SA/Sz 2874/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie świadczeń dla osób deportowanych do pracy przymusowej, uznając, że podstawą umorzenia był przepis niezgodny z Konstytucją.
Skarżąca L. K. wniosła o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie, powołując się na art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniach pieniężnych, który określał termin składania wniosków. Skarżąca dowiedziała się o możliwości ubiegania się o świadczenie dopiero w 2001 r. WSA w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując, że Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 tej ustawy z Konstytucją.
Sprawa dotyczyła wniosku L. K. o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej podczas II wojny światowej. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie administracyjne, uznając, że wniosek został złożony po terminie określonym w art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniach pieniężnych. Decyzja ta została utrzymana w mocy po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżąca wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego (później rozpoznaną przez WSA w Szczecinie), argumentując, że dowiedziała się o możliwości ubiegania się o świadczenie dopiero w 2001 r. i że intencją ustawodawcy było zrekompensowanie krzywd wojennych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał skargę za zasadną, ale z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącą. Sąd wskazał, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r. (sygn. akt P 24/02) orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniach pieniężnych z Konstytucją. Ponieważ decyzja organu opierała się na przepisie uznanym za niezgodny z Konstytucją, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, w tym gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny jest zobowiązany do uchylenia decyzji, jeśli została ona wydana na podstawie przepisu, który Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją. Jest to podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania.
Pomocnicze
Dz.U. 1996 nr 87 poz 395 art. 4 § ust. 5
Ustawa o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
Przepis ten, określający termin składania wniosków o świadczenia, został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP.
k.p.a. art. 154
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § a
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość żądania wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ani podstawą prawną.
Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052 art. 85 i art. 97 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawa – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi
Przepisy wprowadzające, dotyczące utworzenia WSA w Szczecinie i przejęcia spraw.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podstawa prawna decyzji umarzającej postępowanie (art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniach pieniężnych) została uznana przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodną z Konstytucją RP.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącej dotyczące intencji ustawodawcy i późnego dowiedzenia się o możliwości ubiegania się o świadczenie nie były kluczowe dla rozstrzygnięcia, choć sąd uznał skargę za zasadną.
Godne uwagi sformułowania
Tak więc podstawę rozstrzygnięcia organu stanowi przepis, o którego niezgodności z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny. Zgodnie z art.145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uchyla zaskarżoną decyzję w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania.
Skład orzekający
Iwona Tomaszewska
przewodniczący
Barbara Gebel
sprawozdawca
Arkadiusz Windak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uchylanie decyzji administracyjnych wydanych na podstawie przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją, nawet jeśli sprawa dotyczy przekroczenia terminu."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy przepis prawa materialnego, na którym oparto decyzję, został uznany za niezgodny z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może wpływać na losy indywidualnych spraw administracyjnych, nawet po upływie terminów. Podkreśla znaczenie zgodności prawa z Konstytucją.
“Niezgodny z Konstytucją przepis zniweczył decyzję urzędu. Kombatantka wygrała sprawę o świadczenie po latach.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySA/Sz 2874/01 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2004-01-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2001-11-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Arkadiusz Windak Barbara Gebel /sprawozdawca/ Iwona Tomaszewska /przewodniczący/ Symbol z opisem 634 Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej Hasła tematyczne Kombatanci Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Powołane przepisy Dz.U. 1996 nr 87 poz 395 Ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del.Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Windak, Protokolant sekr. sąd. Maria Rosochacka, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...], II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji, III. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] numer [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie administracyjne z wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz.U. Nr 87, poz.395 z późn. zm. ). Decyzja została wydana w oparciu o art.4 ust.5 powołanej powyżej ustawy. W załatwieniu wniosku L. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] numer [...] utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję. Na powyższą decyzję L. K. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie. Skarżąca stwierdza, iż o możliwości ubiegania się o uprawnienia dowiedziała się dopiero w 2001 r. i natychmiast złożyła wniosek. Wnosi o uchylenie decyzji na podstawie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż intencją ustawodawcy było zrekompensowanie ludziom krzywd i cierpień, których doznali podczas wojny. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Na podstawie art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052 ) w miejsce Naczelnego sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, lecz z przyczyn innych niż zostały w niej podniesione. Zgodnie z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r. Sygn. akt P 24/02 (Dz.U. Nr 110, poz.1060) orzekł, że art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz.395 z późn. zm.) jest niezgodny z art. 2 i art. 31 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z zaskarżonej decyzji wynika, że przyczyną umorzenia postępowania administracyjnego przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wniosku L. K. było złożenie wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego, po terminie określonym w art. 4 ust. 5 powołanej powyżej ustawy, to jest po dniu 31 grudnia 1999 r. Tak więc podstawę rozstrzygnięcia organu stanowi przepis, o którego niezgodności z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny. Zgodnie z art.145 a Kodeksu postępowania administracyjnego można żądać wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja. Stosownie do art.145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uchyla zaskarżoną decyzję w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI