SA/Sz 2455/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2004-12-07
NSAbudowlaneWysokawsa
nadzór budowlanyroboty budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkinieważność decyzjiśmierć stronyprawo budowlanepostępowanie administracyjneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził nieważność decyzji nadzoru budowlanego dotyczących nakazu rozbiórki, ze względu na śmierć strony postępowania przed wydaniem decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi M. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Kluczowym argumentem było stwierdzenie, że adresatka decyzji, E. W., zmarła przed wydaniem decyzji przez organy administracji, co stanowiło rażące naruszenie prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał sprawę ze skargi M. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli. Sprawa wywodziła się z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej E. W. wykonanie czynności w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a następnie decyzji uchylającej ją w części i utrzymującej w mocy w pozostałej części. Kolejna decyzja Powiatowego Inspektora nakazała rozbiórkę przebudowanej instalacji wodno-kanalizacyjnej i centralnego ogrzewania. Odwołania od tych decyzji złożyły strony, w tym M. W. jako kurator E. W. oraz H. B. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, stwierdził, że E. W. zmarła przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. W związku z tym, Sąd uznał, że decyzje wydane po jej śmierci były skierowane do osoby nieistniejącej, co stanowiło rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) i podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 PPSA. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji, a także zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja administracyjna wydana po śmierci strony postępowania jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa i podlega stwierdzeniu nieważności.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że adresatka decyzji zmarła przed jej wydaniem, co oznacza, że decyzje wydane po jej śmierci nie mogły być skierowane pod jej adres. Jest to przypadek rażącego naruszenia prawa, stanowiący podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 PPSA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (14)

Główne

PPSA art. 145 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd uznał, że wydanie decyzji po śmierci strony stanowi przypadek rażącego naruszenia prawa.

Prawo budowlane art. 51 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 51 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 30 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd nie podzielił poglądu, że decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż strona istniała, ale zmarła przed wydaniem decyzji.

Prawo budowlane art. 28

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.w.u.p.s.a. art. 85

Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.w.u.p.s.a. art. 97 § 1

Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzje administracyjne zostały wydane po śmierci strony postępowania, co stanowi rażące naruszenie prawa.

Godne uwagi sformułowania

przypadek rażącego naruszenia prawa decyzje wydane po tej dacie nie mogły być skierowane pod jej adres decyzja skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie

Skład orzekający

Danuta Strzelecka-Kuligowska

przewodniczący sprawozdawca

Marzena Iwankiewicz

sędzia

Arkadiusz Windak

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych wydanych po śmierci strony postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy strona postępowania zmarła przed wydaniem decyzji przez organ administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje kluczową zasadę proceduralną dotyczącą skutków śmierci strony w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa.

Decyzja administracyjna wydana po śmierci strony jest nieważna – kluczowa zasada dla postępowań administracyjnych.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 2455/02 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-12-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-10-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak
Danuta Strzelecka-Kuligowska /przewodniczący sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 152,200,art. 145par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Dnia 7 grudnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska/spr/ Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Anna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 8 listopada 2004r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli /. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia[...] . Nr [...] II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonani III. zasądza na rzecz skarżącego M.W. od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]kwotę [...] zł /[...] / tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim [...] decyzją z dnia[...] ., na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 89 poz. 414 ze zm./, art. 104 kpa w sprawie samowolnego wykonania robót budowlanych polegających na remoncie mieszkania i części znajdującego się nad nim strychu w budynku mieszkalnym Nr [...] przy ul. [...] , które to roboty zostały wykonane bez wymaganego prawem zgłoszenia - nakazał E.W. wykonanie następujących czynności w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót przy remoncie mieszkania na I p. i części poddasza w/w budynku do stanu zgodnego z prawem i uzyskanie pozwolenia na użytkowanie - poprzez przedłożenie następujących dokumentów:
1/ prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - zgody współwłaściciela nieruchomości na wykonane roboty budowlane;
2/ oceny stanu technicznego wykonanych robót, wykonanej przez osobę uprawnioną o odpowiedniej specjalności;
3/ inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych;
4/ protokołów badań i sprawdzeń wykonanych instalacji (sprawdzenia skuteczności szybkiego wyłączania instalacji elektrycznej, opinię kominiarską i tp.).
Zaznaczono, że wyżej wymienione dokumenty wraz z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie wykonanych robót należy przedłożyć w terminie do dnia[...] .
Odwołanie od powyższej decyzji złożył H. B. zamieszkały w [...] ul.[...] .
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] , decyzją z dnia [...] . na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków i wyznaczył termin wykonania obowiązków na dzień[...] ., w pozostałej części decyzję utrzymał w mocy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 51 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, art. 104 kpa nakazał E. W. rozbiórkę samowolnie przebudowanej instalacji wodno-kanalizacyjnej i centralnego ogrzewania na poddaszu budynku mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] i doprowadzenie funkcji tych pomieszczeń do stanu poprzedniego.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w dniu[...] . inwestor złożył do inspektoratu część wymaganych dokumentów, brakowało m.in. prawa do dysponowania nieruchomością, inwestor dostarczył nie podpisane oświadczenie współwłaściciela nieruchomości i stwierdził, że uznaje je za milczącą akceptację. Pismem z dnia[...] . inspektorat powiadomił inwestora o brakujących dokumentach, informując m.in., że nie wykazano prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (wymagana jest zgoda współwłaściciela, która może być zastąpiona postanowieniem sądu) i że należy dostarczyć je w terminie 14 dni od otrzymania pisma.
W dniu[...] . wpłynęło do organu wymagane uzupełnienie inwentaryzacji i oceny stanu technicznego oraz wyjaśnienie odnośnie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - zamiast zgody współwłaściciela na wykonane samowolnie roboty budowlane inwestor stwierdza, że "zgoda współwłaściciela nieruchomości została udzielona przez brak sprzeciwu" w odpowiedzi na jego pismo z dnia[...] .
W związku z tym organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w piśmie do inwestora z dnia[...] ., że nie wykazał on prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wymaganego w/w decyzją tj. nie dostarczył zgody współwłaściciela nieruchomości, jak również nie wystąpił do sądu o wyrażenie zgody na wykonanie w/w robót, które naruszyły części wspólne budynku, m.in strop.
Od decyzji odwołali się współwłaściciele nieruchomości, tj. p. M. W. jako kurator ustanowiony dla E.W. oraz H. B..
W swoim odwołaniu M. W. wnosi o uchylenie decyzji, podnosząc iż wykonane w [...] r. roboty konserwacyjno-remontowe nie wymagały pozwolenia właściwego organu. Przeprowadzone były w obrębie mieszkania stanowiącego wydzieloną własność i w części poddasza przydzielonego w ugodzie zawartej przed sądem, dotyczącej podziału użytkowania części wspólnych nieruchomości, zatem zdaniem skarżącego zgoda współwłaściciela nieruchomości jest niepotrzebna. Ponadto skarżący podnosi, iż nie zmieniano funkcji pomieszczeń poddasza, dlatego nakaz przywrócenia ich do stanu poprzedniego jest bezprzedmiotowy.
H. B. w swoim odwołaniu kwestionuje nakaz przywrócenia funkcji pomieszczeń do stanu poprzedniego, gdyż zarówno obecny jak i poprzedni stan obejmuje prawie całe poddasze, podczas gdy skarżącemu przysługuje 51 % ze współwłasności. Ponadto informuje, iż przedmiotowe mieszkanie, wraz z bezprawnie zajętą częścią poddasza, zostało przez M. W. sprzedane małżonkom C., w całości jako mieszkanie pięciopokojowe.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w[...] , decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nakazu doprowadzenia funkcji pomieszczenia poddasza do stanu poprzedniego i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie, pozostałą część decyzji utrzymał w mocy .
Z uzasadnienia decyzji wynika, że w budynku mieszkalnym przy ul. [...] nr [...] w [...] w [...] r. wykonane zostały roboty budowlane związane z remontem' mieszkania na piętrze i części poddasza.
Zgodnie z art. 28 obowiązującej ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Art. 30 podaje, które z wymienionych w art. 29 robót budowlanych wymagają zgłoszenia właściwemu organowi. W świetle przepisów ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane związane z remontem przedmiotowego mieszkania i poddasza (wyszczególnione w protokóle oględzin z dnia [...] r. oraz inwentaryzacji wykonanej przez inż. S. K.) wymagały dokonania zgłoszenia do właściwego organu (art. 30 ust. 1 pkt 1). Inwestor zgłoszenia takiego nie dokonał. W takim przypadku zastosowanie mają przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którymi organ I instancji wydał w dniu [...] r. decyzję nakazującą E. W. przedłożenie w terminie do dnia [...] r. określonych dokumentów w celu doprowadzenia ww. robót budowlanych (wykonanych bez stosownego zgłoszenia do właściwego organu), do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Decyzję tą organ Il instancji utrzymał w mocy, z wyjątkiem terminu wykonania nałożonych obowiązków, który przesunięto do dnia[...] . Skarżący w wyznaczonym terminie, a także w czasie przeznaczonym na odwołanie nie wywiązał się z nałożonych obowiązków, tj. nie przedłożył wymaganej zgody współwłaściciela nieruchomości H. B. na roboty budowlane wykonane w części wspólnej nieruchomości, ani wystąpienia do sądu powszechnego o wyrażenie zgody zastępczej.
Zgodnie z wykładnią art. 51 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, niewykonanie obowiązku nałożonego we wcześniejszej decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 skutkuje wydaniem decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót, bądź rozbiórkę obiektu lub jego części. Zatem organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy Prawo budowlane zgodnie z prawem, w odniesieniu do przebudowanej instalacji wodno-kanalizacyjnej i centralnego ogrzewania.
Natomiast wydanie w zaskarżonej decyzji nakazu dotyczącego doprowadzenia funkcji pomieszczeń poddasza do stanu poprzedniego jest nie adekwatne do przyjętej
podstawy prawnej (art. 51 ust. 2, bez związku z art. 71 ust. 3 stosowanym w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania).
Przedmiotowe postępowanie nie rozstrzyga sprawy ewentualnej zmiany sposobu
użytkowania pomieszczeń poddasza, gdyż z zebranego materiału dowodowego zmiana taka nie wynika. Zatem zmiana sposobu użytkowania pomieszczeń poddasza z nieużytkowych na pomieszczenia mieszkalne wymagać będzie stosownego pozwolenia.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, złożył M. W., który domaga się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia[...] ., i uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, w razie uznania przez Sąd, iż nie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.
Podstawą skargi jest nieważność decyzji. Zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim[...] , z dnia [...] r., która skierowana została do osoby nie będącej stroną postępowania; naruszenie art. 97 § 1 kpa przez prowadzenie postępowania i wydanie decyzji mimo śmierci strony; naruszenie art. 7, art.10 kpa; naruszenie art. 51 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane , naruszenie art. 30 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/.
Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.
W rozpoznawanej sprawie bezsporny jest fakt, że E. W., która jest adresatem zaskarżonej decyzji zmarła 9 lutego 2002r. przed wydaniem decyzji przez organ I instancji.
Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/, Sąd stwierdza nieważność decyzji /.../ jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa. Przepis art. 156 § 1 pkt 4 kpa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji skierowanej do osoby nie będącej stroną w sprawie.
Sąd nie podziela poglądu wyrażonego w skardze, iż w rozpoznawanej sprawie wystąpiła sytuacja określona w art. 156 § 1 pkt 4 kpa, a więc, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia[...] . skierowane zostały do osoby nie będącej stroną w sprawie, gdyż E. W. zmarła w dniu[...] . przed wydaniem decyzji przez organ i i li instancji.
Zdaniem Sądu art. 156 § 1 pkt 4 kpa odnosi się do takiej sytuacji, że osoba do której skierowana została decyzja istnieje tzn. osoba fizyczna żyje, jednakże nie może ta osoba wykazać się przymiotem strony w rozumieniu art. 28 kpa. Tymczasem w sprawie niniejszej decyzja skierowana została do E.W., będącej stroną postępowania, ale z uwagi na jej zgon dniu [...] r., decyzje wydane po tej dacie nie mogły być skierowane pod jej adresem. Wystąpił zatem przypadek rażącego naruszenia prawa, a więc przypadek określony w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 152, art. 200, art. 145 § 1 pkt 2 , ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI