SA/Sz 2117/02

SA/Sz 2117/02 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-10-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-09-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak /sprawozdawca/
Elżbieta Makowska /przewodniczący/
Marzena Iwankiewicz
Symbol z opisem
616  Rolnictwo i leśnictwo, w tym gospodarowanie nieruchomościami rolnymi i leśnymi,  ochrona gruntów rolnych i leśnych, gosp
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2004r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie przeznaczenie gruntów rolnych do zalesienia /. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]z dnia [...]. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Ł. B. kwotę [...]/zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu [...]r. M. B., występując w imieniu małoletniego
syna Ł. B., zwróciła się do Starosty Powiatowego w [...]
z wnioskiem o wyrażenie zgody na przeznaczenie do zalesienia gruntu rolnego
o powierzchni [...]ha, położonego w obrębie [...], na
działce o nr [...].
Starosta Powiatowy w [...], na podstawie art. 3 ust. 7 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. Nr 73, poz. 764) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), decyzją z dnia [...]r., nr [...] odmówił wyrażenia zgody na przeznaczenie do zalesienia wskazanych we wniosku gruntów rolnych stanowiących własność małoletniego Ł. B. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z art. 11 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, małoletni właściciel gruntu może nabyć uprawnienia do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenia uprawy leśnej - tylko w drodze spadkobrania do czasu osiągnięcia pełnoletności lub do czasu ukończenia nauki, nie dłużej jednak niż do ukończenia [...] roku życia.
Ponadto, organ powołał się na stanowisko Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi przedstawione w piśmie z dnia [...]r., nr [...], wedle którego, przepisy ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia dotyczą tylko osób fizycznych będących właścicielami gruntów rolnych, dla których ekwiwalent uzyskany z tytułu zalesienia gruntów rolnych i prowadzenia na nich uprawy leśnej stanowiłby główne źródło utrzymania.
M. B. wniosła od tej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucając organowi I instancji bezzasadne przywołanie art. 11 ustawy oraz powołanie się na stanowisko Ministra Rolnictwa, które to stanowisko nie może zmieniać treści uregulowań ustawowych. Niezależnie od powyższego zarzuciła Staroście nie ustalenie przed wydaniem decyzji, czy ekwiwalent byłby głównym źródłem utrzymania Ł. B.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania, w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W ocenie organu odwoławczego, ze złożonego przez przedstawiciela ustawowego małoletniego Ł. B. wniosku o wyrażenie zgody na przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia, nie wynika, że fakt zalesienia warunkuje otrzymanie ekwiwalentu. Dlatego też wniosek winien być rozpatrzony merytorycznie z dokładnym określeniem skutków faktycznych i prawnych jego wydania. Ponadto, organ ustalił, że przedstawiciel ustawowy strony nie brał w ogóle udziału w postępowaniu. Wniosek ten wyciągnięto z braku dowodów świadczących o tym, że przedstawiciel strony składał wyjaśnienia, przeglądał akta sprawy oraz, że zostały mu wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy (art. 7, art. 8, art. 9 i art. 19 k.p.a.). Zdaniem Kolegium, organ I instancji naruszył również art. 107 § 3 k.p.a., bowiem zaskarżona decyzja nie posiadała dostatecznego, realnego i adekwatnego do rozstrzygnięcia uzasadnienia.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta, działając na podstawie art. 3 ust. 7 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, odmówił wyrażenia zgody na przeznaczenie do zalesienia gruntów rolnych o powierzchni [...]ha położonych w [...], stanowiących własność małoletniego Ł. B. Motywując swe stanowisko organ stwierdził, że jakkolwiek ustawodawca w w/w ustawie nie odniósł się bezpośrednio do pojęcia właściciela gruntu i gospodarstwa rolnego, to jednak poprzez art. 15 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. wprowadzający zmiany w art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 ze zm.) określił krąg osób, do których ustawa ta jest adresowana. Wobec nie przedłożenia przez wnioskodawcę odpowiedniego dokumentu z kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w [...], organ uznał za niewiarygodne oświadczenie M. B., że przedmiotowe grunty rolne są częścią gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów ustawy, o której mowa w art. 15 ustawy z dnia 8 czerwca 2001r.
Ponadto, Starosta wyraził pogląd, że zasadniczą przesłanką ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. jest ekwiwalentność wyłączenia gruntu z uprawy rolnej, bowiem właściciel zalesionego gruntu otrzymuje ekwiwalent do czasu nabycia prawa do emerytury. W obowiązującym stanie prawnym, zdaniem organu, małoletni właściciel nie ma możliwości nabycia praw do emerytury, a prawo do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenia uprawy leśnej przysługuje do czasu nabycia emerytury lub renty, nie dłużej jednak niż przez okres 20 lat.
Z treści przepisów ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia organ wywiódł, że małoletnie dziecko uprawnienie do ekwiwalentu, o którym mowa w art. 7 tej ustawy, może nabyć tylko w drodze spadkobrania w przypadku kiedy grunt określony art. 3 ustawy nabędzie w drodze spadku albo działu spadku i nie posiada innych dochodów.
Odwołując się do uzasadnienia projektu obowiązującej ustawy, jak też uzasadnienia do złożonego w dniu 25 stycznia 2002 r, poselskiego projektu zmian do tej ustawy, organ stwierdził, że ustawa ta w swoim założeniu nie jest skierowana do tej grupy właścicieli gruntów, którą reprezentuje w imieniu swojego małoletniego syna M. B., lecz do osób pracujących w rolnictwie - rolników gospodarujących na gruntach niskiej jakości i uzyskujących znikome dochody z działalności rolniczej na tych gruntach, a którzy zaprzestając produkcji rolnej w tym zakresie otrzymają wsparcie finansowe, będące wynagrodzeniem za uprawę zakładanych lasów, a następnie świadczenie emerytalne.
M. B., działając w imieniu małoletniego syna Ł. B., wniosła od tej decyzji odwołanie podnosząc, że zgodnie z treścią art. 75 k.p.a. strona zobowiązana jest przedłożyć zaświadczenie właściwego organu administracji tylko wtedy, gdy wynika to z przepisu prawa. W innym przypadku wystarczające jest złożenie oświadczenia, które, jako matka małoletniego, złożyła do akt w dniu [...]r. Zdaniem strony odwołującej się, nie ma wymogu złożenia zaświadczenia o tym, że przedmiotowe grunty rolne są częścią gospodarstwa rolnego, a jeżeli nawet istnieje, to obowiązkiem Starosty było zwrócenie się do właściwego organu o jego wydanie, skoro strona bez własnej winy nie mogła go dostarczyć. Za całkowicie bezzasadną skarżąca uznała interpretację art. 11 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia.
Ponadto, zauważyła, że powoływanie się przez Starostę w uzasadnieniu decyzji na projekt zmian obowiązującej ustawy budzi zdziwienie, ponieważ organ administracji publicznej wydaje decyzje w oparciu o obowiązujące prawo.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją z dnia [...]r., nr [...]utrzymało w mocy decyzję organu l instancji. Zdaniem Kolegium, nie wszyscy właściciele gruntów rolnych kwalifikują się do osób, które mogą skorzystać z ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. Ustawa ta jest adresowana do rolników prowadzących gospodarstwo rolne, dla których jedynym źródłem utrzymania są dochody uzyskiwane z upraw rolnych, a którzy wyłączając grunty z produkcji rolnej i zalesiając je, otrzymają ekwiwalent pieniężny z tytułu utraty dochodów, które uzyskiwali dotychczas z przedmiotowych gruntów. Zdaniem Kolegium, wynika to z zapisów zawartych w art. 10 ust. 5, art. 11 ust. 1 i art. 15 pkt 2 cyt. ustawy. Biorąc powyższe pod uwagę, organ odwoławczy stwierdził, że małoletni Ł. B., zamieszkując wraz z rodzicami od których uzyskał w [...]r., w drodze darowizny, przedmiotowe grunty, nie prowadzi samodzielnego gospodarstwa rolnego i jako małoletni znajduje się na utrzymaniu rodziców, którzy utrzymując syna wypełniają swój ustawowy obowiązek. Nie można więc przyjąć, że wyłączane z produkcji rolnej grunty będą mieć wpływ na sytuację finansową małoletniego, wskutek utraty przez niego części dochodów, uzyskiwanych z produkcji rolnej. Koszty utrzymania, tak jak dotychczas ponosić będą rodzice z własnych środków.
Jednocześnie organ zwrócił uwagę na fakt, że do [...]r., tj. do
dnia darowania przedmiotowych gruntów małoletniemu, wymierne korzyści j materialne z uprawy gruntów uzyskiwali rodzice małoletniego, a nie on. W związku z tym, nie można rozpatrywać tej kwestii również w aspekcie utraty przez j małoletniego osiąganych dotychczas dochodów z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej wskutek zalesienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło zarzutów podniesionych w odwołaniu uznając, że w związku z poczynionymi ustaleniami, kwestie w nim poruszane nie mogły stanowić dowodów w postępowaniu odwoławczym.
M. B. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego
w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie żądając uchylenia decyzji
Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r.
oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatowego z dnia [...]r. Strona skarżąca podtrzymała argumenty zawarte w uzasadnieniu odwołania
od decyzji Starosty Powiatowego.
Odnosząc się do decyzji organu odwoławczego stwierdziła, że jest ona niezgodna z prawem. Przedstawiona przez Kolegium interpretacja przepisów ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia nie ma oparcia w przepisach prawa w niej zawartych. Sprawa ekwiwalentu jest wtórna. Ekwiwalent bowiem związany jest z wyłączeniem gruntu rolnego spod uprawy i stanowi rekompensatę materialną, która należy się każdemu właścicielowi gruntu, a nie tylko rolnikowi. Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu decyzji Starosty Powiatowego, art. 15 ustawy, nie wyłącza z grona osób uprawnionych do ubiegania się o zgodę na zalesienie gruntów osób małoletnich.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Nadto, organ zwrócił uwagę, że każde ze Starostw uzyskuje od Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa tzw. roczny limit zalesieniowy, którego wielkość znacznie jest mniejsza od powierzchni zgłaszanych do zalesienia przez rolników we wnioskach. Dlatego też nie wszyscy wnioskujący o przeznaczenie pod zalesienie właściciele gruntów rolnych, nawet spełniający ustawowe wymogi, uzyskują pozytywne decyzje w tym względzie.
W dniu [...]r. do tut. Sądu wpłynęło, przesłane przez stronę j skarżącą, pismo Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...]r., nr [...].
Następnie, strona skarżąca przesłała do Sądu pismo procesowe z dnia [...] r. w którym podtrzymał swoje stanowisko o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji dołączając jednocześnie decyzję Starosty [...]z dnia [...]r., nr [...], orzekającą o nabyciu przez Ł. B. praw do otrzymywania miesięcznego ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej.
Dnia [...]r. wpłynęło do Sądu kolejne pismo procesowe strony skarżącej, w którym zawarte zostało żądanie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jako opartych na nieistniejących przepisach prawa oraz projektach ustaw. Na fakt niezgodności z prawem decyzji wskazywać mają, zdaniem strony skarżącej, w szczególności, przedłożone wcześniej pismo Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...]r. i decyzja Starosty [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z ważył, co następuje:
Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działań organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, że decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego taką wadliwą decyzję - w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia -poprzez jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności.
Ponadto, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podstawę materialno-prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. Nr 73, poz. 764), zwanej w dalszej części uzasadnienia "ustawą", w brzmieniu obowiązującym w dacie jej podjęcia.
Dyrektywy percepcyjnej fazy wykładni jako wyjściową podstawę zrozumienia wyrażeń normokształtnych przyjmują użycie interpretacyjnych dyrektyw językowych (por. M. Zieliński "Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki." Wyd. LexisNexis, Warszawa 2002 r., s. 309 i nast.). Treść zawartych w ustawie przepisów winna być zatem ustalona w pierwszej kolejności przy zastosowaniu wykładni językowej.
W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że interpretacja ustawy przez organy obu instancji, dokonana została przede wszystkim w oparciu o wykładnię celowościową, której wynik nie znalazł dostatecznego oparcia w przepisach analizowanej ustawy.
Przedmiotem sporu w sprawie stała się odmienna interpretacja przez organy i stronę skarżącą przepisów ustawy w zakresie odnoszącym się do kręgu podmiotów mogących skorzystać z jej postanowień.
Organy obu instancji zgodnie przyjęły, że ustawa ta adresowana jest do rolników prowadzących gospodarstwo rolne, dla których jedynym źródłem utrzymania są dochody uzyskiwane z upraw rolnych, a którzy wyłączając grunty z produkcji rolnej i zalesiając je, otrzymają ekwiwalent pieniężny z tytułu utraty dochodów, które uzyskiwali dotychczas z przedmiotowych gruntów. Na poparcie swego stanowiska organy przywołały art. 10 ust. 5, art. 11 ust. 1 i art. 15 ust. 2 ustawy.
Chcąc odpowiedzieć na pytanie co do prawidłowości wyprowadzonych przez organy wniosków, należało w pierwszej kolejności poddać analizie przepisy wskazane jako podstawy prawne dokonanych rozstrzygnięć.
Art. 10 ust 1 ustawy stanowi, że małżonkowie - współwłaściciele zalesianego gruntu otrzymują ekwiwalent, o którym mowa w art. 7, w dwóch równych częściach. Jeżeli współwłaściciele gruntu przeznaczonego do zalesienia nie są małżonkami, ekwiwalent uzyskuje wyłącznie jeden ze współwłaścicieli na podstawie upoważnienia udzielonego przez pozostałych współwłaścicieli, złożonego w formie oświadczenia (art. 10 ust. 3). Upoważnienie określone w ust. 3 może być przeniesione na innego współwłaściciela tylko w przypadku, kiedy był on współwłaścicielem gruntu w chwili jego zalesienia oraz nie posiada innych źródeł dochodu (art. 10 ust. 3).
Ze wskazanego przepisu wynika, że poza przypadkiem, w którym współwłaścicielami gruntu są małżonkowie, ekwiwalent z tytułu współwłasności zalesianego gruntu może otrzymać wyłącznie jeden ze współwłaścicieli, na podstawie upoważnienia udzielonego przez pozostałych współwłaścicieli. Co do zasady, przepisy art. 10 ust. 1-3 nie implikują możliwości nabycia prawa do ekwiwalentu, od przesłanki braku innych źródeł dochodu. Taki warunek został ustanowiony w art. 10 ust. 5, ale tylko i wyłącznie do osób, na rzecz których współwłaściciele przenieśli pierwotne upoważnienie o którym mowa w ust. 3. Nie trudno dostrzec w tym zapisie świadomego działania ustawodawcy zmierzającego do wyeliminowania niepożądanego obrotu prawem do ekwiwalentu na rzecz osób, które w chwili zalesiania gruntu nie były jego współwłaścicielem, a które mogłyby przejmować to prawo wykorzystując swą pozycję, np. materialną.
Kolejnym przepisem, w oparciu o który organy nie uwzględniły wniosku Ł. B., stał się art. 11 ustawy przewidujący w ust. 1 możliwość nabycia uprawnienia do ekwiwalentu w drodze spadkobrania tylko w przypadku, kiedy grunt określony w art. 3, nabędzie w drodze spadku albo działu spadku jedna osoba nieposiadająca innych dochodów. "Korzystanie z nabytych w ten sposób uprawnień jest kontynuowane w ramach ustalonego terminu 20 lat. Przy czym małoletni spadkobierca otrzymuje uprawnienia do ekwiwalentu do czasu osiągnięcia pełnoletności lub do czasu ukończenia nauki, nie dłużej jednak niż do ukończenia 24 roku życia" -art. 11 ust. 3 ustawy.
Z zapisów tych organy wywiodły, że małoletni może uzyskać uprawnienie do ekwiwalentu wyłącznie w drodze spadkobrania i to pod warunkiem nie uzyskiwania innych dochodów.
W ocenie Sądu, teza ta nie zasługuje na aprobatę. Przede wszystkim nie znajduje oparcia w przepisach ustawy pogląd, zgodnie z którym, osoby małoletnie nie mogły stać się beneficjentami korzyści płynących z dobrodziejstw analizowanej ustawy na zasadach ogólnych. Wyłączenia takiego trudno wywodzić z przewidzianej j przez ustawodawcę możliwości nabycia przez małoletniego prawa do ekwiwalentu w drodze spadkobrania. Skoro ustawa, oprócz zasad ogólnych, dopuściła ponadto, możliwość nabycia prawa do ekwiwalentu w trybie szczególnym, to nie można tego faktu interpretować na niekorzyść osób wyjątkowo przez prawodawcę potraktowanych.
Ustosunkowując się do przywoływanego przez organy obu instancji art. 15 ustawy, wprowadzającego zmiany w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jednolity: Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.), skład orzekający w sprawie stwierdził, że przepisy zmieniające treść innych ustaw nie mogą stanowić bezpośredniego odniesienia do tych przepisów analizowanej ustawy, które w sposób samodzielny regulują zasady przeznaczania gruntów rolnych do zalesienia.
Dokonując szerszej analizy treści ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia Sąd uznał, że nie można podzielić stanowiska organów wedle których, j uprawnioną do ekwiwalentu jest osoba, dla której jedynym źródłem utrzymania będzie ten ekwiwalent. Oprócz wskazanych wyżej motywów odnoszących się do przepisów przywołanych przez organy w sprawie, należało zwrócić szczególną uwagę na postanowienia art. 7 ustawy.
Przepis ten, podobnie jak art. 3 ust. 4 ustawy, określając osobę uprawnioną posługuje się pojęciem "właściciela gruntu". Właściciel gruntu, który otrzymał decyzję administracyjną o prowadzeniu uprawy leśnej, nabywa prawo do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej (art. 7 ust. 1).
Przepis ten nie uzależnia uzyskania ekwiwalentu od faktu nie posiadania innych źródeł dochodu. Na niezasadność takiej tezy wskazuje treść art. 7 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym, ekwiwalent podwyższa się o 50%, jeżeli równocześnie z przeznaczeniem gruntu do zalesienia następuje likwidacja gospodarstwa rolnego, a właściciel zalesionego gruntu nie jest ponadto właścicielem gruntu rolnego lub działki siedliskowej większej niż 0,8 ha.
Innymi słowy, osoby, które przeznaczając grunt do zalesienia nie zlikwidowały gospodarstwa rolnego (dalej je prowadzą) i są właścicielami innego gruntu rolnego lub działki siedliskowej większej niż 0,8 ha, otrzymają ekwiwalent w wysokości podstawowej, tj. określonej w oparciu o art. 7 ust. 2 ustawy. Oznacza to, że ekwiwalent mogą pobierać, w wysokości podstawowej, osoby które równocześnie prowadzą gospodarstwo rolne i co się z tym wiąże, mogące uzyskiwać z tego tytułu dochody.
Nie mogła mieć również znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podkreślana
przez organy okoliczność nabycia gruntu przeznaczonego do zalesienia przez
Ł. B., w drodze darowizny od ojca S. B., w dniu
[...]r. jak i to, że do tego czasu korzyści z uprawy tych gruntów
uzyskiwali rodzice skarżącego, w związku z czym, Ł. B. nie utracił
osiąganych dotychczas dochodów z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej
wskutek zalesienia. Obowiązujące w dacie wydanych decyzji przepisy nie uzależniały
możliwości zalesienia gruntów w trybie analizowanej ustawy, od utraty
dotychczasowych dochodów, ani od długości okresu legitymowania się przez
właściciela gruntu prawem jego własności.
Za nieuzasadnione należy również uznać twierdzenie, że wyłączenie gruntów z produkcji rolnej poprzez ich zalesienie, nie będzie miało wpływu na sytuację finansową małoletniego z uwagi na to, że koszty jego utrzymania, tak jak dotychczas ponosić będą rodzice z własnych środków.
Pomimo że na rodzicach ciąży obowiązek utrzymania dziecka, to nie sposób przyjąć, iż możliwy do uzyskania ekwiwalent z tytułu zalesienia gruntów rolnych nie wpływałby na sytuację finansową małoletniego. Środki uzyskane z tego tytułu stanowiłyby jego osobisty dochód, tak jak ewentualne dochody związane z posiadaniem gruntów rolnych. Gospodarowanie tak uzyskiwanymi środkami finansowymi, stanowiącymi wyłączną własność małoletniego, uwarunkowane byłoby od zgody właściwego sądu rodzinnego.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że organy nie poddały pod rozwagę kwestii legitymacji M. B., do występowania w imieniu małoletniego syna z wnioskiem w sprawie przeznaczenia gruntów rolnych do zalesienia, w związku z postanowieniami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.).
Dodatkowo należy odnieść się do treści art. 7 ust. 6, który, w ocenie organu i instancji, uniemożliwiał wydania pozytywnej decyzji w sprawie na rzecz małoletniego Ł. B. Wbrew temu poglądowi, art. 7 ust. 6, jak i cała ustawa, nie uzależnia wydania decyzji pozytywnej od możliwości nabycia przez wnioskodawcę prawa do emerytury lub renty. Tymi okolicznościami ograniczono jedynie czasokres pobierania ekwiwalentu. W ustawie przyjęta bowiem została zasada, że maksymalny okres pobierania ekwiwalentu może wynosić 20 lat (chyba, że strona uzyskała prawo do renty lub emerytury), z zastrzeżeniem art. 11 ust. 2 i 3 ustawy.
We wniesionej skardze sporządzonej dnia [...]r. zawarte zostało żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji. Wniosek ten został następnie zmodyfikowany w piśmie procesowym z dnia [...]r. w którym strona skarżąca zażądała stwierdzenia nieważności decyzji organów obu instancji, bowiem zostały one wydane na podstawie nieistniejących przepisach prawa. Wniosek ten oparty więc został na przesłance wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd w pełni podziela wypracowane przez doktrynę i orzecznictwo stanowisko, że warunkiem wstępnym do uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jest stwierdzenie, iż w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny (vide: wyrok NSA z 18 lipca 1994 r., V SA 535/94, ONSA 1995, Nr 2, poz. 91). W niniejszej sprawie nie można uznać, że wydane decyzje zostały podjęte bez podstawy prawnej, tj. na postawie nieistniejących przepisów prawa. W obu orzeczeniach przywołano konkretne przepisy obowiązującej ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia.
Za rażące naruszenie prawa można przyjąć sytuację, w której zaistniała oczywista sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy a treścią przepisu, która jest widoczna w wyniku prostego ich zestawienia. Nie można uznać za rażące naruszenie prawa dokonanie przez organ błędnej wykładni przepisów prawa lub nieodpowiednie ich zastosowanie.
Jako nietrafny należy również ocenić zarzutu wydania decyzji bez podstawy prawnej w sytuacji przywołania, i to w uzasadnieniu decyzji, opinii innych organów lub instytucji. O ile stanowiska te nie są wiążące w sprawie, to dodatkowe, posiłkowe przywołanie ich w celu umocnienia własnej argumentacji organu, nie jest niedopuszczalne, a z pewnością nie może stanowić podstawy wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.
Rekapitulując powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja Starosty z dnia [...]., wydane zostały w skutek niewłaściwej interpretacji przepisów ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (art. 3 i art. 7 ustawy). Mając powyższe na uwadze należało orzec o ich uchyleniu na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozstrzygnięcie w pkt II wyroku podjęto na podstawie art. 152 wyżej cyt. ustawy.
Orzeczenie w zawarte w pkt III wyroku, w przedmiocie zwrotu kosztów
postępowania, zostało wydane w oparciu o art. 200, art. 209 i art. 210 w/w ustawy.
Zgodnie z art. 210 §1 tej ustawy, strona traci uprawnienie do żądania zwrotu
kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej
wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów.
Pełnomocnik skarżącego, pouczony o treści art. 210 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w trakcie rozprawy w dniu [...]r. zgłosił wniosek o zwrot kosztów sądowych i kosztów przejazdu,
oświadczając, że najtańszy bilet kolejowy w jedną stronę kosztuje [...]zł.
W dniu [...]r. wpłynęło do tut. Sądu pismo strony skarżącej zawierające wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów przejazdu samochodem na rozprawę w dniu [...]r., które według sporządzonej kalkulacji wyniosły [...]zł.
W związku z tym, że wniosek ten został zgłoszony już po zamknięciu rozprawy, stosownie do treści art. 210 w/w ustawy, nie mógł być uwzględniony.
Do kosztów postępowania należnych skarżącemu od organu zaliczono koszty uiszczonego wpisu sądowego ([...]zł.), koszty ustanowienia pełnomocnika ([...]zł.) i koszt przejazdu koleją w dwie strony ([...]zł.).