SA/Sz 2344/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2004-09-16
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościwłasnośćbudynek gospodarczyubezpieczenie społeczne rolnikówwspółwłasnośćprawa osób trzecichuwłaszczeniepostępowanie administracyjneNSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę w sprawie nieodpłatnego przyznania własności działki zabudowanej budynkiem gospodarczym, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo i naruszenie praw osób trzecich.

Sprawa dotyczyła wniosku o nieodpłatne przyznanie własności działki z budynkiem gospodarczym. Organ I instancji odmówił, wskazując na współwłasność działki i budynku przez Skarb Państwa oraz osoby trzecie, co naruszałoby ich prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, podkreślając, że przedmiotem uwłaszczenia nie może być udział we współwłasności, a wcześniejsze orzeczenie NSA w tej samej sprawie wiązało sąd.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę następców prawnych M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą nieodpłatnego przyznania własności działki oznaczonej nr [...] o pow. [...] ha, zabudowanej budynkiem gospodarczym. Organ I instancji ustalił, że działka ta stanowi współwłasność Skarbu Państwa i osób trzecich, co wyklucza przyznanie jej własności w trybie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, gdyż naruszałoby to prawa osób trzecich. Dodatkowo, powołano się na wyrok NSA z 2000 r., który stwierdził, że nie można przyznać udziału ułamkowego we współwłasności gruntu i budynku. Mimo zarzutów skarżącej o naruszeniu przepisów k.p.a. i ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, organ odwoławczy uznał je za niezasadne. WSA w Szczecinie, związany oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA z 2000 r. (SA/Sz 2141/98), który uchylił wcześniejsze decyzje w tej sprawie i wskazał, że przedmiotem uwłaszczenia nie może być udział we współwłasności, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że stan faktyczny i prawny nie uległ zmianie, a przyznanie własności działki naruszałoby prawa osób trzecich.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie jest to możliwe, ponieważ naruszałoby to prawa osób trzecich, a przedmiotem uwłaszczenia w tym trybie może być tylko fizycznie wydzielona część działki, a nie udział we współwłasności.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 118 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, który wyłącza przyznanie własności, gdy narusza to prawa osób trzecich. Ponadto, wcześniejsze orzecznictwo NSA wskazało, że przedmiotem uwłaszczenia nie może być udział we współwłasności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.u.s.r. art. 118 § ust. 1, 2 i 3

Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

Art. 118 ust. 3 wyłącza możliwość przyznania własności, jeżeli narusza to prawa osób trzecich do działki i budynku. Przedmiotem przyznania na własność może być tylko fizycznie wydzielona część działki, a nie udział we współwłasności.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednim orzeczeniu.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działka i budynek gospodarczy stanowią współwłasność Skarbu Państwa i osób trzecich, co narusza prawa osób trzecich. Przedmiotem uwłaszczenia w trybie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników może być tylko fizycznie wydzielona część działki, a nie udział we współwłasności. Sąd jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku NSA w tej samej sprawie.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 6 i 7 k.p.a. poprzez zaniechanie czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 118 ust. 3 ustawy o u.s.r. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że nie można przyznać własności działki wraz z częścią budynku. Zarzuty o zignorowaniu uwag NSA z wyroku z 2000 r. dotyczących nieprawidłowości w stanie prawnym nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

przedmiotem uwłaszczenia, o jakim jest mowa w art. 118 ust.2 ustawy z dni 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników nie może być udział we współwłasności nieruchomości, bowiem przedmiotem przyznania na własność w tym trybie może być tylko fizycznie wydzielona część działki. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

Skład orzekający

Mirosława Włodarczak-Siuda

przewodniczący-sprawozdawca

Katarzyna Grzegorczyk-Meder

członek

Stefan Kłosowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nieodpłatnego przyznawania własności nieruchomości rolnych, zwłaszcza w kontekście współwłasności i praw osób trzecich, a także zasada związania sądu własną oceną prawną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ustawą o ubezpieczeniu społecznym rolników i stanu prawnego nieruchomości z przeszłości. Konieczność analizy konkretnych przepisów i stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak złożone problemy prawne związane z własnością nieruchomości i prawami osób trzecich mogą wpływać na możliwość uwłaszczenia, nawet po latach. Podkreśla znaczenie wcześniejszych orzeczeń sądowych.

Współwłasność nieruchomości jako przeszkoda w uwłaszczeniu – lekcja z orzecznictwa.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 2344/01 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-09-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-10-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Mirosława Włodarczak-Siuda /przewodniczący sprawozdawca/
Stefan Kłosowski
Symbol z opisem
616  Rolnictwo i leśnictwo, w tym gospodarowanie nieruchomościami rolnymi i leśnymi,  ochrona gruntów rolnych i leśnych, gosp
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 7 poz 25
Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczeciniew składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda (spr.), Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Małgorzata Frej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2004r. sprawy ze skargi R. R., A. G., H. G., W. G., C. C. – następców prawnych M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego przyznania własności działki oddala skargę
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 118 ust.1, 2 i 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r, o ubezpieczeniu społecznym rolników /Dz.U. z 1998r. Nr 7, poz. 25 ze zm./ utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...].
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ I instancji działając na podstawie porozumienia w sprawie powierzenia prowadzenia niektórych spraw należących do Starosty, odmówił M. G. nieodpłatnego przyznania prawa własności działki oznaczonej nr [...] o pow. [...] ha zabudowanej budynkiem gospodarczym, położonej w obrębie ewidencyjnym [...].
Organ ustalił, że decyzją z dnia [...] Naczelnik Gminy przejął na własność Skarbu Państwa, w zamian za świadczenia emerytalne, gospodarstwo rolne, przy czym do bezpłatnego użytkowania przyznano wnioskodawczyni [...] w budynku mieszkalnym oraz jedno pomieszczenie na opał w budynku gospodarczym.
Organ ustalił również, że decyzją Wójta Gminy z dnia [...] przyznano wnioskodawczyni nieodpłatnie na własność działkę rolną Nr [...] o pow. [...] ha oraz działkę Nr [...] o pow. [...] ha zabudowaną budynkiem mieszkalnym.
M. G. wnioskiem z dnia [...] zwróciła się o przyznanie prawa własności działki Nr [...] o pow. [...] ha zabudowanej budynkiem gospodarczym.
W [...] z działki Nr [...] wydzielone zostały m.in. działki [...] i [...], na których usytuowany jest budynek gospodarczy. W [...] działkę Nr [...] o pow. [...] ha wraz z budynkiem nabyli od Skarbu Państwa K. i M. K., co w konsekwencji spowodowało, że sporny budynek gospodarczy położony jest na działce Nr [...] stanowiącej własność p.K. i na działce Nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa. Zatem stanowi współwłasność Skarbu Państwa i osób trzecich. Prawo własności działki nie może być przyznane jeżeli naruszałoby prawa osób trzecich do działki i budynków.
Nadto z powołaniem się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2000r. w sprawie SA/Sz 2141/98 wydany w przedmiocie przyznania nieodpłatnego własności działki w udziale do [...] wnioskodawczyni stwierdzono, że nie może być przyznany udział ułamkowy zarówno we współwłasności działki gruntu i udział w budynku gospodarczym.
W odwołaniu do tej decyzji M. G. zarzuciła: 1/ rażące naruszenie art. 6 i 7 kpa poprzez zaniechanie jakichkolwiek czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy i uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony,
Sygn.akt SA/Sz 2344/01
2/ naruszenie art. 118 ust.3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż nie można przyznać na własność skarżącej działki Nr [...] wraz z częścią budynku gospodarczego, 3/ całkowite zignorowanie uwag Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 8 marca 2000r, sygn. SA/Sz 2141/98 dotyczących nieprawidłowości w stanie prawnym nieruchomości zabudowanej na działce [...] i [...] i nie zlikwidowanie tych nieprawidłowości przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Organ II instancji rozpatrując odwołanie uznał za niezasadne zarzuty w nim zawarte, Materialną podstawą rozstrzygnięcia jest art. 118 ust.3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, który wyłącza stosowanie art. 118 ust.1 i 2, jeżeli przyznanie własności narusza prawa osób trzecich do działki i budynku, o których mowa w tych przepisach. Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie, gdyż prawo współwłasności działki i budynku gospodarczego przysługuje Skarbowi Państwa i osobom trzecim.
Nadto stwierdzono, że Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku z dnia 8 marca 2000r. uznał za nieuzasadnione przyznanie M. G. prawa własności działki, co do której Skarb Państwa nie jest jedynym właścicielem. Nieodpłatne przyznanie stronie jednego pomieszczenia w budynku gospodarczym będzie możliwe po ewentualnym zniesieniu współwłasności w drodze cywilnoprawnej, a w tej sprawie strona powinna się zwrócić do Starosty wykonującego zadania z zakresu gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. G. podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu. Skarżąca podniosła, że błędne jest stanowisko organu I instancji, że przeszkodą w pozytywnym przyznaniu prawa własności działki gruntu wraz z samodzielnym lokalem użytkowym w budynku gospodarczym są prawa osób trzecich,. skoro prawa te są dotknięte wadami, które należy usunąć przez zniesienie niedopuszczalnej współwłasności.
W toku postępowania sądowego M. G. zmarła, a udział w sprawie zgłosili następcy prawni R. R., A. G., H. G., W. G. i C. C., którzy nabyli spadek po zmarłej na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Kołobrzegu z dnia 20 października 2003r. sygn. akt I NS 133/03.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
4 Sygn.akt SA/Sz 2344/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W sprawie będącej przedmiotem kontroli Sądu toczyło się postępowanie sądowo administracyjne zakończone wyrokiem z dnia 8 marca 2000r. SA/Sz 2141/98 uchylającym decyzję organu I i li instancji przyznającą nieodpłatnie na zasadzie odrębnej własności na rzecz M. G. jedno pomieszczenie o pow. [...]m2 w budynku gospodarczym w miejscowości [...] oraz udział do [...] w niewydzielonych częściach budynku gospodarczego, które nie służą wyłącznie do użytku M. G. i udział w tej samej części do działki gruntu [...] o pow. ogólnej [...] ha. W wyroku tym Sąd wskazał, że przedmiotem uwłaszczenia, o jakim jest mowa w art. 118 ust.2 ustawy z dni 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników nie może być udział we współwłasności nieruchomości, bowiem przedmiotem przyznania na własność w tym trybie może być tylko fizycznie wydzielona część działki. Nadto Sąd wskazał, że budynek gospodarczy położony jest na działce Nr [...] /stanowiącej własność Skarbu Państwa/ i na działce Nr [...] stanowiącej własność M. i K. K., co wyłącza na podstawie art. 118 ust.3 cyt. ustawy uwzględnienie wniosku M. G..
Z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Związane oceną prawną i jej konsekwencjami w postaci wskazań, co do dalszego toku postępowania, zawartymi w orzeczeniu sądowym może być wyłączone w razie istotnej zmiany /po wydaniu wyroku/ stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w drodze rewizji nadzwyczajnej.
Ponieważ rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła zmiana stanu faktycznego ani prawnego spornej nieruchomości budynku gospodarczego położonego na działkach [...] i [...], organy administracji, związane oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA zasadnie odmówiły nieodpłatnego przyznania prawa własności działki Nr [...] zabudowanej budynkiem gospodarczym.
Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi, należało orzec o jej oddaleniu na podstawie art. 152 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz. U. Nr 153, poz. 1271/.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI