SA/Sz 2837/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2004-10-07
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyosoby prawnezwolnienie podatkowecele statutowezwiązki zawodowespółki prawa handlowegowkładudziałyinwestycje

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę związku zawodowego na decyzję Izby Skarbowej, uznając, że wniesienie wkładu do spółek prawa handlowego nie jest wydatkiem na cele statutowe, a tym samym nie podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób prawnych.

Związek zawodowy skarżył decyzję Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego o określeniu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych. Spór dotyczył zwolnienia podatkowego na podstawie art. 17 ustawy o p.d.o.p.r. Związek argumentował, że wniesienie wkładu do spółki komandytowej i zakup udziałów w spółce z o.o. było formą lokowania środków na cele statutowe. Sąd uznał, że nabycie udziałów nie realizuje bezpośrednio celu statutowego i nie podlega zwolnieniu, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi związku zawodowego na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego o nałożeniu podatku dochodowego od osób prawnych. Podstawą sporu było zastosowanie art. 17 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, który przewiduje zwolnienie dla dochodów przeznaczonych na cele statutowe. Związek zawodowy wniósł wkład do spółki komandytowej oraz nabył udziały w spółce z o.o., deklarując te wydatki jako przeznaczone na cele statutowe. Organy podatkowe uznały, że takie działania nie są zgodne z celami statutowymi związku, które obejmują obronę praw pracowniczych, a nie inwestowanie w spółki prawa handlowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organów podatkowych. Sąd podkreślił, że zwolnienie podatkowe wymaga bezpośredniego wydatkowania dochodu na cele statutowe. Nabycie udziałów w spółkach stanowiło akt wydatkowania dochodu, który nie realizował bezpośrednio celu statutowego, a jedynie stanowił pośredni etap alokacji środków, potencjalnie ryzykowny. Sąd odwołał się do uchwały NSA, która podkreślała konieczność bezpośredniości wydatkowania dochodu na cele statutowe, odrzucając tym samym argumentację skarżącego opartą na uchwale Sądu Najwyższego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniesienie wkładu do spółki prawa handlowego nie jest bezpośrednim wydatkowaniem dochodu na cele statutowe i nie podlega zwolnieniu podatkowemu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nabycie udziałów w spółkach stanowiło akt wydatkowania dochodu, który nie realizował bezpośrednio celu statutowego związku. Pośrednie etapy alokacji dochodu, nawet jeśli mają na celu zwiększenie przyszłych dochodów na cele statutowe, nie są objęte zwolnieniem. Kluczowe jest bezpośrednie i rzeczywiste przeznaczenie dochodu na cele statutowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.p.d.o.p.r. art. 17 § ust. 1 pkt 6 i ust. 1a pkt 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Zwolnienie podatkowe przysługuje tylko tej części dochodu, która została przeznaczona i wydatkowana na cele statutowe. Nie obejmuje dochodu przeznaczonego na działalność gospodarczą ani wydatkowanego na inne cele niż statutowe. Nabycie udziałów w spółkach nie jest bezpośrednim wydatkiem na cele statutowe.

Pomocnicze

u.p.d.o.p.r. art. 25 § ust. 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Dochód związku zadeklarowany do wydatków na cele statutowe, lecz wydany na inne cele, powinien być opodatkowany bez wezwania.

u.p.d.o.p.r. art. 27 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nabycie udziałów w spółkach prawa handlowego przez związek zawodowy nie stanowi bezpośredniego wydatkowania dochodu na cele statutowe w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o p.d.o.p.r. Pośrednie etapy alokacji dochodu, mające na celu przyszłe zwiększenie dochodu na cele statutowe, nie są objęte zwolnieniem podatkowym. Konieczność bezpośredniego i rzeczywistego przeznaczenia dochodu na cele statutowe.

Odrzucone argumenty

Wniesienie wkładu do spółki komandytowej i zakup udziałów w spółce z o.o. przez związek zawodowy było formą realizacji celu statutowego poprzez lokowanie wolnych środków pieniężnych w przedsięwzięcia gospodarczo uzasadnione w celu uzyskania dochodów na cele statutowe. Działalność spółek, do których związek wniósł wkład, nie jest działalnością gospodarczą związku, a związek jest jedynie wspólnikiem.

Godne uwagi sformułowania

Pośrednie etapy alokacji dochodu, choćby były obliczone na zwiększenie dochodu i jego przeznaczenie w przyszłości na cele statutowe, nie są objęte przedmiotowym zwolnieniem od podatku dochodowego. Nabycie udziałów w spółkach prawa handlowego stanowiło już akt wydatkowania dochodu zarówno w sensie ekonomicznym jak i podatkowym, który nie realizował bezpośrednio celu statutowego.

Skład orzekający

Maria Dożynkiewicz

przewodniczący

Kazimiera Sobocińska

sprawozdawca

Kazimierz Maczewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnień podatkowych dla związków zawodowych, w szczególności w kontekście inwestowania środków w spółki prawa handlowego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w roku podatkowym, którego dotyczy sprawa. Może być mniej aktualne po zmianach w przepisach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego dla organizacji pozarządowych i związków zawodowych – możliwości inwestowania środków i korzystania ze zwolnień podatkowych. Pokazuje, jak sąd interpretuje pojęcie 'celów statutowych' w kontekście inwestycji.

Czy związki zawodowe mogą inwestować w spółki i zachować zwolnienie podatkowe? WSA odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 2837/02 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-10-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Kazimiera Sobocińska /sprawozdawca/
Kazimierz Maczewski
Maria Dożynkiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
II FSK 115/05 - Wyrok NSA z 2006-01-04
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
art. 17 ust. 1 pkt 6 i ust. 1a pkt 2
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 14 czerwca 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska /spr./ Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant: Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2004 r. sprawy ze skargi N S Z Z P Z E D O w N C na decyzję Izby Skarbowej w S z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za [...] o d d a la skargę
Uzasadnienie
Urząd Skarbowy w Gr decyzją z dnia [...] . określił zobowiązanie podatkowe N S Z Z P Z E D O SA w N C w podatku dochodowym od osób prawnych za [...] w kwocie [...] zł będącej zaległością podatkową.
Podstawą powyższego obciążenia podatkowego było ustalenie, że Z z naruszeniem art. 17 ust.1 pkt 6 i ust.1 a pkt 2 ustawy z 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 z późn.zm./ wykazał w zeznaniu podatkowym [..] wydatki w kwocie [...] z tytułu wkładu wniesionego do spółki komandytowej "pn. "W K - Spółka Komandytowa" oraz w kwocie [...] na zakup jednego udziału w Spółce z o.o. "E" jako dochody zwolnione od podatku, przeznaczone na cele statutowe, podczas gdy statut związku w § 5 nie przewiduje udziału w spółkach prawa handlowego jako celu działania związku zawodowego; celem tym jest obrona praw, godności i interesów pracowniczych. Zgodnie z art. 25 ust.4 ustawy o p.d.o.pr. dochód Związku zadeklarowany do wydatków na cele statutowe, lecz wydany na inne cele powinien być opodatkowany bez wezwania w określonym terminie. Nie wykonanie tego obowiązku uzasadniało wydanie decyzji na podstawie art. 27 ust.1 tej ustawy.
W odwołaniu wniesionym do Izby Skarbowej Z domagał się uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania zarzucając naruszenie przepisów art. 17 ust.1 pkt 6, ust.1a i ust.1b ustawy o p.d.o.pr. przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu podatkowego wyrażając pogląd, że przystępując do spółki komandytowej realizował cel statutowy poprzez lokowanie pieniędzy po to, aby uzyskać dodatkowe dochody z przeznaczeniem na cele statutowe, przy czym nie była to działalność gospodarcza Związku.
Na poparcie swego stanowiska Z podał uchwałę Sądu Najwyższego z [...] . [....] Izba Skarbowa w S decyzją z dnia[...] . utrzymała w mocy decyzję organu I instancji podzielając jej stanowisko, że przeznaczenie dochodu w łącznej kwocie [...] zł na wkład do spółki komandytowej i na zakup udziału w spółce z o.o. nie odpowiadało celom statutowym Z. Celem związku, zgodnie z § 5 statutu, jest ochrona prawa, godności i interesów pracowników, a w szczególności:
1. Ochrona interesów materialnych, socjalnych i kulturalnych członków oraz ich rodzin,
2. Zabezpieczenie praw pracowniczych w zakresie wykonywanej pracy zawodowej, wynagradzania, warunków socjalno-bytowych oraz bezpieczeństwa i higieny pracy.
3. Harmonizowanie działania Zakładu z interesami pracowników.
4. Umacnianie rodziny oraz ochrona życia rodzinnego.
5. Szerzenie demokratyzmu i umacnianie koleżeńskiej solidarności w stosunkach
międzyludzkich.
6. Inicjowanie i popieranie działań na rzecz stwarzania pracownikom warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i adaptacji społeczno-zawodowej młodych pracowników.
7. Wpływ na kształtowanie i realizowanie zadań społeczno-gospodarczych zakładu w celu pomnażania funduszu i jego sprawiedliwego podziału.
8. Kształtowanie etyki zawodowej i sumiennego stosunku do obowiązków pracowniczych.
Natomiast przedmiotem działalności spółki komandytowej, jak wynika z § 6 umowy założycielskiej z[...] . jest:
"1. prowadzenie usług gastronomicznych;
2. organizacja imprez rozrywkowych, okolicznościowych, sympozjów, szkoleń itp.;
3. działalność handlowa w obrocie artykułami spożywczymi i przemysłowymi;
4. usługi hotelowe i turystyczne;
5. transport zarobkowy;
6. prowadzenie zakładów wytwórczych i usługowych."
W ocenie Izby Skarbowej przeznaczenie dochodu, wcześniej deklarowanego na cele statutowe, na inną działalność nie uzasadnia zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 17 usit.1 pkt 6 ustawy o p.d.o.pr. W odniesieniu do powołanej uchwały Sądu Najwyższego Izba Skarbowa stwierdziła, że nie ma ona zastosowana w sprawie, gdyż dotyczy zwolnienia od podatku dochodu fundacji w części wykorzystanej na nabycie obligacji Skarbu Państwa i akcji spółki giełdowej będących papierami wartościowymi, podczas gdy wkład do spółki osobowej i udział w spółce kapitałowej z o.o. nie ma tego waloru, jest jedynie ulokowaniem pieniędzy w działalności, której wyniki finansowe nie są znane.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego /[...] Z domaga się uchylenia decyzji Izby Skarbowej i poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego zarzucając, że wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 17 ust.1 pkt 6, ust.1a i ust.1 b ustawy o p.d.o.pr., oraz zasad postępowania określonych w art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej, a ponadto niezgodność ustaleń z istniejącym stanem faktycznym.
Skarżący wywodzi, że przystąpienie do spółki komandytowej oraz do spółki z o.o. nie jest działalnością gospodarczą Z wyłączającą zwolnienie od podatku, bowiem działalność taką prowadzą samodzielnie i we własnym imieniu spółki będące przedsiębiorcami. Związek jest jedynie wspólnikiem tych spółek i wniósł do nich wkład gotówkowy. Wniesienie wkładu pieniężnego do tych spółek było, zdaniem skarżącego, formą realizacji celu statutowego polegającą na uprzednim ulokowaniu wolnych środków pieniężnych w przedsięwzięcia gospodarczo uzasadnione po to, by uzyskać z nich dochody i w odpowiednim czasie wykorzystać je na cele statutowe. Skarżący ponownie powołał się na argumentację uchwały Sądu Najwyższego z[...] .
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, będąc właściwym do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem.
Przedmiotowe zwolnienie podatkowe przysługujące związkom zawodowym w omawianym roku podatkowym na podstawie art. 17 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie obejmowało wszystkich jego dochodów, lecz jedynie tę ich część, która została przeznaczona i - bez względu na termin - wydatkowana na cele statutowe /ust.1 pkt 6/, a także na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów /ust.1b/. Zwolnienie to nie obejmowało dochodu przeznaczonego na działalność gospodarczą /ust.1 pkt 6/ oraz wydatkowanego na inne cele niż statutowe /ust.1a pkt 2/,
W ocenie Sądu zasadnie i zgodnie z powołanymi przepisami organy podatkowe uznały, że dochód wcześniej przeznaczony na cele statutowe lecz wydatkowany przez skarżącego na udziały w spółkach prawa handlowego, nie realizował celu statutowego i nie podlegał zwolnieniu od podatku dochodowego.
Okoliczność, że skarżący wydatkował dochód na cel niestatutowy po to, by w przyszłości dochód uzyskany z tego przedsięwzięcia przeznaczyć na cele statutowe, nie uzasadnia zwolnienia podatkowego. Ze wskazanych przepisów art. 17 ustawy o p.d.o.pr. wynika jednoznaczne powiązanie zwolnienia podatkowego z rzeczywistym i bezpośrednim wydatkowaniem dochodu na cele statutowe. Nabycie udziałów w spółkach prawa handlowego stanowiło już akt wydatkowania dochodu zarówno w sensie ekonomicznym jak i podatkowym, który nie realizował bezpośrednio celu statutowego i z tego względu tak wydatkowany dochód nie był objęty zwolnieniem od podatku dochodowego. Pośrednie etapy alokacji dochodu, choćby były obliczone na zwiększenie dochodu i jego przeznaczenie w przyszłości na cele statutowe, nie są objęte przedmiotowym zwolnieniem od podatku dochodowego przewidzianym w art. 17 omawianej ustawy.
Za koniecznością przestrzegania wymogu bezpośredniego przeznaczenia i wydatkowania dochodu na cele statutowe opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z[...] . [...] podkreślając, że przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby de facto do całkowitego zwolnienia od opodatkowania wszelkich dochodów podmiotów wymienionych w art. 17 ust.1 pkt 4 /w niniejszej sprawie pkt 6/, nie byłoby bowiem żadnych przeszkód , aby wykazać, że wszystkie wydatki tych podmiotów są pośrednio ponoszone dla celów statutowych. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela argumentacją wskazanej wyżej uchwały NSA w przeciwieństwie do powołanej przez skarżącego uchwały Sądu Najwyższego.
Należy nadto dodać, że konieczność zachowania wymogu bezpośredniości przeznaczenia i wydatkowania dochodu na cele statutowe, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, jest oczywista ze wzglądu na to, że wydatkowanie dochodu na objęcie udziałów w spółkach może okazać się nietrafione i zamiast dochodu przyniesie stratę. W sytuacji takiej, skoro wydatkowany dochód w ostatecznym rozrachunku nie zostanie przeznaczony /wydatkowany/ na cele statutowe, to nie byłoby powodu, aby miał wcześniej korzystać ze zwolnienia podatkowego.
Reasumując zarzucane naruszenie prawa materialnego w sprawie nie występuje. Nie występuje również wskazane w skardze, bez bliższego uzasadnienia, naruszenie zasad postępowania ani niezgodności ustaleń z istniejącym stanem faktycznym.
Nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy o p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI