SA/Sz 2909/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2004-02-04
NSAAdministracyjneWysokawsa
ewidencja ludnościwymeldowanieprawo administracyjnedecyzja administracyjnaTrybunał KonstytucyjnyKPAprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiuprawnienia do lokalu

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o wymeldowaniu z powodu niezgodności z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę prawną.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Burmistrza w przedmiocie wymeldowania. Wojewoda przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę wyjaśnienia uprawnień do lokalu. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że jej podstawę prawną (art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności) należy stosować z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który podważył wymóg przedstawiania potwierdzenia uprawnienia do lokalu przy zameldowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę A.K. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Burmistrza odmawiającą wymeldowania skarżącej. Wojewoda uznał, że brak jest wystarczających dowodów na ustalenie uprawnień do przebywania w lokalu, co stanowiło naruszenie art. 77 § 1 KPA, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, twierdząc, że nie zamieszkuje w lokalu dłużej niż 6 miesięcy, oraz podniosła kwestię występowania tej samej osoby jako organu I i II instancji. Sąd, działając na podstawie art. 134 § 1 PPSA, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza. Kluczowym argumentem Sądu było stwierdzenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01), który uznał art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności za niezgodny z Konstytucją. Sąd uznał, że wyrok ten ma istotne znaczenie dla stosowania art. 15 ust. 2 tej ustawy, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia organów. Zgodnie z nową interpretacją, przy wymeldowaniu należy brać pod uwagę wyłącznie fakt opuszczenia lokalu, a nie kwestię utraty uprawnień do przebywania w nim. Sąd wskazał również na możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 145a KPA. Zarzut dotyczący tej samej osoby w organach I i II instancji został uznany za nieistotny w kontekście art. 25 KPA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy stosować z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który wpłynął na interpretację wymogów dotyczących uprawnień do lokalu.

Uzasadnienie

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność art. 9 ust. 2 ustawy z Konstytucją ma istotne znaczenie dla stosowania art. 15 ust. 2, ponieważ obecnie przy wymeldowaniu należy brać pod uwagę wyłącznie fakt opuszczenia lokalu, a nie kwestię utraty uprawnień do przebywania w nim.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.e.l.i.d.o. art. 15 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Możliwość wymeldowania występuje, gdy osoba opuściła miejsce pobytu stałego i utraciła uprawnienia do przebywania w tym miejscu, lub opuściła dotychczasowe miejsce pobytu i nie przebywa w nim co najmniej przez 6 miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić. Stosować z uwzględnieniem wyroku TK K 20/01, co oznacza, że należy brać pod uwagę wyłącznie fakt opuszczenia lokalu.

k.p.a. art. 145 § a

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 145 § a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka jak w sentencji, stwierdzając naruszenie prawa.

Pomocnicze

u.e.l.i.d.o. art. 9 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Przepis utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002 r. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01, stwierdzającym niezgodność z Konstytucją.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy obowiązku organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 25

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przypadki wyłączenia organu od załatwienia sprawy.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

Dz.U. Nr 153, poz.1271 art. 97 § § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje przekazywanie spraw do rozpoznania przez nowo utworzone WSA.

Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych

Ogłoszenie jednolitego tekstu ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Konieczność stosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności z uwzględnieniem orzeczenia TK K 20/01, które podważyło wymóg badania uprawnień do lokalu.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącej dotyczący występowania tej samej osoby jako organu I i II instancji (uznany za nieistotny).

Godne uwagi sformułowania

możliwość wymeldowania z lokalu występuje w dwóch przypadkach występujące w sprawie wątpliwości odnośnie do posiadania [...] do przebywania w mieszkaniu [...] nie pozwalają na obiektywną ocenę wszystkich okoliczności faktycznych stanowi to naruszenie art.77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego niezgodnym z logiką jest fakt, że ta sama osoba wydała decyzję w I instancji jako Burmistrz [...] i w II instancji jako Wojewoda [...] zebrany w sprawie materiał dowodowy w żaden sposób nie wyjaśnił jakimi uprawnieniami do przedmiotowego lokalu legitymuje się [...], a zatem był niewystarczający w celu wydania orzeczenia o odmowie wymeldowania Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002 r. w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. Sygn. Akt K 20/01, stwierdzającego niezgodność art.9 ust.2 ustawy o ewidencji ludności z art.52 ust.1 i art.83, w związku z art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Obecnie wydając decyzję o wymeldowaniu należy więc brać pod uwagę wyłącznie fakt opuszczenia lokalu, nie badając kwestii utraty uprawnień do przebywania w lokalu. Podobną wadliwością jak zaskarżona decyzja objęta jest także decyzja ją poprzedzająca. Zgodnie z art. 25 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej podlega wyłączeniu jedynie od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych jego kierownika lud osób mu najbliższych lub osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób jej najbliższych.

Skład orzekający

Mirosława Włodarczak-Siuda

przewodniczący

Barbara Gebel

sprawozdawca

Arkadiusz Windak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymeldowania w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz zasady stosowania prawa zgodnego z Konstytucją."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów dotyczących ewidencji ludności i wymeldowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wpływają na interpretację przepisów prawa administracyjnego i jak sądy stosują te zasady w praktyce, nawet w sprawach dotyczących podstawowych praw obywatelskich jak meldunek.

Wyrok TK zmienia zasady wymeldowania: Sąd administracyjny uchyla decyzję.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 2909/01 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak
Barbara Gebel /sprawozdawca/
Mirosława Włodarczak-Siuda /przewodniczący/
Symbol z opisem
605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Skarżony organ
Wojewoda
Powołane przepisy
Dz.U. 1984 nr 32 poz 174
Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 czerwca 1984 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del.Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Windak, Protokolant st.sekr.sąd. Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2004 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...]. nr [...] II. nie orzeka w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę [...] [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją [...] r. [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] po rozpatrzeniu wniosku [...], odmówił wymeldowania [...] z pobytu [...]. Od decyzji tej odwołała się [...].
Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania decyzją [...]r. uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji powołując się na brzmienie art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 1984 r. Nr 32, poz.174 z późn.zm.) stwierdził, że możliwość wymeldowania z lokalu występuje w dwóch przypadkach:
1. gdy osoba bez wymeldowania się opuściła miejsce pobytu stałego i utraciła uprawnienia do przebywania w tym miejscu;
2. gdy osoba bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego jej miejsca pobytu nie można ustalić.
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ stwierdził, iż występujące w sprawie wątpliwości odnośnie do posiadania [...] do przebywania w mieszkaniu [...] nie pozwalają na obiektywną ocenę wszystkich okoliczności faktycznych. Zdaniem organu odwoławczego stanowi to naruszenie art.77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i dlatego też, uchylając decyzję do ponownego rozpatrzenia polecił organowi I instancji dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz przesłanek , od spełnienia których uzależnione jest wymeldowanie.
Na powyższą decyzję [...] wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, iż narusza ona art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdyż [...] w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje dłużej niż 6 miesięcy. Ponadto podniosła, iż niezgodnym zlogiką jest fakt, że ta sama osoba wydała decyzję w I instancji jako Burmistrz [...] i w II instancji jako Wojewoda [...]
W odpowiedzi na skargę Wojewody [...] wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty powołane w zaskarżonej decyzji i jeszcze raz podkreślając, że "zebrany w sprawie materiał dowodowy w żaden sposób nie wyjaśnił jakimi uprawnieniami do przedmiotowego lokalu legitymuje się [...], a zatem był niewystarczający w celu wydania orzeczenia o odmowie wymeldowania na podstawie art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych."
Z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie i postępowanie nie zostało zakończone, na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052 ), podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej podniesione.
Zgodnie z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153, poz.1270 ) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przepis art.9 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w chwili wydawania niniejszych decyzji stanowił, że przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Przepis ten utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002 r. w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. Sygn. Akt K 20/01, stwierdzającego niezgodność art.9 ust.2 ustawy o ewidencji ludności z art.52 ust.1 i art.83, w związku z art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Stwierdzenie niezgodności z Konstytucją przepisu art.9 ust.2 oznacza, że w chwili obecnej także powołany w zaskarżonej decyzji przepis art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności należy stosować z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie bowiem z pierwszą częścią tego przepisu można wydać decyzję o wymeldowaniu w stosunku do osoby, która utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu. Wprawdzie sentencja wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie odnosi się do art.15 ust.2 ustawy, ale ma istotne znaczenie w przedmiocie stosowania tego przepisu. Obecnie wydając decyzję o wymeldowaniu należy więc brać pod uwagę wyłącznie fakt opuszczenia lokalu, nie badając kwestii utraty uprawnień do przebywania w lokalu.
Tak więc podstawę rozstrzygnięcia organu stanowił przepis, którego treść uległa zmianie w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Zgodnie z art.145 a Kodeksu postępowania administracyjnego można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja. W ocenie Sądu przepis ten może mieć zastosowanie również w niniejszej sprawie. Podobną wadliwością jak zaskarżona decyzja objęta jest także decyzja ją poprzedzająca.
Podniesiony w skardze zarzut dotyczący wystąpienia tej samej osoby jako organu I i II instancji nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 25 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej podlega wyłączeniu jedynie od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych jego kierownika lud osób mu najbliższych lub osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób jej najbliższych. W pozostałych przypadkach osoba pełniąca funkcje organu nie podlega wyłączeniu, choćby, jak w niniejszej sprawie uczestniczyła w wydaniu decyzji w I i II instancji.
W świetle powyższego na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.b oraz art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd stwierdzając naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI