SA/Sz 432/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2004-11-17
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościprawo własnościużytkowanie wieczysteustawa o nabywaniu nieruchomościziemie odzyskaneewidencja gruntówpostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości, uznając, że skarżący nie spełnili warunku posiadania prawa użytkowania wieczystego w wymaganych dwóch datach.

Skarżący H. i J. U. domagali się nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej, powołując się na ustawę z 2001 r. Organy administracji odmówiły, wskazując na niespełnienie warunków dotyczących dat posiadania prawa użytkowania wieczystego. Skarżący argumentowali, że interpretacja przepisów przez organy jest zbyt wąska. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący, podobnie jak ich poprzednicy prawni, nie legitymowali się prawem użytkowania wieczystego w obu wymaganych przez ustawę datach.

Sprawa dotyczyła skargi H. i J. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej. Podstawą odmowy było niespełnienie przez skarżących warunków określonych w ustawie z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Ustawa ta wymagała, aby osoby fizyczne były użytkownikami wieczystymi nieruchomości w dwóch konkretnych datach: w dniu 26 lipca 2001 r. (dzień wejścia w życie ustawy) oraz w dniu [...] r. (data wskazana w dekrecie z 1951 r.). Skarżący nabyli prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości dopiero w dniu [...] r., a ich poprzednicy prawni również nie spełniali wymogu posiadania tego prawa w obu wymaganych datach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, rozpoznając skargę, uznał, że organy administracji prawidłowo zinterpretowały przepisy ustawy. Sąd podkreślił, że warunek posiadania prawa użytkowania wieczystego w obu wskazanych datach, zarówno przez skarżących, jak i ich poprzedników prawnych, jest kluczowy dla nabycia własności nieruchomości na podstawie tej ustawy. Ponieważ skarżący nie spełnili tego warunku, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, warunek ten jest bezwzględnie wymagany.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. jednoznacznie stanowi, iż uprawnienie do nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości przysługuje osobom, które były użytkownikami wieczystymi zarówno w dniu wejścia w życie ustawy, jak i w innej wskazanej dacie, a także ich następcom prawnym spełniającym ten warunek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości art. 1 § 1

Ustawa wymaga, aby osoby fizyczne były użytkownikami wieczystymi nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy ( [...] r.) oraz w dniu [...] r., a także ich następcy prawni spełniający ten warunek.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 138 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dekret z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych art. 1

Określa rodzaj nieruchomości, do których odnosi się dekret, tj. gospodarstwa rolne nadane w trybie osadnictwa rolniczego.

Dekret z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 85

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarżący nie spełnili warunku posiadania prawa użytkowania wieczystego w wymaganych dwóch datach. Nieruchomość nie została nadana w trybie osadnictwa rolniczego, co wyklucza możliwość jej nabycia na podstawie ustawy z 2001 r. w powiązaniu z dekretem z 1951 r.

Godne uwagi sformułowania

o rodzaju nieruchomości, w stosunku do których przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie ich na własność, rozstrzyga dekret z dnia 6 września 1951 r. nie może stanowić przedmiotu nabycia na własność w trybie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. osoby fizycznym będącym w dniu [...] r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości [...] przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności tych nieruchomości.

Skład orzekający

Barbara Gebel

przewodniczący

Stefan Kłosowski

sprawozdawca

Maria Mysiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości przez użytkowników wieczystych na podstawie ustawy z 2001 r., w szczególności wymogu posiadania prawa użytkowania wieczystego w określonych datach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z ustawą z 2001 r. i dekretami dotyczącymi Ziem Odzyskanych. Może mieć mniejsze zastosowanie do nieruchomości nabytych w innych okolicznościach lub na podstawie innych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa obywateli do nabycia własności nieruchomości, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej interpretacji przepisów dotyczących dat i poprzedników prawnych, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.

Czy możesz nieodpłatnie nabyć własność swojej nieruchomości? Kluczowe daty decydują o Twoim prawie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 432/03 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-11-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-02-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Barbara Gebel /przewodniczący/
Maria Mysiak
Stefan Kłosowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151, art 138 par 2 kpa
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel Sędziowie: Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr./ Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant sekr.sąd. Małgorzata Płocharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2004r. sprawy ze skargi H. i J. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej o d d a la skargę
Uzasadnienie
Przewodniczący Zarządu Miasta decyzją z dnia [...] r. Nr[...] odmówił H. i J. U. nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości położonej przy ul. J., obręb [...] P., działka nr [...]
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 1 ust 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113 poz. 1209, zm. Dz. U. z 2002 r. Nr 113 poz. 984) osobom fizycznym będącym w dniu [...]r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu [...] r. użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340, z 1957 r. Nr 39, poz. 172, z 1969 r. Nr 13, poz. 95 i z 1998 r. Nr 106, poz. 668) zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne, przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności tych nieruchomości. Z treści cytowanego wyżej przepisu wynika, że o rodzaju nieruchomości, w stosunku do których przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie ich na własność, rozstrzyga dekret z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych. Art. 1 tego dekretu stanowi, że dekret dotyczy gospodarstw rolnych, nadanych w trybie osadnictwa rolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych, a więc tylko takich nieruchomości które są gospodarstwami rolnymi lub stanowią działki gruntowe i zostały nadane w trybie osadnictwa rolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta G., tj. w trybie dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta G. (Dz. U. Nr 49 poz. 279 ze zm.) lub wymienionego wyżej dekretu z dnia 6 września 1951 r.
Ponieważ przedmiotowa nieruchomość nigdy nie została nadana na własność w trybie osadnictwa rolniczego, a własnością Skarbu Państwa stała się na podstawie przepisów dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13 poz. 87), nie może stanowić przedmiotu nabycia na własność w trybie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.
Od powyższej decyzji H. i J. U., złożyli odwołanie podnosząc, iż nie zgadzają się z przywołaniem art. 1 dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych jako podstawy prawnej orzeczenia, gdyż ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, nie wymienia tego przepisu. Ponadto, zakwestionowali stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji, że o rodzaju nieruchomości w stosunku do których przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie na własność rozstrzyga dekret. Zdaniem odwołujących się - o rodzaju nieruchomości jednoznacznie rozstrzyga ustawa w art. 1 ust. 1 pkt 1 i 2 odnosząc się do nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne, nie zastrzegając, by były nadane w trybie osadnictwa rolniczego. Wskazali, że ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. w art. 1 ust. 1 przywołuje dekret z dnia 6 września 1951 r. dla określenia obszaru obowiązywania ustawy, a nie jak twierdzi organ orzekający dla określenia nieruchomości nadanych w trybie dekretu. Oświadczyli, że są następcami prawnymi osoby fizycznej która objęła nieruchomość w posiadanie jako mienie porzucone w ramach akcji osadniczej prowadzonej przez władze na Ziemiach Odzyskanych, stąd wynika zasadność roszczenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazało, że stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, nabycie własności nieruchomości gruntowej możliwe jest nie tylko w stosunku do nieruchomości wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r., na czym oparł swe uzasadnienie organ I instancji, ale również jedynie na rzecz takich osób, które były użytkownikami wieczystymi zarówno w dacie [...] r. jak i w dniu [...] r. Nabycie własności nieruchomości może nastąpić również na rzecz następców prawnych tych osób, warunkiem jest jednak, aby poprzednik prawny legitymował się również prawem użytkowania wieczystego do danej nieruchomości zarówno w dacie[...] r. jak i w dniu [...]
Tymczasem z akt sprawy wynika, że odwołujący się byli użytkownikami wieczystymi jedynie w dacie [...] r., nabyli bowiem prawo użytkowania wieczystego w dniu [...] r. w drodze umowy kupna-sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego. Podobnie poprzednicy prawni H. i J. U. nie legitymowali się prawem użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w dwóch datach, bowiem po zbyciu tego prawa obecnym użytkownikom wieczystym, prawo to nie przysługiwało im już w dniu[...] r. Tak więc wnioskodawcy nie spełniają warunków nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości w trybie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. bowiem ani oni, ani ich poprzednicy prawni nie byli użytkownikami wieczystymi łącznie w dniu [...] r. i w dniu[...] r. Mając na uwadze powyższe, organ uznał za niecelowe badanie pozostałych ustawowych przesłanek nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości, stąd też zarzuty podniesione w odwołaniu nie miały wpływu na prawidłowość podjętego w sprawie rozstrzygnięcia.
W dniu [...]r. H. i J. U. wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W skardze tej podnieśli, że decyzja organu II instancji utrzymująca w mocy decyzję Przewodniczący Zarządu Miasta przyjęła całkiem inne uzasadnienie. Przyznano w niej zgodnie z treścią odwołania, że nabycie własności nieruchomości gruntowej w trybie cytowanej ustawy możliwe jest nie tylko w stosunku do nieruchomości wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. Wskazali, że nie zgadzają się jednak ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż osoby ubiegające się o nieodpłatne nabycie nieruchomości w trybie cytowanej wyżej ustawy, muszą być te same zarówno w dacie [...]r. jak i w dacie [...]r., gdyż jest to nieuprawnione zawężanie grona osób uprawnionych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Na podstawie art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) do rozpoznania niniejszej skargi właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270; zm. Dz. U z 2004 r. Nr 162 poz. 1692 – dalej: P.p.s.a./.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113 poz. 1209 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji przez organ II instancji, osobom fizycznym będącym w dniu[...] r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340, z 1957 r. Nr 39, poz. 172, z 1969 r. Nr 13, poz. 95 i z 1998 r. Nr 106, poz. 668) zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne, przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności tych nieruchomości.
Ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, weszła w życie w dniu [...] r.
Z treści w/w przepisu jednoznacznie wynika, iż uprawnienie /roszczenie/ o nieodpłatne nabycie własności nieruchomości przysługuje osobom, które były użytkownikami wieczystymi zarówno [...] r., jak i [...]r., oraz następcom prawnym osób które spełniają ten warunek tj. w obu tych datach były użytkownikami wieczystymi nieruchomości .
Skarżący warunku tego nie spełniają. Nabyli prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w S. zabudowanej budynkiem mieszkalnym w dniu [...] r., zatem, w dniu[...] r. nie przysługiwało im prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Skarżący nie są także następcami prawnymi osób którym przysługiwało roszczenie o nieodpłatne nabycie nieruchomości w trybie ustawy z dnia [...] r., ponieważ po zbyciu prawa użytkowania wieczystego skarżącym w dniu [...] r., osoby te nie były współużytkownikami wieczystymi nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu[...] r. Różnica w uzasadnieniu decyzji przez organy obu instancji nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. Organ odwoławczy ponownie rozpoznaje sprawę. Niewątpliwie uzasadnienie decyzji przez organ I instancji było błędne. Zostało ono jednak poprawione przez organ II instancji. Ponieważ sprawa nie wymagała dokonywania dodatkowych ustaleń faktycznych organ nie miał podstaw do zastosowania art. 138 § 2 kpa. Decyzją ostateczną jest decyzja wydana przez organ II instancji.
Z powyższych względów, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym Sąd, w razie nieuwzględnienia skargi, skargę oddala.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI