SA/Sz 2344/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę w sprawie nieodpłatnego przyznania własności działki zabudowanej budynkiem gospodarczym, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo i naruszenie praw osób trzecich.
Sprawa dotyczyła wniosku o nieodpłatne przyznanie własności działki z budynkiem gospodarczym. Organ I instancji odmówił, wskazując na współwłasność działki i budynku przez Skarb Państwa oraz osoby trzecie, co naruszałoby ich prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, podkreślając, że przedmiotem uwłaszczenia nie może być udział we współwłasności, a wcześniejsze orzeczenie NSA w tej samej sprawie wiązało sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę następców prawnych M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą nieodpłatnego przyznania własności działki oznaczonej nr [...] o pow. [...] ha, zabudowanej budynkiem gospodarczym. Organ I instancji ustalił, że działka ta stanowi współwłasność Skarbu Państwa i osób trzecich, co wyklucza przyznanie jej własności w trybie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, gdyż naruszałoby to prawa osób trzecich. Dodatkowo, powołano się na wyrok NSA z 2000 r., który stwierdził, że nie można przyznać udziału ułamkowego we współwłasności gruntu i budynku. Mimo zarzutów skarżącej o naruszeniu przepisów k.p.a. i ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, organ odwoławczy uznał je za niezasadne. WSA w Szczecinie, związany oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA z 2000 r. (SA/Sz 2141/98), który uchylił wcześniejsze decyzje w tej sprawie i wskazał, że przedmiotem uwłaszczenia nie może być udział we współwłasności, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że stan faktyczny i prawny nie uległ zmianie, a przyznanie własności działki naruszałoby prawa osób trzecich.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest to możliwe, ponieważ naruszałoby to prawa osób trzecich, a przedmiotem uwłaszczenia w tym trybie może być tylko fizycznie wydzielona część działki, a nie udział we współwłasności.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 118 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, który wyłącza przyznanie własności, gdy narusza to prawa osób trzecich. Ponadto, wcześniejsze orzecznictwo NSA wskazało, że przedmiotem uwłaszczenia nie może być udział we współwłasności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (5)
Główne
u.u.s.r. art. 118 § ust. 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
Art. 118 ust. 3 wyłącza możliwość przyznania własności, jeżeli narusza to prawa osób trzecich do działki i budynku. Przedmiotem przyznania na własność może być tylko fizycznie wydzielona część działki, a nie udział we współwłasności.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednim orzeczeniu.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działka i budynek gospodarczy stanowią współwłasność Skarbu Państwa i osób trzecich, co narusza prawa osób trzecich. Przedmiotem uwłaszczenia w trybie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników może być tylko fizycznie wydzielona część działki, a nie udział we współwłasności. Sąd jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku NSA w tej samej sprawie.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 6 i 7 k.p.a. poprzez zaniechanie czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 118 ust. 3 ustawy o u.s.r. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że nie można przyznać własności działki wraz z częścią budynku. Zarzuty o zignorowaniu uwag NSA z wyroku z 2000 r. dotyczących nieprawidłowości w stanie prawnym nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
przedmiotem uwłaszczenia, o jakim jest mowa w art. 118 ust.2 ustawy z dni 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników nie może być udział we współwłasności nieruchomości, bowiem przedmiotem przyznania na własność w tym trybie może być tylko fizycznie wydzielona część działki. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.
Skład orzekający
Mirosława Włodarczak-Siuda
przewodniczący-sprawozdawca
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
członek
Stefan Kłosowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nieodpłatnego przyznawania własności nieruchomości rolnych, zwłaszcza w kontekście współwłasności i praw osób trzecich, a także zasada związania sądu własną oceną prawną."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ustawą o ubezpieczeniu społecznym rolników i stanu prawnego nieruchomości z przeszłości. Konieczność analizy konkretnych przepisów i stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak złożone problemy prawne związane z własnością nieruchomości i prawami osób trzecich mogą wpływać na możliwość uwłaszczenia, nawet po latach. Podkreśla znaczenie wcześniejszych orzeczeń sądowych.
“Współwłasność nieruchomości jako przeszkoda w uwłaszczeniu – lekcja z orzecznictwa.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySA/Sz 2344/01 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2004-09-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2001-10-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Katarzyna Grzegorczyk-Meder Mirosława Włodarczak-Siuda /przewodniczący sprawozdawca/ Stefan Kłosowski Symbol z opisem 616 Rolnictwo i leśnictwo, w tym gospodarowanie nieruchomościami rolnymi i leśnymi, ochrona gruntów rolnych i leśnych, gosp Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1998 nr 7 poz 25 Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczeciniew składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda (spr.), Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Małgorzata Frej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2004r. sprawy ze skargi R. R., A. G., H. G., W. G., C. C. – następców prawnych M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego przyznania własności działki oddala skargę Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 118 ust.1, 2 i 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r, o ubezpieczeniu społecznym rolników /Dz.U. z 1998r. Nr 7, poz. 25 ze zm./ utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ I instancji działając na podstawie porozumienia w sprawie powierzenia prowadzenia niektórych spraw należących do Starosty, odmówił M. G. nieodpłatnego przyznania prawa własności działki oznaczonej nr [...] o pow. [...] ha zabudowanej budynkiem gospodarczym, położonej w obrębie ewidencyjnym [...]. Organ ustalił, że decyzją z dnia [...] Naczelnik Gminy przejął na własność Skarbu Państwa, w zamian za świadczenia emerytalne, gospodarstwo rolne, przy czym do bezpłatnego użytkowania przyznano wnioskodawczyni [...] w budynku mieszkalnym oraz jedno pomieszczenie na opał w budynku gospodarczym. Organ ustalił również, że decyzją Wójta Gminy z dnia [...] przyznano wnioskodawczyni nieodpłatnie na własność działkę rolną Nr [...] o pow. [...] ha oraz działkę Nr [...] o pow. [...] ha zabudowaną budynkiem mieszkalnym. M. G. wnioskiem z dnia [...] zwróciła się o przyznanie prawa własności działki Nr [...] o pow. [...] ha zabudowanej budynkiem gospodarczym. W [...] z działki Nr [...] wydzielone zostały m.in. działki [...] i [...], na których usytuowany jest budynek gospodarczy. W [...] działkę Nr [...] o pow. [...] ha wraz z budynkiem nabyli od Skarbu Państwa K. i M. K., co w konsekwencji spowodowało, że sporny budynek gospodarczy położony jest na działce Nr [...] stanowiącej własność p.K. i na działce Nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa. Zatem stanowi współwłasność Skarbu Państwa i osób trzecich. Prawo własności działki nie może być przyznane jeżeli naruszałoby prawa osób trzecich do działki i budynków. Nadto z powołaniem się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2000r. w sprawie SA/Sz 2141/98 wydany w przedmiocie przyznania nieodpłatnego własności działki w udziale do [...] wnioskodawczyni stwierdzono, że nie może być przyznany udział ułamkowy zarówno we współwłasności działki gruntu i udział w budynku gospodarczym. W odwołaniu do tej decyzji M. G. zarzuciła: 1/ rażące naruszenie art. 6 i 7 kpa poprzez zaniechanie jakichkolwiek czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy i uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony, Sygn.akt SA/Sz 2344/01 2/ naruszenie art. 118 ust.3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż nie można przyznać na własność skarżącej działki Nr [...] wraz z częścią budynku gospodarczego, 3/ całkowite zignorowanie uwag Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 8 marca 2000r, sygn. SA/Sz 2141/98 dotyczących nieprawidłowości w stanie prawnym nieruchomości zabudowanej na działce [...] i [...] i nie zlikwidowanie tych nieprawidłowości przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Organ II instancji rozpatrując odwołanie uznał za niezasadne zarzuty w nim zawarte, Materialną podstawą rozstrzygnięcia jest art. 118 ust.3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, który wyłącza stosowanie art. 118 ust.1 i 2, jeżeli przyznanie własności narusza prawa osób trzecich do działki i budynku, o których mowa w tych przepisach. Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie, gdyż prawo współwłasności działki i budynku gospodarczego przysługuje Skarbowi Państwa i osobom trzecim. Nadto stwierdzono, że Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku z dnia 8 marca 2000r. uznał za nieuzasadnione przyznanie M. G. prawa własności działki, co do której Skarb Państwa nie jest jedynym właścicielem. Nieodpłatne przyznanie stronie jednego pomieszczenia w budynku gospodarczym będzie możliwe po ewentualnym zniesieniu współwłasności w drodze cywilnoprawnej, a w tej sprawie strona powinna się zwrócić do Starosty wykonującego zadania z zakresu gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. G. podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu. Skarżąca podniosła, że błędne jest stanowisko organu I instancji, że przeszkodą w pozytywnym przyznaniu prawa własności działki gruntu wraz z samodzielnym lokalem użytkowym w budynku gospodarczym są prawa osób trzecich,. skoro prawa te są dotknięte wadami, które należy usunąć przez zniesienie niedopuszczalnej współwłasności. W toku postępowania sądowego M. G. zmarła, a udział w sprawie zgłosili następcy prawni R. R., A. G., H. G., W. G. i C. C., którzy nabyli spadek po zmarłej na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Kołobrzegu z dnia 20 października 2003r. sygn. akt I NS 133/03. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. 4 Sygn.akt SA/Sz 2344/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W sprawie będącej przedmiotem kontroli Sądu toczyło się postępowanie sądowo administracyjne zakończone wyrokiem z dnia 8 marca 2000r. SA/Sz 2141/98 uchylającym decyzję organu I i li instancji przyznającą nieodpłatnie na zasadzie odrębnej własności na rzecz M. G. jedno pomieszczenie o pow. [...]m2 w budynku gospodarczym w miejscowości [...] oraz udział do [...] w niewydzielonych częściach budynku gospodarczego, które nie służą wyłącznie do użytku M. G. i udział w tej samej części do działki gruntu [...] o pow. ogólnej [...] ha. W wyroku tym Sąd wskazał, że przedmiotem uwłaszczenia, o jakim jest mowa w art. 118 ust.2 ustawy z dni 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników nie może być udział we współwłasności nieruchomości, bowiem przedmiotem przyznania na własność w tym trybie może być tylko fizycznie wydzielona część działki. Nadto Sąd wskazał, że budynek gospodarczy położony jest na działce Nr [...] /stanowiącej własność Skarbu Państwa/ i na działce Nr [...] stanowiącej własność M. i K. K., co wyłącza na podstawie art. 118 ust.3 cyt. ustawy uwzględnienie wniosku M. G.. Z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Związane oceną prawną i jej konsekwencjami w postaci wskazań, co do dalszego toku postępowania, zawartymi w orzeczeniu sądowym może być wyłączone w razie istotnej zmiany /po wydaniu wyroku/ stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w drodze rewizji nadzwyczajnej. Ponieważ rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła zmiana stanu faktycznego ani prawnego spornej nieruchomości budynku gospodarczego położonego na działkach [...] i [...], organy administracji, związane oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA zasadnie odmówiły nieodpłatnego przyznania prawa własności działki Nr [...] zabudowanej budynkiem gospodarczym. Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi, należało orzec o jej oddaleniu na podstawie art. 152 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz. U. Nr 153, poz. 1271/.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI