SA/Sz 2952/02

SA/Sz 2952/02 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-12-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Barbara Gebel /sprawozdawca/
Maria Mysiak
Stefan Kłosowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 75/05 - Wyrok NSA z 2005-10-07
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Robert Rozbicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2004 r. sprawy ze skargi G. R. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie pozwolenia na rozbudowę obiektu budowlanego oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu 02.07.2002 r. G. R. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji o pozwoleniu na rozbudowę pawilonu handlowego przy ul.[...] w [...]. O wydanym pozwoleniu dowiedział się dopiero z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Uważa, że decyzja o pozwoleniu na rozbudowę pawilonu handlowego została wydana bez wymaganej w takim przypadku jego zgody -jako użytkownika sąsiedniego obiektu, do którego posiada tytuł prawny.
Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Starosta , po wznowieniu postępowania, odmówił G. R. uchylenia swojej decyzji z dnia [...] r. numer [...] udzielającej pozwolenia na rozbudowę pawilonu usługowo-handlowego położonego przy ul.[...] w [...]. Postępowanie organu przed wydaniem pozwolenia na budowę było zgodne z obowiązującym Prawem budowlanym, które wymaga od inwestora przedłożenia między innymi dokumentu o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W tym czasie, zgodnie z załączonym wypisem z rejestru gruntów, właścicielem nieruchomości dz. Nr [...] obr. [...] przy ul.[...] w [...], była Gmina Miejska , która udostępniła nieruchomość inwestorowi poprzez umowę dzierżawy. G. R. nie był stroną postępowania, gdyż w tym czasie nie legitymował się takim uprawnieniem. Dopiero w [...] r. nastąpił podział nieruchomości i sprzedaż poszczególnych działek wraz z lokalami stanowiącymi poszczególne części pawilonu. G. R. aktem notarialnym nr [...] z dnia [...] nabył swoją część pawilonu tj. nieruchomość dz. Nr [...] obr.[...] przy ul.[...] r. w [...], a więc w chwili wydawania pozwolenia na rozbudowę nie był stroną postępowania.
Od decyzji tej odwołał się G. R. wskazując, że jako strona nie brał udziału w postępowaniu przed wydaniem decyzji Starosty udzielającej pozwolenia na rozbudowę pawilonu handlowego, ani też po wznowieniu postępowania w tej sprawie postanowieniem z dnia [...] r. Odwołujący się uważa także , że nieuznanie go za stronę postępowania gdyż był tylko dzierżawcą, a nie właścicielem nieruchomości sąsiedniej, rażąco narusza art.32 Konstytucji wymagający równego traktowania przez władze publiczne wszystkich podmiotów.
Wojewoda decyzją z dnia [...] r. numer [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji zważył, co następuje: Po złożeniu przez G. R.
Sygn.akt SA/Sz 2952/02 3
wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na rozbudowę pralni przy ul.[...] w [...] zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] r., decyzją z dnia [...] numer [...] Starosta odmówił wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na rozbudowę omawianego pawilonu. Na skutek złożonego odwołania decyzja ta została uchylona przez Wojewodę decyzją z dnia [...] i przekazana do ponownego rozpoznania przez organ i instancji. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r. wznowił postępowanie w tej sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] r., na podstawie art.151 § 1 pkt 1 odmówił uchylenia swojej decyzji ostatecznej o pozwoleniu na rozbudowę pawilonu handlowego z dnia [...] r.
Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową, która ma na celu ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy zaistnieją przesłanki określone w art.145 § 1 kpa. Zgodnie z art.151 § 1 Kpa, organ odmawia uchylenia decyzji, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art.145 §1 Kpa.
W wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdzono, że w trakcie wydawania decyzji udzielającej W. Z. pozwolenia na rozbudowę pawilonu handlowego właścicielem działki [...] była Gmina Miejska , która udostępniła inwestorowi nieruchomość poprzez umowę dzierżawy. Umowa taka daje inwestorowi prawo do dysponowania cudzą nieruchomością na cele budowlane (wyrok SN z dnia 6.11.1997 r. sygn.akt III RN 32/97 - OSNAPU 1998, nr 13, poz.388).
Zarzut zawarty w odwołaniu dotyczący nie uczestniczenia w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na rozbudowę pawilonu jest niezasadny, gdyż odwołujący nie był stroną w postępowaniu zwykłym w rozumieniu 28 Kpa, albowiem nie miał interesu prawnego ( tj. prawnie chronionego interesu ), ani też postępowanie nie dotyczyło jego obowiązków. Nie miał prawnie chronionego interesu, gdyż nie był właścicielem sąsiedniego lokalu. W konkretnym przypadku Gmina Miejska jako właściciel nieruchomości wyraziła zgodę na rozbudowę spornego pawilonu. W orzecznictwie dominuje pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Przyjęcie innego rozstrzygnięcia, czy inne rozumienie przedmiotowego zagadnienia prowadziłoby w praktyce nie tylko do zahamowania,
Sygn.akt SA/Sz 2952/02 4
ale wręcz do uniemożliwienia procesów inwestycyjnych ze szkodą dla interesu społecznego i słusznego interesu strony.
Faktem jest, że w postępowaniu nadzwyczajnym ( wznowieniowym ), stroną jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą wyłącznie skutki decyzji. Ponieważ w roku [...] nastąpił podział nieruchomości i sprzedaż poszczególnych działek wraz z lokalami i G. R. nabył dotychczas dzierżawioną część pawilonu, dlatego uznany został za stronę postępowania wznowieniowego. W trakcie postępowania wyjaśniającego odwołujący nie przedstawił nowych dowodów, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organ odwoławczy potwierdza, iż w postępowaniu po wznowieniu postępowania strona nie miała możliwości czynnego udziału w postępowaniu, dlatego też organ odwoławczy umożliwił stronie wypowiedzenie się w sprawie, z czego strona nie skorzystała.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego G. R. wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji ewentualnie o stwierdzenie jej niezgodności z prawem. W decyzji Wojewody pomija bardzo istotny fakt, że Gmina Miejska podobnie jak inwestorowi rozbudowy pawilonu handlowego - W. Z. - udostępniła również skarżącemu na podstawie umowy dzierżawy działkę, na której wybudował on swój pawilon, co oznacza, zdaniem skarżącego, iż posiadał tytuł prawny do dysponowania sąsiednią ( do rozbudowywanej ) nieruchomością, czyli miał interes prawny w tym, by uczestniczyć w spornym postępowaniu. Skarżący uważa także, że zaskarżona decyzja rażąco narusza art.2 i 32 Konstytucji, które zapewniają, że Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosi o oddalenie skargi. Organ stwierdza. Iż w toku wznowionego postępowania dokonano szczegółowego merytorycznego rozpatrzenia sprawy pod kątem interesów osób trzecich przez pryzmat obowiązujących przepisów Prawa budowlanego, a w szczególności art.5 ust.1 pkt 6. W trakcie wydawania decyzji na rozbudowę przedmiotowego pawilonu skarżący był tylko dzierżawcą sąsiedniego lokalu, a właścicielem była Gmina Miejska . Tak więc stronami w tym postępowaniu był inwestor i właściciel nieruchomości.
Sygn.akt SA/Sz 2952/02 5
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z dniem [...] r. utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy i postępowanie nie zostało zakończone, na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052 ), podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270, z 2004 r. Nr 162, poz.1692 )).
Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne uprawnione są do sprawowania kontroli administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy bądź w przypadku wystąpienia przyczyn stwierdzenia nieważności określonych w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Zaskarżona decyzja wydana została w wyniku wznowienia - na wniosek G. R. - postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę na rzecz inwestora W. Z.. Podstawę wznowienia postępowania winien stanowić art.145 § 1 pkt 4 Kpa, gdyż zdaniem skarżącego, bez jego winy, nie brał on udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia na rozbudowę pawilonu, którego inwestorem była W.Z.
Jak wynika z akt sprawy oraz stanu faktycznego ustalonego w decyzjach organów administracji budowlanej, w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na rozbudowę pawilonu handlowego na rzecz W. Z. ( [...] ), zarówno inwestor jak i skarżący, byli dzierżawcami części działek [...] i [...] w [...], których właścicielem była Gmina . Zgodnie z umowami dzierżawy teren przeznaczony był pod pawilony handlowo-usługowe. Stąd każda z osób wydzierżawiających teren od Gminy dysponowała cudzą nieruchomością na cele budowlane i mogła być inwestorem w zakresie określonym w umowie
Sygn.akt SA/Sz 2952/02
6
dzierżawy, a w postępowaniu dotyczącym załatwienia własnego wniosku o wydanie pozwolenia na budowę uzyskiwała status strony.
Stronami postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę jest bowiem inwestor oraz każdy , czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi dotyczyć bezpośrednio sfery prawnej podmiotu, gdyż brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie za stronę. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materiał noprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. W niniejszej sprawie prawidłowo organy uznały, że stronami postępowania administracyjnego o wydanie pozwolenia na rozbudowę pawilonu oprócz inwestora był właściciel nieruchomości sąsiedniej, a więc Gmina . G. R. nie posiadał przymiotu strony w tym postępowaniu, bowiem nie wykazał że postępowanie dotyczyło jego interesu prawnego.
Skoro w [...] r, nastąpił podział nieruchomości i sprzedaż poszczególnych działek, a skarżący nabył na własność działkę nr [...] ( akt notarialny [...] ), w postępowaniu wznowieniowym prawidłowo uzyskał status strony bowiem jako właściciel nieruchomości sąsiedniej mógł wykazać swój interes prawny w ewentualnym dochodzeniu wznowienia postępowania.
Zgodnie z art.151 § 1 pkt 1 Kpa organ administracji właściwy do wznowienia postępowania, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art.145 § 1. Ponieważ G. R. nie mógł być uznany za stronę w postępowaniu o wydanie pozwolenia na rozbudowę pawilonu handlowego przez W. Z., prawidłowo organ I instancji odmówił uchylenia decyzji własnej o pozwoleniu na rozbudowę pawilonu handlowego z dnia [...] numer [...], a organ odwoławczy utrzymał tą decyzję w mocy.
Zdaniem Sądu uchybienia organu I instancji w prowadzonym postępowaniu, które wytyka strona w odwołaniu ( naruszenie art.10 Kpa ), nie miały istotnego wpływu na rozstrzygnięcie. Strona bowiem wnioskowała przeprowadzenie postępowania wznowieniowego i brała w nim udział, a co do zebranych materiałów i
Sygn.akt SA/Sz 2952/02 7
dowodów wypowiedziała się w odwołaniu od uchylonej z przyczyn formalnych decyzji Starosty z dnia [...] r.
W skardze strona podnosi zarzuty naruszenia art.2 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nie można się zgodzić z tymi zarzutami. Zgodnie z art.32 Konstytucji wszyscy są wobec prawa równi i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Oceniając zasadność tego zarzutu odwołać należy się do utrwalonego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego rozumienia zasady równości, sprowadzającego się do formuły "równych należy traktować równo, a podobnych - podobnie" (zob. np. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z: 16 grudnia 1997 r., K. 8/97, OTK ZU Nr 5-6/1998, poz. 70, 12 maja 1998 r., U. 17/97, OTK ZU Nr 3/1998, poz. 34, 23 czerwca 1999 r., K. 30/98, OTK ZU Nr 5/1999, poz. 101, 6 lipca 1999 r" P. 2/99, OTK ZU Nr 5/1999, poz. 103, 21 września 1999 r., K. 6/98, OTK ZU Nr 6/1999, poz. 117, 20 grudnia 1999 r., K. 4/99, OTK ZU Nr 7/1999, poz. 165).
Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z 12 grudnia 2001 r. (sygn. SK 26/01, OTK ZU nr 8/2001) "O ile więc zasada równości nakazuje jednakowe traktowanie wszystkich podmiotów wyróżnionych według cechy prawnie relewantnej w danej sferze stosunków, o tyle zasada z art. 2 Konstytucji pozwala odpowiedzieć na pytanie, czy zastosowanie danej cechy, czy też danego kryterium, wyodrębnienie określonej kategorii podmiotów odpowiada względom sprawiedliwości, a więc czy nie jest arbitralne i czy odpowiada standardom państwa prawnego. Zdaniem Sądu postępowanie organów administracji budowlanej w niczym nie naruszyło zasady równości, ani też zasady państwa prawa, inne są bowiem w procesie budowlanym uprawnienia i obowiązki właścicieli nieruchomości sąsiednich, inne dzierżawców będących inwestorami. Stąd wypływa zróżnicowanie ich pozycji w postępowaniu administracyjnym.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sad Administracyjny , na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ), orzekł jak w sentencji.