III SA/Łd 242/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2006-07-05
NSAinneWysokawsa
choroba zawodowanarząd głosunauczycielnadmierny wysiłek głosowydysfoniaporażenie fałdu głosowegoprzyczyny pozazawodoweorzecznictwo lekarskiesądy administracyjnek.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę nauczycielki na decyzję o braku stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu, uznając, że schorzenie miało pozazawodowe przyczyny i nie było wymienione w wykazie chorób zawodowych.

Nauczycielka U. B. domagała się stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu, twierdząc, że jej dolegliwości są wynikiem nadmiernego wysiłku głosowego związanego z pracą. Organy administracji, opierając się na opiniach Instytutu Medycyny Pracy i Ośrodka Badań Lekarskich, uznały, że porażenie fałdu głosowego miało przyczyny pozazawodowe (infekcja) i nie jest chorobą zawodową w rozumieniu przepisów. Sąd administracyjny zgodził się z tym stanowiskiem, podkreślając, że sądy są związane orzeczeniami właściwych jednostek medycznych.

Sprawa dotyczyła skargi U. B., nauczycielki, na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję o braku stwierdzenia u niej choroby zawodowej narządu głosu. Skarżąca twierdziła, że jej porażenie fałdu głosowego i dysfonia są wynikiem wieloletniego nadmiernego wysiłku głosowego związanego z wykonywanym zawodem. Organy sanitarne, opierając się na opiniach Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi oraz Ośrodka Badań Lekarskich, stwierdziły, że rozpoznane schorzenie ma charakter neurogenny, prawdopodobnie spowodowane przebyciem infekcji wirusowo-bakteryjnej w 1999 roku, a nie nadmiernym wysiłkiem głosowym. Ponadto, schorzenie to nie było wymienione w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po analizie akt sprawy i przepisów, uznał skargę za niezasadną. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne sprawują kontrolę legalności decyzji administracyjnych, ale w sprawach dotyczących chorób zawodowych są związane ustaleniami medycznymi właściwych jednostek orzeczniczych (WOMP i IMP). W ocenie Sądu, organy administracji prawidłowo zastosowały się do zaleceń poprzedniego wyroku WSA, uzupełniły materiał dowodowy i oparły swoje decyzje na wiążących orzeczeniach lekarskich, które jednoznacznie wykluczyły zawodową etiologię schorzenia. Sąd zaznaczył również, że załączone przez skarżącą zaświadczenia z innych placówek medycznych nie mogły być brane pod uwagę, gdyż nie były to jednostki właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, schorzenie to nie może zostać uznane za chorobę zawodową, jeśli nie jest wymienione w wykazie chorób zawodowych i nie ma ustalonego związku przyczynowego z warunkami pracy, a jego przyczyny mają charakter pozazawodowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe dla stwierdzenia choroby zawodowej jest spełnienie trzech przesłanek: schorzenie musi być wymienione w wykazie, praca musi narażać na jego powstanie, a między chorobą a warunkami pracy musi istnieć związek przyczynowy. W tej sprawie, mimo narażenia na nadmierny wysiłek głosowy, rozpoznane schorzenie nie było wymienione w wykazie chorób zawodowych, a jego przyczyny uznano za pozazawodowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.P.I.S. art. 5

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

u.P.I.S. art. 12 § 2

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

r.Ch.Z. art. 1 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

r.Ch.Z. art. 10 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

r.Ch.Z.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

Obowiązywało do 2 września 2002 r. Postępowania rozpoczęte przed tą datą prowadzone były na podstawie przepisów dotychczasowych.

r.Ch.Z. z 30.07.2002 art. 10

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach

r.Ch.Z. z 30.07.2002 art. 1 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach

r.Ch.Z. z 30.07.2002 art. 10 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach

r.Ch.Z.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

Załącznik pkt 7 - przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym (guzki śpiewacze, niedowłady strun głosowych, zmiany przerostowe).

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156

Kodeks postępowania administracyjnego

r.Ch.Z. art. 7 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Schorzenie narządu głosu u skarżącej nie jest wymienione w wykazie chorób zawodowych. Przyczyny schorzenia mają charakter pozazawodowy (infekcja, czynniki neurogenne), a nie są związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym. Orzeczenia lekarskie wydane przez właściwe jednostki orzecznicze (WOMP, IMP) są wiążące dla organów administracji i sądów. Zaświadczenia lekarskie z jednostek nieuprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych nie mają mocy prawnej w tym postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Skarżąca argumentowała, że jej porażenie fałdu głosowego i dysfonia są wynikiem nadmiernego wysiłku głosowego związanego z pracą nauczyciela. Skarżąca kwestionowała opinie lekarzy, twierdząc, że dolegliwości pojawiły się wcześniej niż sugerowane przyczyny pozazawodowe i że powinni zostać powołani biegli lekarze. Skarżąca podnosiła, że organy nie wzięły pod uwagę jej prośby o powołanie biegłych lekarzy.

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej o tym czy schorzenie jest chorobą zawodową decyduje spełnienie łącznie trzech przesłanek sam fakt zapadnięcia na chorobę wymienioną w wykazie do cytowanego rozporządzenia nie jest wystarczającą przesłanką do uznania jej za chorobę zawodową organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia rozpoznawanie chorób zawodowych leży wyłącznie w gestii upoważnionych do tego rozporządzeniem (...) jednostek organizacyjnych służby zdrowia orzeczenia te w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej jednostki medyczne nie są właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych i co za tym idzie ich opinie nie mogą być wzięte pod uwagę przy stwierdzaniu chorób zawodowych

Skład orzekający

Monika Krzyżaniak

przewodniczący

Krzysztof Szczygielski

sprawozdawca

Ewa Alberciak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady związania sądów i organów administracji orzeczeniami lekarskimi właściwych jednostek w sprawach o stwierdzenie choroby zawodowej oraz podkreślenie konieczności spełnienia wszystkich przesłanek do uznania schorzenia za chorobę zawodową."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku związku przyczynowego między schorzeniem a pracą oraz braku schorzenia na liście chorób zawodowych. Interpretacja przepisów dotyczących chorób zawodowych i roli orzeczeń lekarskich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność procedury ustalania chorób zawodowych i podkreśla znaczenie specjalistycznych opinii medycznych oraz właściwych jednostek orzeczniczych. Jest to istotne dla prawników procesowych i osób zajmujących się prawem pracy.

Czy choroba nauczyciela zawsze jest chorobą zawodową? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 242/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-07-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak
Krzysztof Szczygielski /sprawozdawca/
Monika Krzyżaniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant Asystent sędziego Piotr Pietrasik, po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi U. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a., art. 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) wydał decyzję nr[...], znak:[...], w której stwierdził brak podstaw do stwierdzenia u U. B. choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat.
Od powyższej decyzji U. B. złożyła odwołanie. W jego uzasadnieniu wskazała, iż w związku z tym, że postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej rozpoczęło się przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., to postępowanie powinno być prowadzone na podstawie przepisów dotychczas obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów dotyczącego chorób zawodowych z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294). Ponadto strona podniosła, iż nie zgadza się z orzeczeniem lekarskim nr KA/338/2002, z którego wynika, że porażenie fałdu głosowego nastąpiło z przyczyn pozazawodowych, a zwłaszcza na skutek przebytego w 1999 r. zapalenia oskrzeli i płuc, bowiem dolegliwości przez nią odczuwane podczas mówienia występowały już w roku szkolnym 1998/1999, a na zapalenie oskrzeli i płuc chorowała w październiku 1999 r.
Decyzją z dnia [...] znak [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, z uwagi na niezastosowanie przez organ I instancji przepisów rozporządzenia z 18 listopada 1983 r.
[...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. wydał decyzję nr [..] znak[..] , w której nie uznał u U. B. choroby zawodowej narządu głosu. Podstawę decyzji stanowiły orzeczenia lekarskie właściwych jednostek medycznych. Wyniki przeprowadzonych badań laryngologicznych, foniatrycznych i videostroboskopowych nie dały podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu, bowiem stwierdzone u strony zmiany chorobowe nie są objęte obowiązującym wykazem chorób zawodowych i nie pozostają w związku przyczynowym z nadmiernym wysiłkiem głosowym w okresie zatrudnienia w charakterze nauczycielki.
Od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z 24 stycznia 2003 r. U. B. wniosła odwołanie do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. W jego uzasadnieniu podniosła, iż nie zgadza się z orzeczeniem lekarskim nr KA/338/2002 i jego korektą z 16 stycznia 2003 r., gdyż dolegliwości chorobowe odczuwane przez nią zaczęły się wcześniej, niż sugerowana przyczyna w orzeczeniu lekarskim tj. choroba płuc przebyta w 1999 r. Strona wskazała także, że zgodnie z wyjaśnieniami lekarza neurologa porażenie fałdu głosowego, to wyższy stopień niedowładu, a uszkodzenie gałązki nerwu krtaniowego następuje także na skutek nadmiernego wysiłku głosowego. Z kolei uszkodzona gałązka nerwu krtaniowego spowodowała u niej w konsekwencji niedowład mięśni przewodzących i napinających fałdy głosowe, a to dysfonię. Ponadto wskazała, iż podobne stanowisko zajął opiekujący się nią lekarz foniatra, który uważa, że schorzenie powstało na skutek wykonywania zawodu nauczycielki.
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wydał decyzję nr [...] znak: [...], w której utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, podtrzymując stanowisko w niej zawarte.
Na powyższą decyzję organu odwoławczego U. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu skargi podkreśliła, iż Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. w swej decyzji potwierdził, że w przypadku skarżącej nastąpiło narażenie zawodowe, gdyż w okresie zatrudnienia istniał wymóg zwiększonego operowania głosem podczas prowadzenia zajęć dydaktycznych. Przeprowadzone zaś badania wykazały istnienie u niej porażenia lewego fałdu głosowego, które stanowi wyższy stopień niedowładu fałdu głosowego, a to schorzenie zawarte jest w wykazie chorób zawodowych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z 18 listopada 1983 r. Poza tym skarżąca podniosła, iż lekarze w swej opinii oparli się tylko na przypuszczeniach, że porażenie fałdu głosowego spowodowane zostało przebytym w 1999 r. zapaleniem oskrzeli i płuc, a dolegliwości przez nią odczuwane zaczęły się już w roku szkolnym 1998/1999. Ponadto strona wskazała, iż zgodnie z wyjaśnieniami jakie uzyskała od lekarza neurologa, uszkodzenie gałązki nerwu krtaniowego mogło nastąpić na skutek nadmiernego wysiłku głosowego, a uszkodzona gałązka nerwu krtaniowego spowodowała w konsekwencji niedowład mięśni przewodzących i napinających fałdu głosowego, a to z kolei dysfonię. Według skarżącej ma ona chorobę zawodową, gdyż zdaniem lekarzy orzeczników dysfonia wynikająca z porażenia fałdu głosowego, stanowi zdrowotne przeciwwskazanie do kontynuowania pracy wymagającej wzmożonego wysiłku głosowego i kwalifikuje się do rehabilitacji foniatrycznej.
Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt 3II SA/Łd 693/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 7, 77 § 1, 75 § 1 i 80 k.p.a i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu organ administracji nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, niezawierającej przekonywującego uzasadnienia. W takiej sytuacji powinien wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym, bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia, z zakreśleniem okoliczności jakie powinny być ustalone. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie dokonano ustalenia, czy porażenie fałdu głosowego jest tożsame z niedowładem strun głosowych, który został wymieniony jako choroba zawodowa w pkt. 7 załącznika do powołanego rozporządzenia z 1983 r. W uzasadnieniu znalazły się także zalecenia dla organów ponownie rozpatrujących sprawę. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. ponownie rozpoznając sprawę zobowiązany był wezwać Instytut Medycyny Pracy w Ł. do uzupełnienia pisma z dnia 10 marca 2003 roku, poprzez dokładne wyjaśnienie, czy porażenie fałdu głosowego jest wyższym stopniem niedowładu strun głosowych oraz czy pojawienie się u skarżącej objawów porażenia fałdu jeszcze przed zachorowaniem na zapalenie płuc zmienia ocenę Instytutu co do przyczyn powstania w/w porażenia. Ponadto Sąd wskazał na konieczność uzupełnienia przez organ dokumentacji sprawy o skierowanie skarżącej wraz z opisem jej choroby wystawione przez A s.c. w T. na badanie przeprowadzone 8 maja 2002 r. przez Ośrodka B. w Ł. Sąd podkreślił, iż dopiero po uzupełnieniu akt sprawy o wymienione wyżej wyjaśnienia i dokumenty zgromadzony zostanie w sprawie pełny materiał dowodowy, pozwalający na wydanie decyzji, nie naruszającej przepisów art. 7, 77 § 1, 75 § 1 i 80 k.p.a.
Po zastosowaniu się do wskazań zawartych w wyroku Sądu z dnia 29 czerwca 2004 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a. i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, § 1 ust. 1 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych, § 10 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz.1115) wydał decyzję nr [...] z [...] znak:[...], w której nie stwierdził u U. B. choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby narządu głosu, związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż u strony rozpoznano porażenie lewego fałdu głosowego z dysfonią poporażenną, a schorzenie to zgodnie ze współczesnym stanem wiedzy medycznej nie jest przyczynowo związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym oraz nie figuruje w wykazie chorób zawodowych zawartych w załączniku do rozporządzenia z 18 listopada 1983 r. Jednostronne porażenie fałdów głosowych jest schorzeniem neurogennym, spowodowanym uszkodzeniem gałązki nerwu krtaniowego wstecznego, którego przyczyną jest m.in. czynnik zapalno-infekcyjny, zwłaszcza uszkodzenia wirusem grypy, toksyczne urazy krtani, schorzenia ośrodkowego układu nerwowego, bezpośrednie uszkodzenie nerwu podczas operacji tarczycy, procesy nowotworowe, schorzenia ośrodkowego układu nerwowego. Ponadto organ stwierdził, że w przypadku strony prawdopodobnie przyczyną porażenia lewego nerwu krtaniowego była przebyta w 1999 r. infekcja wirusowo-bakteryjna z objawami zapalenia oskrzeli i płuc.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł., w którym podniosła, iż dolegliwości głosowe odczuwane przez nią pojawiły się dużo wcześniej, a nasiliły się w roku szkolnym 1998/1999 tj. w jej ostatnim roku pracy. U. B. wyjaśniła również, że nie zgłaszała się wcześniej na badania laryngologiczne dla nauczycieli, gdyż nie były one obowiązkowe i nie przypuszczała, że pojawiające się czasami bezgłos lub chrypa, a ustępujące po odpoczynku sobotnio - niedzielnym, to objawy porażenia struny głosowej, a ponadto przypuszczała, że po przejściu na emeryturę dolegliwości ustąpią, co jednak nie nastąpiło. Strona podniosła również, że informacje otrzymane od foniatry upewniły jej lekarza laryngologa o chorobie zawodowej jaka ją dotknęła i, że lekarze ci stwierdzili, iż przyczyną schorzenia może być nadmierny wysiłek głosowy.
Na skutek złożonego odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. w piśmie z dnia 29 marca 2005 r., znak: PWIS-NS-HP-422-127/04/42-1/05 zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o dokonanie aktualnej oceny zdrowia Pani U. B. oraz o odniesienie się do zarzutów zawartych w odwołaniu.
W odpowiedzi na powyższe pismo Instytut Medycyny pracy powtórnie przebadał stronę i potwierdził wcześniej postawione rozpoznanie w postaci porażenia pozazawodowego lewego fałdu głosowego. Stwierdził również, iż powstała z tego powodu dysfonia nie jest przyczynowo związana z pracą w zawodzie nauczyciela Instytut podkreślił także, że zaburzenia głosu spowodowane wysiłkiem głosowym są na tyle silne, że nauczyciel nie jest w stanie wykonywać swojego zawodu, a Pani B. z powodzenie się to udawało.
W piśmie z dnia 12 grudnia 2005 r. strona nie zgadzając się z opinią Instytutu Medycyny Pracy wniosła o powołanie biegłych lekarzy w celu rozstrzygnięcia, czy jej schorzenie powstało na skutek nadmiernego wysiłku głosowego związanego z pracą w zawodzie nauczyciela.
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych w zw. z § 10 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach wydał decyzję nr [...] , znak: [...], w której utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swej decyzji organ podniósł, iż stosując się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 czerwca 2004 roku, ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji uzupełnił brakującą dokumentację, dokonał ponownej oceny narażenia zawodowego w całym okresie zatrudnienia oraz wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. w sprawie wyjaśnienia wątpliwości dotyczących schorzenia narządu głosu u skarżącej, na które wskazał Sąd w uzasadnieniu wyroku. Dokonana powtórnie ocena zdrowia potwierdziła dotychczasowe ustalenia co do rozpoznania zmian chorobowych w narządzie głosu u U. B. i w ocenie organu wykluczyła u niej chorobę zawodową. Odnosząc się zaś do prośby strony o powołanie biegłych lekarzy w celu rozstrzygnięcia czy schorzenie powstało na skutek wieloletniego nadmiernego wysiłku głosowego związanego z pracą w zawodzie nauczyciela – organ stwierdził, że uprawnieni w sprawach chorób zawodowych są wyłącznie lekarze spełniający wymagania kwalifikacyjne określone odrębnymi przepisami i zatrudnieni w jednostkach orzeczniczych I i II stopnia (tzn. WOMP i IMP), a zatem tylko w tym trybie wydane orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku takich podstaw posiada moc prawną. W przedmiotowej sprawie badania przeprowadzone zostały przez jednostki orzecznicze I i II stopnia i uwidoczniły u U. B. schorzenie krtani nie będące skutkiem wykonywanej pracy zawodowej ze wzmożonym wysiłkiem głosowym i zgodnie podały powody, dla których nie można stwierdzić choroby zawodowej. Jednocześnie organ podkreślił, że w myśl obowiązujących przepisów w tym zakresie, przy orzekaniu o chorobach zawodowych przez właściwe i uprawnione jednostki medyczne obowiązuje dwuinstancyjność, zatem ponowne badanie narządu głosu u pacjentki w IMP po odwołaniu się od orzeczenia WOMP staje się ostatecznym. W dalszej części uzasadnienia organ podniósł, że nie istnieją podstawy do stwierdzenia u strony choroby zawodowej narządu głosu, bowiem obie właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki orzecznicze nie stwierdziły występowania u niej guzków śpiewaczych, niedowładu strun głosowych i zmian przerostowych, czyli tych postaci przewlekłych chorób narządu głosu, które wymienione są pod poz. 7 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. A skoro rozpoznane u strony przewlekły nieżyt gardła i krtani prosty, porażenie lewego fałdu głosowego i dysfonia poporażenna nie są chorobami wymienionymi w tym wykazie chorób zawodowych, to nie ma podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu.
Pismem z dnia 4 kwietnia 2006 r. U. B. wniosła na powyższą decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z 13 marca 2006 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu skargi strona zakwestionowała ustalenia lekarzy z Instytutu Medycyny Pracy w Ł. powołując się na argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto zarzuciła organowi odwoławczemu, że nie wziął pod uwagę jej prośby o powołanie lekarzy biegłych i wydał decyzję opierając się powtórnie o opinię lekarzy z Instytutu C., co według skarżącej jest niezgodne z wyrokiem Sądu z 29 czerwca 2004 r.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
W dniu 5 lipca 2006 roku na rozprawie U. B. poparła wniesioną przez siebie skargę i oświadczyła, że inspektor sanitarny powinien był powołać biegłych lekarzy dla zbadania jej choroby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
W rozpoznawanej sprawie podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65 z 1983r. poz. 294 z późn. zm.). Należy zaznaczyć, iż wymienione rozporządzenie obowiązywało do dnia 2 września 2002 roku, zaś od dnia 3 września 2002 roku obowiązuje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz.1115). Zgodnie z treścią § 10 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 roku postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Ponieważ postępowanie w sprawie stwierdzenia u U. B. choroby zawodowej rozpoczęło się przed dniem 3 września 2002 roku winno być prowadzone na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych.
Zgodnie z treścią § 1 ust.1 wymienionego rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Sam fakt zapadnięcia na chorobę wymienioną w wykazie do cytowanego rozporządzenia nie jest wystarczającą przesłanką do uznania jej za chorobę zawodową.
Powyższe oznacza, iż o tym czy schorzenie jest chorobą zawodową decyduje spełnienie łącznie trzech przesłanek a mianowicie:
- schorzenie musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych,
- praca musi być wykonywana w warunkach narażających na powstanie tego schorzenia,
- musi istnieć związek przyczynowy między powstałą chorobą, a warunkami pracy.
W przypadku stwierdzenia dwóch pierwszych przesłanek istnieje domniemanie, iż choroba jest następstwem warunków w jakich praca była świadczona a więc, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy chorobą a warunkami pracy. Pogląd taki wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 lipca 1984r. w sprawie II PRN 9/84 (OSNCP nr 4 z 1985r. poz.53) oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 lutego 1996r. w sprawie I SA 1540/95 (Prawo Pracy nr 3 z 1997r. poz.37).
Zgodnie z treścią pkt 7 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku chorobą zawodową są przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym (guzki śpiewacze, niedowłady strun głosowych, zmiany przerostowe).
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest fakt, iż U. B. wykonując przez wiele lat zawód nauczyciela pracowała w warunkach, w których istniał wymóg zwiększonego operowania głosem. Przez cały okres zatrudnienia była zatem narażona na nadmierny wysiłek głosowy.
Wykonywanie zatrudnienia w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej nie jest jednak jedynym elementem podlegającym badaniu przez organy sanitarne w trakcie prowadzonego postępowania dotyczącego stwierdzenia choroby zawodowej. Potwierdzenie świadczenia pracy w środowisku narażającym na powstanie choroby zawodowej nie jest wystarczające. Choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych musi bowiem zostać stwierdzona orzeczeniem lekarskim medycznej jednostki organizacyjnej właściwej do rozpoznania chorób zawodowych. Orzeczenie takie ma walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Orzeczenie to, musi być sporządzone w sposób logiczny i zrozumiały zarówno dla stron jak i organu. W opinii lekarskiej powinno znaleźć się uzasadnienie wskazujące na przyczynę powstania u skarżącej choroby, określenie czy jest to choroba zawodowa, a w przypadku, gdy stwierdzone schorzenie nie jest chorobą zawodową wyjaśnienie, dlaczego nie można wskazanej choroby uznać za chorobę zawodową.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji oparły swoje decyzje na podstawie orzeczeń lekarskich właściwych jednostek służby zdrowia tj. orzeczeniu z dnia 8 maja 2002 roku nr [...]Ośrodka B w Ł. oraz orzeczeniu z dnia 28 października 2002 roku nr [...] Instytutu C im. A w Ł. oraz jego korekty z dnia 15 stycznia 2003 roku i uzupełnień z dnia 10 marca 2003 roku i 3 grudnia 2004 roku.
W tym miejscu należy podkreślić, iż organ I instancji, z uwagi na treść wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 czerwca 2004 roku sygn. akt 3 II SA/Łd 693/03, pismem z dnia 27 października 2004 roku wezwał Instytut C w Ł. do uzupełnienia pisma z dnia 10 marca 2003 roku, poprzez dokładne wyjaśnienie, czy porażenie fałdu głosowego jest wyższym stopniem niedowładu strun głosowych oraz czy pojawienie się u skarżącej objawów porażenia fałdu jeszcze przed zachorowaniem na zapalenie płuc zmienia ocenę, co do przyczyn powstania w/w porażenia. Ponadto wykonując zalecenia Sądu, pismem z dnia 27 października 2004 roku zwrócił się do Ośrodka B w Ł. o przesłanie skierowania U. B. wraz z opisem jej choroby, wystawionego przez A s.c. w T. na badanie przeprowadzone przez B w dniu 8 maja 2002 roku.
Zapadłe w sprawie orzeczenia lekarskie dwóch właściwych jednostek służby zdrowia, które przeprowadzały specjalistyczne badania skarżącej, w sposób jednoznaczny stwierdzały brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącej.
Z orzeczenia Ośrodka B w Ł. wynika, iż u skarżącej rozpoznano przewlekły nieżyt krtani, porażenie lewego fałdu głosowego, dysfonię hyperfunkcjonalną, zmiany zapalne prawej zatoki szczękowej. Zdaniem Ośrodka B w Ł. stwierdzone u U. B. zmiany morfologiczne i czynnościowe krtani w oparciu o specjalistyczne badania laryngologiczne, foniatryczne i videostoboskopowe, nie potwierdzają związku z pracą zawodową, jak również obraz kliniczny choroby nie jest charakterystyczny dla uszkodzeń spowodowanych nadmiernym wysiłkiem głosowym.
Z kolei Instytut C w Ł. będący jednostką odwoławczą w lekarskim postępowaniu rozpoznawczym stwierdził u skarżącej przewlekły nieżyt gardła i krtani prosty, porażenie lewego fałdu głosowego oraz dysfonię poporażenną. Jak wynika z uzasadnienia orzeczenia schorzenie to zgodnie ze współczesnym stanem wiedzy medycznej nie jest przyczynowo związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym oraz nie figuruje w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. Ponadto porażenie jednostronne fałdu głosowego nie jest tożsame z niedowładem fałdów głosowych i są to odrębne jednostki chorobowe o różnej etiologii. Jednostronne porażenie fałdów głosowych jest schorzeniem neurogennym spowodowanym uszkodzeniem gałązki nerwu krtaniowego wstecznego. Wśród przyczyn uszkodzenia nerwów krtaniowych wymienia się czynnik zapalno-infekcyjny, zwłaszcza uszkodzenia wirusem grypy, toksyczne urazy krtani schorzenia ośrodkowego układu nerwowego, bezpośrednie uszkodzenie nerwu podczas operacji tarczycy, procesy nowotworowe, schorzenia ośrodkowego układu nerwowego. Zdaniem Instytutu C w Ł. z przedstawionej w sprawie dokumentacji wynika, iż przyczyną stwierdzonego u U. B. schorzenia mogła być przebyta w 1999 roku infekcja wirusowo-bakteryjna z objawami zapalenia oskrzeli i płuc a późnym powikłaniem mogło być uszkodzenie nerwu krtaniowego wstecznego. W ocenie Instytutu C w Ł. istniejące schorzenia nie dają kwalifikacji do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu.
Reasumując należy stwierdzić, iż stwierdzone przez właściwe jednostki medyczne schorzenie występujące u skarżącej znajduje się poza wykazem chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. Ponadto z orzeczeń lekarskich wynika, iż rozpoznane schorzenie ma źródło pozazawodowe i tym samym brak jest związku przyczynowego między stwierdzonym schorzeniem, a warunkami w jakich skarżąca wykonywała pracę. W tej sytuacji nie zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne dla stwierdzenia choroby zawodowej.
W ocenie Sądu orzeczenie Instytutu C w Ł. po uzupełnieniu stanowiło wystarczającą podstawę do rozstrzygnięcia sprawy, zostało wyczerpująco uzasadnione i poparte wynikami specjalistycznych badań. W uzasadnieniu orzeczenia jednoznacznie stwierdzono, że należy wykluczyć zawodową etiologię stwierdzonego schorzenia. W tej sytuacji organy inspekcji sanitarnej związane wyżej wskazanymi orzeczeniami lekarskimi w sposób prawidłowy wydały decyzję nie stwierdzającą choroby zawodowej u U. B. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego "W postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim, wydanym w trybie § 7 i 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.) i nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (...)." (wyrok NSA z dnia 24.02.1998r. sygn. akt I SA 1520/97 Prawo Pracy 1998/12/37). Z kolei w wyroku z dnia 2 czerwca 1998 roku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "Rozpoznawanie chorób zawodowych leży wyłącznie w gestii upoważnionych do tego rozporządzeniem Rady Ministrów z 18.XI.1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294) jednostek organizacyjnych służby zdrowia, przy czym orzeczenia te w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej".( wyrok NSA sygn. akt I SA 225/98 LEX nr 45827). W tej sytuacji nawet stwierdzenie przez organy sanitarne pracy w warunkach szkodliwych nie upoważniało do podjęcia decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Nie zostały bowiem spełnione niezbędne przesłanki dla stwierdzenia choroby zawodowej, mianowicie zaistniałe schorzenia narządu głosu nie są charakterystyczne dla nadmiernego wysiłku głosowego i mają swoje źródło pozazawodowe, a ponadto nie znajdują się w wykazie chorób zawodowych.
W tym miejscu należy odnieść się do przedstawionych przez U. B. jako załączników do skargi zaświadczeń lekarskich dotyczących jej stanu zdrowia z Przychodni D w Ł., ,,A" w T., E S.C." w T., Poradni F w T. oraz z Laboratorium ,,G" w Ł. Stwierdzić należy, iż powyższe jednostki medyczne nie są właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych i co za tym idzie ich opinie nie mogą być wzięte pod uwagę przy stwierdzaniu chorób zawodowych. Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych jednostkami właściwymi do rozpoznania chorób zawodowych są Poradnia Ośrodka B w Ł. oraz Instytut C im. B w Ł. Oznacza to, iż opinie innych jednostek medycznych nie są wiążące dla organów orzekających w sprawie. Kwestię tą poruszył Naczelny Sąd Administracyjny, który orzekł: "Wskazanie w przepisach jednostek uprawnionych do stwierdzania choroby zawodowej powoduje, że gdy ich opinie nie stwierdzają istnienia choroby zawodowej, opinia innej jednostki służby zdrowia i to niespełniająca żadnych wymogów formalnych nie może być uznawana za podstawę kwestionowania opinii podmiotów uprawnionych."(wyrok NSA z dnia 12.05.2005r. sygn. akt OSK 1488/04 LEX nr 166671).
W ocenie Sądu organu inspekcji sanitarnej podjęły wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Należy podkreślić, iż w sposób aktywny dążyły do wyjaśnienia wszelkich wątpliwości w sprawie oraz w pełni zastosowały się do zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2004 roku. Podkreślić należy, iż na wniosek Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł.- Instytut C w Ł. w dniu 25 sierpnia 2005 roku przeprowadził powtórne badanie skarżącej, które potwierdziło wcześniejsze rozpoznanie. Ponadto organy administracji przed wydaniem decyzji informowały U. B. o zebranym w sprawie materiale dowodowym i dawały możliwość wypowiedzenia się na jego temat.
Nie można także zgodzić się z zarzutem skarżącej o niepowołaniu przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego biegłych lekarzy dla oceny jej stanu zdrowia. Jak wskazano powyżej orzeczenia i opinie lekarskie przedstawione w sprawie przez właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki medyczne tj. Ośrodek B w Ł. oraz Instytut C w Ł. mają walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Z orzeczeń tych jednoznacznie wynika, iż dolegliwości wykryte u skarżącej nie dają podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej.
Reasumując należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie. Organy administracji wydając decyzję nie mogły kwestionować ustaleń jednostek medycznych właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych. W uzasadnieniu decyzji w sposób wyczerpujący przedstawiono okoliczności faktyczne i prawne, którymi organy kierowały się rozpoznając sprawę.
Wobec powyższego, Sąd, uznając iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI