SA/Sz 224/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2004-02-18
NSAbudowlaneŚredniawsa
warunki zabudowyteren rolnybudownictwo mieszkanioweoboraochrona gruntów rolnychplan zagospodarowania przestrzennegoprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające ustalenia warunków zabudowy dla budynku gospodarczo-mieszkalnego z oborą na gruncie rolnym, wskazując na błędy proceduralne i brak wystarczającego uzasadnienia organów.

Skarżący M. i E. Z. domagali się ustalenia warunków zabudowy dla budynku gospodarczo-mieszkalnego z oborą na działce rolnej. Organy administracji odmówiły, powołując się na przepisy o ochronie gruntów rolnych i definicję gospodarstwa rolnego. WSA uchylił te decyzje, stwierdzając, że uzasadnienia organów były wadliwe, opierały się na przypuszczeniach i nie odnosiły się do przedstawionych dowodów, a także błędnie interpretowały przepisy dotyczące zabudowy na terenach rolnych.

Sprawa dotyczyła skargi M. i E. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczo-mieszkalnego z oborą na działce rolnej. Organy administracji argumentowały, że teren objęty wnioskiem jest przeznaczony pod łąki i pastwiska, a przepisy o ochronie gruntów rolnych nakazują ograniczać przeznaczenie tych gruntów na cele nierolne. Powoływano się również na definicję gospodarstwa rolnego jako jednostki gospodarczej zorganizowanej na nieruchomości rolnej o odpowiednim obszarze, sugerując, że planowana inwestycja nie spełnia tych kryteriów i może prowadzić do powstania typowych działek budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną. Sąd wskazał, że uzasadnienia decyzji organów obu instancji były wadliwe, zawierały przypuszczenia i nie odnosiły się do zebranego materiału dowodowego, co uniemożliwiało skarżącym obronę ich racji. Sąd podkreślił, że przywołane przepisy o ochronie gruntów rolnych oraz wyrok Sądu Najwyższego nie stanowiły wystarczającego argumentu do odmowy ustalenia warunków zabudowy, zwłaszcza w kontekście przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym obowiązujących po 15 marca 2001 r., które nie pozwalały na odmowę, jeśli zamierzenie było zgodne z prawem i planem miejscowym. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, uznając je za niewykonalne i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji nie potrafiły wystarczająco uzasadnić odmowy, opierając się na przypuszczeniach i błędnie interpretując przepisy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uzasadnienia organów były wadliwe proceduralnie, nie odnosiły się do dowodów i nie wskazywały konkretnych przepisów prawa uniemożliwiających wydanie pozytywnej decyzji, co naruszało art. 107 § 3 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.z.p. art. 43

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Po 15 marca 2001 r. nie można było odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie było zgodne z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu, jeśli narusza prawo materialne lub procesowe.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

Pomocnicze

u.o.g.r.l. art. 3 § ust. 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Nakazuje ograniczać przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolne i nieleśne, ale nie stanowi samoistnej podstawy do odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji rolniczych.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego decyzji, które muszą zawierać wskazanie faktów, dowodów i przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom.

k.c. art. 461

Kodeks cywilny

Definicja nieruchomości rolnych.

k.c. art. 553

Kodeks cywilny

Definicja gospodarstwa rolnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwość uzasadnienia decyzji organów obu instancji (brak wskazania faktów, dowodów, przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom). Błędna interpretacja przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym po zmianach z 15 marca 2001 r., które ograniczały możliwość odmowy ustalenia warunków zabudowy. Niewystarczające uzasadnienie odmowy oparte na ogólnych postulatach i przypuszczeniach, a nie na konkretnych przepisach prawa i zapisach planu miejscowego. Niewłaściwe zastosowanie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz wyroku Sądu Najwyższego jako podstawy do odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji rolniczej.

Godne uwagi sformułowania

Uzasadnienie organu administracji nie może być sferą przypuszczeń, sugestii i odwoływać się do ogólnych postulatów i zasad. Organy obu instancji wydawały odmowne decyzje wtedy, gdy zmieniona już była treść art. 43 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie może też posługiwać się w uzasadnieniu decyzji przypuszczeniem o tym, że oczywistym jest powstanie typowych działek budowlanych.

Skład orzekający

Grzegorz Jankowski

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Grzegorczyk-Meder

członek

Marzena Kowalewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnych, interpretacja przepisów o warunkach zabudowy na terenach rolnych, stosowanie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania orzeczenia i specyfiki stanu faktycznego sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowe problemy z interpretacją przepisów dotyczących zabudowy na terenach rolnych i podkreśla znaczenie prawidłowego uzasadniania decyzji administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa.

WSA uchyla odmowę zabudowy na gruncie rolnym: kluczowe błędy organów administracji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 224/02 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-02-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-02-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Grzegorz Jankowski /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Marzena Kowalewska
Symbol z opisem
615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c art. 152 art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA G. Jankowski (spr.), Sędziowie NSA K. Grzegorczyk-Meder, M. Kowalewska, Protokolant E. Wójtowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 8 lutego 2004r. sprawy ze skargi M. i E. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu /. u c h y i a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...]z dnia [...]. Nr [...]w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu ii. orzeka, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu lii. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących M. i E. Z. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy na podstawie art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 7 lipca 1994r. /Dz.U. nr 89,. poz.. 139 ze zm./ odmówił M. i E. Z. ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczo-mieszkalnego z oborą [...]z przyłączami na działce nr [...] w [...].
Zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy w [...]z [...]. teren działki objętej wnioskiem oznaczony jest symbolem [...] i jest to teren obejmujący łąki i pastwiska.
Działka objęta wnioskiem posiada powierzchnię [...]ha, a inwestor wykazał, że grunt zakupił w celu prowadzenia gospodarstwa rolnego.
Zdaniem organu art. 3 ustawy z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym gwarantuje każdemu kto ma tytuł prawny do gruntu prawo swobodnego dysponowania nim, a ograniczenia mogą wynikać jedynie z obowiązujących przepisów prawa oraz zasad współżycia społecznego.
Powyższa działka usytuowana jest na terenie [...] tj. łąki i pastwiska, a gospodarowanie nimi podlega rygorom przewidzianym w przepisach ustawy z 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz.U. Nr 16, poz. 78 ze zm./, które nakazują ograniczać przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolne i nieleśne.
Wprawdzie inwestor wykazał, że zamierzenie inwestycyjne jest opłacalne lecz wniosek obejmuje teren o powierzchni [...] m2.
Zważywszy na wspomniany wcześniej przepis ochrony gruntów rolnych należy mieć na uwadze czy na określonym gruncie w każdym przypadku i czasie istnieje możliwość prowadzenia gospodarstwa rolnego jako zorganizowanej całości.
Organ przywołuje wyrok Sądu Najwyższego mówiący, że gospodarstwem rolnym jest jednostka gospodarcza zorganizowana na nieruchomości roinej o takim obszarze, że możliwe jest prowadzenie działalności wytwórczej przeznaczonej na zbyt.
W odwołaniu od decyzji M. i E. Z. podnieśli, że w myśl art. 461 kodeksu cywilnego nieruchomościami rolnymi są grunty, które są lub mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej, rybnej jak również wchodzące w skład gospodarstwa rolnego grunty pod budynkami mieszkalnymi i grunty niezbędne do korzystania z tych budynków są też nieruchomościami rolnymi.
Wskazali też na art. 553 kodeksu cywilnego, który za gospodarstwo rolne uważa grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią iub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą.
M. i E. Z. uważają też, że żaden przepis z wymienionych nie określa normy obszarowej dla gospodarstw rolnych a ograniczenia prawa do swobodnego dysponowania przedmiotową działką mogą wynikać jedynie z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jako prawa miejscowego.
Ustalenie przeznaczenia terenu w planie zagospodarowania przestrzennego jako gruntu rolnego nie jest samo przez się zakazem zabudowy służącej wyłącznie produkcji rolnej oraz budynków mieszkalnych.
Ponadto skarżący przywołali też w odwołaniu uchwałę NSA z 11 maja 1998r. OPK 40/97 ONSA 98/4, która stanowi, że zamierzenie budowy obiektów służących do produkcji rolniczej na terenie, którego przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zostało ustalone jako grunty rolne nie jest sprzeczne z tym planem w rozumowaniu art. 43 ustawy z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, jeżeli plan nie wprowadza zakazu takiej zabudowy terenu.
Decyzją z [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 40 ust.1 ustawy z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. Nr 15, poz. 136 ze zm./ utrzymało w mocy decyzję pierwszej instancji.
Organ II instancji ustalił, że M. i E. Z. wystąpili o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji: budowa budynku gospodarczo-mieszkalnego z oborą [...]i z przyłączeniami na działce nr [...] obręb [...]o pow. [...]m2, w tym część mieszkalna ok. [...], obora [...] i część gospodarcza ok. [...] m2.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło w całości argumenty Wójta Gminy [...]i przywołało wyrok Sądu Najwyższego I! CKN 1067/98 OSP 2001/2/27, w którym Sąd stwierdził, że gospodarstwem rolnym jest jednostka gospodarcza zorganizowana na nieruchomości rolnej o takim obszarze, że możliwe jest prowadzenie działalności wytwórczej przeznaczonej na zbyt.
Ponadto organ stwierdził, że z załączonej do sprawy mapki ewidencyjnej wynika, że wcześniej dokonano podziału większego obszaru gruntów rolnych na [...] mniejsze działki, każda z dostępem do drogi i stąd jest oczywiste, że powstały typowe działki budowlane, a nie działki w celu powstania [...] gospodarstw rolnych.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zarzucił naruszenia art. 40 ust.1 ustawy z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym
oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez przyjęcie, iż na gruncie
skarżących nie jest możliwe prowadzenie gospodarstwa rolnego.
Nadto pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 7 kpa przez przyjęcie całkowicie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Przedłożony plan produkcji ewidentnie wykazał opłacalność hodowli.
Zdaniem pełnomocnika organ przeprowadził szereg dywagacji na temat charakteru przedmiotowego gruntu a nie odniósł się do przedstawionych dowodów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sad Administracyjny uznał, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ wykazała, że skarga jest zasadna.
W ocenie Sądu organy obu instancji nie potrafiły uzasadnić odmownych decyzji.
Uzasadnienie organu administracji nie może byś sferą przypuszczeń, sugestii i odwoływać się do ogólnych postulatów i zasad.
W myśl art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Uzasadnienie prawne to wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Zdaniem Sądu elementów tych brak w uzasadnieniu decyzji tak Wójta Gminy [...]jak i Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a to z kolei uniemożliwia skarżącym prawidłową obronę swoich racji, a Sądowi utrudnia ocenę trafności rozstrzygnięć organów.
Nie jest trafne przywołanie przez organ I instancji art. 3 ust.1 ustawy z 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, który nakazuje ograniczyć przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolne i nieleśne, gdyż skarżący wystąpili o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy budynku gospodarczego i mieszkalnego wraz z oborą [...].
W ocenie Sądu także wspomniany wyrok Sądu Najwyższego sygn. akt SN II CKN 1067/98 OSP 2001/2/27, w którym Sąd ten rozważa kwestie dotyczące gospodarstwa rolnego, jego definicji i kryterium opłacalności nie stanowi wystarczającego argumentu, który uzasadniałby wydanie odmownych decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla skarżących.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie może też posługiwać się w uzasadnieniu decyzji przypuszczeniem o tym, że oczywistym jest powstanie typowych działek budowlanych na skutek podziału większego obszaru gruntów rolnych na [...] mniejsze działki.
Organy obu instancji wydawały odmowne decyzje wtedy gdy zmieniona już była treść art. 43 ustawy z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Po 15 marca 2001 r. przepis tego artykułu stanowił, że nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie jest zgodne z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Jeżeli organy stwierdziły, że nie ma zgodności pomiędzy planowanym przedsięwzięciem pp. Z., a przepisami prawa i zapisami planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego [...]. przez Radę Gminy [...]to powinny wskazać normy prawa, które uniemożliwiają wydanie pozytywnych decyzji i odnieść się do zapisów planu w tej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z 30 sierpnia 2002r, o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzje organów obu instancji i orzekł na podstawie art. 152 tej ustawy, że uchylone decyzje nie mogą być wykonywane, a nadto orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI