SA/Sz 2136/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi E. i I.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla nowego siedliska rolniczego. Skarżący zamierzali wybudować siedlisko na działce nr [...], znajdującej się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Plan ten, zatwierdzony uchwałą Gminnej Rady Narodowej, przewidywał dla tej jednostki strukturalnej (oznaczonej symbolem "jednostka strukturalna nr [...], - rozłogi indywidualnych gospodarstw wsi [...]" lub "Kolonia [...]" na rysunku planu) zasady kształtowania zabudowy polegające na "w miarę możliwości stopniowym eliminowaniu rozproszonej zabudowy zagrodowej" i koncentrowaniu jej w wybranych zespołach przy drogach lokalnych, dopuszczając wyjątkowo modernizację istniejącej zabudowy. Organy administracji uznały, że budowa nowego siedliska byłaby sprzeczna z tymi ustaleniami. Skarżący argumentowali, że ich działka znajduje się między drogami i że plan nie nakazuje, a jedynie sugeruje eliminację zabudowy. WSA w Szczecinie, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. (ze względu na datę wszczęcia postępowania), oddalił skargę. Sąd uznał, że interpretacja planu miejscowego przez organy była prawidłowa. Plan dopuszczał lokalizację nowych obiektów zabudowy zagrodowej jedynie w sytuacji rozbudowy już istniejących zespołów i w wybranych zespołach przy drogach lokalnych, wskazanych w części szczegółowej i graficznej planu. Pozostałe tereny, w tym działka skarżących, zostały wyłączone z możliwości takiej zabudowy. Sąd podkreślił, że powoływanie się przez skarżących na fragment planu w oderwaniu od całości jego postanowień było chybione. W związku z tym, że kwestia zgodności z planem była decydująca, sąd nie badał szczegółowo argumentów dotyczących definicji gospodarstwa rolnego czy zorganizowanej całości gospodarczej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zapisów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dotyczących zabudowy zagrodowej i siedlisk rolniczych, a także zasady wykładni tych planów.
Orzeczenie dotyczy konkretnych zapisów planu miejscowego z 1994 r. i może być mniej bezpośrednio stosowalne do nowszych planów lub innych sytuacji faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy budowa nowego siedliska rolniczego jest dopuszczalna na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który nakazuje stopniową eliminację rozproszonej zabudowy zagrodowej i koncentrację jej w wybranych zespołach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, budowa nowego siedliska rolniczego nie jest dopuszczalna, jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje takiej możliwości, a jedynie dopuszcza modernizację istniejącej zabudowy lub rozbudowę w wybranych, wyznaczonych zespołach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że plan miejscowy, który nakazuje stopniową eliminację rozproszonej zabudowy zagrodowej i koncentrację jej w wybranych zespołach, wyłącza możliwość lokalizowania nowych obiektów zabudowy zagrodowej na terenach nieprzeznaczonych do rozbudowy istniejących zespołów lub niebędących wybranymi zespołami przy drogach lokalnych.
Jak należy interpretować zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące zasad kształtowania zabudowy, w szczególności sformułowanie "w miarę możliwości stopniowo eliminować rozproszoną zabudowę zagrodową"?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zapis ten, w połączeniu z innymi postanowieniami planu, należy interpretować jako nakaz ograniczenia lub zakazu lokalizowania nowej, rozproszonej zabudowy zagrodowej, chyba że plan wyraźnie dopuszcza taką możliwość w określonych miejscach lub w ramach modernizacji/rozbudowy istniejącej zabudowy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wykładnia planu miejscowego powinna uwzględniać wszystkie jego postanowienia, a wybiórcze powoływanie się na fragmenty planu, oderwane od kontekstu, jest niedopuszczalne. Sformułowanie "w miarę możliwości" nie oznacza dowolności, lecz musi być rozpatrywane w świetle pozostałych zasad planu.
Czy posiadanie dzierżawionych gruntów rolnych w znacznej odległości od działki, na której ma powstać siedlisko, oraz objęcie ubezpieczeniem rolniczym, przesądza o tym, że działka ta może być uznana za część gospodarstwa rolnego i tym samym dopuszczalne jest jej zabudowanie siedliskiem?
Odpowiedź sądu
Nie, te okoliczności same w sobie nie przesądzają o możliwości zabudowy siedliskiem, jeśli plan miejscowy tego zakazuje. Konieczne jest spełnienie wymogów dotyczących obszaru gospodarstwa rolnego i zorganizowanej całości gospodarczej, a przede wszystkim zgodność z ustaleniami planu miejscowego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że nawet gdyby skarżący spełniali wymogi formalne dotyczące gospodarstwa rolnego, to i tak zabudowa siedliskiem nie byłaby dopuszczalna, jeśli jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Przepisy (12)
Główne
u.z.p. art. 40 § ust. 1,3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydawana jest na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
u.z.p. art. 42
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydawana jest na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
u.z.p. art. 43
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
Nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie jest zgodne z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
u.p.z.p. art. 85 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy należy stosować przepisy dotychczasowe.
Pomocnicze
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 85
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § par. 1
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.k.u.r. art. 2 § pkt 2
Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego
Definicja gospodarstwa rolnego.
u.o.g.r.l. art. 2 § pkt 3
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Fikcja braku zmiany przeznaczenia gruntu rolnego pod budynkiem mieszkalnym lub innym budynkiem, służącym wyłącznie produkcji rolniczej, gdy wchodzą one w skład gospodarstwa rolnego.
k.c. art. 553
Kodeks cywilny
Definicja zorganizowanej całości gospodarczej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.u.s.a. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest warunkiem koniecznym do ustalenia warunków zabudowy. • Plan miejscowy, który nakazuje stopniową eliminację rozproszonej zabudowy zagrodowej i koncentrację jej w wybranych zespołach, wyłącza możliwość budowy nowych siedlisk na terenach nieprzeznaczonych do rozbudowy lub niebędących wybranymi zespołami. • Interpretacja planu miejscowego powinna być całościowa, a nie wybiórcza.
Odrzucone argumenty
Plan nie jest tożsamy z nakazem eliminacji zabudowy, a jedynie "w miarę możliwości" ją ogranicza. • Położenie działki przy drodze umożliwia realizację zabudowy siedliskowej. • Hektar przeliczeniowy i dzierżawa gruntów w odległości wskazują na prowadzenie gospodarstwa rolnego.
Godne uwagi sformułowania
"W miarę możliwości stopniowo eliminować rozproszoną zabudowę zagrodową. Koncentrować ją w wybranych zespołach przy drogach lokalnych." • "Plan nie przewidział natomiast możliwości realizowania nowej zabudowy nawet w miejscach już funkcjonujących zespołów zabudowy, które nie zostały wybrane - w planie wyznaczone." • "Powołanie się przez skarżących na wybrane z jednostki redakcyjnej planu ustalającej warunki kształtowania zabudowy zdanie i posłużenie się nim w oderwanie od pozostałej części danego wyrażenia normokształtnego, musiało być ocenione jako chybione i sprzeczne z podstawowymi zasadami obowiązującymi przy dokonywaniu wykładni przepisów prawa."
Skład orzekający
Stefan Kłosowski
przewodniczący
Maria Mysiak
sędzia
Arkadiusz Windak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zapisów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dotyczących zabudowy zagrodowej i siedlisk rolniczych, a także zasady wykładni tych planów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnych zapisów planu miejscowego z 1994 r. i może być mniej bezpośrednio stosowalne do nowszych planów lub innych sytuacji faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między aspiracjami właścicieli gruntów a restrykcyjnymi zapisami planów zagospodarowania przestrzennego, co jest częstym problemem w praktyce. Pokazuje też, jak ważna jest precyzyjna interpretacja przepisów planistycznych.
“Czy można zbudować nowe siedlisko rolnicze, gdy plan miejscowy mówi "stop" rozproszonej zabudowie?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.