II SA/KR 1412/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla gruntu rolnego, wskazując na błędy proceduralne i materialnoprawne organów.
Skarżący P.K. domagał się ustalenia warunków zabudowy dla działki rolnej, jednak organy odmówiły, powołując się na przepisy o ochronie gruntów rolnych i brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. WSA w Krakowie uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym błędną interpretację przepisów przejściowych i brak przeprowadzenia obligatoryjnej rozprawy.
Sprawa dotyczyła wniosku P.K. o ustalenie warunków zabudowy dla działki rolnej o powierzchni ponad 1,4 ha, która obejmowała grunty klas II, III i IIIA. Prezydent Miasta odmówił wydania decyzji, powołując się na przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co uniemożliwiało przeznaczenie gruntu na cele nierolnicze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, błędnie interpretując przepisy przejściowe ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy naruszyły prawo materialne, stosując nieaktualne brzmienie przepisów o ochronie gruntów rolnych, oraz przepisy postępowania, w tym nie przeprowadziły obligatoryjnej rozprawy. Sąd podkreślił, że nawet przy braku planu miejscowego, zmiana przeznaczenia gruntów rolnych klas I-III na cele nierolnicze jest możliwa w drodze decyzji o warunkach zabudowy, ale tylko dla gruntów o powierzchni nieprzekraczającej 0,5 ha, czego w tej sprawie nie uwzględniono. Dodatkowo, sąd wskazał na wady proceduralne związane z nieprawidłowym pozostawieniem wniosku bez rozpoznania i brakiem wezwania do uzupełnienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, ale z uwzględnieniem przepisów szczególnych, w tym ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, która ogranicza możliwość przeznaczenia gruntów rolnych klas I-III na cele nierolnicze do powierzchni 0,5 ha w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy przejściowe i przepisy o ochronie gruntów rolnych, stosując nieaktualne brzmienie ustawy. Podkreślono, że zmiana przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze wymaga uwzględnienia ograniczeń wynikających z przepisów szczególnych, nawet jeśli nie ma planu miejscowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (22)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.z.p. art. 39
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
u.z.p. art. 40 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
u.z.p. art. 40 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
u.z.p. art. 41 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
u.z.p. art. 44 § 1-3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 85 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.o.g.r.l. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze wymagało miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
u.o.g.r.l. art. 11
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 64
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.z.p. art. 41
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 60 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania, w tym brak obligatoryjnej rozprawy administracyjnej. Błędna interpretacja przepisów przejściowych ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu nieaktualnym na dzień orzekania. Niewzięcie pod uwagę ograniczenia powierzchniowego (0,5 ha) dla zmiany przeznaczenia gruntów rolnych klas I-III na cele nierolnicze w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
Godne uwagi sformułowania
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Nie można przyjąć, że celem powyższej regulacji było kończenie rozpoczętych postępowań w oparciu o całokształt obowiązujących wówczas przepisów. Organ orzekając po tej dacie winien wydać decyzję na zasadach i w trybie przewidzianym ustawą z 1994 r., ale biorąc pod uwagę przepisy prawa materialnego -m.in. przepisy szczególne, o których mowa w art. 40 ustawy o zp, w brzmieniu na dzień wydania decyzji, a nie złożenia wniosku. Błędna interpretacja przez Kolegium art. 85 ust. 1 ustawy o pzp spowodowała zastosowanie art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w niewłaściwym, nieaktualnym na dzień orzekania przez organ brzmieniu. Oczywiste jest, że wyznaczenie rozprawy, o której mowa w tym przepisie było obligatoryjne, co wynika z jego jednoznacznego brzmienia, jak i z regulacji przewidzianej w art. 89 kpa.
Skład orzekający
Joanna Tuszyńska
przewodniczący
Barbara Pasternak
sprawozdawca
Aldona Gąsecka-Duda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zasady ustalania warunków zabudowy dla gruntów rolnych, znaczenie przepisów szczególnych w postępowaniu administracyjnym, obowiązek przeprowadzenia rozprawy administracyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie jego wydania i specyfiki przepisów dotyczących zagospodarowania przestrzennego oraz ochrony gruntów rolnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe mogą być błędy proceduralne i błędna interpretacja przepisów przejściowych, nawet w pozornie rutynowej sprawie o warunki zabudowy. Pokazuje też, jak ważne są przepisy szczególne dotyczące ochrony gruntów rolnych.
“Błąd w przepisach przejściowych i brak rozprawy uchylają decyzję o warunkach zabudowy dla gruntu rolnego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1412/05 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2007-07-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-12-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Aldona Gąsecka-Duda Barbara Pasternak /sprawozdawca/ Joanna Tuszyńska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Joanna Tuszyńska Sędziowie WSA: Aldona Gąsecka- Duda WSA: Barbara Pasternak (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2007 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego P. K. kwotę 755 zł (słownie: siedemset pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie UZASADNlENlE Prezydent Miasta K. decyzją dnia [...] 2005 r. [...], na podstawie przepisów art. 39 i art. 40 ust. 1 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednol. Dz.U. Nr 15 z 1999 r. , poz. 139 ze zm.), w związku z art. 85 ust. 1 Ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., nr 80, poz. 717) , oraz na podstawie art. 104 kpa, po rozpatrzeniu wniosku Pana P. K. z dnia [...] 2003 r. odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pn.: budowa budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego na działce nr 43 , obr. [...] wraz z infrastrukturą techniczną, na terenie położonym w K., przy ul.[...]. W uzasadnieniu decyzji organ ustalił: wniosek Pana P. K. o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla w/w inwestycji wpłynął do organu w dniu [...] 2003 r. Z uwagi na datę złożenia wniosku, oraz na treść art.85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym postępowanie w sprawie prowadzone było w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Teren określony wnioskiem nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wobec czego zastosowano przepisy zawarte w art. 40 ust. 1 ustawy, zgodnie z którymi w sytuacji braku planu, w sprawach warunków zabudowy i zagospodarowania terenu orzeka się na podstawie przepisów szczególnych. Organ ustalił, zatem, że w sprawie mają zastosowanie następujące przepisy szczególne - ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 1995 r. nr. ..) Na podstawie przedłożonych materiałów dowodowych, w szczególności wyrysu i wypisu z ewidencji gruntów stwierdzono, że teren wnioskowany do zabudowy budynkiem mieszkalnym i budynkiem gospodarczym, tj. działka nr 43 obr. [...], o pow. 1,4095 ha stanowi grunt rolny obejmujący następujące użytki: - pastwisko kl. III PS III o pow. 0,1442 ha, - rolę kl. II R II o pow. 0,3638 ha, - rolę kl. IMA R III o pow. 0,9015 ha Działka ta znajduje się zatem w użytkowaniu rolniczym. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze (rozumianego jako ustalenie użytkowania innego niż rolnicze) dokonuje się tylko w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zatem jeżeli brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określającego przeznaczenie danego terenu, powinien on być użytkowany jako rolny. Aby możliwe było rozpoczęcie użytkowania innego niż użytkowanie rolne niezbędne jest, zgodnie z art. 11 w/w ustawy uzyskanie decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej. Zgodnie z art. 40 ust. 3 ustawy o z. p. decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu uzyskuje się po uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami szczególnymi. Brak planu oznacza, że przeznaczenie gruntów nie zostało zmienione, nadto grunt nie został wyłączony z produkcji rolnej, nie jest więc możliwe ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego. Ustalenie takich warunków stanowiłoby w istocie ustalenie przeznaczenia terenu w decyzji wzizt, co stałoby w sprzeczności z art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W odwołaniu od powyższej decyzji P. K. zarzucił: -brak uzasadnienia merytorycznego decyzji, -naruszenie art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Przepis ten pozwala zdaniem odwołującego na zmianę przeznaczenia gruntu na cele nierolnicze o pow. 0,5 ha przy III klasie decyzją o warunkach zabudowy. Z treści wniosku, oraz z załączonej mapy wynika, że dotyczył on obszaru znacznie mniejszego niż 0,5 ha , przy III klasie gruntu, brak więc podstaw merytorycznych i prawnych do decyzji odmownej. Nadto odwołujący zarzucił przewlekłość postępowania administracyjnego, toczącego się od [...] 2003 r. Decyzją z dnia [...] 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , Kol. Odw.[...], na podstawie art. 39 ust. 1, art. 40 ust. 1-3, art. 41 ust.2, art. 44 ust. 1-3, ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o planowaniu przestrzennym, w związku z art. 85 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło co następuje: Zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do spraw wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy tj. przed 11 lipca 2003 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponieważ teren określony wnioskiem nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w sprawie mają zastosowanie przepisy art. 40 ust. 1 , art. 44 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999r, nr 15, póz. 139 ze zm.), nakazujące w sytuacji braku planu wydanie decyzji o ustaleniu wzizt w oparciu o przepisy szczególne. Nie jest słuszny pogląd strony, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu nadanym art. 76 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skoro art. 85 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym odsyła do przepisów dotychczasowych, to będą miały zastosowanie przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu przed nowelizacją. Działka zamierzenia inwestycyjnego jest gruntem rolnym podlegającym szczególnej ochronie, polegającej m. in. na ograniczaniu przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze można dokonać wyłącznie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, za zgodą właściwych organów - co wynika z art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Skoro zatem na obszarze podlegającym zainwestowaniu brak planu określającego przeznaczenie tego terenu, winien być on użytkowany jako grunt rolny, co oznacza, że działka może być zagospodarowana wyłącznie w sposób, który nie pozbawi jej charakteru rolnego. Zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie tracą takiego charakteru m. in. grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi, oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolnej, oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu. Ma to umożliwić rolnikowi zamieszkanie w gospodarstwie rolnym oraz jego prowadzenie. Warunku tego nie spełnia działka przeznaczona pod inwestycję. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2005 r. Kol. Odw. [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł przez swojego pełnomocnika P. K. Skarżący zarzucił: 1. naruszenie art. 44 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez nie przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, a następnie nie przedstawienie wojewodzie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w celu stwierdzenia ich zgodności z prawem, 2. naruszenie art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu przed nowelizacją poprzez jego nieprawidłową interpretację , 3. naruszenie art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 , art. 107 § 3 kpa poprzez niepodjęcie kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy zgodnie z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli, nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, nie przeprowadzenie dowodów mających znaczenie dla sprawy, oraz prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa. Zdaniem skarżącego przepis art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie może stanowić podstawy wydania decyzji. Jego adresatem nie jest podmiot występujący z wnioskiem o wydanie decyzji wzizt, ale rada gminy, gdyż to ona uchwala plan zagospodarowania przestrzennego. Przepis ten ma zastosowanie jedynie w związku z uchwalaniem planu. Nadto, skarżący nie może ponosić konsekwencji braku uchwalenia przez organy administracji publicznej planu zagospodarowania przestrzennego, ani tego, że organy nie wystąpiły o zgodę , o której mowa w art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Sam brak planu nie przesądza jeszcze o niemożności zmiany przeznaczenia gruntu na cele nierolnicze. Temu właśnie służyć ma wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, z wnioskiem o wydanie której wystąpił skarżący. Odnośnie naruszenia art. 44 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym skarżący podniósł dodatkowo, że obowiązkiem organu jest przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w każdej sprawie zainicjowanej wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu wzizt, nie tylko w tej, w której zostanie wydana decyzja pozytywna. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Kolegium wskazało, że uchybienie polegające na nie przeprowadzeniu rozprawy nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Bezsporne jest, że działka nr 43 obr. [...] stanowi grunt rolny i zmiany jego przeznaczenia dokonać można wyłącznie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i to za zgodą właściwych organów (art. 7 ustawy). Brak planu powoduje, że przedmiotowa działka może być użytkowana wyłącznie w sposób, który nie pozbawi jej charakteru gruntu rolnego. W piśmie z dnia [...] 2006 r. (wpł. [...] 2006 r.) pełnomocnik skarżącego ustosunkował się do odpowiedzi na skargę podnosząc, że art. 44 ustawy o z.p. ustanawia bezwzględny obowiązek przeprowadzenia rozprawy i przedstawienia wojewodzie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w celu stwierdzenia ich zgodności z prawem. Badanie, czy rozprawa miałaby treść na wynik decyzji jest więc bezprzedmiotowe i niemożliwe do stwierdzenia. Bez przeprowadzenia rozprawy niemożliwym jest prawidłowe zwrócenie się do wojewody. Powołano się przy tym na treść art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy, a więc fakt, czy nie przeprowadzenie rozprawy administracyjnej i nie przedstawienie wojewodzie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w celu stwierdzenia ich zgodności z prawem miało rzeczywisty wpływ na wynik sprawy jest zupełnie irrelewantne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie ppsa, sady administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną- art. 134 ppsa. Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z innych powodów, niż podnoszone w niej zarzuty. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania. Postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją toczyło się w oparciu o przepisy Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 89, poz. 415). Zadecydowała o tym data złożenia przez skarżącego wniosku o wydanie decyzji ustalającej warunków zabudowy i zagospodarowania terenu - 10 marca 2003 r., oraz treść przepisu art. 85 ust. 1 Ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717). Przepis ten stanowi : "do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe". Wykładnia systemowa powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że przez użycie słów : "stosuje się przepisy dotychczasowe" rozumieć należy przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. Art. 85 ust. 1 jest przepisem przejściowym, a więc regulującym przejście z rozwiązań dotychczas obowiązującej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. do rozwiązań nowej ustawy. Przepis ten reguluje kwestie unormowane tylko w tych ustawach i nie dotyczy innych aktów prawnych. Nie można przyjąć, że celem powyższej regulacji było kończenie rozpoczętych postępowań w oparciu o całokształt obowiązujących wówczas przepisów, przede wszystkim z tej przyczyny, iż podejmując rozstrzygnięcie organ orzeka podstawie przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie orzekania i jest tymi przepisami związany. Przeciwne rozumienie treści art. 85 ust. 1 prowadziłoby do obowiązku orzekania przez organy w sprawach wszczętych przed dniem 11 lipca 2003 r. w oparciu o obowiązujące wówczas, a nie w dacie orzekania przepisy prawa materialnego. Gramatyczna wykładnia tego przepisu mogłaby wskazywać na to, iż sprawy indywidualne, wszczęte przed dniem 11 lipca 2003 r. i nie zakończone do tego dnia decyzją ostateczną załatwiane są w trybie i na podstawie dotychczasowych przepisów, a więc na podstawie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. ale i innych przepisów obowiązujących, jednak z taką wykładnią w/w przepisu nie można się zgodzić ze względów przedstawionych wyżej. Tak więc w przypadku , gdy wnioskodawca wystąpił o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu przed dniem 11 lipca 2003 r., organ orzekając po tej dacie winien wydać decyzję na zasadach i w trybie przewidzianym ustawą z 1994 r., ale biorąc pod uwagę przepisy prawa materialnego -m.in. przepisy szczególne, o których mowa w art. 40 ustawy o zp, w brzmieniu na dzień wydania decyzji, a nie złożenia wniosku. Odmienna, błędna interpretacja przepisu art. 85 ust. 1 ustawy pzp stała się przyczyną naruszenia prawa materialnego, oraz błędnego stanowiska organów w niniejszej sprawie. Przepis art. 7 ust. 1 Ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 121, poz. 1266) w brzmieniu obowiązującym do dnia 11 lipca 2003 r. stanowił : "Przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze i nieleśne dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o zagospodarowaniu przestrzennym". Z przepisu tego wynikało, że zezwolenie na wyłączenie z produkcji rolnej gruntu rolnego może być wydane tylko wtedy, gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał taką możliwość. Potwierdzeniem powyższego była treść art. 11 ust. 1 ustawy , który stanowił, że wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego zaliczonych do klas l,ll,lll,llla,lllb, oraz użytków rolnych klas IV,IVa,IVb,V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o kotnych mowa w art. 2 ust. 1 pkt. 1-10, oraz gruntów leśnych przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. Redakcja art. 7 ust. 1, oraz ust. 2 wskazywała, iż hipotezą ust. 1 objęte były wszystkie grunty rolne i leśne, natomiast -dodatkowo- przeznaczenie w miejscowym planie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów wymienionych w ust. 2 wymagało uprzedniej zgody organów wymienionych w poszczególnych punktach ust. 2. Bez uprzedniego przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne nie było możliwe wydanie decyzji o wyłączeniu z gruntu z produkcji rolnej. Plany zagospodarowania nie powodowały przekształcenia gruntu rolnego w nierolny, lecz umożliwiały inne niż dotychczasowe wykorzystanie gruntów (por. uchwała SN z 23. 12. 1982r. , II AZP 8/82, wpisana do księgi zasad prawnych, OSNCAP 1984, nr 2-3, póz. 19, uchwała 7 sędziów NSA z 3. 02. 1997 r., OPS 13/96, ONSA 1997/3/105- uzasadnienie) Przepis art. 76 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadził z dniem 11 lipca 2003 r. istotną zmianę w art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Od tej daty st. 1 art. 7 ma następujące brzmienie: "Przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2 dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym". Przepis ten określa zasady przeznaczania gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne w sposób odmienny od dotychczasowego. Zawęża bowiem zakres sytuacji, w której zmiana przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne musi nastąpić w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego do wypadków, w których wymagana jest zgoda właściwego organu na zmianę przeznaczenia. Oznacza to, że w aktualnym, oraz obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji stanie prawnym istnieje możliwość zmiany przeznaczenia gruntów rolnych bądź leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, co do których nie jest wymagana zgoda, o której mowa w art. 7 ust. 2 ustawy, w drodze decyzji o warunkach zabudowy, bądź decyzji o lokalizacji celu publicznego. Błędna interpretacja przez Kolegium art. 85 ust. 1 ustawy o pzp spowodowała zastosowanie art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w niewłaściwym, nieaktualnym na dzień orzekania przez organ brzmieniu. Biorąc pod uwagę obowiązujący stan prawny zważyć jednak należy, że wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania objęta była cała nieruchomość skarżącego, o pow. 1,4095 ha, stanowiąca grunt rolny obejmujący użytki klas II, III i Ula , czyli grunty, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt. 1. Możliwość zaś przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne w drodze decyzji o warunkach zabudowy dotyczy - jeżeli chodzi o grunty rolne klas I-III tylko gruntów o powierzchni nie przekraczającej O, 5 ha. Tej istotnej okoliczności organy orzekające w sprawie również nie wzięły pod uwagę. Biorąc pod uwagę powyższe, nie można się zgodzić z zarzutem skargi sprowadzającym się do twierdzenia, iż przepis art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie może stanowić podstawy do wydania decyzji, ponieważ jest adresowany do organów właściwych do uchwalania planu miejscowego. Zarówno pod rządami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym 1994 r. , jak i obowiązującym od 11 lipca 2003 r. stanie prawnym, decyzja ustalająca warunki zabudowy winna być wydana z uwzględnieniem wszystkich przepisów szczególnych - w tym dotyczących stanu prawnego terenu, którego dotyczy wniosek. Wynika to zarówno z treści art. 40 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 1994 r. , który był podstawa orzekania w niniejszej sprawie, jak i z aktualnie obowiązującego art. 60 ust. 1 ustawy o pzp z 2003 r. Przepis art. 7 oprócz regulacji dotyczącej trybu postępowania właściwych organów w przypadku konieczności uzyskania zgód, o których mowa w ust. 2, reguluje (i regulował przed dokonaną w 2003 r. nowelizacją) kwestię możliwości innego niż rolnicze i leśne przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych, zatem ograniczenia przewidziane w jego ust. 1 musiały i muszą być respektowane w związku z zamiarem zmiany przeznaczenia terenu, który powoduje zmianę, o której mowa w ust. 1. Zaskarżona decyzja została wydana także z naruszeniem przepisów postępowania, skutkującym rozpoznanie sprawy w oparciu o nieodpowiadający treści art. 41 ustawy z 1994 r. wniosek. Przepis ten określał w sposób szczegółowy warunki formalne, jakim powinien odpowiadać wiosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Jak wynika z akt sprawy warunków tych wniosek skarżącego nie spełniał, co stało się podstawą do wezwania skarżącego o jego uzupełnienie, a następnie - wobec nieuzupełnienia zgodnie z wezwaniem-pozostawienia go bez rozpoznania. Pomimo dalszego nieuzupełnienia wniosku, na skutek ponaglających pism skarżącego, organ zawiadomieniem z dnia [...] 2005 r. poinformował strony o wszczęciu w dniu [...] 2003 r. postępowania. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania oznaczało, że wniosek skarżącego zawiera wadę określoną w art. 64 kpa i nie może on odnieść żądanego przez stronę skutku. Należało jednak o tym poinformować skarżącego - w aktach administracyjnych brak dowodu doręczenia skarżącemu pisma organu z dnia [...] 2003 r. Podejmując czynności na skutek ponagleń skarżącego (zawiadomienie o wszczęciu postępowania) organ winien był wezwać o uzupełnienie wniosku zgodnie z treścią art. 41 ustawy o zp. Jednak z pisma skierowanego do skarżącego w dniu [...] 2005 r. wynika, że organ uznał czynność pozostawienia wniosku bez rozpoznania za bezpodstawną, oraz że zachodzą podstawy do jego rozpoznania. W rezultacie powyższe wady postępowania spowodowały wydanie decyzji z naruszeniem art. 41 ustawy, o zp, na podstawie niepełnego materiału dowodowego i z naruszeniem art. 64 kpa, oraz obowiązku wynikającego z art. 7 kpa. Zasadny jest także zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 44 ustawy o zp. Oczywiste jest, że wyznaczenie rozprawy, o której mowa w tym przepisie było obligatoryjne, co wynika z jego jednoznacznego brzmienia, jak i z regulacji przewidzianej w art. 89 kpa. W tym zakresie sąd podziela stanowisko skarżącego wyrażone w piśmie procesowym z dnia [...] 2006 r. , zaś z poglądem zaprezentowanym przez organ nie można się zgodzić. Tak przeprowadzone postępowanie istotnie nie powoduje pogłębienia zaufania obywateli do organów Państwa, a więc jest sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 8 kpa. Wobec istnienia wad zaskarżonej decyzji powodujących naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego, oraz przepisów postępowania, należało w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI