SA/Sz 3055/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2004-02-20
NSAAdministracyjneWysokawsa
kombatancipraca przymusowaświadczenia pieniężnedeportacjaustawaterminTrybunał Konstytucyjnyniezgodność z Konstytucjąpostępowanie administracyjneuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie świadczenia pieniężnego dla osoby deportowanej do pracy przymusowej, uznając skargę za zasadną po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność przepisu ograniczającego terminy składania wniosków z Konstytucją.

Skarżąca H. J. wniosła skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Decyzja opierała się na złożeniu wniosku po terminie określonym w ustawie. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepis ograniczający terminy składania wniosków za niezgodny z Konstytucją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę H. J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Powodem umorzenia było złożenie wniosku po terminie określonym w art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. Skarżąca argumentowała, że nie była informowana o konieczności składania dodatkowych wniosków ani o terminach. Sąd, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2002 r. (sygn. akt P 24/02), który orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 tej ustawy z Konstytucją, uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, złożenie wniosku po terminie określonym w przepisie, który następnie został uznany za niezgodny z Konstytucją, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania, a wręcz daje podstawę do wznowienia postępowania lub uchylenia decyzji wydanej na podstawie tego przepisu.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. z Konstytucją. Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

Dz.U. 1996 nr 87 poz 395 art. 4 § ust. 5

Ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Przepis ten został uznany za niezgodny z art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji RP wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2002 r., sygn. akt P 24/02. W związku z tym, decyzje wydane na jego podstawie lub z powodu jego naruszenia mogą być kwestionowane.

Pomocnicze

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zaistniała podstawa do żądania wznowienia postępowania, gdyż Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja.

Dz.U. Nr 153, poz.1270 art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania.

Dz.U. Nr 153, poz.1270 art. 119 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania stanowi podstawę do rozpatrzenia sprawy w trybie uproszczonym.

Dz.U. Nr 153, poz. 1269 art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz.U. Nr 153, poz. 1271 art. 85

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. Nr 153, poz. 1271 art. 97 § § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Utworzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dniem 1 stycznia 2004 r. i jego właściwość do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do NSA Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie.

Dz.U. Nr 153, poz.1270 art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach.

Dz.U. Nr 153, poz.1270 art. 210 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej został uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny. Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.

Odrzucone argumenty

Argument organu o złożeniu wniosku po terminie określonym w art. 4 ust. 5 ustawy, który stanowił podstawę do umorzenia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Konieczność wyjścia poza granice skargi wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, ponieważ Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2002r., sygn. akt P 24/02 orzekł, że art. 4 ust.5 ustawy z 31 maja 1996r. [...] jest niezgodny z art. 2 i 32 ust.l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Należy również dodać, że naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, zgodnie z art. 119 pkt 2 powołanej wyżej ustawy stanowi podstawę do rozpatrzenia sprawy w trybie uproszczonym.

Skład orzekający

Katarzyna Grzegorczyk-Meder

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływ na postępowania administracyjne oraz sądowe, nawet jeśli dotyczą przepisów już nieobowiązujących w pierwotnej formie. Możliwość wznowienia postępowania lub uchylenia decyzji na podstawie późniejszego orzeczenia TK."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej ustawy i świadczenia, ale zasada wpływu orzeczeń TK na postępowania jest uniwersalna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mogą wpływać na losy indywidualnych spraw administracyjnych, nawet po upływie terminów. Podkreśla znaczenie ochrony praw obywateli w obliczu zmian prawnych i konstytucyjnych.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego uchyla decyzję po latach: czy możesz odzyskać swoje świadczenie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 3055/01 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-02-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Grzegorczyk-Meder /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne
Kombatanci
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Powołane przepisy
Dz.U. 1996 nr 87 poz 395
Ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.
Sentencja
Dnia 20 lutego 2004 r, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2003 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie postępowania uproszczonego sprawy ze skargi H. J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej /. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia[...] , Nr [...] II.. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej H. J. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art 127 § 3 kpa i art. 4 ust.5 ustawy z 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR /Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm./ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po rozpatrzeniu wniosku H. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z [...] r., umarzającą postępowanie w sprawie przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wniosek o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego został złożony po upływie terminu określonego w art. 4 ust.5 cytowanej wyżej ustawy, a strona nie przedłożyła dowodów, iż wniosek został złożony w ustawowym terminie.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. J. podniosła, iż uznała swoją korespondencję z Fundacją "Polsko-Niemieckie Pojednanie" z lipca 1997 r. za wystarczającą do załatwienia wszystkich świadczeń i nikt jej nie informował, że winna składać dodatkowe wnioski. Nie znała też terminu do którego należało składać wymagane dokumenty. Stąd uważa decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie uprawnienia do świadczenia pieniężnego za krzywdzącą.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Naczelny Sad Administracyjny uznał, co następuje:
Na podstawie art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o
Sygn. akt SA/Sz 3055/01 3
postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 1 53, poz. 1271), w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie- Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie -Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Sprawy rozpoznawane są na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r, -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana w oparciu o art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna.
Konieczność wyjścia poza granice skargi wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, ponieważ Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2002r., sygn. akt P 24/02 /Dz.U. z 2003r. Nr 110, poz. 1060/ orzekł, że art. 4 ust.5 ustawy z 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm./ jest niezgodny z art. 2 i 32 ust.l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów umorzył postępowanie z wniosku H. J. bowiem skarżąca wniosek o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego złożyła po terminie określonym w art. 4 ust.5 w/w ustawy.
Zgodnie z treścią art. 145 a § 1 kpa zaistniała podstawa do żądania wznowienia postępowania, gdyż Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją na podstawie, którego została wydana decyzja.
Sygn. akt SA/Sz 3055/01 4
Ponadto podnieść należy, że sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję w
przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania /art.
145 § 1 pkt 1 iit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270/ i władny jest podjąć
środki ustawowe w celu usunięcia naruszenia prawa.
Należy również dodać, że naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia
postępowania, zgodnie z art. 119 pkt 2 powołanej wyżej ustawy stanowi podstawę
do rozpatrzenia sprawy w trybie uproszczonym.
Z tych względów należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 w związku z art. 210 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI