SA/Sz 2934/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi spółki "P." Sp. z o.o. na postanowienia organów skarbowych dotyczące zabezpieczenia należności pieniężnych poprzez wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości. Spółka argumentowała, że środek ten jest dla niej bardzo uciążliwy i proponowała alternatywne, mniej dotkliwe formy zabezpieczenia, takie jak zajęcie rachunku bankowego lub złożenie kaucji. Organy egzekucyjne i odwoławcze uznały jednak hipotekę za najmniej uciążliwą, odrzucając zarzuty spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając, że organy naruszyły przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności zasadę stosowania najmniej uciążliwego środka zabezpieczającego (art. 7 § 2 u.p.e.a.). Sąd podkreślił, że organy nie rozpatrzyły należycie wniosku spółki o zastosowanie kaucji, a także nie wykazały, dlaczego hipoteka była środkiem najmniej uciążliwym w tej konkretnej sytuacji. Sąd zwrócił uwagę na możliwość zastosowania innych środków zabezpieczających, w tym kaucji, zgodnie z art. 166 u.p.e.a., oraz na obowiązek uwzględniania słusznego interesu zobowiązanego. Dodatkowo, sąd wskazał na naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7 i 8 k.p.a.) poprzez brak ustosunkowania się do istotnych twierdzeń spółki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady stosowania najmniej uciążliwego środka zabezpieczającego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, obowiązek rozpatrzenia wniosku o kaucję, wymogi uzasadnienia postanowień administracyjnych.
Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i zabezpieczenia należności podatkowych. Zmiany legislacyjne mogły wpłynąć na aktualność niektórych przepisów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zastosowanie hipoteki przymusowej jako środka zabezpieczającego należność pieniężną jest zgodne z zasadą stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego, gdy podatnik proponuje inne, mniej dotkliwe formy zabezpieczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ egzekucyjny nie rozważył należycie propozycji podatnika i nie wykazał, że hipoteka jest rzeczywiście najmniej uciążliwym środkiem w danej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy skarbowe naruszyły zasadę stosowania najmniej uciążliwego środka zabezpieczającego, nie rozpatrując wniosku spółki o zastosowanie kaucji i nie wykazując, dlaczego hipoteka była środkiem najmniej uciążliwym. Podkreślono obowiązek uwzględniania słusznego interesu zobowiązanego.
Czy organ egzekucyjny jest zobowiązany do rozpatrzenia wniosku zobowiązanego o zastosowanie kaucji jako środka zabezpieczającego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny jest zobowiązany do rozpatrzenia wniosku o przyjęcie kaucji, a w przypadku kaucji w gotówce, musi go uwzględnić.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że wniosek spółki o zastosowanie kaucji nie został w ogóle rozpatrzony, co stanowi naruszenie art. 166 u.p.e.a., który nakłada na organ obowiązek uwzględnienia takiego wniosku.
Czy postanowienie organu administracji spełnia wymogi formalne, jeśli nie ustosunkowuje się do istotnych twierdzeń strony postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie postanowienie narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące uzasadnienia i powinno zostać uchylone.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie ustosunkowały się do istotnych twierdzeń spółki dotyczących uciążliwości hipoteki i proponowanych alternatywnych środków zabezpieczenia, co stanowi naruszenie art. 7 i 8 k.p.a.
Przepisy (34)
Główne
u.p.e.a. art. 7 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród nich środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego, uwzględniając jego uzasadniony interes.
u.p.e.a. art. 166
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Reguluje możliwość złożenia kaucji jako środka zabezpieczającego, nakładając na organ obowiązek uwzględnienia wniosku o przyjęcie kaucji w gotówce.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 7 § par. 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 166
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 7 § § 2
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 164 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wymienia sposoby zabezpieczenia należności pieniężnej, w tym zajęcie pieniędzy i obciążenie nieruchomości hipoteką przymusową.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organu na podstawie przepisów prawa i załatwiania spraw w sposób pogłębiający zaufanie obywatela do organów.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwowych.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji/postanowienia.
u.p.e.a. art. 155a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia na wniosek wierzyciela i na podstawie wydanego przez niego zarządzenia zabezpieczenia.
u.p.e.a. art. 156 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarządzenie zabezpieczenia powinno zawierać m.in. sposób i zakres zabezpieczenia.
u.p.e.a. art. 157a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny może w każdym czasie uchylić lub zmienić sposób lub zakres zabezpieczenia.
u.p.e.a. art. 158
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny może stosować kilka sposobów zabezpieczenia.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego art. 107 § par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego art. 126
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 17 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 33
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 166b
Kodeks postępowania administracyjnego art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego art. 144
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 164 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 18
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego art. 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 33 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 33 § § 7
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70 § § 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie hipoteki przymusowej było środkiem nadmiernie uciążliwym dla spółki. • Organy nie rozważyły należycie wniosku spółki o zastosowanie kaucji lub zajęcia rachunku bankowego. • Organy nie ustosunkowały się do istotnych twierdzeń spółki dotyczących uciążliwości hipoteki. • Naruszenie zasady stosowania najmniej uciążliwego środka zabezpieczającego (art. 7 § 2 u.p.e.a.). • Naruszenie przepisów k.p.a. (art. 7, 8, 107 § 3) poprzez brak należytego uzasadnienia i rozpatrzenia sprawy.
Godne uwagi sformułowania
organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego • organ egzekucyjny musi rozważyć wszelkie okoliczności sprawy, w tym także uzasadniony interes zobowiązanego • organ egzekucyjny był zobowiązany do zastosowania takiego środka, gdy tymczasem organ w ogóle nie wypowiedział się co do tego wniosku • organ odwoławczy nie dokonał samodzielnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie odniósł się do stawianych przez skarżącą wniosków i zarzutów
Skład orzekający
Zygmunt Chorzępa
przewodniczący
Barbara Gebel
członek
Kazimierz Maczewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady stosowania najmniej uciążliwego środka zabezpieczającego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, obowiązek rozpatrzenia wniosku o kaucję, wymogi uzasadnienia postanowień administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i zabezpieczenia należności podatkowych. Zmiany legislacyjne mogły wpłynąć na aktualność niektórych przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądowa kontrola może korygować nadgorliwość organów administracji w stosowaniu środków zabezpieczających, chroniąc interes przedsiębiorcy. Pokazuje praktyczne zastosowanie zasad postępowania administracyjnego i egzekucyjnego.
“Czy hipoteka na majątku firmy to zawsze najmniejsze zło? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.