SA/Sz 2503/02

SA/Sz 2503/02 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-09-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-10-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Grzegorz Jankowski /przewodniczący/
Henryk Dolecki /sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz
Symbol z opisem
633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr/ Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Protokolant st.sekr.sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2004r. sprawy ze skargi M.Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] . Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego /. uchyla zaskarżoną decyzję / poprzedzającą ją decyzję Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z dnia [...]r. nr[...], II. zasądza od Wojewody [...]na rzecz skarżącego kwotę [...] zł /[...]/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]. Wojewoda[...]. , działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 37] ust. 1 ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. Dz.U. Nr 25 z 1997r., poz. 128 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. Z. od decyzji Starosty [...]z dnia[...]. odmawiającej przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podano, że organ I instancji z powołaniem się na art. 6 pkt 6 lit b i art. 37j ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i art. 11 ust 2 ustawy z dnia 17.12.2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz.U. Nr 154 poz. 1793) odmawiając przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia[...] . stwierdził, że M. Z. w dniu[...] . zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] jako bezrobotny i w oparciu o przedłożone świadectwa pracy z Wytwórni [...] w[...] , Zakładu Przemysłu Drzewnego w [...] oraz świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawionym przez Fabrykę [...] w [...] - wykazał łączny okres uprawniający do zasiłku wynoszący [...] lat [...] miesiące i [..] dni oraz okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wynoszący [...] lat i [...]. Ponadto złożył oświadczenie o braku dokumentów oraz zeznania świadków L. C. i Z. S. potwierdzających jego zatrudnienie w [...] od[...] . do[...] . Jednak ze względu na brak innych dokumentów potwierdzających zeznania świadków, nie zostały usunięte wątpliwości, czy możliwe jest aby po ponad [...] latach od dnia zatrudnienia w zakładzie, w którym pracowało wielu pracowników stałych i bardzo wielu sezonowych, świadkowie - osoby w zaawansowanym już wieku - tak dokładnie pamiętały szczegóły dotyczące czasu, wymiaru i charakteru zatrudnienia M. Z.. Ponadto w celu uwiarygodnienia zeznań świadków, zwrócono się do Wytwórni [...] " w [...] o informację dotyczącą zatrudnienia M.Z w [...] i do [...] o nadesłania dokumentów, takich jak życiorys i kwestionariusz osobowy. Z dokumentów przesłanych przez Fabrykę [...] wynika, że pierwszym miejscem zatrudnienia zainteresowanego była Wytwórnia [...] " w [...] u, które podjął po
3
Sygn.aktSA/Sz 2503/02
pracy w gospodarstwie rodziców we [...] . gdy po śmierci ojca gospodarstwo przekazano na rzecz Skarbu Państwa. Składając dodatkowe wyjaśnienia w dniu[...] . M. Z. podał, że taka treść kwestionariusza i życiorysu wynikała z braku dokumentów i z niewiedzy, że winien napisać i o tym zatrudnieniu. [...] zakładem pracy sezonowej. Wprawdzie byli tam zatrudniani pracownicy stali, jednakże w okresie skupu produktów rolnych zakład zatrudniał przede wszystkim, w różnej formie, wielu pracowników sezonowych. Być może zainteresowany był w taki sposób zatrudniony i świadczył pracę okresowo lub zarobkował w inny sposób i z tego okresu świadkowie mogą pamiętać, że był zatrudniony. Jednak brak jednoznacznych dowodów, aby uznać, iż było to zatrudnienie nieprzerwane w okresie od[...] . do[...] . Ponieważ w dniu rejestracji nie spełnione były wymogi ustawowe odmówiono przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji M. Z. podniósł, że w [...] r. złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy dokumenty o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego i według jego obliczeń w szczególnych warunkach przepracował [...] lata. Potwierdza to dwóch świadków - kierownik zakładu i brygadzista. Zdaniem odwołującego, jeżeli uznaje się, że osoby te są za stare, to okres zatrudnienia mogą poświadczyć następni trzej świadkowie. Dwóch z nich pracowało razem z nim jako pracownicy stali. Natomiast trzeci pracownik był zatrudniony w [...] w [...] i w latach [...] -tych i [...] -tych i sprawy zatrudnienia były mu znane.
Organ II instancji w toku postępowania odwoławczego ustalił na podstawie dokumentacji, że po rozwiązaniu w dniu[...] . stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy M. Z. zgłosił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu[...] . spełniając warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, dokumentując wymagany okres uprawniający do emerytury, lecz z okresu uprawniającego do zasiłku wykazał [...] lat [...] m-ce i [...] dni zatrudnienia, w tym w szczególnych warunkach [...] lat i [...] m-cy. Ponadto złożył oświadczenie o braku dokumentów dotyczących pracy w [...] za okres od[...] . do[...] . z powodu likwidacji zakładu.
Do oświadczenia M. Z. załączył zeznania dwóch świadków Z. S. i L. Ć..
Dokonując oceny zebranego materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że zeznania świadków nie mogą być uznane za dowód zastępczy poświadczający okres pracy M. Z. od[...] . do[...] . w[...] , ponieważ są mało wiarygodne. Gdyby faktycznie wnioskodawca był zatrudniony w tym zakładzie na czas nieokreślony od dnia[...] . to przy przyjęciu do pracy w [...] w [...]
4
Sygn.aktSA/Sz 2503/02
w dniu[...] ., nie byłby traktowany jaka nowo zatrudniony pracownik, lecz tak jak świadek L. Ć. zostałby zgodnie ze świadectwem pracy zatrudniony w ramach przeniesienia, a[...]. , posiadałaby jego akta osobowe również z tamtego okresu. Jednak z "[...]. otrzymał tylko świadectwo pracy za okres od[...]. . do dnia[...]. . Potwierdza to sam M. Z. w życiorysie złożonym przy przyjęciu do pracy w Fabryce [...]. " w [...]. , gdzie był zatrudniony w okresie od[...]. . do[...]. ., w którym stwierdził, że: "po ukończeniu szkoły podstawowej przebywałem u rodziców na gospodarstwie rolnym w miejscowości[...]. . W [...]. r. zmarł mój ojciec i gospodarka przeszła na rzecz Skarbu Państwa, a ja podjąłem pracę w [...]. jako pracownik fizyczny". Wpisał także w kwestionariuszu osobowym w części dotyczącej okresów zadudnienia, że od [...]. r. do [...]. r. pracował na gospodarstwie rolnym rodziców, a następnie był zatrudniony w Wytwórni [...]. od[...]. . do [...]. r. Zatem nie można przyjąć wyjaśnień zainteresowanego, że okresu zatrudnienia od[...]. . do dnia [...]. r. w [...]. nie podał przy przyjęciu do następnej pracy, ponieważ nie wiedział o konieczności dokładnego przedstawienia przebiegu pracy zawodowej. Poza tym zgodnie z obowiązującymi w latach [...]. przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia[...]. . w sprawie przenoszenia własności nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych, gdzie w § 13 pkt 1 określono, że pracę współwłaścicieli w gospodarstwie rolnym uważa się za wykonywaną nieprzerwanie najmniej od roku, jeżeli w tym czasie zamieszkują oni w gospodarstwie oraz wykonują w nim stałe niezbędne prace, a nie są zatrudnieni gdzie indziej na podstawie umowy o prace lub mianowania. Nie zaliczało się do przerwy w pracy w gospodarstwie rolnym (zgodnie z pkt. 2) pracy sezonowej m.in. w przedsiębiorstwach przetwórstwa produktów rolnych. Natomiast z dniem[...]. . przepisy dot. dziedziczenia gospodarstw rolnych uległy zmianie, wprowadzając warunek posiadania świadectwa ukończenia szkoły rolniczej lub przysposobienia rolnego. Na podstawie wspomnianego rozporządzenia można stwierdzić, że M. Z. chcąc dziedziczyć gospodarstwo rodziców w latach [...]. nie mógł wykonywać pracy zarobkowej poza gospodarstwem rodziców w ramach zatrudnienia. Mógł natomiast pracować w przedsiębiorstwach przetwórstwa produktów rolnych w innej formie, czyli sezonowo na umowę zlecenie, z tytułu którego jednak nie było obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne, a tylko okresy podlegania ubezpieczeniu są obecnie zaliczane do okresu uprawniającego do zasiłku, o którym mowa w powołanym wyżej art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Prawdą jest natomiast to, że w przypadku braku spadkobierców posiadających wymaganych kwalifikacji, nie rokujących rozwoju gospodarstwa, przechodziło ono na Skarb Państwa i taka sytuacja mogła zaistnieć u odwołującego się, co potwierdza w życiorysie. Stąd też, tak ja
Sygn.aktSA/Sz 2503/02
wskazał w uzasadnieniu organ pierwszej instancji [...]. była zakładem pracy sezonowej, w którym obok nielicznej grupy pracowników stałych, w sezonie zatrudniano pracowników sezonowych w innych formach niż umowa o pracę tj. na umowy zlecenia lub dorywczo na wykonanie określonej pracy. Poza tym tłumaczenie zainteresowanego, że z braku dokumentów potwierdzających dany okres pracy i z niewiedzy nie wpisał faktycznego okresu zatrudnienia w kwestionariuszu osobowym nie zasługuje na wiarę, bo przy każdym przyjęciu do pracy należało wpisać wszystkie okresy pracy tak jak i pracę w gospodarstwie rolnym rodziców. Ten okres pracy nie musiał być potwierdzany dokumentami i przy ich braku właściwy pracodawca mógł jedynie tego okresu nie zaliczyć do stażu pracy pracownika. Dziwić może też to, że zainteresowany jako pracownik wiedział, że im dłuższy okres zatrudnienia tym szybciej, i wyższy, można pobierać dodatek za staż pracy, a okres zatrudnienia, który chce udokumentować zeznaniami świadków od[...]. . do [...]. r. to [...]. lat, a 5% dodatek stażowy nabywało się już po upływie 5 latach pracy. Świadczy to, że gdyby zainteresowany faktycznie był zatrudniony w [...]. to tylko dla dodatku stażowego w [...]. w dniu [...]. przedłożyłby potrzebne mu świadectwo pracy. Odwołujący w ogóle nie wie, czy miał wydane przez [...]. świadectwo pracy, czy też nie. Wskazał tylko na likwidację zakładu pracy, która jednak nastąpiła w okresie późniejszym. Nie może być to automatycznie podstawą do przyjęcia, że odwołujący był tam zatrudniony na etacie na czas nieokreślony we wskazanym okresie. Świadkowie mogą go pamiętać jako wykonującego pracę, ale tylko zatrudnionego sezonowo w innej formie. Świadek Ć. była brygadzistką, ale tylko na czas trwania kampanii, w pozostałym okresie była już robotnikiem placowym, wskazując nawet na zakończenie zatrudnienia w miesiącu[...] , kiedy w tym okresie już nie pracował. Ponadto odwołujący nie przedłożył innych dokumentów ( tj. umowy o pracę, pisma lub legitymacji ubezpieczeniowej), które mogłyby wskazywać na jego zatrudnienie w[...].
Dlatego też zeznania świadków są mało wiarygodne i nie wystarczające do udowodnienia okresu wskazanego w oświadczeniu wnioskodawcy, dającego prawo do zasiłku przedemerytalnego.
Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w [...] złożył M. Z. wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem. Skarżący zarzucił, że organ I instancji nie dał wiary jego wyjaśnieniom i zeznaniom świadków L. C. i Z. S. opierając się na własnych przypuszczeniach i domniemaniach. Zeznaniom świadków odmówiono wiarygodności, ponieważ złożyły je osoby w zaawansowanym wieku, więc niemożliwe jest, aby po [...] latach dokładnie pamiętały wszystkich współpracowników.
6
Sygn.aktSA/Sz 2503/02
Skarżący zarzucił, że na podstawie posiadanych dokumentów udowodnił przed PUP [...] lata pracy w szczególnych warunkach, a nie [...] lat, jak błędnie przyjął organ oraz aby dodatkowo potwierdzić prawdziwość oświadczeń złożonych do PUP [...] powołał na świadków 3 osoby, młodsze wiekiem od poprzednich, które pamiętają okres wspólnej pracy w[...] . Organ odwoławczy wydając decyzję[...]. . powtórzył błąd [...]. , co do okresu pracy w warunkach szczególnych ([...]. lat i [...]. miesięcy) oraz błędnie ustosunkował się do oświadczeń świadków uznając je za mało wiarygodne, przyjmując tezę, że gdyby skarżący faktycznie był zatrudniony w [...]. na czas nieokreślony od dnia[...]. ., to przy przyjęciu do pracy w [...]. [...]. r. nie byłby traktowany jako nowo zatrudniony pracownik, tylko jak świadek L. Ć.. Przyjęto też drugą tezę w sprawie niemożności dziedziczenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego rodziców z powodu braku wymaganego przepisami wykształcenia rolniczego, gdyż przed zmianą przepisów w dniu[...] . skarżący mógł liczyć na dziedziczenie, stąd mógł pracować wyłącznie sezonowo na umowę - zlecenie. Przyjęto również, że powołani świadkowie mogą go pamiętać jako wykonującego pracę, ale tylko zatrudnionego sezonowo w innej formie. Powołano się również na oświadczenie świadka L.Ć., co do okresu końca zatrudnienia w [...] i[...] ., chociaż ta kwestia nie została wyjaśniona. Być może mogło być to tylko przejęzyczenie świadka. Zdaniem skarżącego wydane decyzje nie uwzględniają interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego. Uzasadnienia obu decyzji brzmią logicznie, ale zostały rozwinięte na błędnym przekonaniu organu, którzy stworzył logicznie brzmiącą teorię.
Skarżący wskazał, że posiada zaledwie wykształcenie[...] , zdobyte na wieczorowych kursach eksternistycznych. Ma problemy z pisaniem i czytaniem tekstów oraz z wysławianiem się. Wszelkie urzędowe pisma są pisane przez członków jego rodziny, gdyż leży to poza możliwościami skarżącego. Organ nie wziął pod uwagę poziomu świadomości i wykształcenia skarżącego. Jest to jednak zagadnienie istotne dla wyjaśnienia i zrozumienia zachowania skarżącego.
Skarżący pracę podjął w [...] ,. gdy gospodarstwo rodziców posiadało już znaczne zadłużenia z tytułu obowiązkowych dostaw. W [...] r. kiedy zmarł jego ojciec, skarżący powinien odziedziczyć [..] ha gospodarstwo rolne, gdyż zdarzenie zaistniało jeszcze przed zmianą przepisów ograniczających dziedziczenie (8.08. 1972r. Dz. U. Nr 31, poz. 215), jednak nie przejął schedy z uwagi na stałe zatrudnienie i zbyt duże zadłużenie, aby je spłacać, zresztą przez cały okres zatrudnienia w [...] i skarżący obawiał się egzekucji długów, którą usiłowano prowadzić u innych członków jego rodziny. W efekcie gospodarstwo rolne przejął Skarb Państwa za istniejące zadłużenia i w związku z tym matka skarżącego nie otrzymała nawet renty, przechodząc na utrzymanie syna.
7
Sygn.aktSA/Sz 2503/02
Skarżący zarzucił też, że nigdy nie sformułował twierdzenia o przeniesieniu się do Zakładu[...] !". Nie mógł więc, tak jak świadek L. Ć. zatrudniony w ramach przeniesienia. Skarżący po prostu zwolnił się, a następnie zatrudnił w [...] ", gdzie otrzymał wyższe pobory. Był młodym człowiekiem i nie przywiązywał wagi do znaczenia stażu pracy. Kiedy w [...] r. zatrudniał się w Fabryce [...] stwierdził brak świadectwa pracy z [...] i uczciwie nie wpisał tego zatrudnienia. Zeznania świadków należy uważać za wiarygodne, gdyż złożyli je w oparciu o własną wiedzę i przekonanie, tym bardziej, że w okresie poza sezonem w suszarni nie pracowało zbyt dużo ludzi, więc wszyscy stali pracownicy musieli się znać i codziennie spotykać, przynajmniej wchodząc i wychodząc z zakładu. Argument o zaawansowanym wieku i braku pamięci po upływie [...] lat, jest fałszywy z założenia. Faktem powszechnie znanym jest to, że starsi ludzie doskonale pamiętają i często powracają do wspomnień z okresu dzieciństwa i młodości, a nie pamiętają wydarzeń sprzed miesiąca lub sprzed kilku dni. Jednak, aby potwierdzić zeznania starszych wiekiem świadków skarżący przedstawił oświadczenia świadków potwierdzających jego zatrudnienie na stałe w spornym okresie, osób znacznie młodszych.
Jako dowód błędnego ustalenia przez organy czasu zatrudnienia skarżącego w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, skarżący przedłożył z "[...] Spółka Akcyjna dowody potwierdzające zatrudnienie przez [...] lat oraz z fabryki [...] " -zatrudnienie przez [...] lat i [...] miesięcy, razem [...] lat i [..] miesięcy.
Na podstawie wiarygodnych zeznań świadków oraz posiadanych świadectw pracy, skarżący udowodnił [..] lata pracy, w tym w warunkach szczególnych [...] lat i [...] miesięcy, w związku z powyższym nabył prawo do otrzymania zasiłku przedemerytalnego.
Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącego należy stwierdzić, że są one uzasadnione i skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej winny działać w sposób praworządny podejmować wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia
8
Sygn.aktSA/Sz 2503/02
stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny. Przepis ten pozostaje w związku z art. 77 § 1 kpa nakazującym organowi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Funkcjonowanie zasady prawdy w postępowaniu administracyjnym zobowiązuje organ do szczególnej staranności w wyjaśnieniu wszystkich faktów istotnych dla sprawy. W szczególności organ jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kpa (zob. wyrok NSA z dnia 26.05.1981r., SA 810/81, ONSA 1981, Nr 1 poz. 45, wyrok SN z dnia 23 listopada 1994r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, Nr 7, poz. 83).
Z treści powołanych przepisów jak i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że dokonywana przez organy ocena dowodów musi opierać się na pełnej podstawie faktycznej i być wszechstronna. Wszechstronność i poprawność oceny oznacza, że musi być dokonana z uwzględnieniem kryteriów swobodnej oceny dowodów bowiem w przeciwnym razie należy uznać ją za dokonaną z naruszeniem prawa. Kryteriami oceny dowodów są reguły logiki, wiedza naukowa i doświadczenie życiowe. Wszystkie trzy kryteria muszą być łącznie wzięte pod uwagę przy ocenie materiału dowodowego.
W rozpatrywanej sprawie, dla jej prawidłowego rozpatrzenia, istotne znaczenie ma ustalenie pełnego czasu zatrudnienia skarżącego, ponieważ budzi wątpliwości jego twierdzenie, że w latach [...] pracował w [...] w [...] . M. Z. nie dysponuje dokumentami dotyczącymi zatrudnienia w tym okresie, ale wskazuje świadków, którzy mają ten fakt potwierdzić, a mianowicie L. Ć. i Z. S.. Organ nie uznał jednak zeznań tych świadków za wiarygodne wskazując, że gdyby zainteresowany był zatrudniony w[...] , to po przejściu do następnego zakładu - Wytwórni [...] w [...] nie traktowano by go jako nowo zatrudnionego pracownika, ale jako osobę zatrudnioną w ramach przeniesienia, podobnie jak L. Ć.. Poza tym, zdaniem organu, wskazani świadkowie mogą pamiętać zainteresowanego jako osobę wykonującą pracę, ale zatrudnioną sezonowo w innej formie, a nie na etacie, na czas nieokreślony. Ustalenia te organ wsparł analizą treści dostępnych mu dokumentów, a także charakterystyką obowiązujących ówcześnie aktów prawnych.
Dokonana przez organ ocena dowodów budzi wątpliwości. Negowanie wartości zeznań świadków, w szczególności wtedy gdy ich zeznania dotyczą faktów odległych czasowo wymaga szczególnej staranności i uwzględnienia osobistej zdolności do zapamiętywania zdarzeń z życia codziennego. Taka dokładna ocena wiarygodności wymaga jednak osobistego przesłuchania świadków ewentualnie obszernych pisemnych zeznań tak by można było uzyskać pewność, że świadek był w stanie zapamiętać istotne fakty z przeszłości. Wiek świadków, sam przez się, nie jest wystarczającym powodem
9
Sygn.aktSA/Sz 2503/02
dyskwalifikacji wartości ich zeznań. Jak trafnie zarzucił skarżący starszym osobom zdarza się pamiętać np. z kim chodzili do szkoły, przy zapominaniu faktów z życia codziennego. Trzeba też wziąć pod uwagę, że m.in. to, jaka była wielkość zakładu, pełnioną funkcję. Doświadczenie życiowe wskazuje bowiem, że osoby, które pracowały w mniejszych zakładach, funkcjonujących tylko na określonym terenie znają się wzajemnie i ich zeznania mogą być dobrym środkiem dowodowym,
W rozpoznawanej sprawie brak jednak zdaniem Sądu przesłanek do dokonania obiektywnej oceny wiarygodności zeznań świadków. Same zeznania są stanowcze, potwierdzające fakt zatrudnienia skarżącego w spornym okresie, ale zarazem bardzo lakoniczne (dwa lub cztery zdania - k. 16, 17, 18 akt administracyjnych), co praktycznie uniemożliwia ich poprawną ocenę z punktu widzenia wiarygodności.
Niezależnie od powyższych uwag należy stwierdzić, że analiza treści obowiązujących ówcześnie aktów prawnych w kontekście ustalanych w sprawie faktów i odnoszenie tego do oceny wartości dowodów nie jest uzasadnione. Mogłoby być przydatne, gdyby zostały ustalone poprawnie fakty dające podstawę do stwierdzenia, że te normy prawne znajdują zastosowanie. Odnosząc to stwierdzenie do faktów sprawy należy wskazać na wywody organu dotyczące rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.11.1964r. w sprawie przenoszenia własności oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych. Są one powiązane ze sprawą tylko w sposób hipotetyczny i nie mogą mieć znaczenia bez wcześniejszego ustalenia szczegółowych okoliczności z życia skarżącego, zwłaszcza dotyczących jego pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Poza tym fakty podjęcia przez zainteresowanego pracy, następnie jej zmiany, jak również dokumentowania tych zdarzeń muszą być oceniane w kontekście osoby skarżącego, który był wówczas młodym człowiekiem, bez doświadczenia życiowego.
W rozważaniach dotyczących ustaleń nie można też pominąć kwestii czasu pracy skarżącego wykonywanej w szczególnych warunkach. Organ wskazał na okres [...] lat i [...] miesięcy w sytuacji, gdy skarżący przedstawił dokumenty świadczące o znacznie dłuższym stażu pracy wykonywanej w tych warunkach, a mianowicie [...] lat i [...] miesięcy. Świadczy to o niezbyt uważnej lekturze akt przez organ.
W związku z powyższym, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien dokonać szczegółowych ustaleń faktycznych dotyczących spornego okresu zatrudnienia M. Z., a następnie zbadać zgromadzony materiał procesowy przy zastosowaniu racjonalnych kryteriów oceny dowodów.
Przed rozpoznaniem sprawy organ winien też rozważyć potrzebę przeprowadzenia rozprawy administracyjnej (art. 89 § 1 k.p.a), co wpłynie na przyspieszenie i uproszczenie postępowania. Umożliwi też bezpośrednie składanie wyjaśnień, zeznań przez świadków,
10
Sygn.aktSA/Sz 2503/02
ewentualną ich konfrontację oraz zadawanie pytań i dokonanie innych niezbędnych czynności dowodowych, zależnych od toku sprawy (art. 89 § 2 k.p.a.).
Mając na uwadze powyższe rozważania należało uznać, że przy wydaniu
zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr153,poz. 1270) orzekł jak w sentencji. _
..