SA/Sz 2186/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2005-04-06
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneochrona zabytkówpostępowanie administracyjnezawieszenie postępowaniapozwolenie na rozbiórkęrejestr zabytkówzagadnienie wstępne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie pozwolenia na rozbiórkę, uznając brak związku między tym postępowaniem a procedurą wpisu obiektu do rejestru zabytków.

Spółka X S.A. wniosła o pozwolenie na rozbiórkę budynku. Starosta zawiesił postępowanie, powołując się na wszczęcie procedury wpisu budynku do rejestru zabytków. Wojewoda utrzymał postanowienie w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając, że brak jest związku przyczynowego między postępowaniem rozbiórkowym a procedurą ochrony zabytków, co czyni zawieszenie postępowania niezgodnym z prawem.

Spółka X S.A. złożyła wniosek o pozwolenie na rozbiórkę budynku biurowo-technicznego. Starosta, opierając się na negatywnej opinii Wojewódzkiego Oddziału Służby Ochrony Zabytków i wszczęciu postępowania w sprawie wpisu obiektu do rejestru zabytków, zawiesił postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Starosty, uznając, że wszczęcie procedury wpisu do rejestru zabytków stanowi zagadnienie wstępne uniemożliwiające wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę. Skarżąca spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o ochronie dóbr kultury, argumentując brak związku między postępowaniami. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. W uzasadnieniu wskazano, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wymaga istnienia związku przyczynowego między rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym, a taki związek nie został wykazany. Sąd podkreślił, że Prawo budowlane nie przewiduje obowiązku badania zabytkowego charakteru obiektu przy wydawaniu pozwolenia na rozbiórkę. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie Starosty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wszczęcie postępowania w sprawie wpisu obiektu do rejestru zabytków nie stanowi zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania o wydanie pozwolenia na rozbiórkę, jeśli nie wykazano związku przyczynowego między tymi postępowaniami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wymaga istnienia związku przyczynowego między rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym. Prawo budowlane nie nakłada obowiązku badania zabytkowego charakteru obiektu przy wydawaniu pozwolenia na rozbiórkę, co oznacza brak takiego związku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wymaga to istnienia związku przyczynowego między rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

Ustawa o ochronie dóbr kultury art. 4 § pkt 2

Definicja zabytku.

Ustawa o ochronie dóbr kultury art. 27 § ust. 1

Zakaz dokonywania zmian przy zabytkach bez zezwolenia konserwatora.

Ustawa o ochronie dóbr kultury art. 28 § ust. 1 pkt 1

Możliwość wstrzymania czynności przez konserwatora.

p.b.

Ustawa Prawo budowlane

Określa dokumenty i warunki do uzyskania pozwolenia na rozbiórkę, nie przewiduje obowiązku badania zabytkowego charakteru obiektu.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 85

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak związku przyczynowego między postępowaniem o pozwolenie na rozbiórkę a postępowaniem w sprawie wpisu do rejestru zabytków. Postępowanie w sprawie wpisu do rejestru zabytków nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dla postępowania o pozwolenie na rozbiórkę. Prawo budowlane nie wymaga badania zabytkowego charakteru obiektu przy wydawaniu pozwolenia na rozbiórkę.

Odrzucone argumenty

Wszczęcie postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytków stanowi zagadnienie wstępne, które uniemożliwia wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę.

Godne uwagi sformułowania

Organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Wśród tych warunków ustawodawca nie przewidział obowiązku badania czy obiekt budowlany objęty wnioskiem kwalifikuje się do wpisania do rejestru zabytków.

Skład orzekający

Grzegorz Jankowski

przewodniczący

Maria Mysiak

sprawozdawca

Arkadiusz Windak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w kontekście postępowań dotyczących rozbiórki i ochrony zabytków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie rozbiórkowe jest zawieszane z powodu potencjalnego wpisu do rejestru zabytków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawem budowlanym a ochroną dziedzictwa kulturowego oraz precyzyjną interpretację przepisów proceduralnych przez sąd.

Czy budynek przeznaczony do rozbiórki może nagle stać się zabytkiem? Sąd wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 2186/03 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-04-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-11-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak
Grzegorz Jankowski /przewodniczący/
Maria Mysiak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 145§1 pkt 1 lit c i art 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak /spr./ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Płocharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi X S.A. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę obiektu budowlanego 1. u c h y l a zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu
Uzasadnienie
Podaniem z dnia [...] . [...] zwróciła się do Wydziału Administracji Budowlanej Urzędu Miejskiego
z wnioskiem o wydanie pozwolenia na prowadzenie prac rozbiórkowych budynku biurowo - technicznego zlokalizowanego [...]
Starosta postanowieniem z dnia [...] ., Nr [...] , wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 123 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu ww. wniosku zawiesił postępowanie w sprawie wydania decyzji pozwolenia na rozbiórkę budynku biurowo - technicznego zlokalizowanego na działce nr [...] .
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że Wojewódzki Oddział Służby Ochrony Zabytków zaopiniował negatywnie propozycję rozbiórki, motywując swoje stanowisko tym, że obiekt uzyskał kwalifikację do wpisu do rejestru zabytków województwa zachodniopomorskiego,
a [...] zlecił opracowanie karty ewidencyjnej architektury oraz ruchomego wyposażenia.
Wojewódzki Konserwator Zabytków w dniu [...] r. na podstawie art. 61 § 4 kpa wszczął postępowanie administracyjne
w sprawie wpisania do rejestru zabytków budynku produkcyjno-administracyjnego wraz z elementami oryginalnego wyposażenia przy ul. [...] , działka nr [...] , obr.
W zażaleniu na postanowienie Starosty z dnia [...] . zawieszającego postępowanie w przedmiocie wydania pozwolenia na rozbiórkę budynku przy ul. [...] wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, podnosząc, iż
w przedmiotowej sprawie brak jest związku przyczynowego pomiędzy postępowaniem w sprawie wpisu budynku do rejestru zabytków, a postępowaniem wszczętym przez Spółkę, ponieważ mogą one się toczyć równolegle, niezależnie od siebie. Związek taki stanowi warunek sine qua non zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, co potwierdza również wyrok NSA z dnia [...] Nadto skarżąca podniosła, iż aktualnie budynek nie jest wpisany do rejestru zabytków, więc nie jest zabytkiem w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy z dnia [...] r. o ochronie dóbr kultury, zatem brak jest jakichkolwiek przesłanek formalnych pozwalających na zawieszenie trwającego postępowania w sprawie wydania zezwolenia na rozbiórkę obiektu. Zdaniem skarżącej wątpliwości budzi również sam fakt sposobu i terminu wszczęcia postępowania w sprawie wpisu spornego obiektu do rejestru zabytków. Do chwili złożenia przedmiotowego wniosku nikt nie interesował się budynkiem, nie badał jego zabytkowego charakteru ani też nie ingerował w sposób jego użytkowania. Natomiast żaden organ nie wziął pod uwagę kosztów utrzymania budynku oraz ewentualnych skutków, do których może dojść
w wyniku przeciągania postępowania.
Rozpatrując zażalenie [...] Wojewoda postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
Wojewoda stwierdził, iż zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji zawiesza postępowanie jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie będzie możliwe. Pojęcie "zagadnienia wstępnego" oznacza sytuację kiedy wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, a jego ocena ze względu na jego przedmiot należy do kompetencji innego organu niż ten przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Organ administracji publicznej obowiązany jest ustalić związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego,
a zagadnieniem wstępnym.
Przyczyną zawieszenia postępowania w przedmiocie rozbiórki budynku przy [...] była negatywna opinia Wojewódzkiego Oddziału Służby Ochrony Zabytków ponieważ obiekt ten uzyskał kwalifikację do wpisu do rejestru zabytków województwa,
a zgodnie z przepisem art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962r. (Dz. U. z 1999r. Nr 98, poz. 1150) bez zezwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków nie wolno zabytków przerabiać, odnawiać, rekonstruować, konserwować, zabudowywać, odbudowywać, zdobić, uzupełniać, rozkopywać ani dokonywać żadnych innych zmian. Z przepisu art. 28 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy wynika, że właściwy wojewódzki konserwator zabytków może wstrzymać wszelkie czynności podjęte bez zachowania warunków wymienionych w art. 27.
Organ II instancji w postępowaniu odwoławczym ustala stan faktyczny w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu w pierwszej instancji oraz okoliczności, które zaszły po wydaniu postępowania pierwszoinstancyjnego, a przed wydaniem postanowienia w postępowaniu odwoławczym.
Zdaniem Wojewody zawiadomienie w trakcie postępowania odwoławczego Wojewódzkiego pismem z dnia [...] . o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków jest dostateczną podstawą do zawieszenia postępowania.
Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżąca zarzucając naruszenie w zaskarżonym postanowieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 4 pkt 1 i art. 5 pkt 1 ustawy o ochronie dóbr kultury przytoczyła argumenty zawarte w zażaleniu na postanowienie Starosty.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Na mocy przepisów art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271)
w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego
w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej).
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 pkt 4 kpa, który stanowi podstawę zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie, organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej,
a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne.
Organy w niniejszej sprawie w żaden sposób nie wykazały, aby taki związek istniał, a rozpatrzenie wniosku o wydanie pozwolenia na rozbiórkę i wydanie decyzji w tym przedmiocie było niemożliwe do czasu zakończenia wszczętego przez Zachodniopomorskiego Konserwatora Zabytków postępowania
w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków.
Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016) określają jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego oraz jakie warunki należy spełnić aby takie pozwolenie uzyskać. Wśród tych warunków ustawodawca nie przewidział obowiązku badania czy obiekt budowlany objęty wnioskiem kwalifikuje się do wpisania do rejestru zabytków. Dlatego postępowanie w sprawie wpisanie obiektu budowlanego do rejestru zabytków należy uznać za pozostające bez związku z postępowaniem
o wydanie pozwolenia na rozbiórkę tego obiektu, a zawieszenie postępowania administracyjnego w takiej sytuacji za niezgodne z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
W związku z powyższym, uwzględniając skargę, należało uchylić zaskarżone postanowienie i utrzymane przez nie w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nastąpiło na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI