SA/Sz 2408/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę spółki z o.o. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT, uznając brak następstwa prawnego spółki wobec przedsiębiorstwa osób fizycznych oraz niewłaściwość not korygujących do faktur wystawionych na nieistniejący podmiot.
Spółka z o.o. odwołała się od decyzji Izby Skarbowej dotyczących podatku VAT za okres od maja do grudnia 2001 r., kwestionując brak uznania przez organy podatkowe następstwa prawnego wobec przedsiębiorstwa osób fizycznych oraz możliwość korygowania faktur notami korygującymi. Spółka argumentowała, że wniesienie przedsiębiorstwa aportem do spółki tworzy następstwo prawne na gruncie Kodeksu cywilnego i że noty korygujące były zasadne, ponieważ faktury były wystawione na nieistniejący już podmiot. WSA w Szczecinie oddalił skargę, stwierdzając, że następstwo prawne w sprawach podatkowych regulują przepisy Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu cywilnego, i że noty korygujące nie mogą zmieniać podmiotu faktury, a jedynie prostować pomyłki dotyczące istniejącego nabywcy.
Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez "R" Spółka z o.o. w P. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od maja do grudnia 2001 r. Urząd Skarbowy zakwestionował prawo spółki do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany w fakturach wystawionych na przedsiębiorstwo osób fizycznych "R" E. i W. K., które zostało wniesione aportem do spółki. Spółka dokonywała korekt tych faktur za pomocą not korygujących, zmieniając dane nabywcy. Organy podatkowe uznały te działania za nieprawidłowe, wskazując na brak następstwa prawnego w sprawach podatkowych między przedsiębiorstwem osób fizycznych a spółką z o.o. oraz na niewłaściwe zastosowanie not korygujących. Spółka w odwołaniach i skardze argumentowała, że następstwo prawne wynika z przepisów Kodeksu cywilnego (art. 55.1 i 55.2 k.c.) dotyczących zbycia przedsiębiorstwa, a noty korygujące były zasadne, ponieważ faktury były wystawione na nieistniejący już podmiot. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd uznał, że następstwo prawne w sprawach podatkowych jest regulowane przez Ordynację podatkową, która nie przewiduje takiego następstwa w analizowanym przypadku. Sąd podkreślił, że przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zbycia przedsiębiorstwa mają zastosowanie cywilnoprawne, a nie podatkowe, gdy istnieją przepisy szczególne (Ordynacja podatkowa). Ponadto, sąd stwierdził, że § 45 rozporządzenia Ministra Finansów dopuszczał korektę faktury notą korygującą jedynie w przypadku pomyłek dotyczących danych istniejącego nabywcy, a nie w celu zmiany podmiotu faktury, zwłaszcza gdy jeden z podmiotów już nie istniał. Sąd uznał, że zakwestionowane faktury nie spełniały wymogów prawa podatkowego, a noty korygujące były wystawione z naruszeniem przepisów, co uniemożliwiało odliczenie podatku naliczonego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, następstwo prawne w sprawach podatkowych jest regulowane przez Ordynację podatkową, która nie przewiduje takiego następstwa w analizowanym przypadku. Przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zbycia przedsiębiorstwa mają zastosowanie cywilnoprawne, a nie podatkowe, gdy istnieją przepisy szczególne.
Uzasadnienie
Ordynacja podatkowa w rozdziale 14 wyczerpująco reguluje następstwo prawne, a przepisy Kodeksu cywilnego (art. 55.1, 55.2 k.c.) dotyczą stosunków cywilnoprawnych między zbywcą a nabywcą przedsiębiorstwa i nie mają zastosowania w sprawach podatkowych, gdy istnieją przepisy szczególne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (24)
Główne
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym § § 45
Nota korygująca może być wystawiona przez nabywcę w celu sprostowania pomyłek dotyczących informacji wiążących się ze sprzedawcą lub nabywcą, ale nie może służyć do zmiany podmiotu faktury. Pomyłka musi dotyczyć konkretnego podmiotu wpisanego jako nabywca.
Ord. art. 93 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przepisy Ordynacji podatkowej regulują następstwo prawne w sprawach podatkowych, w tym dla osób prawnych i spółek kapitałowych, i mają pierwszeństwo przed przepisami Kodeksu cywilnego w tym zakresie.
Pomocnicze
Ord. art. 112 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Nabywca przedsiębiorstwa odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem (zbywcą) za zaległości podatkowe związane z działalnością do dnia nabycia (odpowiedzialność osoby trzeciej).
Ord. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Obowiązek organów podatkowych dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Ord. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Obowiązek organów podatkowych zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Ord. art. 207
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ord. art. 21 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ord. art. 51 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ord. art. 52 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. art. 2
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 10 § ust. 2
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 15 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 19 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 19 § ust. 3
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 25 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 27 § ust. 4, 5 i 6
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 18 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
k.c. art. 55.1
Kodeks cywilny
Definicja przedsiębiorstwa.
k.c. art. 55.2
Kodeks cywilny
Czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. Reguluje cywilnoprawną problematykę zbycia przedsiębiorstwa.
Konst. art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 85
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Następstwo prawne spółki wobec przedsiębiorstwa osób fizycznych na podstawie art. 55.1 i 55.2 k.c. Możliwość korygowania faktur notami korygującymi w celu zmiany podmiotu nabywcy, zwłaszcza gdy pierwotny podmiot nie istnieje. Naruszenie przez organy podatkowe art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej poprzez nieustalenie faktycznego zamawiającego.
Godne uwagi sformułowania
Następstwo prawne w sprawach podatkowych regulują przepisy rozdziału 14 Ordynacji podatkowej. Przepis art. 55.2 k.c. nie może stanowić podstawy prawnej następstwa prawnego w sprawach podatkowych skarżącej Spółki. Nota korygująca powinna być interpretowana ściśle, jako możliwość sprostowania pomyłek dotyczących konkretnego podatnika, a nie zmiana podmiotu faktury. Faktura taka nie dokumentująca rzeczywistej czynności prawnej zawierała wadę, nie dającą się usunąć notą korygującą.
Skład orzekający
Maria Dożynkiewicz
przewodniczący
Alicja Polańska
członek
Kazimierz Maczewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących następstwa prawnego w sprawach podatkowych w kontekście wniesienia przedsiębiorstwa aportem oraz dopuszczalności stosowania not korygujących do faktur."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2001 r. i specyficznych okoliczności faktycznych związanych z korektą faktur wystawionych na nieistniejący podmiot.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii w VAT: następstwa prawnego przy wnoszeniu aportem przedsiębiorstwa i zasad stosowania not korygujących. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Czy można zmienić nabywcę na fakturze VAT notą korygującą? WSA w Szczecinie wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySA/Sz 2408/02 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2004-06-24 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2002-10-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Alicja Polańska Kazimierz Maczewski /sprawozdawca/ Maria Dożynkiewicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Skarżony organ Izba Skarbowa Powołane przepisy Dz.U. 1999 nr 109 poz 1245 par. 45 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 art. 93, art. 112 par. 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Polańska Asesor WSA Kazimierz Maczewski /spr/ Protokolant Krzysztof Kapelczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2004r. sprawy ze skargi "R" Spółka z o.o. w P. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od maja do sierpnia oraz październik i grudzień 2001r. o d d a l a skargę Uzasadnienie W wyniku kontroli skarbowej przeprowadzonej w zakresie prawidłowości rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług za okres od maja do grudnia 2001 r. Urząd Skarbowy w P. ustalił, że "R" Sp. z o. o. w P. bezpodstawnie obniżył podatek należny o podatek naliczony wykazany w fakturach wystawionych na podmiot gospodarczy - przedsiębiorstwo osób fizycznych: "R" E. i W. K., P., ul. S. Sześcioma decyzjami z dnia [...] Nr: [...] do [...], wydanymi z powołaniem się na przepisy art. 21 § 3, art. 51 § 1, art. 52 § 1 pkt 2 i art. 207 ustawy ORD, art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 1, art. 10 ust. 2, art. 15 ust. 1, art. 19, art. 27 ust. 4, 5 i 6 ustawy o VAT oraz § 45 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.) Urząd Skarbowy w P. orzekł za następujące miesiące 2001 r.: a) za maj - określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł, wysokość zaległości podatkowej w tym podatku w kwocie [...] zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe z tytułu tego podatku w wysokości [...] zł; b) za czerwiec - określił zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rachunek bankowy podatnika w kwocie [...] zł, wysokość zaległości podatkowej w VAT w kwocie [...] zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe z tytułu VAT w wysokości [...] zł; c) za lipiec - określił wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu VAT w kwocie [...] zł, wysokość zaległości podatkowej w kwocie [...] zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie z tytułu VAT w wysokości [...] zł; d) za sierpień - określił wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w kwocie [...] zł i wysokość zaległości podatkowej w kwocie [...] zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe z tytułu VAT w wysokości [...] zł; e) za październik - określił wysokość zobowiązania podatkowego w VAT w kwocie [...] zł i wysokość zaległości podatkowej w kwocie [...] zł; f) za grudzień - określił wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w kwocie [...] zł i wysokość zaległości podatkowej w kwocie [...] zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł. Podstawę faktyczną tych decyzji stanowiło ustalenie, iż E. i W. małżonkowie K. prowadzili działalność gospodarczą pod nazwą "R", a umową z dnia 22.12.2000 r. wspólnie z A. K. zawiązali Spółkę z o.o. pod firmą "R", w której objęli łącznie [...] udziałów po [...] zł każdy, wnosząc do Spółki aportem majątek posiadanego przedsiębiorstwa, który wyceniono na [...] zł. A. K. objęła [...] udziałów, pokryte częściowo gotówką w kwocie [...] zł i aportem o wartości [...] zł. Po zarejestrowaniu Spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 29.03.2001 r., Spółka rozpoczęła działalność gospodarczą z dniem 1.05.2001 r. i w otrzymywanych po tej dacie fakturach wystawionych na "R" E. i W. K. Spółka zmieniała nazwę i numer NIP nabywcy notą korygującą i rozliczała VAT naliczony w tych fakturach. W odwołaniach od tych decyzji Spółka wniosła o ich uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Urząd Skarbowy. W uzasadnieniu odwołań wskazano na rażące naruszenie prawa poprzez wydanie decyzji w oparciu o § 45 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o VAT, które to rozporządzenie zostało uchylone przed wydaniem decyzji pierwszej instancji, a ponadto zarzucono niewłaściwą, zbyt szeroką, interpretację tego przepisu, który - zdaniem podatnika - nie zabraniał wystawiania not korygujących dane nabywcy towaru lub usługi w fakturze VAT w sytuacji, gdy faktura została wystawiona na nieistniejący już podmiot, a rzeczywistym nabywcą towaru lub usługi był podmiot wystawiający notę korygującą. W związku z tym podatnik zarzucił również naruszenie przez organ podatkowy przepisów art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, przez nie wyjaśnienie kto w rzeczywistości zamawiał towar lub usługę. Nadto podniesiono w odwołaniu, iż następstwo prawne pomiędzy "R" E. i W. K., który został wniesiony w formie aportu do "R" Sp. z o.o., a tą właśnie Spółką nie wynika wprawdzie z art. 93 Ordynacji podatkowej, lecz podstawę prawną takiego następstwa stanowią przepisy art. 55.1 i 55.2 Kodeksu cywilnego - inna interpretacja przepisu art. 55.1 stanowiłaby naruszenie art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Zdaniem podatnika organ podatkowy nie wyjaśnił także w żaden sposób zasadności przesłanek, którymi się kierował przy wydaniu decyzji, co w rażący sposób narusza art. 124 Ordynacji podatkowej. Decyzją z [...] Nr [...], wydaną z powołaniem się na przepisy art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, art. 2, art. 5 ust. 1, art. 10 ust. 2, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1, art. 25 ust. 1 pkt 3, art. 27 ust, 4, 5 i 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a także § 45 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, Izba Skarbowa po rozpatrzeniu odwołań Spółki utrzymała zaskarżone decyzje w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że wprawdzie powołane we wstępie decyzji rozporządzenie Ministra Finansów utraciło moc z dniem 26.03.2002 r., jednak decyzje podatkowe wydane zostały za okres od maja do grudnia 2001 r., a zatem rozstrzygnięcia w tych sprawach należało podjąć w oparciu o stan prawny obowiązujący w tym czasie. Zgodnie z § 45 tego rozporządzenia nabywca towaru lub usługi, który otrzymał fakturę lub fakturę korygującą zawierającą pomyłki dotyczące jakiejkolwiek informacji wiążącej się zwłaszcza ze sprzedawcą lub nabywcą lub oznaczeniem towaru lub usługi (...) może wystawić notę korygującą. Zdaniem organu odwoławczego przepis ten umożliwia skorygowanie faktury poprzez wystawienie noty korygującej jedynie w przypadku zaistnienia pomyłki w danych dotyczących stron transakcji kupna sprzedaży, nie zaś w przypadku zmiany danych, a za taką należy uznać skorygowanie numeru NIP i zmianę statusu nabywcy z osoby fizycznej na spółkę z o.o. - tak skorygowane (tj. w formie noty korygującej) faktury nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek w nich naliczony. W stanie faktycznym niniejszej sprawy Spółka nie dokonywała zmiany nazwy nabywcy lub prostowała pomyłkę w numerze NIP lecz dokonywała zmiany nabywcy, na co nie zezwala cytowany przepis. Wskazano również w uzasadnieniu decyzji, iż następstwo prawne w sprawach podatkowych regulują przepisy art. 93 Ordynacji podatkowej - w szczególności § 1 tego artykułu określa sytuacje, w których nowopowstała osoba prawna wstępuje w określone przepisami prawa podatkowego prawa i obowiązki poprzedników prawnych, którymi mogą być również tylko osoby prawne. Takiego stanu prawnego nie zmieniają przepisy art. 55.1 lub art. 55.2 K.c., które jedynie definiują przedsiębiorstwo. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, iż zakwestionowana przez Urząd Skarbowy w rozliczeniu za maj 2001 r. kwota podatku naliczonego w wysokości [...] zł wynika z faktur VAT wystawionych na "R" - E. K., zaewidencjonowanych w rejestrze zakupów tego podmiotu za kwiecień 2002 r. (jako zakupy do rozliczenia w następnym miesiącu), lecz ponieważ dotyczyły one innego podmiotu gospodarczego Spółka bezzasadnie ujęła nie rozliczoną kwotę w swoich księgach, uznając, że jest następcą prawnym tego podmiotu. Jedna z tych faktur z 02.05.2001 r. wystawiona była wprawdzie na Spółkę, lecz dokumentuje ona usługi świadczone na rzecz "R" w okresie od lutego do kwietnia 2001 r., a więc wydatek ten nie mógł być zaliczony przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodów, a tym samym Spółce nie przysługiwało prawo odliczenia podatku naliczonego z tej faktury. Zasadnie również organ pierwszej instancji uznał, że Spółka w rozliczeniu za październik 2001 r. zaniżyła podatek należny o kwotę [...] zł, poprzez zastosowanie w fakturze VAT nr 141/2001 z 31.10.2001 r. błędnej stawki 7% zamiast 22% - przy czym Spółka w odwołaniu nie kwestionowała tego faktu. Skarżąc tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka zarzuciła decyzjom obu instancji niezgodność z prawem, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzających ją decyzji organu skarbowego pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi powtórzono zarzuty zawarte w odwołaniach od decyzji pierwszej instancji, tj. zarzut zbyt szerokiej interpretacji prawa przez organ podatkowy, przez przyjęcie, że wystawienie przez Spółkę not korygujących do faktur nastąpiło z naruszeniem § 45 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999 r. (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.) - w sytuacji gdy noty te dotyczyły faktur wystawionych na nieistniejący już podmiot a towary i usługi wymienione w tych fakturach były zamówione i zakupione przez Spółkę, ponadto zarzut nie uznania not korygujących do faktur VAT dotyczących usług wykonywanych na rzecz Spółki oraz zarzut nie uznania następstwa prawnego Spółki w stosunku do "R" E. i W. K. Podniesiono dalej w uzasadnieniu skargi, iż organy podatkowe niesłusznie zakwestionowały odliczenie przez Spółkę podatku naliczonego w kwocie [...] zł, gdyż wprawdzie faktury te wystawione były w kwietniu 2001 r. na E. i W. K., jednak otrzymane były już w maju 2001 r. przez "R" Spółkę z o.o. i dlatego niemożliwe było uwzględnienie tej kwoty w deklaracji VAT w kwietniu 2001 r. w księgach "R" E. i W. K., gdyż nie zezwalał na to art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług. W związku z tym faktury te ujęto w rejestrze dla celów VAT Spółki z o. o. zgodnie z datą ich otrzymania, a więc zgodnie z art. 19 ust. 1 i 3 tejże ustawy, gdyż innej możliwości skorzystania z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego skarżąca Spółka nie miała, przy czym - zdaniem skarżącej - następstwo prawne Spółki wobec "R" E. i W. K. (a więc i prawo do odliczenia podatku naliczonego) wynika z przepisów art. 55.1 i 55.2 Kodeksu cywilnego. Zdaniem skarżącej Spółki również wystawianie przez Spółkę not korygujących było w pełni zasadne i zgodne z obowiązującym przepisem § 45 powoływanego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z 22.12.1999 r., zgodnie z którym nabywca towaru lub usługi, który otrzymał fakturę lub fakturę korygującą zawierającą pomyłki dotyczące jakiejkolwiek informacji wiążącej się zwłaszcza ze sprzedawcą lub nabywcą lub oznaczeniem towaru lub usługi, z wyjątkiem pomyłek w pozycjach faktury określonych w § 37 ust. 1 pkt 5-12, może wystawić notę korygującą. Zgodnie z tym przepisem Spółka korygowała notami nazwę nabywcy i NIP - takie też stanowisko, zdaniem Spółki, zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27.10.1999 r., Sygn. akt III SA 7685/98. Skarżąca zarzuciła również, że organ podatkowy nie wyjaśnił, kto zamawiał, a tym samym winien być oznaczony jako nabywca towarów i usług w wymienionych kwestionowanych fakturach i notach - tym samym organ podatkowy rażąco naruszył prawo, w tym art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej. Faktury te i noty korygujące dotyczyły bowiem zakupów dokonywanych przez Spółkę w okresie od maja do listopada 2001 r., natomiast faktury z błędnie określonym nabywcą wystawiali stali kontrahenci, którzy - przy niewielkiej różnicy pomiędzy firmą dotychczasowego przedsiębiorstwa E. i W. K. a firmą Spółki - popełniali oczywiste błędy przy wystawianiu faktur. Podnosi dalej Spółka, że nie jest dopuszczalne dokonywanie notą korygującą zmian nabywcy towaru lub usługi, ale tylko wtedy, gdy rzeczywiście istnieją oba te podmioty, natomiast w przypadku Spółki taki fakt nie powstał, gdyż "R" E. i W. K. przestał istnieć z dniem 30.04.2001 r., o czym został powiadomiony Urząd Skarbowy. Kwestionując stanowisko Izby Skarbowej w zakresie nie uznania następstwa prawnego Spółki po przedsiębiorstwie małżonków K. na podstawie art. 55.1 i 55.2 Kodeksu cywilnego skarżąca wywodzi, iż w świetle obowiązującego brzmienia art. 55.2 k. c. "niewątpliwe jest następstwo prawne wskutek czynności prawnej mającej za przedmiot przedsiębiorstwo", natomiast "inna interpretacja tego przepisu prowadziłaby do absurdalnego pojęcia, że przedsiębiorstwem w rozumieniu prawa podatkowego jest nie zespół składników określony w art. 55.1 kc lecz osoba fizyczna jako taka". Skarżąca Spółka powołuje się przy tym na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 20.12.2001 r., Sygn. akt III RN 163/00 (OSNAP 2002/9/199). W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż na mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Skarga nie jest zasadna, nie istnieją bowiem przesłanki pozwalające na stwierdzenie, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia następstwa prawnego podatników oraz interpretacja przepisu § 45 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.). Następstwo prawne w sprawach podatkowych regulują przepisy rozdziału 14 Ordynacji podatkowej - w sprawie niniejszej w brzmieniu obowiązującym w 2001 r. Przepisy te, w tym podstawowy w tej kwestii art. 93 tej ustawy, nie pozwalają na przyjęcie, iż skarżąca Spółka jest następcą prawnym w sprawach podatkowych po "R" E. i W. K. Faktu tego zresztą skarżąca nie kwestionuje, upatrując takie następstwo w treści przepisów art. 55.1, a zwłaszcza 55.2 k.c. Zgodnie z art. 55.2 k.c. czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. Przepis ten, w powiązaniu z art. 55.1 k.c. zawierającym definicję przedsiębiorstwa, reguluje zatem cywilnoprawną problematykę stosunku prawnego pomiędzy zbywcą i nabywcą przedsiębiorstwa, przy czym nie ma on zastosowania w sytuacji, gdy co innego wynika z treści czynności prawnej dokonanej przez strony tej czynności "albo z przepisów szczególnych". Takimi przepisami szczególnymi są zwłaszcza przepisy Ordynacji podatkowej, regulujące w rozdziale 14 "prawa i obowiązki następców prawnych". Przepisy te w sposób wyczerpujący regulują następstwo prawne m. in. osób prawnych i spółek kapitałowych (a do takich podmiotów należy skarżąca spółka z o. o.), zatem przepis art. 55.2 k.c. nie może stanowić podstawy prawnej następstwa prawnego w sprawach podatkowych skarżącej Spółki także ze względu na jego treść, bowiem ma on zastosowanie tylko wtedy, gdy nic innego nie wynika z przepisów szczególnych. Dodatkowo można stwierdzić, że skarżąca Spółka będąca nabywcą wniesionego do niej aportem przez dwóch wspólników przedsiębiorstwa "R" E. i W. K., zgodnie z przepisem art. 112 § 1 Ordynacji podatkowej, odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem (czyli ze zbywcą przedsiębiorstwa) za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością, przy czym jest to tzw. odpowiedzialność podatkowa osoby trzeciej (a nie następcy prawnego). Wprawdzie z powyższych wywodów wynika w sposób jednoznaczny brak następstwa prawnego skarżącej Spółki, można również wskazać, że Spółka ta ani w zakresie podmiotowym ani majątkowym nie była tożsama z przejmowanym przedsiębiorstwem, gdyż poza wspólnikami [...], którzy wnieśli do Spółki aportem posiadane przedsiębiorstwo, Spółkę tworzył także trzeci wspólnik, który wniósł wkład rzeczowy i pieniężny. Nietrafne również było powołanie się przez skarżącą na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20.12.2001 r. (Sygn. akt III RN 163/00), gdyż wyrok ten dotyczy innego stanu faktycznego, a przedmiotem rozważań tego Sądu była kwestia, czy umowy sprzedaży składników majątkowych przedsiębiorstwa są obciążone podatkiem od towarów i usług i czy w związku z tym nabywca tego majątku może odliczyć VAT naliczony w fakturach dokumentujących taką sprzedaż. W wyroku tym Sąd nie zajmował się więc kwestią następstwa prawnego nabywcy przedsiębiorstwa. Odnosząc się do kwestii związanej z interpretacją przepisu § 45 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (...) stwierdzić należy, że przepis ten wprowadzający możliwość dokonywania korekt faktury przez nabywcę towaru lub usługi powinien być interpretowany ściśle, także z uwagi na jego wyjątkowy charakter, wprowadzający odstępstwo od zasady, iż to wystawca faktury może dokonywać zmian jej treści fakturą korygującą. Zgodnie z ust. 1 tego paragrafu nabywca towaru lub usługi, który otrzymał fakturę lub fakturę korygującą zawierającą pomyłki dotyczące jakiejkolwiek informacji wiążącej się zwłaszcza ze sprzedawcą lub nabywcą lub oznaczeniem towaru lub usługi, z wyjątkiem pomyłek w pozycjach faktury określonych w § 37 ust. 1 pkt 5-12, może wystawić fakturę korygującą. Wynika z tego, że notą można korygować popełnione przez wystawcę faktury pomyłki dotyczące informacji wiążących się m. in. z nabywcą towaru lub usługi. Pomyłka wiążąca się z nabywcą może dotyczyć np. jego nazwy, adresu, numeru identyfikacji podatkowej itp. Zarówno wykładnia językowa jak i logiczna tego przepisu przemawiają za tym, iż mogą to być jedynie pomyłki dotyczące konkretnego podmiotu wpisanego w fakturze jako nabywca towaru lub usługi. Nie stanowi zatem takiej pomyłki wiążącej się z nabywcą wpisanie w fakturze jako nabywcy podmiotu, który nie jest rzeczywistym nabywcą towaru lub usługi - faktura taka jest bowiem dokumentem fikcyjnym. Jeżeli zatem w sprawie niniejszej rzeczywistym nabywcą towaru lub usługi było przedsiębiorstwo osób fizycznych, to skarżąca Spółka nie była uprawniona dokonać notą korygującą zamiany podmiotu będącego nabywcą, nawet w sytuacji, gdy przedsiębiorstwo to zakończyło działalność gospodarczą przed datą otrzymania faktury. Możliwość taka nie istniała także w wypadku, gdy rzeczywistym nabywcą towaru lub usługi była Spółka, a w fakturze wpisano jako nabywcę inny podmiot (przedsiębiorstwo osób fizycznych), także wtedy, gdy ten podmiot zakończył już działalność gospodarczą, gdyż faktura taka nie dokumentująca rzeczywistej czynności prawnej zawierała wadę, nie dającą się usunąć notą korygującą. Słusznie zatem w wyroku z dnia 27.10.1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt III SA 7685/98 orzekł, iż notą korygującą mogą być prostowane pomyłki dotyczące tego konkretnego podatnika (dokonującego korekty), nie można natomiast na drodze wystawienia noty korygującej zmienić podmiotu z jednego istniejącego realnie na drugi mający również swój byt cywilno-prawny i podatkowy. Skarżąca powołując się na ten wyrok wskazuje, że pogląd ten dotyczy tylko takiej sytuacji, gdy oba te podmioty realnie istnieją, tzn. prowadzą równocześnie działalność, a zatem nie dotyczy on sytuacji opisanej w niniejszej sprawie, bowiem Spółka korygowała faktury w sytuacji, gdy ten drugi podmiot nie istniał już realnie, gdyż nie prowadził już działalności gospodarczej. Takiego poglądu skarżącej nie można jednak podzielić również dlatego, że samo zakończenie działalności gospodarczej nie musi oznaczać (i z reguły nie oznacza) zakończenia bytu prawnego podatnika i tak właśnie było w niniejszej sprawie, gdyż podatnikiem nie było przedsiębiorstwo lecz osoby fizyczne: E. i W. K.. Przede wszystkim jednak nie jest do przyjęcia pogląd, iż podmiot otrzymujący fakturę może notą korygującą zamienić stronę umowy cywilno-prawnej wskazanej w fakturze, i nie ma przy tym znaczenia podobieństwo nazw lub adresów tych podmiotów, czy też przejęcie - jak w sprawie niniejszej - działalności jednego podmiotu przez inny podmiot, bez następstwa prawnego w sprawach podatkowych pomiędzy tymi podmiotami. W stanie prawnym niniejszej sprawy dotyczącym prawidłowości pomniejszania podatku należnego o kwoty podatku naliczonego nie miało istotnego znaczenia, czy zamawiającym wymienione w fakturach towary lub usługi była skarżąca Spółka i w tym zakresie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez organy podatkowe, które nie dokonały takich ustaleń. Dla możliwości dokonywania takiego pomniejszenia istotne znaczenie ma bowiem fakt posiadania przez podatnika prawidłowej, tzn. odpowiadającej wymogom prawa podatkowego, wystawionej na niego faktury, wskazującej kwotę podatku naliczonego. W związku z tym, że zakwestionowane przez organy podatkowe faktury nie odpowiadały takim wymogom, a wystawiane przez Spółkę noty korygujące do faktur wystawionych na inny podmiot również nie odpowiadały przepisom prawa, zaskarżona decyzja odmawiająca Spółce prawa do odliczenia podatku naliczonego w takich fakturach nie narusza prawa. O oddaleniu skargi Sąd orzekł na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI