SA/Sz 2262/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2005-04-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
oświatakształcenie specjalnenauczanie indywidualnedecyzja administracyjnaKodeks postępowania administracyjnegoKpauchylenie decyzjisąd administracyjnyporadnia psychologiczno-pedagogiczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Kuratora Oświaty, uznając ją za wadliwą proceduralnie i niezgodną z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Kuratora Oświaty, która uchyliła dwa orzeczenia Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej dotyczące potrzeby kształcenia specjalnego i nauczania indywidualnego dziecka. Sąd uchylił decyzję Kuratora, stwierdzając, że sposób jej wydania naruszał przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 138 Kpa, który nie przewiduje uchylenia decyzji bez rozstrzygnięcia co do istoty sprawy lub umorzenia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę D. J. na decyzję Kuratora Oświaty, która uchyliła dwa orzeczenia Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej dotyczące potrzeby kształcenia specjalnego oraz nauczania indywidualnego małoletniej córki skarżącej. Orzeczenia poradni stwierdzały potrzebę kształcenia specjalnego do ukończenia edukacji oraz potrzebę nauczania indywidualnego ze względu na stan zdrowia dziecka. Kurator Oświaty, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, uchylił oba orzeczenia, wskazując na naruszenia prawa oświatowego (dotyczące orzeczenia o kształceniu specjalnym) oraz brak powołania logopedy w zespole orzekającym (dotyczące orzeczenia o nauczaniu indywidualnym). Sąd administracyjny uznał jednak, że decyzja Kuratora Oświaty została wydana z naruszeniem prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Głównym zarzutem było naruszenie art. 138 Kpa, ponieważ przepis ten nie dopuszcza uchylenia decyzji organu pierwszej instancji bez jednoczesnego orzeczenia co do istoty sprawy lub umorzenia postępowania. Sąd podkreślił, że decyzja odwoławcza musi rozstrzygać sprawę merytorycznie lub kończyć postępowanie w sposób przewidziany w Kpa. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na wadliwość wstępnej części decyzji Kuratora, która nie wskazywała jasno aktu organu I instancji ani stron postępowania. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził jej niewykonalność i zasądził od Kuratora Oświaty na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może ograniczyć się jedynie do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Musi jednocześnie orzec co do istoty sprawy lub umorzyć postępowanie.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 138 Kpa precyzyjnie określa sposoby zakończenia postępowania odwoławczego, a samo uchylenie decyzji bez dalszego rozstrzygnięcia jest niezgodne z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kpa art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Nie przewiduje uchylenia decyzji bez rozstrzygnięcia co do istoty sprawy lub umorzenia postępowania.

Pomocnicze

Kpa art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.o. art. 71b § 3

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 138 Kpa przez organ odwoławczy. Wadliwość formalna decyzji organu odwoławczego (brak wskazania aktu organu I instancji i stron).

Godne uwagi sformułowania

art. 138 Kpa nie przewiduje takiej formy rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji. Decyzja odwoławcza nie może kończyć się wyłącznie wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji, która jest, zdaniem organu II instancji, decyzją wadliwą, bez wskazania rozstrzygnięcia następczego rozstrzygającego sprawę merytorycznie lub kończącego postępowanie odwoławcze w inny sposób.

Skład orzekający

Elżbieta Makowska

przewodniczący sprawozdawca

Maria Mysiak

sędzia

Danuta Strzelecka-Kuligowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 138 Kpa dotycząca sposobu rozstrzygania spraw przez organy odwoławcze oraz wymogów formalnych decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw administracyjnych rozpatrywanych w trybie odwoławczym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje kluczowe błędy proceduralne, które mogą prowadzić do uchylenia decyzji administracyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Błąd proceduralny, który kosztował uchyleniem decyzji: Jak nie należy kończyć postępowania odwoławczego.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 2262/03 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-04-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-11-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Danuta Strzelecka-Kuligowska
Elżbieta Makowska /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Mysiak
Symbol z opisem
614  Oświata, szkolnictwo wyższe, nauka, działalność badawczo-rozwojowa i archiwa
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Kurator Oświaty
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 145 , art 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak Sędzia NSA Danuta Strzelecka Kuligowska Protokolant Joanna Janczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego oraz o potrzebie nauczania indywidualnego I u c h y l a zaskarżoną decyzję, II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III z a s ą d z a od Kuratora Oświaty na rzecz skarżącej kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zespół Orzekający Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej na podstawie art. 71 b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( Dz. U . z 1996 r. Nr 67, poz. 329 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku , wydał w dniu [...] r. dwa orzeczenia, każde o Nr [...], a mianowicie:
- orzekł o potrzebie kształcenia specjalnego [...] na czas - do ukończenia edukacji z uwagi na stan zdrowia, z uzasadnieniem, że dziecko jest leczone specjalistycznie, na przestrzeni lat obserwuje się stałe pogarszanie w społecznym funkcjonowaniu [...] ,
- orzekł o potrzebie indywidualnego nauczania [...] w roku szkolnym [...] w roku szkolnym [...] z uwagi na stan zdrowia utrudniający uczęszczanie do szkoły, z uzasadnieniem, że dziecko jest leczone specjalistycznie, obserwuje się stałe pogarszanie funkcjonowania dziewczynki, nauczanie indywidualne w chwili obecnej stanowi jedyną alternatywę w procesie nauczania [...] .
[...] , matka małoletniej [...] jednym pismem odwołała się od obu orzeczeń, podnosząc zarzuty zarówno naruszenia prawa materialnego jak i przepisów postępowania administracyjnego i domagając się "prowadzenia nauczania w warunkach domowych przez jednego nauczyciela specjalnego, z określeniem odstępstw części treści nauczania, z uwzględnieniem zajęć korekcyjno- kompensacyjnych w trakcie tego nauczania. Także i o to, by [...] przenieść do szkoły specjalnej na ul. [...] nadal z trybem nauczania specjalnego indywidualnego na warunkach powyżej podanych."
Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa - uchylił w całości zaskarżone orzeczenia.
W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji stwierdził, że orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zostało wydane z naruszeniem prawa oświatowego.
Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia [...] ( Dz. U. z 2001 Nr 13, poz. 114 ze zm. ) poradnie psychologiczno- pedagogiczne wydają orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dzieciom i młodzieży z zaburzeniami i odchyleniami rozwojowymi wymagającymi stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Nie dotyczy to jednak uczniów przewlekle chorych. Wobec uczniów, których stan zdrowia uniemożliwia lub znacznie utrudnia uczęszczanie do szkoły, § 1 pkt 2 rozporządzenia z 2001r. przewiduje możliwość orzeczenia przez poradnię psychologiczno- pedagogiczną, o potrzebie nauczania indywidualnego.
W odniesieniu do orzeczenia o potrzebie nauczania indywidualnego Kurator wskazał, że zostało ono wydane z naruszeniem § 3 ust. 2 rozporządzenia z [...] r., ponieważ w skład Zespołu nie powołano logopedy.
Z dalszej części uzasadnienia decyzji wynika, że organ odwoławczy uznał za zasadny zarzut braku prawidłowego zawiadomienia strony o posiedzeniu Zespołu, czym naruszono zasadę czynnego uczestnictwa strony w postępowaniu administracyjnym. W pozostałym zaś zakresie zarzuty odwołania zostały uznane z niezasadne.
W konkluzji kurator wyjaśnił, powołując się na aktualne zaświadczenia lekarskie, że uczennica ma prawo do realizacji obowiązku szkolnego w formie nauczania indywidualnego, jednakże orzeczenie o tej formie kształcenia winno być wydane zgodnie z obowiązującym prawem oświatowym.
Opisaną wyżej decyzję ostateczną zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] wnosząc o stwierdzenie jej nieważności lub stwierdzenie niezgodności z prawem. Podstawę skargi stanowi zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 139, art. 138 i art. 156 Kpa. Skarga zawiera też wniosek o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.
Kurator Oświaty odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ) - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądy Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dała podstawę do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja ta nie odpowiada prawu.
W szczególności trafnie podniesiony został w skardze zarzut naruszenia art. 138 Kpa.
Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji, wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, brzmi następująco: "uchylić w całości zaskarżone orzeczenia". W związku z takim orzeczeniem przypomnieć wypada, że art. 138 Kpa określający sposoby zakończenia postępowania odwoławczego nie przewiduje takiej formy rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji. Postępowanie odwoławcze może zakończyć się wydaniem:
- decyzji utrzymującej w mocy decyzję I instancji w całości lub w części
(art. 138 § 1 pkt 1 Kpa);
- decyzji polegającej na uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości lub w części i w tym zakresie orzeczeniu co do istoty sprawy( art. 138 § 1 pkt 2 zd.1 Kpa);
- decyzji polegającej na uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości lub w części i umorzeniu postępowania pierwszej instancji ( art. 138 § 1 pkt 2 zd. 2 Kpa);
- decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze ( art. 138 § 1 pkt 3 Kpa);
- decyzji kasacyjnej polegającej na uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości
i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy
rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia
postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części ( art. 138 § 2
Kpa).
Z powyższego uregulowania wynika, że decyzja odwoławcza nie może kończyć się wyłącznie wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji, która jest, zdaniem organu II instancji, decyzją wadliwą, bez wskazania rozstrzygnięcia następczego rozstrzygającego sprawę merytorycznie lub kończącego postępowanie odwoławcze w inny sposób, przewidziany wyżej wskazanym przepisem.
Zauważyć przy tym należy, że powołana w zaskarżonej decyzji podstawa prawna, która odsyła do przepisu zawierającego treść alternatywną, przy jednoczesnym braku wyjaśnienia w uzasadnieniu podstawy prawnej decyzji ( co stanowi samo w sobie naruszenie art. 107 § 3 Kpa ), uniemożliwia zorientowanie się jakie organ odwoławczy zajął stanowisko co do dalszego biegu sprawy. W tej zaś sytuacji bezprzedmiotowe jest ustosunkowanie się przez sąd do pozostałych zarzutów skargi.
Z urzędu natomiast wskazać trzeba również na wadliwość wstępnej części zaskarżonej decyzji, która poza przytoczoną podstawą prawną rozstrzygnięcia niczego nie zawiera, a zwłaszcza nie wskazuje aktu organu I instancji, którego dotyczy postępowanie odwoławcze i nie określa czyje odwołanie zostało w nim rozpatrzone.
W tym stanie sprawy Sąd przyjął , że organ II instancji orzekł z naruszeniem prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c i art. 152 oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI