III SA/Wa 102/04

III SA/Wa 102/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Jagiełło
Jolanta Sokołowska
Małgorzata Długosz-Szyjko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
art. 21 par. 3, art. 186 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
art. 10 ust. 2, art. 14 ust. 3
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Tezy
Podnoszone przez skarżącego okoliczności posiadania przez urząd skarbowy informacji o osiągniętym przez niego obrocie w 1998 r. i wiedzy o tym, iż nie deklarował on należnego podatku, nie stanowią podstawy do domagania się odstąpienia od określenia wysokości zobowiązań podatkowych w prawidłowej wysokości, bowiem art. 21 par. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ przewiduje uprawnienie dla organu podatkowego do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, w każdym przypadku stwierdzenia w postępowaniu podatkowym, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji, albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji.
Sentencja
Sygn. akt III SA/Wa 102/04 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Jagiełło, Asesor WSA Jolanta Sokołowska Protokolant Ewa Rutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...],[...],[...] oraz z dnia [...] stycznia 2004r. nr [...],[...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 1998 do grudnia 2000, za styczeń luty, kwiecień i od czerwca do grudnia 2001 oraz od stycznia do maja 2002r.. oddala skargę
Uzasadnienie
Skarżący W. P. od [...] czerwca 1992r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży, pośrednictwa i handlu obwoźnego artykułami przemysłowymi i spożywczymi, skupu surowców wtórnych oraz komisu meblowo- przemysłowego.
W zakresie podatku dochodowego opodatkowany był zryczałtowanym podatkiem dochodowym w oparciu o ustawę z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz.930 z późn. zm. )- dalej ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym, a w podatku od towarów i usług Skarżący korzystał ze zwolnienia podmiotowego określonego art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) –dalej ustawa o VAT.
Urząd Skarbowy w P. po przeprowadzeniu u Skarżącego kontroli podatkowej za okres od stycznia 1998r. do maja 2002r. stwierdził, iż wartość obrotów Skarżącego w dniu 18 grudnia 1998r. przekroczyła kwotę 80. 000,-zł , co powodowało, stosownie do art. 14 ust.3 ustawy o VAT, utratę prawa do zwolnienia podatkowego w podatku od towarów i usług. Po utracie prawa do zwolnienia Skarżący obowiązany był opodatkować nadwyżkę ponad tę kwotę, a także prowadzić ewidencję zgodnie z art.27 ust.4 ustawy o VAT oraz obliczać deklarować i wpłacać podatek od towarów i usług.
Skarżący nie wypełniał powyższych obowiązków z tego względu Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wydał decyzje:
1) z dnia [...].09.2003r. Nr [...], określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 1998r.,
2) z dnia [...].10.2003r. Nr [...], określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 1999r.,
3) z dnia [...].10.2003r. Nr [...], określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2000r.,
4) z dnia [...].09.2003r. Nr [...], określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, luty, kwiecień, czerwiec - grudzień 2001r.,
5) z dnia [...].09.2003r. Nr [...], określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do maja 2002r.,
Od powyższych decyzji Strona wniosła odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej w W. uzupełnione pismem z dnia [...].10.2003r.
W odwołaniach Strona podkreśla, że w październiku 2002r. została telefonicznie poinformowana przez pracownika Urzędu Skarbowego, iż od dnia 16.10.2001r. powinna być podatnikiem VAT. Ponadto polecono jej by złożyła zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego VAT-R oraz zaległe deklaracje podatkowe VAT-7 za miesiące od października do grudnia 2001r. i od stycznia do czerwca 2002r. obliczając VAT według stawek 3%, 7%, 22% stosownie do asortymentu sprzedawanych artykułów.
Strona przyznała także, że została poinformowana o możliwości skorzystania z umorzenia długu na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz.1287 ze. zm.).
W odwołaniach Strona wskazuje, iż prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną zryczałtowanym podatkiem dochodowym, w której określono między innymi wysokość przychodów obligujących do bycia podatnikiem opłacającym ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Strona podkreśla, iż ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym nie zawiera nakazu odprowadzania podatku od towarów i usług. Wskazuje, iż Urząd Skarbowy w P. każdego roku otrzymywał od niej zeznania roczne PIT-28 o wysokości uzyskanego przychodu oraz jej oświadczenia o formie opodatkowania i rodzaju prowadzonych ksiąg. Organ pierwszej instancji wiedział więc o jej przychodach w latach poprzednich, jednakże sprawdzając jej zeznania i deklaracje od 1998r. nie wydał żadnej decyzji obligującej ją do płacenia VAT.
Strona podniosła również, iż naliczono jej VAT od obrotów za okres od grudnia 1998r. do maja 2002r. w wysokości 18,3% mimo, iż w ustawie o VAT w załączniku nr 1 i nr 3 ujęte są artykuły spożywcze opodatkowane stawkami VAT 3% i 7%, które posiadała w sprzedaży. Określone w ten sposób zobowiązanie przerasta całe jej przychody z działalności handlowej.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie uwzględnił zarzutów zgłoszonych przez p. W. P. i wydał decyzje, w których utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.:
z dnia [...].01.2004r.:Nr [...],
z dnia [...].01.2004r. Nr [...],
z dnia [...].01.2004r. Nr [...],
z dnia [...].01.2004r. Nr [...],
z dnia [...].01.2004r. Nr [...].
Na powyższe decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. podatnik złożył w dniu [...] stycznia 2004r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie powyższych decyzji w całości.
W uzasadnieniu skargi podnosi, iż jego przychód w 1998r. wyniósł 76.556,- zł ( tj. obrót całkowity 81.248,-zł – składka ZUS: 2.489,-zł – odliczenie na cele mieszkaniowe: 2.203,-zł), a więc nie przekroczył 80.000,- zł. W żadnym następnym roku podatkowym nie przekroczył także kwoty 80.000,- zł. Skarżący stwierdza, iż złożył zgłoszenie rejestracyjne w podatku od towarów i usług oraz deklaracje VAT , bo takie było żądanie urzędników z urzędu skarbowego.
Podnosi, że prowadził ewidencję przychodów wymaganą przepisami ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, a w trakcie postępowania podatkowego przedłożył wykazy artykułów objętych poszczególnymi stawkami 3%, 7% i 22% podatku od towarów i usług, jednakże naliczono mu podatek od całości obrotów według podstawowej stawki. Naliczona kwota zobowiązań wraz z odsetkami przekroczyła kwotę 75.000,-zł, co stanowi więcej, niż uzyskana przez niego marża za cały okres prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący wskazuje, iż zmusiło go to do likwidacji przedsiębiorstwa i obecnie jego źródłem utrzymania jest wyłącznie renta inwalidzka.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w decyzjach odwoławczych i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Sąd rozpoznał skargę strony na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W.z dnia [...].01.2004r.: Nr [...], Nr [...], Nr [...] oraz z dnia [...].01.2004r.: Nr [...], Nr [...], łącząc na podstawie art. 111§ 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270, zwanej dalej u.p.p.s.a. – sprawy o sygn. IIISA/Wa 102 - 106/04 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji bądź aktów sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, tylko stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego lub procesowego w sposób określony w art. 145 § 1 u.p.p.s.a. – stanowi podstawę uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie znalazł przesłanek wskazujących, iż zaskarżone decyzje naruszają prawo, nie mógł więc skargi uwzględnić.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż wykonanie obowiązków podatkowych w podatku od towarów i usług następuje w drodze samoobliczenia dokonywanego przez podatnika. Oznacza to, że w momencie zaistnienia zdarzeń określonych ustawą o podatku od towarów i usług podatnik bez wezwania organu podatkowego obowiązany jest obliczyć należny podatek, wykazać go w deklaracji VAT, złożyć deklarację do urzędu skarbowego i wpłacić kwotę należnego zobowiązania. Obowiązany jest także do dokonania zgłoszenia rejestracyjnego oraz prowadzenia ewidencji określonej w art. 27 ust.4 ustawy o VAT.
W przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązku samoobliczenia podatku urząd skarbowy określa zobowiązanie w decyzji wymiarowej do czego upoważnia go art. 21§ 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) – dalej ord.pod. oraz art. 10 ust. 2 ustawy o VAT.
Bezsporne jest, że podatnik obowiązków tych w podatku od towarów i usług nie wykonywał.
Podnoszone przez Skarżącego okoliczności posiadania przez urząd skarbowy informacji o osiągniętym przez niego obrocie w 1998r. i wiedzy o tym, iż nie deklarował on należnego podatku, nie stanowią podstawy do domagania się odstąpienia od określenia wysokości zobowiązań podatkowych w prawidłowej wysokości, bowiem art. 21 § 3 ord.pod. przewiduje uprawnienie dla organu podatkowego do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, w każdym przypadku stwierdzenia w postępowaniu podatkowym, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji.
Ani przepisy ord.pod., ani przepisy ustawy o VAT nie nakładały na urząd skarbowy obowiązku żądania złożenia przez podatnika deklaracji i nie zwalniały podatnika z obowiązku podatkowego w przypadku niedokonania wezwania, o którym mowa w art. 186 § 1 ord.pod. (w brzmieniu obowiązującym przed 1.01.2003r.). Przepis art. 186 § 1 ord.pod. stanowił bowiem, iż jeżeli strona, mimo ciążącego na niej obowiązku, nie złożyła deklaracji, organ podatkowy mógł zażądać dopełnienia tego obowiązku, a nie że miał obowiązek zażądać złożenia deklaracji.
Zdaniem Sądu prawidłowo organy podatkowe ustaliły, iż w dniu 18 grudnia 1998r. wartość obrotów Skarżącego przekroczyła kwotę 80. 000,-zł , co powodowało, stosownie do art. 14 ust.3 ustawy o VAT, utratę prawa do zwolnienia podatkowego w podatku od towarów i usług. Utrata prawa do zwolnienia w 1998r. powodowała, że mimo uzyskania w następnych latach podatkowych obrotów niższych niż 80.000,- zł, Skarżący nie mógł już korzystać z tego zwolnienia (p. art. 14 ust. 7a ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym przed 1.10.2002r.)
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut Skarżącego, iż w 1998r. nie przekroczył on kwoty obrotu powodującej utratę prawa do zwolnienia podatkowego. Podawana przez Skarżącego kwota 76.556,- zł będąca różnicą obrotu całkowitego (81.248,-zł), składki ZUS ( 2.489,-zł) oraz odliczenia na cele mieszkaniowe (2.203,-zł) stanowi podstawę opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym, jednakże przepisy ustawy o VAT nie przewidują możliwości zmniejszania obrotu dla celów ustalenia obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług o te odliczenia. Według przepisów ustawy o VAT (art. 14 ust. 3) należy uwzględniać obrót całkowity, a ten co przyznaje również podatnik przekroczył w 1998r. kwotę 80.000,- zł.
Niezasadne są także zarzuty Skarżącego, iż w zaskarżonych decyzjach przyjęto nieprawidłową stawkę podatku od towarów i usług bez uwzględnienia, iż Skarżący dokonywał obrotu towarami objętymi stawkami niższymi.
Bezsporne jest, iż Skarżący nie prowadził ewidencji, o której mowa w art. 27 ust.6 ustawy o VAT zawierającej: kwoty określone w art. 20, dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny oraz kwoty podatku podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu oraz inne dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej.
Ewidencja podatkowa jaką skarżący prowadził to ewidencja przychodów dla zryczałtowanego podatku dochodowego. W ewidencji tej jak wynika z zebranych materiałów dowodowych Skarżący dokonywał zapisów wartości zbiorczego utargu dziennego bez rozbicia na wartość sprzedaży poszczególnych asortymentów według stawek podatku od towarów i usług. Skarżący nie okazał także kontrolującym żadnych faktur zakupu, ani dowodów sprzedaży, które stanowić mogłyby podstawę określenia wysokości sprzedaży towarów objętych stawkami niższymi. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, w związku z nieudowodnieniem wysokości obrotów objętych niższymi stawkami podatku, zasadnie organy podatkowe zastosowały stawkę podstawową do całości wartości sprzedaży według jej wysokości wynikającej z ewidencji przychodów prowadzonej dla potrzeb zryczałtowanego podatku dochodowego.
Pozostałe argumenty podnoszone przez Skarżącego (trudna sytuacja materialna i zdrowotna oraz nieadekwatna do wysokości uzyskiwanego dochodu wysokość określonego zobowiązania podatkowego) w postępowaniu podatkowym dotyczącym wymiaru podatku nie mają znaczenia prawnego.
Sąd nie stwierdził by zaskarżone decyzje naruszały prawo z tego względu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako niezasadną oddalił.