SA/Sz 2175/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2004-06-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dodatek mieszkaniowyprawo administracyjnepostępowanie administracyjneoświadczenie majątkoweprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikpawsauchwała sądu

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego z powodu naruszenia przez organ przepisów o informowaniu strony o skutkach odmowy złożenia oświadczenia majątkowego.

Skarżąca W. T. wniosła o uchylenie decyzji odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego, argumentując, że ustawa nie nakłada obowiązku składania oświadczenia o stanie majątkowym. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, powołując się na art. 7 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który stanowi, że odmowa złożenia takiego oświadczenia jest podstawą do odmowy przyznania dodatku. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając naruszenie przez organ przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących informowania stron o skutkach prawnych ich działań.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania W. T. dodatku mieszkaniowego. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania dodatku, wskazując na odmowę złożenia przez wnioskodawczynię oświadczenia o stanie majątkowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, powołując się na art. 7 ust. 3 i 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który umożliwia organowi przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i odmowę przyznania dodatku w przypadku rażącej dysproporcji między dochodami a stanem majątkowym, a także nakazuje odmowę w przypadku odmowy złożenia oświadczenia majątkowego. Skarżąca argumentowała, że ustawa nie nakłada obowiązku składania takiego oświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że organy naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, 9, 77 § 1 kpa) w związku z art. 7 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Sąd wskazał, że organ miał obowiązek należycie poinformować stronę o skutkach odmowy złożenia oświadczenia majątkowego, co nie zostało uczynione, a odmowa złożenia oświadczenia była podstawą do wydania decyzji niekorzystnej dla strony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale organ ma obowiązek należycie poinformować stronę o skutkach takiej odmowy zgodnie z przepisami k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć ustawa o dodatkach mieszkaniowych przewiduje możliwość odmowy przyznania dodatku w przypadku odmowy złożenia oświadczenia majątkowego, to organ administracji publicznej ma obowiązek informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki (art. 9 k.p.a.). Brak takiego poinformowania stanowi naruszenie przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.m. art. 7 § 4

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

u.d.m. art. 7 § 3

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 2

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.k. art. 233 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ naruszył przepisy k.p.a. dotyczące informowania stron o skutkach prawnych ich działań, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie przewiduje obowiązku składania oświadczenia majątkowego, została odrzucona jako podstawa do uchylenia decyzji, choć sąd uznał inne naruszenia proceduralne.

Godne uwagi sformułowania

Tego rodzaju ogólnikowe sformułowanie nie spełnia wymagań sposobu informowania, o którym mowa w art. 9 kpa Organ uchybiając temu obowiązkowi naruszył art. 9 kpa.

Skład orzekający

Elżbieta Makowska

przewodniczący

Marzena Kowalewska

sprawozdawca

Stefan Kłosowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność obowiązku informacyjnego organów administracji publicznej wobec stron postępowania, zwłaszcza w kontekście konsekwencji prawnych wynikających z niepodjęcia określonych działań przez stronę."

Ograniczenia: Dotyczy głównie postępowań administracyjnych, gdzie wymagane jest złożenie oświadczeń lub podjęcie innych działań przez stronę, a organ ma obowiązek ją o tym pouczyć.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne w postępowaniu administracyjnym, dotyczące obowiązku informacyjnego organów, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy organ musi Cię informować o konsekwencjach Twojej odmowy? WSA wyjaśnia obowiązki urzędników.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 2175/02 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-06-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-09-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Elżbieta Makowska /przewodniczący/
Marzena Kowalewska /sprawozdawca/
Stefan Kłosowski
Symbol z opisem
621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA E. Makowska, Sędziowie NSA S. Kłosowski, M. Kowalewska (spr.), Protokolant B. Majewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2004r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]z dnia [...]. Nr [...], II. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]na rzecz skarżącego W. T. kwotę [...] zł /[...]złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]odmówił przyznania W. T. zam. w [...]ul. [...]dodatku mieszkaniowego.
Odmowę uzasadniono tym, iż wykazane dochody rodziny są nieadekwatne do ponoszonych miesięcznych wydatków. Podstawową przesłanką odmowy przyznania dodatku była odmowa złożenia przez wnioskodawczynię oświadczenia o stanie majątkowym.
W odwołaniu od powyższej decyzji W. T. podniosła, iż ponieważ pracownik socjalny może żądać oświadczenia o stanie majątkowym, lecz nie musi, tak ona może, ale nie musi podać swojego stanu majątkowego. Zdaniem odwołującej się, oświadczenie takie jest dobrowolne a nie obligatoryjne. W ocenie strony, jej rodzina z uwagi na niskie dochody kwalifikuje się do przyznania dodatku mieszkaniowego. Decyzją organu czuje się pokrzywdzona.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...]. utrzymało w mocy decyzję organu 1 instancji. Zdaniem Kolegium w myśl obowiązującej od 1 stycznia 2002 r. ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych / Dz. U. Nr 71, poz. 734/ w tym zgodnie z przepisem art 7 ust. 3, w przeciwieństwie do nie obowiązującej już ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, organ ma możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i odmowy przyznania dodatku w przypadku, gdy ustali że występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy. W przypadku wystąpienia wątpliwości, organ ma prawo sprawdzić, jaka jest faktyczna sytuacja majątkowa występującego o przyznanie dodatku. Na żądanie pracownika przeprowadzającego wywiad środowiskowy, osoba ubiegająca się o przyznanie dodatku, ma ustawowy obowiązek złożenia oświadczenia o stanie majątkowym. W przedmiotowej sprawie organ ustalił, że W. T. w załączonej do wniosku deklaracji o wysokości dochodów oświadczyła, że gospodarstwo domowe składa się z czterech osób zaś dochody gospodarstwa za okres od [...] r. do [...]r. wynoszą [...]zł. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, daje podstawę do stwierdzenia, iż organ I instancji zgodnie z przepisami prawa, odmówił przyznania W. T. dodatku mieszkaniowego. Okolicznością która posłużyła organowi do wydania decyzji niekorzysytnej dla strony, była m.in. odmowa złożenia oświadczenia o stanie majątkowym gospodarstwa o dodatkach mieszkaniowych. W treści art. 7 ust. 4 nakazuje organowi wdanie decyzji odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego, w przypadku odmowy złożenia oświadczenia o stanie majątkowym.
W aktach sprawy znajduje się oświadczenie W. T. z dnia [...]r. w którym oświadczyła, że nie złoży oświadczenia o stanie majątkowym. Zdaniem organu, wobec niemożności ustalenia faktycznego dochodu rodziny w wyniku świadomej odmowy ze strony W. T. podania stanu majątkowego, zgodnym z przepisami prawa, stało się wydanie decyzji o odmowie przyznania stronie dodatku mieszkaniowego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie W. T. wniosła o uchylenie w całości decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Zdaniem skarżącej na mocy ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie ma żadnej mowy o sytuacji posiadania majątku, oszczędności, zasobności materialnej ubiegającego się o dodatek itd. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych dokładnie określa warunki jego uzyskania. W tych okolicznościach skoro Kierownik MOPS w [...], domaga się uzyskania statusu materialnego, zasobności, złożenia oświadczenia, to działania te są niezgodne z ustawą o dodatkach mieszkaniowych. Ponieważ tych czynności nie ma w ustawie i dzienniku ustaw itd. oba organy dokonały zmiany ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez zmuszanie złożenia oświadczeń o statucie materialnym. Obie instytucje OPS w [...]i SKO w [...]dokonały połączeń pomocy społecznej z dodatkiem mieszkaniowym, dlatego dokonano naruszenia prawa i ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi z uzasadnieniem jak w rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wykazała, że skarga jest zasadna, chociaż z innych niż wskazanych przez skarżącą przyczyn.
Właściwość Sądu ustalono na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu Administracyjnego zauważyć należy, że zgodnie z art. 8 i 9 kpa organy administracji publicznej obowiązane są:
prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywatela do organów Państwa;
do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. nr 71, poz. 734), upoważniony przez organ pracownik socjalny przeprowadzający wywiad środowiskowy może zażądać od wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego złożenia oświadczenia o stanie majątkowym, zawierającego w szczególności dane dotyczące posiadanych:
ruchomości i nieruchomości,
zasobów pieniężnych.
Odmowa złożenia oświadczenia stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego.
W przedmiotowej sprawie upoważniony przez organ pracownik socjalny przeprowadzający wywiad, stosownie do art. 7 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zażądał od W. T. złożenia oświadczenia o stanie majątkowym, informując jednocześnie o odpowiedzialności za fałszywe zeznania określonej w art. 233 § 1 kk oraz o prawie odmowy składania zeznań, wynikającym z art. 83 kpa. Tego rodzaju ogólnikowe sformułowanie nie spełnia wymagań sposobu informowania, o którym mowa w art. 9 kpa i to w sytuacji, gdy zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych odmowa złożenia oświadczenia stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego.
W myśl art. 9 kpa należało poinformować skarżącego o skutkach nie złożenia wymaganego przez pracownika socjalnego oświadczenia, albowiem miało ono istotne znaczenie dla ustalenia jej praw, było też szczególnie wymagane, gdy się zważy, że powodem odmowy przyznania dodatku jest fakt odmowy złożenia przedmiotowego oświadczenia. Organ uchybiając temu obowiązkowi naruszył art. 9 kpa.
Tę okoliczność tj. stan majątkowy W. T., jako istotną dla rozstrzygnięcia, należało wyjaśnić przy zachowaniu wymogu poinformowania strony o skutkach nie złożenia stosownego oświadczenia.
Z powyższego wynika, że zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 9, art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, co skutkuje ich uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wobec zaskarżenia decyzji odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności uchylonych decyzji stosownie do art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest zbędne.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI