podniosła, że [...]r. w sąsiedztwie Jej działki zakończono budowę budynku mieszkalnego, którego część posadowiono na działce skarżącej. Obecnie toczy się postępowanie o rozgraniczenie. Budowa ta zacieniła działkę skarżącej i całkowicie zmieniła walory krajobrazowe.
Skarżąca zarzuciła , że decyzja z dnia [...]r. została wydana rok po zakończeniu budowy. Budowa trwała [...] lata w warunkach samowoli budowlanej. Organy orzekające skupiły się wyłącznie na odstępstwach od zatwierdzonego projektu i chcą zalegalizować samowolę powstałą kilka lat temu. Dlatego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanie decyzji o rozbiórce. Do skargi dołączyła odpis pisma z dnia [...]r. skierowanego do Urzędu Rejonowego w Ś. zawierające wniosek o podanie numeru decyzji o pozwolenie na budowę budynku wykonywanego przez L. T. na działce nr [...] we wsi Z. oraz odpis pisma Starosty w Ś. z dnia [...]r. zawierającego informację, że Starosta, a wcześniej Kierownik Urzędu Rejonowego w Ś. nie wydawał L. T. decyzji o pozwoleniu na budowę.
Organ odwoławczy odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania Sądu zakreślonych w art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z przepisu tego wynika zatem, że spowodowana skargą sądowa kontrola zgodności z prawem ostatecznego postanowienia opartego o przepis art. 50 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego nie może wykraczać poza przedmiot sprawy rozstrzygniętej tym postanowieniem.
Stosownie do art. 50 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./ w przypadkach innych niż określone w art. 48 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach. Tak więc kontrolą sądu w niniejszej sprawie objęta jest wyłącznie legalność wstrzymania prowadzonych robót budowlanych.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, prawa nie narusza.
W toku postępowania wyjaśniającego ustalono bowiem, że inwestor A. W. wykonuje roboty budowlane związane z adaptacją budynku gospodarczego na pracownię [...] na podstawie decyzji z dnia [...]. wydanej przez Starostę Ś. pozwoleniu na budowę, dokonując istotnych odstępstw od warunków tej decyzji . Dokonane odstępstwa to: dodatkowa zabudowa podcienia poprzez wykonanie ścian zewnętrznych i osadzenie w nich stolarki okiennej i drzwiowej oraz zmieniono wymiary budynku, w projekcie przewidziano budynek o wymiarach [...] x [...]m, a wykonano o wymiarach [...] x [...]m.
Jak wynika z protokołu oględzin nieruchomości z dnia [...]r. w budynku gospodarczym nie wykonano posadzki oraz nie zakończono pięciu ścian i dachu.
W tych okolicznościach faktycznych, organy orzekające zasadnie zastosowały przepis art. 50 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy Prawo budowlane, wstrzymując prowadzenie robót budowlanych prowadzonych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 15 lipca 2002r.
Nieuzasadniony jest zatem zarzut skarżącej, że w sprawie należało zastosować przepis art. 48 tej ustawy. Treść art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonego postanowienia/ w sposób jednoznaczny wskazuje, że przewidziany w nim obligatoryjny nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części oparty został wyłącznie na przesłance formalnoprawnej, to jest na niedopełnieniu przez inwestora wymogu uzyskania przed rozpoczęciem robót budowlanych pozwolenia na budowę bądź dokonania wymaganego zgłoszenia, a także prowadzenia robót budowlanych pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ na wskazane w zgłoszeniu roboty budowlane.
Oznacza to, że inwestorowi nie można czynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, jeżeli w dacie rozpoczęcia robót budowlanych legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę.
Natomiast realizowanie obiektu w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach prawa budowlanego wypełnia dyspozycję art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, których ratio legis polega na wymuszeniu na inwestorze doprowadzenia budowanego obiektu do stanu zgodnego z warunkami określonymi w pozwoleniu na budową oraz w przepisach prawa. Dopiero w przypadku niewykonania nałożonych w trybie powyższych przepisów obowiązków właściwy organ, może w drodze decyzji, nakazać inwestorowi zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części /art. 51 ust.2 Prawa budowlanego/.
Należy mieć na uwadze, że przepisy art. 48 i art. 50 Prawa budowlanego dotyczą samowoli budowlanej, lecz o innym charakterze. W przypadku art. 48 Prawa budowlanego, jak już zostało to wyżej wskazane, inwestor samowolnie realizuje obiekt bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a w przypadku art. 50 tego prawa, samowolnie odstępuje od warunków określonych w ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
W tej sytuacji niezasadne są wywody skargi sugerujące, że zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem art. 48 Prawa budowlanego. Za bezprzedmiotowe dla oceny zaskarżonego postanowienia uznać należy, wywody skarżącej dotyczące przebiegu granic nieruchomości skarżącej i inwestora.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI