SA/Sz 270/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2005-04-27
NSAbudowlaneŚredniawsa
samowola budowlanapozwolenie na użytkowanieprawo budowlanepostępowanie administracyjnestrony postępowaniauchylenie decyzjiwsaszczecin

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdzając naruszenie przepisów o stronach postępowania administracyjnego.

Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanej szklarni. Po wielu postępowaniach i decyzjach, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego, wskazując na naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących prawidłowego ustalenia stron postępowania. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie zweryfikował informacji o sprzedaży nieruchomości przez pierwotnych właścicieli, do których kierowano decyzje.

Sprawa wywodzi się ze skargi E. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącą umorzenia postępowania w sprawie nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanej szklarni. Po licznych etapach postępowania, w tym wyroku NSA z 2002 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 107 § 1 w związku z art. 30 § 4 kpa. Skarżąca podnosiła, że pierwotni właściciele nieruchomości, do których kierowano decyzje, sprzedali ją przed wydaniem decyzji, co powinno skutkować wstąpieniem ich następców prawnych do postępowania. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie podjął czynności w celu wyjaśnienia tej okoliczności, mimo informacji skarżącej, co mogło doprowadzić do wydania decyzji do osób niebędących już stronami postępowania, a pominięcia właściwych stron. W związku z tym, sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ orzekający ponosi odpowiedzialność za prawidłowe ustalenie stron postępowania i skierowanie decyzji do właściwych osób, nawet jeśli strona nie zawiadomiła o zmianie właściciela.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy k.p.a. (art. 107 § 1 w zw. z art. 30 § 4 kpa), nie weryfikując informacji o sprzedaży nieruchomości przez pierwotnych właścicieli i kierując decyzję do osób, które już nie były stronami postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.b. art. 42 § ust. 2

Ustawa Prawo budowlane

Nakazanie uzyskania pozwolenia na użytkowanie jako sposób usankcjonowania samowoli budowlanej.

p.b. art. 37 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa Prawo budowlane

Przesłanki do orzeczenia przymusowej rozbiórki.

p.b. art. 103 § ust. 2

Ustawa Prawo budowlane

Zastosowanie przepisów dotychczasowych do samowoli budowlanej wybudowanej przed wejściem w życie nowej ustawy.

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Składniki decyzji administracyjnej, w tym oznaczenie strony.

k.p.a. art. 30 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Wstąpienie następcy prawnego w miejsce strony w toku postępowania.

k.p.a. art. 41

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek strony zawiadomienia o zmianie adresu.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowe.

Dz. U. z 1995 r. Nr 10, poz. 46 art. 13 § ust. 1 pkt. 1

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa

Dz. Bud. Nr 10 poz. 44 art. 20 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy nie zweryfikował informacji o sprzedaży nieruchomości przez pierwotnych właścicieli, co skutkowało skierowaniem decyzji do osób niebędących stronami postępowania.

Godne uwagi sformułowania

organ orzekający spoczywa obowiązek prawidłowego ustalenia kto jest stroną prowadzonego postępowania oraz skierowania i doręczenia decyzji wszystkim, prawidłowo ustalonym stronom postępowania.

Skład orzekający

Elżbieta Makowska

przewodniczący

Maria Mysiak

sprawozdawca

Danuta Strzelecka-Kuligowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stron postępowania administracyjnego i obowiązku organu w zakresie ich ustalania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej i przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. oraz k.p.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe ustalenie stron postępowania administracyjnego, nawet w skomplikowanych przypadkach samowoli budowlanej, a błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.

Błąd w ustaleniu stron postępowania administracyjnego doprowadził do uchylenia decyzji w sprawie samowoli budowlanej.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 270/03 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-04-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Danuta Strzelecka-Kuligowska
Elżbieta Makowska /przewodniczący/
Maria Mysiak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Joanna Janczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie I. u c h y l a zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] r. E. S. wniosła o wszczęcie postępowania administracyjnego wobec P. J. zam. w [...]przy ul. [...] w związku z postawieniem szklarni przy granicy z jej działką przy ul. [...] w [...], twierdząc, że wybudowana szklarnia swoimi gabarytami przekroczyła zakres jej ustnej zgody na budowę wyrażonej w [...] r., zaciemniła całkowicie jej ogród i budynek od strony [...].
Postanowieniem z dnia [...]r. Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]nakazał D. i P. J., właścicielom nieruchomości położonej w [...]przy ul. [...] opracowanie inwentaryzacji budowlanej szklarni zrealizowanej samowolnie na terenie tej nieruchomości, opracowanie oceny technicznej dotyczącej poprawności wykonanych robót wraz z oceną wpływu szklarni na dostęp światła do terenu sąsiedniej nieruchomości przy ul. [...] i dostarczeniu tych dokumentów w terminie do dnia
[...]r.
Następnie decyzją z dnia [...]r., Nr [...], na podstawie art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) oraz art. 83 ust. 1 w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 4141 ze zm.) nałożył na D. i P. J. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie szklarni usytuowanej przy ul. [...] w [...].
Z uzasadnienia decyzji wynika, że Inspektor Nadzoru Budowlanego
w [...] ustalił, iż D. i P. J. złożyli dokumenty wskazane w postanowieniu z dnia [...]r. Ustalił też, że szklarnia wybudowana została bez wymaganego pozwolenia na budowę przez ojca P. J. w [...] r., natomiast w [...] r. w związku z kontrolą dokonaną przez pracowników Urzędu Miejskiego w [...] podjęto próby uregulowania jej stanu prawnego uzyskując zgody sąsiadów tj. Z. S. i P. M.
Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził, że w momencie realizacji ww. szklarni obowiązywała ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229). Postępowanie w sprawie samowolnie zrealizowanej szklani wszczął Urząd Miejski w [...] w dniu [...]r. Ponieważ szklarnia ta wybudowana została przed upływem 1994 r. należało zastosować przepisy art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r.
Uznając, iż ww. szklarnia wybudowana została przed upływem 1994 r. organ rozważył możliwość likwidacji powyższej samowoli budowlanej w trybie przepisów prawa budowlanego z 1974 r. i wyjaśnił, że likwidacja samowoli w trybie tej ustawy następować może w trybie przepisów art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 37 ust. 2. Brak pozwolenia na budowę wg tej ustawy jest przesłanką konieczną, ale nie wystarczającą do orzeczenia przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37. Może być ona orzeczona dopiero wtedy, gdy zajdzie któraś z pozostałych przesłanek określonych w ust. 1 lub jest to podyktowane innymi ważnymi przyczynami, o których mowa w ust. 2. W przypadku braku przesłanek do nakazania rozbiórki organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest doprowadzić do uregulowania stanu prawnego
w trybie art. 40 lub art. 42 ust. 2.
Organ ustalił i wyjaśnił, że w okresie budowy szklani dla terenu, na którym została ona zrealizowana obowiązywał szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego osiedla mieszkaniowego [...], który zatwierdzony był uchwałą Prezydium MIRN w [...]z dnia [...]r. ogłoszoną w Dz. Urz. [...]. Szklarnię tę zrealizowano na terenie oznaczonym symbolem [...], który przeznaczony był jako teren zabudowy mieszkaniowej prywatnej. Zgodnie z aktualnie obowiązującym, miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego m. [...]zatwierdzonym uchwałą WRN w [...]Nr [...]z dnia [...]r. (Dz. Urz. [...]) teren, na którym wybudowano ww. szklarnię znajduje się w miejscu oznaczonym symbolem [...]. Teren ten przeznaczony jest pod budownictwo mieszkaniowe o niskiej intensywności zabudowy. Przeznaczeniem działki budowlanej zabudowanej domem jednorodzinnym jest zaspakajanie bieżących potrzeb socjalno-bytowych życia codziennego rodziny, związanych z zamieszkiwaniem w tym domu. Stąd przeznaczenie działki pod budownictwo mieszkaniowe (prywatne czy też o niskiej intensywności zabudowy) nie sprzeciwia się wznoszeniu na takiej działce innych obiektów mających zaspokoić bieżące potrzeby osób tam zamieszkujących, chyba że z planu zagospodarowania przestrzennego wynika zakaz wznoszenia na takiej działce poza domem mieszkalnym pomocniczych budynków gospodarczych. Z obu ww. planów nie wynika zakaz wznoszenia tego typu budynków, a szklarnia przydomowa jest obiektem służącym zaspakajaniu potrzeb bytowych jego mieszkańców. Teren ten więc w rozumieniu poprzednio obowiązującej ustawy o planowaniu przestrzennym, a również w rozumieniu obecnie obowiązującej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym przeznaczony jest pod tego typu zabudowę w tym i niewielkimi szklarniami przydomowymi. Nie zachodzą więc przesłanki do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Zdaniem Inspektora Nadzoru Budowlanego szklarnia ta nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia. Z inwentaryzacji budowlanej
i oceny stanu technicznego w niej zawartej wynika, że stan techniczny szklarni jest dobry, wymaga ona jedynie bieżącej konserwacji. Nie powoduje ona pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia. Usytuowana jest od północno zachodniej strony w stosunku do budynku Państwa S. toteż nie powoduje ograniczenia w dopływie światła słonecznego do pomieszczeń usytuowanych w ich budynku. Z treści oceny wpływu szklarni na doświetlenie sąsiednich działek zawartej w w/w opracowaniu wynika, że szklarni tej nie można w ogóle uznać jako obiektu przesłaniającego w rozumieniu § 13 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 r. Nr 10, poz. 46 - obecnie tekst jednolity Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140) bowiem odległość między szklarnią, a budynkiem mieszkalnym usytuowanym na terenie sąsiednich działek jest większa niż jej wysokość. W celu ustalenia wymaganej odległości pomiędzy sporną szklarnia, a budynkiem mieszkalnym usytuowanym na terenie nieruchomości przy
ul. [...]dokonano analizy obowiązującego w okresie budowy szklarni rozporządzenia Nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych
z dnia 30 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. Nr 10 poz. 44 z późniejszymi zmianami). Z treści tabeli zawartej w § 20 ust. 2 wynika, że odległość budynków o obciążeniu ogniowym do 25 kG/m2 od budynków o obciążeniu ogniowym 25-175 kG/m2 winna wynosić 6 m. Realizacja więc spornej szklani nie naruszałaby i tego przepisu. Nie zachodzą więc przyczyny do zastosowania przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1974 r Prawo budowlane.
Nie zachodzą również inne ważne przyczyny określone a art. 37 ust. 2, które powodowałyby konieczność nakazania rozbiórki.
W tym stanie rzeczy organ wywiódł, że jeżeli nie zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 i 2 w/w ustawy Prawo budowlane postępowanie organu nadzoru budowlanego musiało zmierzać do usankcjonowania popełnionego naruszenia prawa. Usankcjonowanie to może odbywać się jedynie
w trybie art. 40 lub w trybie art. 42 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
W spornej sprawie nie zachodziły okoliczności do nakazania zmian lub przeróbek.
W tej sytuacji rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego musiało sprowadzić się do nakazania uzyskania pozwolenia na użytkowane określonego art. 42 ust. 2 ww. ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w toku postępowania przez E. S. organ stwierdził ich nie zasadność.
Sporna szklarnia nie powoduje bowiem ograniczeń w dopływie światła dziennego
z następujących względów: pokryta jest ona szkłem, usytuowana jest od [...] części budynku E. S., a analiza dopływu światła słonecznego dokonana przy pomocy "linijki słońca" dla 21.09 i 21.03 nie wykazała również ograniczeń w dopływie światła słonecznego, której przyczyną byłaby sporna szklarnia. Faktem jest, że szklarnia ta powoduje ograniczenie widoku z okien piwnic jednak nie zmienia to faktu, że ograniczenie takiego widoku spowodowane było również przez budynek mieszkalny Państwa J. który zrealizowany został wcześniej niż budynek Państwa S., a nadto iż takie ograniczenia nie były uregulowane w przepisach prawnych.
Brak jest zdaniem PINB, jakichkolwiek dowodów wskazujących, że szklarnia spowodowała istotne utrudnienie naturalnego przewietrzania nieruchomości, niemniej istotnym dla tego zarzutu jest sposób zabudowy działki Państwa S. (zbudowana od strony [...]budynkiem gospodarczym i szklarnią). Sprawa ta nie jest ponadto regulowana przepisami prawa.
Dokonany pomiar sprawdzający nie potwierdził zarzutu, że szklarnia ta posiada inne wymiary niż podano w inwentaryzacji, a nadto iż jest ona usytuowana
w odległości [...] cm od granicy działki. Z pomiarów dokonanych w dniu [...]r wynika, że odległości pomiędzy ścianą szklarni, a siatką ogrodzeniowa wynosi [...] cm.
Faktem jest. że w przedłożonej analizie powołano się na przepis nie obowiązującego w trakcie budowy § 13 ust. 1 Warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z 1995 r. niemniej nie zmienia to faktu, że szklarnia ta nie jest obiektem ograniczającym dopływ światła do pomieszczeń
w budynku Państwa S.
Nie bez znaczenia dla osób, które zrealizowały w/w szklarnię było oświadczenie Z. S. z dnia [...]r.
W konkluzji Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że całokształt zebranego materiału dowodowego wykazał, że w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane
i art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Należało więc określić czynności, które strona winna spełnić w celu doprowadzenia realizowanych robót do stanu zgodnego z prawem. Czynnością tą jest uzyskanie pozwolenia na użytkowanie spornej szklarni.
Od decyzji tej odwołała się E. S. zarzucając jej rażące naruszenie art. 35 § 3 i art. 36 kpa oraz naruszenie art. 6,7 i 8 kpa.
W obszernym uzasadnieniu odwołania podniosła szereg zarzutów szczegółowych, które wskazują na :
- błąd w ustaleniach faktycznych co do daty budowy przedmiotowej szklarni, pomiarów odległości jej usytuowania od granicy z nieruchomością sąsiednią oraz co do przyjętej odległości szklarni od budynku mieszkalnego usytuowanego na działce odwołującej się oraz pomiaru wysokości szklarni,
- niewłaściwą interpretację miejscowego szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego,
- błędne oparcie oceny prawnej dokonanej decyzją na przepisach: § 20 ust. 2 rozporządzenia MBiPMB z dnia 30 czerwca 1966r., § 13 warunków technicznych z 1994 r.,
- naruszenie § 278 ust. 2 warunków technicznych z 1980 r.
W konsekwencji, zdaniem E. S. doszło do błędnego zastosowania
art. 42 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., ponieważ zaszły okoliczności określone w art. 37 tej ustawy.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r., Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji w tym zakresie.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowa sprawa prowadzona jest zgodnie z przepisami ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Jak wynika z akt sprawy, Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]prawidłowo prowadził postępowanie administracyjne. Nieprawidłowo jednak zakończył je wydaniem na podstawie art. 42 ustawy z dnia
24 października1974 r. – Prawo budowlane zaskarżonej decyzji, który to artykuł należy do kompetencji organu administracji budowlanej. Zebrany materiał dowodowy zgodnie z rozdziałem kompetencji, należy przesłać do właściwego organu administracji architektoniczno – budowlanej. Rozstrzygnięciem w sprawie będzie wydanie przez ten organ decyzji na podstawie art. 42 ww. ustawy Prawo budowlane, na którą przysługiwać będzie stronom odwołanie.
We wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze E. S. domagając się uchylenia powyższej decyzji ostatecznej – podniosła, iż decyzja ta nie rozstrzyga w najmniejszym stopniu problemu popełnienia samowoli budowlanej
i narusza przepisy art. 107 § 3 , art. 7, art. 9, art. 10 kpa.
Wyrokiem z dnia 24 września 2002r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]r.
W uzasadnieniu Sąd podniósł, iż organ odwoławczy ograniczył się jedynie do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji organu pierwszej instancji, nie tylko nie wskazując na zaistnienie bezprzedmiotowości postępowania tego organu
i nie powołując w podstawie prawnej decyzji art. 105 § 1 kpa, ale również nie wyjaśnił w należyty sposób dlaczego organ pierwszej instancji nie był uprawniony do wydania decyzji nakładającej na D. i P. J. obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie szklarni przydomowej wybudowanej w warunkach samowoli budowlanej. Ponadto organ odwoławczy nie ustosunkował się w ogóle do podniesionych w odwołaniu zarzutów wskazujących na popełnione w decyzji organu pierwszej instancji błędy w ustaleniach faktycznych oraz wadliwą ocenę prawną.
Zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie, decyzją z dnia 3 stycznia 2003 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 105 § 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania E. S., od decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...]r. nakładającej na D. i P. J. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie szklarni usytuowanej przy ul. [...], w [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie.
Organ wskazał, iż sporną szklarnię Państwo J. wybudowali w [...] r. na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...], bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W myśl art. 103 ust. 2 obowiązującej aktualnie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zastosowanie mają przepisy dotychczasowe, tj. przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, zgodnie z którymi organ pierwszej instancji prowadził postępowanie w przedmiotowej sprawie. Na tej podstawie organ pierwszej instancji najpierw rozważył, czy w sprawie nie zachodzą okoliczności do nakazania rozbiórki w trybie art. 37 cyt. ustawy, który stanowi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w zakresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy:
1/ znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę,
2/ powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Z materiału dowodowego wynika, że organ ustalił, iż budowa przydomowej szklarni jest zgodna z zapisem planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w okresie popełnienia samowoli budowlanej. Nadto jej sprawcy zobowiązani postanowieniem Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...]r. przedłożyli nakazane dokumenty, tj. inwentaryzację budowlaną oraz ocenę techniczną wykonanych robót wraz z oceną wpływu szklarni na dostęp światła do terenu sąsiedniej nieruchomości przy ul. [...]. Analiza stanu faktycznego oraz przedłożonych dokumentów wykazała, że nie zachodzą również przesłanki określone w cyt. punkcie 2 art. 37 jak również inne ważne przyczyny określone w art. 37 ust. 2, które powodowałyby konieczność nakazania rozbiórki, natomiast zachodzi obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 40 i 42 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane.
Na podstawie przedłożonej dokumentacji stwierdzono ponadto, iż w spornej sprawie nie zachodziły okoliczności do nakazania zmian lub przeróbek obiektu na podstawie art. 40 cyt. ustawy Prawo budowlane.
W konkluzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że Inspektor Nadzoru Budowlanego obowiązany był przesłać zebrany materiał dowodowy do właściwego organu administracji architektoniczno – budowlanej, w celu wydania przez ten organ na podstawie art. 42 w/w ustawy Prawo budowlane, decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Wydanie zaskarżonej decyzji, zobowiązującej stronę do uzyskania pozwolenia na użytkowanie jest niezgodne z prawem, ponieważ nie należy do właściwości organu nadzoru budowlanego. Na tej podstawie należało decyzję organu I instancji uchylić.
E. S. na powyższą decyzję wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie i wnosząc o jej uchylenie wskazała, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa i uwzględnia tylko interes faktyczny sprawców samowoli. W dalszej części skarżąca wskazała na szereg naruszeń jakie zawiera decyzja wydana po wyroku NSA. Między innymi E. S. podniosła, iż stwierdzenie organu obowiązku przesłania materiału dowodowego do właściwego organu administracji architektoniczno – budowlanej jest niezgodne z prawem, bowiem samo przesłanie materiału dowodowego do innego organu nie kończy sprawy prowadzonej przez organ nadzoru budowlanego, gdyż każde postępowanie administracyjne prowadzone przez organ nadzoru budowlanego powinno być zakończone decyzją tego organu. Tym samym organ nadal narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Nadal organ drugiej instancji wadliwie przyjął art. 105 § 1 kpa jako podstawę wydania decyzji oraz naruszył art. 107 § 3 kpa, a sporna decyzja ponownie została przekazana D.
i P. (zamiast P.) J., którzy od [...]r. nie są właścicielami szklarni, ponieważ sprzedali posesję. Kłamstwem jest również to, że szklarnia została wybudowana w [...] r. W roku [...] bądź [...] skarżąca sporządziła J. J. szkic rzutu i przekroju małej szklarni, tak więc nie mogła wykonać tego rysunku przed rzekomym wykonaniem szklarni w [...] r., bo Państwa J. jeszcze wtedy nie znała.
Ponadto szklarnię wybudowano niezgodnie z warunkami technicznymi
i planami zagospodarowania przestrzennego, obowiązującymi w trakcie jej budowy. Aktualnie obowiązujące przepisy prawa również nie pozwalają nawet na jej zalegalizowanie, bowiem zgodnie z wyrokiem NSA SA/Sz 228/99 liczy się stan prawny w dacie wydawania decyzji.
Odnośnie stwierdzenia przez organ, że budowa szklarni jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego oraz że sprawcy samowoli przedłożyli żądane przez Inspektora Nadzoru Budowlanego dokumenty, zdaniem E. S. przywołany plan, jest miejscowym planem szczegółowym zagospodarowania przestrzennego dla osiedla mieszkaniowego [...]i nie wynika z niego, by dopuszczał budowę wielkiej szklarni. Przyjmując nawet, że szklarnię wybudowano w [...]r. to w decyzji pominięto, fakt, że do planu szczegółowego z [...]r. sporządzono aneks z dnia [...]r. na podstawie zarządzenia nr 9 Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 29 stycznia 1974r. w sprawie wskaźników i wytycznych dla terenów mieszkaniowych w miastach. Z przepisu § 7 ust. 2 cyt. zarządzenia wynika, że na wydzielonej działce budowlanej oprócz budynku mieszkalnego może być usytuowany budynek gospodarczy lub garaż.
Miejscowy plan ogólny z [...] r., który obowiązuje aktualnie na terenie [...]został opracowany również na podstawie zarządzenia nr 9 Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 29 stycznia 1974 r., a zatem ani stan prawny z [...] r., z [...] r. ani istniejący obecnie z [...]r. nie dopuszcza zalegalizowania spornej samowoli budowlanej.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, iż czas popełnienia przez Państwa J. samowoli budowlanej zaskarżoną decyzją został określony na rok [...], a przez E. S. na rok [...], co i tak nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Szklarnia została zbudowana samowolnie przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, dlatego zgodnie z art. 103 ust. 2 zastosowanie mają przepisy dotychczasowe, czyli ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, na podstawie których należało prowadzić postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej).
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności
z przepisami prawa doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja ta wydana zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z zarzutów skargi oraz ustaleń Sądu wynika, że organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem przepisu art. 107 § 1 w związku z art. 30 § 4 kpa. W przepisie art. 107 § 1 kpa wśród składników jakie powinna zawierać decyzja administracyjna wymieniono między innymi "oznaczenie strony lub stron". Oczywiście chodzić tu może wyłącznie o faktyczne strony postępowania tzn. takie osoby, które posiadają interes prawny w prowadzonym postępowaniu lub które żądają czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Natomiast przepis art. 30 § 4 kpa stanowi: "W sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych
w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni."
E. Sz. w swojej skardze z dnia [...]r. wskazywała, że D. i P. J. od [...]r. nie są już właścicielami działki przy ul. [...], gdyż ją sprzedali. W takiej sytuacji zastosowanie może mieć przepis przytoczonego powyżej art. 30 § 4 kpa, ponieważ prawdopodobnie wraz z działką sprzedana została będąca przedmiotem postępowania administracyjnego szklarnia wybudowana na tej działce.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę stwierdził, że nie otrzymał dokumentu potwierdzającego zmianę właściciela posesji przy ul. [...], a zawiadomienie takie należy do obowiązków strony, nie organu. Stanowisko organu odwoławczego nie znajduje uzasadnienia w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Strona zobowiązana jest bowiem zawiadomić organ o każdej zmianie swojego adresu (art. 41 kpa). Obowiązku tego nie można utożsamiać z obowiązkiem zawiadamiania organu o zmianie strony postępowania, ponieważ to na organie orzekającym spoczywa obowiązek prawidłowego ustalenia kto jest stroną prowadzonego postępowania oraz skierowania i doręczenia decyzji wszystkim, prawidłowo ustalonym stronom postępowania. Zaniedbanie tego obowiązku przez organ orzekający może prowadzić do wydania decyzji dotkniętej wadą stanowiącą podstawę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 kpa) lub wadą stanowiącą podstawę stwierdzenia nieważności decyzji ( art. 156 § 1 pkt 4 kpa).
W przedmiotowej sprawie Inspektor Nadzoru Budowlanego pomimo wskazywania przez skarżącą, iż D. i P. J. sprzedali nieruchomość położoną przy ul. [...]w [...], nie podjął żadnych czynności w celu wyjaśnienia tej okoliczności i ponownie skierował decyzję do D. i P. J. W rezultacie mogło dojść do takiej sytuacji, że decyzja skierowana została do osób nie będących już stronami postępowania, a pominięte zostały osoby, które wstąpiły w ich miejsce.
Z powyższych względów, nie przesądzając o ostatecznym załatwieniu przedmiotowej sprawy Sąd uznał, że zaskarżona decyzji narusza przepisy art. 107 § 1 w związku z art. 30 § 1 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, i dlatego na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI