SA/Sz 507/02

SA/Sz 507/02 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-04-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-03-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak
Elżbieta Makowska /przewodniczący sprawozdawca/
Marzena Kowalewska
Symbol z opisem
609  Gospodarka wodna, w tym ochrona wód, budownictwo wodne, melioracje, zaopatrzenie w wodę
Hasła tematyczne
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ
Wojewoda
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA E. Makowska (spr.), Sędziowie NSA M. Kowalewska, A. Windak, Protokolant E. Wójtowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2004r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji dotychczasowej i umorzenia postępowania w sprawie pozwolenia na szczególne korzystanie z wód oddala skargę
Uzasadnienie
Starosta decyzją z dnia [...]r. Nr [...]udzielił E.T. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód [...] o powierzchni [...]ha położonego w [...]do celów rybackich na okres do [...]roku z zachowaniem wskazanych w tej decyzji zasad korzystania z wód do celów rybackich.
Podstawę prawną decyzji Starosty stanowiły przepisy;
art. 21 ustl, art.31 ustl, art.53 ust2 pkt 9, art.55 ust 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. prawo wodne /Dz.U Nr 38 poz.230 z późn. zm./,
art. 12 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985r. o rybactwie śródlądowym /Dz.U Nr 21 poz. 91 z późn. zm./
zarządzenia Wojewody Nr [...], z dnia [...]r. w sprawie ustanowienia obwodów rybackich, obrębów hodowlanych i obrębów ochronnych na wodach województwa [...]/Dziennik Urzędowy Województwa [...]Nr [...]z dnia [...]./,
-art. 104 Kpa,
Z uzasadnienia decyzji wynika, że E. T. wystąpił z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód [...]dzierżawionego od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa - do celów rybackich. [...] jest samodzielnym obwodem rybackim i stanowi zlewnię rzeki [...], według ewidencji gruntów posiada wody płynące i w związku z powyższym wnioskodawca dostarczył operat wodnoprawny z elementami operatu rybackiego zaopiniowany przez Akademię Rolniczą w [...].
Wydanie pozwolenia poprzedziła rozprawa wodnoprawna przeprowadzona w dniu [...]., na której strony nie wniosły uwag. Przedstawiciel Nadleśnictwa [...]swoje stanowisko zawarł w piśmie z dnia [...]r. Wobec nie wniesienia odwołania powyższa decyzja stała się ostateczna.
Pismem z dnia [...]r. /data wpływu do organu/ E. B. wniósł do Starostwa wniosek o wznowienie postępowania dotyczącego szczególnego korzystania z wód [...]umiejscowionego w obwodzie rybackim [...], z udziałem dzierżawców tego [...].
Postanowieniem z dnia [...]. wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art 147, art. 149 § 1 art. 150 Kpa Starosta wznowił na wniosek E. B. postępowanie w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód [...]do celów rybackich zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...]r.
W uzasadnieniu postanowienia Starosta wskazał, że E. B. wystąpił z wnioskiem z dnia [...]r. o wznowienie postępowania ponieważ został pominięty jako strona w zawiadomieniu na rozprawę wodnoprawną zarządzoną na dzień [...]r.
Decyzją z dnia [...].[...], Starosta działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art. 151 § 1pkt 2 Kpa wydaną po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia [...]r. - uchylił decyzję własną z dnia [...]r. w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzją z dnia [...]. wydał pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód [...]dla jednej osoby, która złożyła wniosek wraz z dokumentacją natomiast umowa dzierżawna została zawarta pomiędzy trzema osobami, a Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa. Jedna ze stron stwierdziła, że nie wiedziała o toczącym się postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód [...]i na jej wniosek postanowieniem z dnia [...]r. wznowiono postępowanie. W dniu [...] r. przeprowadzono rozprawę wodnoprawną, w trakcie której strony nie doszły do porozumienia, jedna ze stron wniosła do protokołu o uchylenie decyzji z dnia [...] r, Mając powyższe na uwadze Starosta postanowił jak w sentencji decyzji.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył E. T. wnosząc o uchylenie decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania i utrzymanie w mocy decyzji przyznającej mu pozwolenie wodnoprawne.
Odwołujący się podniósł, że "anulowanie pozwolenia wodnoprawnego" jest dla niego krzywdzące i nie widzi powodów, dla których zostało ono powzięte. Poniósł koszty wykonania operatu i tylko On złożył wniosek więc nie wie jakimi prawem pozwolenie wodnoprawne może być wydane na kogoś innego. Nie jest prawdą że E. B. nie powiadomiono o toczącym się postępowaniu, skoro to on składał w starostwie opinię Akademii Rolniczej w [...]do operatu wodnoprawnego.
Na ponownej rozprawie wodnoprawnej, która odbyła się na wniosek E.B. numeratywnie wymieniono kategorie spraw zakończonych wydaniem decyzji ostatecznej, które w razie prowadzenia postępowania w trybie przepisów działu II, rozdziałów 12 i 13 Kpa rozpatruje się według przepisów dotychczasowych. Ustawodawca w art. 204, ust. 2 nie wymienił pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód do celów rybackich. Oznacza to, że sprawa zakończona decyzją ostateczną w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód do celów rybackich, uchylona w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, rozpatrywana jest według przepisów ustawy Prawo wodne, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2002 roku.
Stosownie do art. 124 pkt 7 Prawa wodnego, pozwolenie wodnoprawne nie jest wymagane na - rybackie korzystanie z wód śródlądowych. Dlatego też ani organ I ani II instancji w oparciu o ten przepis - nie mają możliwości wydania pozwolenia wodnoprawnego na rybackie korzystanie z wód żadnemu z dzierżawców [...]. Z tego powodu organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji a następnie umorzył postępowanie, jako w obecnym stanie prawnym - bezprzedmiotowe.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę na to, że decyzja organu I instancji wydana po wznowieniu postępowania, nie odpowiada wymogom art. 151 § 1 pkt 2 Kpa.
Zgodnie z tym przepisem, organ orzekający w sprawie uchylając swoją dotychczasową decyzję, winien jednocześnie wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Organ I instancji ograniczył się wyłącznie do uchylenia swojej dotychczasowej decyzji. Należy również dodać, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom art. 107, § 3 Kpa. Biorąc pod uwagę powołane wyżej okoliczności, organ II instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, orzekł jak w rozstrzygnięciu.
Powyższą decyzję ostateczną E. T. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie skargę z dnia [...].
Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji jako krzywdzącej - E. T. powołał się na dopełnienie wszelkich formalności niezbędnych do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego w czasie obowiązywania poprzednio obowiązującego prawa wodnego. Podniósł, że do wznowienia postępowania doszło nie z jego winy, a poniósł niemałe koszty, więc uważa, że sprawa ta "powinna mieć w pełni prawne zakończenie". Z dalszej części skargi wynika, iż skarżący domaga się rozstrzygnięcia przez Sąd administracyjny kwestii, któremu ze współdzierżawców [...]Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa powinna udzielić uprawnienie do rybactwa, skoro z przepisu art. 196 ust.4 nowego prawa wodnego wynika, że w obwodzie rybackim uprawnioną do rybactwa może był tylko jedna osoba fizyczna, zaś w Jego przypadku umowa dzierżawy jest wystawiona na trzy osoby fizyczne.
W piśmie z dnia [...]. stanowiącym uzupełnienie uzasadnienia skargi E. T. rozszerzył podnoszoną wcześniej w odwołaniu argumentację wskazując na działania E. B. /współdzierżawcy [...]/ podejmowane na Jego niekorzyść oraz zarzucając Wojewodzie zagmatwanie sprawy i uchylenie się od rozstrzygnięcia kwestii , kto według obowiązującego prawa jest uprawniony do rybactwa na [...].
Wojewoda odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu decyzji.
W odniesieniu do zarzutu skargi organ odwoławczy stwierdził, iż niezależnie od treści art. 12 ustawy o rybactwie śródlądowym obowiązującego w dniu wydania decyzji organ I instancji winien umożliwić udział w postępowaniu wszystkim stronom umowy dzierżawy.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana przez Sąd według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia skargi, bowiem decyzja ta nie narusza prawa.
Wbrew wywodom skarżącego, okoliczność, że w rozpatrywanej sprawie doszło nie z Jego winy do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Starosty z dnia [...]r. nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Wskazane w art. 145 § 1 i 145a § 1 Kpa przesłanki wznowienia postępowania, maja charakter obligatoryjny. W przypadku zaistnienia którejkolwiek z tych przesłanek organ zobowiązany jest wznowić postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną niezależnie od tego, czy powód wznowienia był przez kogokolwiek zawiniony.
Uregulowane w Rozdziale 12 Kodeksu postępowania administracyjnego wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą wyliczaną wyczerpująco w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 kpa.
Jak wynika to akt niniejszej sprawy, postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...]r. zostało wznowione na wniosek złożony /z zachowaniem terminu , o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 Kpa/ przez E. B.
Skarżący ubiegając się o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego przedłożył umowę dzierżawy [...]zawartą w dniu [...]., z której wynika, że Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa wydzierżawiła to [...] wraz z [...]trzem osobom tj. skarżącemu , S. K. i E. B. na okres [...] lat w celu wykonywania w nim działalności gospodarczej.
Podnoszone przez skrzącego argumenty dotyczące okoliczności zawarcia tej umowy dla rozpatrywanej sprawy są bezprzedmiotowe, skoro umowa podpisana została przez wszystkich współdzierżawców, a przed wystąpieniem przez skarżącego z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nie została wypowiedziana przez żadną ze stron jak też nie została rozwiązana przez wydzierżawiającego.
Dla organu administracyjnego orzekającego w przedmiocie wniosku umowy ta była wiążąca.
Bezsporne jest, że postępowanie przed organem I instancji zakończone decyzją ostateczną z dnia [...]r. toczyło się bez udziału pozostałych współdzierżawców, bowiem nie zostali zawiadomieni przez organ I instancji o wszczęciu postępowania, rozprawie wodnoprawnej, jak również nie doręczono im decyzji.
Okoliczność, że wnoszący o wznowienie postępowania E. B. - jak twierdzi skarżący - wiedział o tym, że złożył on wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, nie zmienia faktu, iż z przyczyn wskazanych wyżej, pozbawiony został możliwości wzięcia udziału w postępowaniu, co z uwagi na to, że był współdzierżawcą przedmiotowego [...] naruszało jego interes prawny strony postępowania.
W świetle powyższego, wznowienie postępowania postanowieniem z dnia [...]r. było zgodne z prawem. Natomiast decyzja z dnia [...]. którą organ I instancji podjął po wznowieniu postępowania wydana została z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 2 Kpa. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotyczącą, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 iub art. 145a i wydaje nową decyzją rozstrzygającą o istocie sprawy. Tymczasem organ l instancji po rozpatrzeniu wznowionej sprawy, uchylił własną decyzję ostateczną lecz nie wydał nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, a przy tym z naruszeniem art. 107 § 3 kpa w uzasadnieniu nie wyjaśnił przesłanek faktycznych i prawnych wydania decyzji na tej podstawie prawnej.
Organ odwoławczy, ponownie rozpatrujący i rozstrzygający sprawę na skutek wniesionego przez E. T. odwołania powyższe wady prawne dostrzegł. Prawidłowo ustalił również, że w dacie orzekania w II instancji uległ zmianie stan prawny.
Ponieważ nowa decyzja /wydana po wznowieniu postępowania/ zastępuje decyzję dotychczasową organ zobligowany jest do uwzględnienia stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania. Zasada ta odnosi się zarówno do organu I instancji jak i do organu odwoławczego.
Wojewoda jako organ odwoławczy w swojej decyzji z dnia [...]. trafnie wskazał, że w dniu 1 stycznia 2002r. weszła w życie ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne/Dz.U. Nr 115, poz. 1229/. W ustawie tej dokonano w zakresie korzystania z wód śródlądowych dla celów rybackich istotnej zmiany w stosunku do poprzednio obowiązującego Prawa wodnego z 1974r., które wymagało dla tego celu pozwolenia wodnoprawnego /art. 53 ust.2 pkt 9/. W nowej ustawie , art. 124 pkt 7 stanowi, że pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na rybackie korzystanie ze śródlądowych wód powierzchniowych.
Jednocześnie mocą art. 196 pkt 1 nowego Prawa wodnego dokonano nowelizacji ustawy z dnia 18 kwietnia 1985r. o rybactwie śródlądowym /Dz.U. z 1999r. Nr 66, poz. 750 z późn.zm./ między innymi przez nadanie nowego brzmienia art. 4, w którego ust.1 ustanowiono, że do chowu, hodowli lub połowu ryb jest uprawniony właściciel, posiadacz samoistny lub zależny gruntów pod wodami stojącymi lub stawami oraz władający obwodem rybackim na podstawie umowy zawartej z właścicielem wody, zwany dalej "uprawnionym do rybactwa".
Z powyższych nowych uregulowań wynika, że ustawodawca zrezygnował z pozwoleń wodnoprawnych dla rybackiego użytkowania śródlądowych wód powierzchniowych, zaś objął tę działalność umowami cywilnoprawnymi dotyczącymi oddania w użytkowanie obwodu rybackiego.
Z zawartych w ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne przepisów przejściowych i końcowych wynika zasada sformułowana w art. 204 ust.1, że sprawy wszczęte, a nie zakończone wydaniem decyzji ostatecznej przed dniem wejścia w życie ustawy, podlegają rozpoznaniu w trybie określonym w ustawie nowej. Zasada ta doznaje ograniczeń przedmiotowych, na rzecz stosowania ustawy dawnej określonych w art. 204 ust.2,3, a także w zakresie spraw określonych w ust.4, jednakże - jak trafnie wskazano to w zaskarżonej decyzji - przepisy te nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż dotyczą innego rodzaju spraw.
Z powyższego wynika, że Wojewoda rozpatrując odwołanie E. T. nie naruszył prawa stosując - zgodnie z art. 204 ust.1 nowego Prawa wodnego -przepisy ustawy nowej.
Organ odwoławczy zgodnie zatem z art. 124 pkt 7 ustalił, że w obowiązującym w dacie orzekania stanie prawnym pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie ze śródlądowych wód powierzchniowych nie jest wymagane.
Z uwagi na wyżej opisaną zmianę stanu prawnego, dotychczasowa sprawa administracyjna został wyłączona z trybu administracyjnego i dlatego Sąd podzielił stanowisko organu II instancji, że w aktualnym stanie prawnym wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania uzasadniająca umorzenie postępowania administracyjnego l instancji.
Bezprzedmiotowe dla oceny w rozpatrywanej zgodności z prawem zaskarżonej decyzji są wywody skargi, co do poniesionych przez skarżącego nakładów oraz żądanie rozstrzygnięcia przez Sąd administracyjnej kwestii z kim właściciel [...]powinien zawrzeć umowę upoważniającą do wykorzystania wód tego [...]dla celów rybackich, Sąd administracyjny nie jest bowiem właściwy do rozpatrywania spraw o charakterze cywilnoprawnym i wypowiadania się w kwestiach spornych między stronami stosunków cywilnoprawnych.
Dlatego należało oddalić skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.