SA/Sz 267/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2004-10-20
NSAinneWysokawsa
opłata manipulacyjnacelnatranzytprzewóz towarówKodeks celnyKonwencja CMRKonwencja tranzytowaskarżącyorgan celnypostępowanie sądowe

WSA w Szczecinie uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej o nałożeniu opłaty manipulacyjnej, uznając, że przepisy Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej mają pierwszeństwo przed Kodeksem celnym.

Sprawa dotyczyła nałożenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej na spółkę cywilną "Z" za przewóz towaru, który nie został objęty zgłoszeniem celnym, mimo że był ujawniony podczas rewizji. Organ celny uznał przewoźnika za odpowiedzialnego, powołując się na Kodeks celny. Skarżący argumentowali, że nie mieli możliwości sprawdzenia zawartości zaplombowanych kontenerów i powoływali się na Konwencję CMR. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że Konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej ma pierwszeństwo przed Kodeksem celnym w kwestii określenia podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę spółki cywilnej "Z" na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o wymierzeniu opłaty manipulacyjnej dodatkowej. Opłata została nałożona w związku z ujawnieniem podczas rewizji celnej towaru (mrożonych mięsa i ryb) w zaplombowanym kontenerze, który nie został objęty zgłoszeniem celnym. Organ celny uznał, że spółka jako podmiot wprowadzający towar na polski obszar celny w ramach procedury tranzytowej jest zobowiązana do uiszczenia opłaty, niezależnie od winy, powołując się na art. 276 § 2 Kodeksu celnego. Skarżący podnosili, że nie mieli możliwości sprawdzenia zawartości zaplombowanych kontenerów i że odpowiedzialność powinna spoczywać na nadawcy towaru. Wskazywali również na przepisy Konwencji CMR. Sąd, analizując sprawę, stwierdził, że kluczowe znaczenie mają przepisy Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej, która stanowi lex specialis w stosunku do Kodeksu celnego. Zgodnie z Konwencją, obowiązki związane z opłatami należnymi na skutek naruszeń spoczywają na głównym zobowiązanym, który zainicjował procedurę tranzytową. Sąd uznał, że oparcie zaskarżonej decyzji na przepisach Kodeksu celnego, z pominięciem pierwszeństwa przepisów Konwencji, stanowiło naruszenie prawa materialnego. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej stanowią lex specialis w stosunku do Kodeksu celnego i podlegają bezpośredniemu stosowaniu, określając podmiot odpowiedzialny za opłaty.

Uzasadnienie

Konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej, jako źródło prawa powszechnie obowiązującego, ma pierwszeństwo przed przepisami Kodeksu celnego w zakresie określenia podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej, która stanowi opłatę należną na skutek naruszenia przepisów w toku procedury tranzytowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

Kc art. 276 § 2

Kodeks celny

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej art. 11 § 12

Konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej art. 2 § d

Pomocnicze

Kc art. 39

Kodeks celny

Kc art. 2 § 2

Kodeks celny

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

CMR art. 3

Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR)

CMR art. 9 § 2

Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR)

CMR art. 8

Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR)

CMR art. 9

Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej mają pierwszeństwo przed przepisami Kodeksu celnego w kwestii określenia podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej. Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez organ celny poprzez oparcie decyzji na Kodeksie celnym, zamiast na Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu celnego oparta na art. 276 § 2 Kodeksu celnego, wskazująca na odpowiedzialność przewoźnika za niezgłoszony towar w zaplombowanym kontenerze. Argumentacja organu celnego, że opłata manipulacyjna dodatkowa jest pobierana obligatoryjnie niezależnie od winy.

Godne uwagi sformułowania

Konwencja jako źródło powszechnie obowiązującego prawa i część krajowego porządku prawnego podlega w powyższym zakresie bezpośredniemu stosowaniu z mocy art. 87 ust.1 i art. 91 ust.1 Konstytucji, zaś jej postanowienia stanowią lex specjalis w stosunku do unormowania zawartych w Kodeksie celnym /art. 2 § 2 KC/. Oparcie zaskarżonej decyzji, w kwestii dotyczącej podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej na unormowaniach Kodeksu celnego w sytuacji bezwzględnego pierwszeństwa przepisów Konwencji, zawierającej postanowienia całkowicie odmienne, stanowi naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie.

Skład orzekający

Kazimiera Sobocińska

przewodniczący sprawozdawca

Kazimierz Maczewski

członek

Maria Dożynkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie pierwszeństwa przepisów prawa międzynarodowego (konwencji) nad prawem krajowym (Kodeksem celnym) w sprawach dotyczących procedury tranzytowej i odpowiedzialności za naruszenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia procedury tranzytowej i opłaty manipulacyjnej dodatkowej; interpretacja przepisów Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawem krajowym a międzynarodowym oraz złożoność odpowiedzialności w transporcie międzynarodowym, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie celnym i transportowym.

Prawo międzynarodowe ponad krajowym: Sąd uchyla opłatę celną na rzecz przewoźnika.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 267/03 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-10-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-02-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Kazimiera Sobocińska /przewodniczący sprawozdawca/
Kazimierz Maczewski
Maria Dożynkiewicz
Symbol z opisem
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Sygn. powiązane
GZ 160/04 - Postanowienie NSA z 2005-01-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
art. 276 par. 2
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 134 par. 1, art. 145 par. pkt 1 ;it. a, art. 205 par. 2, art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Krzysztof Kapelczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2004r. sprawy ze skargi K Z i J Z - "Z" S.C. w I na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S z dnia [...] Nr [....] w przedmiocie opłaty manipulacyjnej 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję 2. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Celnej w S na rzecz K Z i J Z kwotę[....] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 3. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Celnej w S decyzją z dnia [...] wydaną w trybie odwoławczym, utrzymał w mocy decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w S z [....] . wymierzającą wspólnikom spółki cywilnej p.n. "Z" - K Z i J Z opłatę manipulacyjną dodatkową w kwocie [...] odpowiadającej wartości towaru ujawnionego w wyniku rewizji celnej pojazdu, lecz nie objętego zgłoszeniem celnym.
Z dokonanych ustaleń wynika, że w dniu[...] . J Z, wykonując w ramach działalności s.c. "Z" usługę transportową na rzecz Spółki z o.o "C" W W, przedstawił na przejściu granicznym w K towar w postaci [...] sztuk m i b objętych procedurą tranzytu według noty tranzytowej [...] z[...] . zarejestrowaną pod poz.[...] .
Po zwolnieniu towaru przeprowadzono rewizję celną pojazdu, w wyniku której ujawniono [...] sztuk m nie zgłoszonych do odprawy.
Postanowieniem z[...] . Naczelnik Urzędu Celnego w S wszczął postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z dnia[...] . wymierzył wspólnikom s.c. "Z" opłatę manipulacyjną dodatkową powołując się na art. 276 § 2 ustawy z [...] . Kodeks celny /Dz.U. Nr 23, poz. 117 z późn.zm./.
Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy w/w decyzję podzielając jej stanowisko, że wspólnicy firmy transportowej są zobowiązani do uiszczenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej, gdyż byli podmiotem wprowadzającym towar na polski obszar celny w ramach procedury tranzytowej i zobowiązanym do jego przedstawienia organowi celnemu /art. 39 Kc/. Organ odwoławczy podkreślił, że opłatę manipulacyjną dodatkową przewidzianą w art. 276 § 2 Kc pobiera się obligatoryjnie w przypadku stwierdzenia w wyniku rewizji celnej rozbieżności między towarem przedstawionym a ujawnionym, niezależnie od winy wprowadzającego towar na polski obszar celny. I dlatego organ odwoławczy uznał za nie mające znaczenia prawnego przedstawione w odwołaniu wyjaśnienia, że przewoźnik nie miał żadnej możliwości sprawdzenia zawartości przewożonych kontenerów, które były oplombowane i w stanie nie naruszonym przedstawione do odprawy.
Wskazano nadto na przepisy art. 3, art. 9 ust.2 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego /CMR/ o odpowiedzialności przewoźnika za zaniedbania w zakresie sprawdzenia stanu towaru lub odnotowania zastrzeżeń co do niemożności sprawdzenia.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego /[...] ./ K Z J Z wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, że jest niezgodna z prawem. Zdaniem skarżących odpowiedzialność za stan towaru obciąża Spółkę z o.o. "C Z W , która obowiązana była dostarczyć przewoźnikowi wszystkich informacji niezbędnych do prawidłowego wykonania przewozu. Przewoźnik – zgodnie z art. 41 i art. 42 Prawa przewozowego może odmówić przyjęcia do przewozu rzeczy, gdy ich stan jest wadliwy lub opakowanie niedostateczne bądź uszkodzone. Sytuacja taka nie miała miejsca, nie było więc możliwe sprawdzenie ilości towaru znajdującego się w zaplombowanym kontenerze.
W piśmie uzupełniającym skargę z [...] pełnomocnik skarżących zarzucił niewłaściwe zastosowanie art. 276 § 2 w związku z art. 39 Kc. ze względu na wyłączenie przewidziane w art. 2 § 2 Kc na rzecz stosowania Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów /CMR/ sporządzonej w Genewie dnia 19 maja 1956r. /Dz.U. z 1962r. Nr 49 poz. 238 ze zm./. Odnosząc się do przepisów art. 8 i art. 9 tej Konwencji pełnomocnik wywodzi, że nie wpisanie do listu przewozowego zastrzeżenia, że kontener był zaplombowany, stwarza jedynie domniemanie, że przewoźnik miał możliwość i dokonał sprawdzenia danych dotyczących towaru, lecz domniemanie to może być i zostało obalone, bowiem w dokumencie przewozowym T1 znajduje się adnotacja, że zamknięcia kontenera są zabezpieczone plombami o wskazanych numerach, natomiast w protokole kontroli celnej potwierdzono, że plomby o tych samych numerach były nienaruszone, co zwalnia przewoźnika od odpowiedzialności za zgodność przewożonego towaru z danymi zawartymi w liście przewozowym.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, będąc właściwym do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej przedstawione, które należało wziąć pod uwagą z urzędu /art. 134 § 1 ustawy o p.p.s.a./.
Przedmiotowy towar przywożony był z zagranicy na podstawie noty tranzytowej T1 przy wykorzystaniu wspólnej procedury tranzytowej. Zasady realizacji tej procedury, związane z tym obowiązki i uprawnienia uregulowane zostały w Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej sporządzonej w I [....] . ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską i ogłoszonej w Dzienniku Ustaw z 1998r. Nr 46 poz. 290. Konwencja przewiduje w szczególności, że obowiązki w zakresie uiszczania cła oraz innych opłat jeżeli takie będą należne na skutek naruszeń przepisów lub nieprawidłowości mających miejsce w toku wspólnej procedury tranzytowej lub w związku z tą procedurą, spoczywają na głównym zobowiązanym, to jest na osobie, która sama lub przez upoważnionego przedstawiciela, przez złożenie odpowiedniego zgłoszenia, wyraziła swoją wolę realizacji procedury tranzytowej /art. 11 ust.12 lit. c w związku z art. 2 lit. d załącznika nr 1 do Konwencji/. Opłata manipulacyjna dodatkowa stanowi niewątpliwie "rodzaj opłaty należnej na skutek naruszenia przepisów" w rozumieniu postanowień Konwencji. Konwencja jako źródło powszechnie obowiązującego prawa i część krajowego porządku prawnego podlega w powyższym zakresie bezpośredniemu stosowaniu z mocy art. 87 ust.1 i art. 91 ust.1 Konstytucji, zaś jej postanowienia stanowią lex specjalis w stosunku do unormowania zawartych w Kodeksie celnym /art. 2 § 2 KC/.
Oznacza to, że oparcie zaskarżonej decyzji, w kwestii dotyczącej podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej na unormowaniach Kodeksu celnego w sytuacji bezwzględnego pierwszeństwa przepisów Konwencji, zawierającej postanowienia całkowicie odmienne, stanowi naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie.
Z tych względów zaskarżona decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy o p.p.s.a.
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy o p.p.s.a. w związku z § 18 ust.1 pkt 1 rozprz. Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie /Dz.U. Nr 163, poz. 1348 z późn.zm./ skarżącym przysługuje zwrot kosztów postępowania obejmujących opłatę sądową wniesioną od skargi w kwocie [...] wynagrodzenie adwokata w stawce minimalnej [...] opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, łącznie [...] Zasądzona w punkcie 2 sentencji kwota [..] zł jest wynikiem błędu rachunkowego popełnionego przy podliczaniu w/w kwot i podlegać będzie sprostowaniu w trybie art. 156 ustawy o p.p.s.a odrębnym postanowieniem.
O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy o p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI