SA/Sz 2075/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2005-01-19
NSApodatkoweŚredniawsa
przywrócenie terminuodwołaniepełnomocnikdoradca podatkowyOrdynacja podatkowachorobabrak winystarannośćpostępowanie podatkoweWSA

WSA w Szczecinie oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od decyzji podatkowych, uznając brak wystarczającego uprawdopodobnienia braku winy pełnomocnika w uchybieniu terminu.

Spółka złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od decyzji podatkowych. Pełnomocnik spółki argumentował, że choroba uniemożliwiła mu złożenie odwołań w terminie. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, uznając, że pełnomocnik nie wykazał braku winy i nie zachował należytej staranności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu podatkowego.

Sprawa dotyczyła skargi spółki "M" Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od decyzji podatkowych dotyczących podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku od towarów i usług za 2001 rok. Pełnomocnik spółki wnioskował o przywrócenie terminu, powołując się na chorobę, która miała uniemożliwić mu złożenie odwołań w ustawowym terminie. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, argumentując, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, a także nie wykazał się należytą starannością, zwłaszcza w kontekście możliwości wcześniejszego przygotowania i wysłania odwołań przed planowanym wyjazdem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, rozpoznając skargę, uznał ją za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że profesjonalni pełnomocnicy są zobowiązani do szczególnej staranności, a uprawdopodobnienie braku winy wymaga wykazania nie tylko przyczyny uchybienia terminu, ale także braku możliwości uniknięcia jego skutków. Sąd uznał, że pełnomocnik nie sprostał tym wymogom, nie podając szczegółów choroby ani nie wykazując, dlaczego nie skorzystał z pomocy osób trzecich. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sama choroba nie jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia terminu, jeśli strona nie uprawdopodobni braku winy oraz braku możliwości uniknięcia skutków zdarzenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że profesjonalny pełnomocnik jest zobowiązany do szczególnej staranności. Uprawdopodobnienie braku winy wymaga wykazania, że uchybienie terminu było niezależne od woli i wiedzy strony oraz że nie można było uniknąć jego skutków. Pełnomocnik nie przedstawił wystarczających dowodów ani wyjaśnień w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

Ord.pod. art. 162 § 1

Ordynacja podatkowa

Przywrócenie terminu następuje, gdy strona uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia.

Ord.pod. art. 162 § 2

Ordynacja podatkowa

Podanie o przywrócenie terminu musi być wniesione w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, a strona musi jednocześnie dopełnić czynności, dla której termin był określony.

Pomocnicze

Ord.pod. art. 223 § 2

Ordynacja podatkowa

Określa 14-dniowy termin do wniesienia odwołań.

Ord.pod. art. 222

Ordynacja podatkowa

Nakłada na stronę wnoszącą odwołanie obowiązek przedstawienia zarzutów przeciw decyzji, określenia istoty i zakresu żądania oraz wskazania dowodów uzasadniających to żądanie.

Ord.pod. art. 169 § 1

Ordynacja podatkowa

Organ ma obowiązek wezwania strony do uzupełnienia braków odwołania w terminie 7 dni.

Ord.pod. art. 235

Ordynacja podatkowa

Przepis powiązany z art. 169 § 1, dotyczący uzupełniania braków odwołania.

k.p.a. art. 128

Kodeks postępowania administracyjnego

Stanowi, że odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, wystarczy, jeśli wynika z niego, że strona nie jest zadowolona z decyzji.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Określa właściwość sądu do rozpoznania skargi.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Reguluje orzekanie w przedmiocie oddalenia skargi.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Choroba pełnomocnika jako wyłączna przyczyna uchybienia terminu bez winy. Wyjazd do rodziców jako zdarzenie losowe, którego nie można było przewidzieć. Niewystarczająca analiza stanu faktycznego przez organ podatkowy dotycząca stanu zdrowia pełnomocnika. Ilość stron odwołania jako niemerytoryczny argument organu.

Godne uwagi sformułowania

kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności samo stwierdzenie zaistnienia choroby w terminie do wniesienia odwołania nie jest argumentem stanowiącym przesłankę do uwzględnienia wniosku nawet niewielkie niedbalstwo strony wyklucza możliwość uwzględnienia jego żądania o przywrócenie uchybionego terminu pełnomocnik nie wykazał, że nie posiadał możliwości uniknięcia skutków zdarzenia (choroby)

Skład orzekający

Maria Dożynkiewicz

przewodniczący

Kazimiera Sobocińska

członek

Alicja Polańska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przywrócenia terminu w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w kontekście choroby pełnomocnika i wymogu szczególnej staranności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pełnomocnika i jego choroby, a także oceny jego staranności. Może być mniej relewantne w przypadkach innych przyczyn uchybienia terminu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady dotyczące przywracania terminów w postępowaniu podatkowym i znaczenie staranności profesjonalnych pełnomocników, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Choroba pełnomocnika a przywrócenie terminu. Czy wystarczy zwolnienie lekarskie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 2075/03 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska /sprawozdawca/
Kazimiera Sobocińska
Maria Dożynkiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 162 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska Sędzia WSA Alicja Polańska /spr./ Protokolant Anna Malinowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2005r. sprawy ze skargi "M" Spółki z o.o. w A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołań w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2001r. oraz podatku od towarów i usług za 2001r. o d d a l a skargę
Uzasadnienie
Trzynastoma decyzjami z dnia [...] o numerach od [...] do [...] skierowanymi do "M" spółki z o.o. z siedzibą w A., doręczonymi Spółce w dniu 18 sierpnia 2003 r., Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił tej Spółce zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2001r. w wysokości [...] oraz wysokość należnego zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, luty, kwiecień, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2001, a za miesiące marzec i maj 2001 r. określił kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc.
Termin 14-dniowy do wniesienia odwołań od wskazanych decyzji, określony w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, upłynął w dniu 1 września 2003 r.
Pismem z dnia [...], które pełnomocnik spółki "M" złożył osobiście w Izbie Skarbowej, Spółka wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań od wskazanych wyżej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Także w dniu [...] do Izby Skarbowej pełnomocnik Spółki wniósł odwołania od tych decyzji.
Pełnomocnik Spółki w złożonym wniosku wskazał, że termin do wniesienia odwołań upłynął w dniu [...], natomiast on w dniach od [...] był chory, co uniemożliwiło mu złożenie odwołań w terminie oraz, że uchybienie terminu nie zostało przez niego zawinione, lecz było spowodowane chorobą.
W dniu [...] Dyrektor Izby Skarbowej wskazując, że – zgodnie z treścią przepisu art.162 § 1 Ordynacji podatkowej – w razie uchybienia terminu do wniesienia odwołania należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, wezwał pełnomocnika do uzupełnienia wniosku, bowiem – jak podniósł – samo stwierdzenie zaistnienia choroby w terminie do wniesienia odwołania nie jest argumentem stanowiącym przesłankę do uwzględnienia wniosku.
W piśmie z dnia [...], będącym uzupełnieniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań, pełnomocnik Spółki wskazał, że od [...] przebywał u swoich rodziców w miejscowości [...] i w dniu [...] bardzo źle się poczuł, skutkiem czego był zmuszony położyć się do łóżka. W związku z tym wezwano miejscowego lekarza, który po przebadaniu go nakazał mu leżeć i zażywać przepisane leki. Pełnomocnik załączył do tego pisma zaświadczenie lekarskie stwierdzające jego niezdolność do pracy w dniach [...]. Dalej pełnomocnik podniósł w tym piśmie, że – ponieważ nie miał ze sobą podręcznego komputera, w którym znajdowały się odwołania – nie mógł wydrukować dokumentów, ani ich podpisać, bowiem komputer znajdował się w jego mieszkaniu w [...], w którym w okresie od [...] nie przebywał nikt z domowników, a więc nie mógł w żaden skuteczny sposób wysłać odwołań w terminie przewidzianym przepisami, ani posłużyć się pomocą innych osób w tym celu. W związku z tym, jak dalej wyjaśnił, w dniu [...] udał się osobiście do [...], aby złożyć jak najszybciej odwołania i wniosek o przywrócenie terminu, a zatem wypełnił dyspozycję zawartą w przepisie art.162 § 2 Ordynacji podatkowej, uważając przy tym, że w zaistniałych okolicznościach przesłanka braku winy została uprawdopodobniona, a tym samym, wniosek należy uznać za uzasadniony.
Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań, nie znalazł podstaw do przywrócenia uchybionego terminu i postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołań.
W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, powołując się na treść przepisu art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, że stronie postępowania podatkowego, w razie uchybienia terminu, organ może przywrócić termin na jej wniosek, jeżeli strona uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy oraz, jeżeli podanie o przywrócenie terminu zostanie wniesione w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, a strona dopełni jednocześnie z wniesieniem podania czynności, dla której był określony termin, o czym z kolei stanowi treść § 2 tego przepisu. Poddając analizie przesłanki ustawowe przywrócenia terminu, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć, a z bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych można wysnuć ogólną tezę, że nawet niewielkie niedbalstwo strony wyklucza możliwość uwzględnienia jego żądania o przywrócenie uchybionego terminu. Tymczasem z dowodów zebranych w sprawie wynika, stwierdził dalej Dyrektor Izby Skarbowej, że decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej zostały wydane w dniu [...] i doręczone Spółce w dniu [...], tak więc termin do wniesienia odwołań od tych decyzji upłynął z dniem [...], a pełnomocnik Spółki odwołania wniósł osobiście w dniu [...], tj. po terminie, składając jednocześnie w dniu [...] wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań.
Dalej uzasadniając wydane postanowienie, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził istnienie po stronie pełnomocnika Spółki braku szczególnej staranności w prowadzeniu spraw spółki "M", co nie pozwoliło temu organowi w konsekwencji uznać, że pełnomocnik Spółki nie ponosi winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołań, bowiem, w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron należy przyjąć, że są one zobowiązane do szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonego zlecenia, a zatem ocena, czy dochowali reguł starannego działania winna być dokonywana w oparciu o odpowiednio wysokie kryteria. Tymczasem, jak uznał organ, pełnomocnik Spółki, uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołań, przytoczył jeden argument, tj. swoją chorobę, która spowodowała, że przebywał na zwolnieniu lekarskim w okresie od [...], co miało uniemożliwić mu dokonanie wymaganych czynności procesowych, który to argument – według Dyrektora Izby Skarbowej– nie jest równoznaczny z uprawdopodobnieniem braku zawinienia w uchybieniu terminu, samo bowiem złe samopoczucie pełnomocnika strony i odczuwane przez niego dolegliwości, potwierdzone nawet zwolnieniem lekarskim, niewymagające jednak hospitalizacji, nie mogą być potraktowane jako przyczyna usprawiedliwiająca niedochowanie terminu, co potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego.
Ponadto, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, jeszcze drugi aspekt sprawy świadczy o braku staranności pełnomocnika przy wykonywaniu zleconych mu czynności, a mianowicie to, że mimo, iż od dnia [...] (doręczenie decyzji) do dnia [...] (wyjazd do rodziców) było wystarczająco dużo czasu by przygotować odwołania, liczące: w sprawie podatku dochodowego jedynie 9 stron, a dotyczące 12 decyzji w zakresie podatku od towarów i usług – 6 stron, przy czym treść tego ostatniego pokrywała się w całości z treścią odwołania dotyczącego podatku dochodowego, i skoro odwołania znajdowały się gotowe w podręcznym komputerze pełnomocnika, to nic nie stało na przeszkodzie, by przed wyjazdem do rodziców wydrukować je, podpisać i wysłać drogą pocztową. Także – zdaniem tego organu – wyjazd pełnomocnika do rodziców na kilka dni przed upływem terminu do złożenia odwołań, przy uwzględnieniu opisanych wyżej okoliczności, można oceniać jedynie jako poważne niedbalstwo pełnomocnika strony. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, pełnomocnik powinien przewidzieć, że w trakcie podróży poza miejsce zamieszkania mogą go spotkać nieoczekiwane okoliczności skutkujące niezachowaniem terminu do wniesienia odwołań.
Na ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] spółka "M" złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie skargę wnosząc o jego uchylenie, jako wydanego z naruszeniem prawa, oraz orzeczenie o przywróceniu terminu do wniesienia spóźnionych odwołań.
Uzasadniając skargę skarżąca Spółka podniosła, że zaskarżone postanowienie, wydane zostało na podstawie błędnego rozpoznania stanu faktycznego sprawy oraz zawiera błędne rozstrzygnięcie, co przemawia za uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia. W szczególności, Spółka nie zgodziła się ze stwierdzeniem Dyrektora Izby Skarbowej, że pełnomocnik Spółki nie uprawdopodobnił braku winy, jako przesłanki przywrócenia terminu, gdyż – jak stwierdził – okoliczności oraz rodzaj choroby pełnomocnika nie były tego rodzaju, że wymagałyby hospitalizacji, skoro organ nie próbował wyjaśnić stanu faktycznego sprawy, a z zaskarżonego postanowienia trudno wyczytać – według skarżącej Spółki – by organ interesował się, co było przyczyną złego stanu zdrowia pełnomocnika. Zdaniem skarżącej Spółki, organ powinien rozstrzygnąć sprawę w oparciu o rzetelną analizę stanu faktycznego sprawy, tymczasem ograniczył się jedynie do cytowania wybranych fragmentów pisma pełnomocnika wskazując, że złe samopoczucie nie jest wystarczającą przesłanką przywrócenia terminu, skoro pełnomocnik nie musiał być hospitalizowany. Skarżąca Spółka podniosła także, że organ podatkowy nie wyjaśnił, dlaczego bagatelizuje złe samopoczucie pełnomocnika i uznaje, iż stan pełnomocnika nie wykluczał możliwości działania w sprawie w okresie objętym zwolnieniem lekarskim, skoro nie kwestionował faktu, iż pełnomocnik Spółki źle się czuł, że otrzymał od lekarza nakaz przebywania w łóżku, oraz że otrzymał stosowne zaświadczenie lekarskie potwierdzające niezdolność do wykonywania pracy, tym bardziej, że organ nie przedstawił jakiegokolwiek argumentu przemawiającego za tym, że "złe samopoczucie" oznacza lekką niedyspozycję, niebędącą przeszkodą do sporządzenia i wysłania odwołań w sprawie. Według skarżącej Spółki, oczywiste jest to, że nawet osoba, która nie jest hospitalizowana, a której lekarz nakazał leżenie w łóżku, nie powinna wybierać się w podróż, gdy jest w złym stanie zdrowia, może to bowiem negatywnie odbić się na stanie jej zdrowia, a faktu tego organ podatkowy nie wziął pod uwagę.
Konkludując, skarżąca Spółka uznała, że organ – ograniczając się do cytowania pisma pełnomocnika – nie zainteresował się stanem faktycznym sprawy, a w szczególności, nie dokonał analizy, czy pełnomocnik mógł wysłać odwołania w terminie, co w efekcie, zdaniem Spółki, oznacza, iż organ rozstrzygnął sprawę w oparciu o błędne założenie, że stan zdrowia pełnomocnika strony nie był tak zły, by ten nie mógł odwołań wysłać.
W ocenie skarżącej Spółki, zaskakująca, a nawet bulwersująca jest teza organu, że wyjazd do rodziców na kilka dni przed upływem terminu do złożenia odwołań "można określić jedynie jako poważne niedbalstwo pełnomocnika strony". Zdaniem strony, taki wyjazd nie powinien być uznany za niedbalstwo, gdyż prawdopodobieństwo wystąpienia podczas wyjazdu sytuacji uniemożliwiających terminowe złożenie odwołań jest niewielkie, a trudno przecież przewidzieć chorobę.
Jako niemerytoryczne uznała skarżąca Spółka stwierdzenie organu, że mimo, iż od dnia [...] (doręczenie decyzji) do dnia [...] (wyjazd do rodziców) było wystarczająco dużo czasu by przygotować odwołania, liczące: w sprawie podatku dochodowego jedynie 9 stron, a dotyczące 12 decyzji w zakresie podatku od towarów i usług – 6 stron, przy czym treść tego ostatniego pokrywała się w całości z treścią odwołania dotyczącego podatku dochodowego, i skoro odwołania znajdowały się gotowe w podręcznym komputerze pełnomocnika, to nic nie stało na przeszkodzie, by przed wyjazdem do rodziców wydrukować je, podpisać i wysłać drogą pocztową. Zdaniem skarżącej Spółki, stwierdzenie to świadczy o tendencyjnym podejściu organu do sprawy, bowiem ocena, czy 10, czy też 6 stron odwołania, to nie wiadomo, czy oznacza ono "tylko", czy "aż" i nie może być argumentem merytorycznym przy rozstrzyganiu sporu, gdyż organ nie powinien oceniać wagi argumentów podnoszonych w odwołaniach w zależności od ilości stron pism procesowych.
Skarżąca Spółka wyjaśniła także, że pełnomocnik nie przesłał odwołań na kilka dni przed upływem terminu dlatego, iż wziął w planowaną wcześniej podróż materiały sprawy oraz literaturę dotyczącą tematu sporu w celu dokonania, w wolnych chwilach, dodatkowej analizy i ewentualnego uzupełnienia, po powrocie do [...], treści odwołań, a skoro ustawodawca daje stronie prawo do sporządzenia i wysłania odwołania w terminie czternastu dni, to nie może być uznane za niewłaściwe zachowanie pełnomocnika, który nie ogranicza się jedynie do pobieżnego przygotowania odwołania i wysłania w możliwie krótkim terminie, lecz starannie przygotowuje jego treść, dokonując kolejnych poprawek i uzupełnień, tym bardziej, że spory prowadzone przed Dyrektorem Izby Skarbowej nie toczą się w formie rozpraw, gdzie strony mają możliwość przedstawienia swoich argumentów i kontrargumentów.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi, wyjaśniając jednocześnie, iż – wbrew zarzutom skargi – w zaskarżonym postanowieniu nie wyraził poglądu, że to wyjazd pełnomocnika do rodziców na kilka dni przed upływem terminu do złożenia odwołań był podstawą do stwierdzenia poważnego niedbalstwa pełnomocnika Strony, bowiem podstawą do wyrażenia takiego stwierdzenia było ustalenie niewysłania, gotowych już, odwołań przed wyjazdem pełnomocnika do rodziców. Ponadto, Dyrektor Izby Skarbowej, zgadzając się z twierdzeniem skarżącej Spółki, że prawdopodobieństwo wystąpienia podczas wyjazdu poza miejsce zamieszkania sytuacji uniemożliwiających terminowe złożenie odwołań jest niewielkie i, że trudno przecież przewidzieć chorobę, to jednak w tej sprawie takie zdarzenie wystąpiło, a organ podatkowy rozpatruje konkretne przypadki z towarzyszącymi im okolicznościami, a nie przypadki hipotetyczne, na które skarżąca Spółka powołuje się w złożonej skardze.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym w Szczecinie w dniu 19 stycznia 2005 r., pełnomocnik skarżącej Spółki poinformował, że chorobą, która uniemożliwiła mu złożenie w terminie odwołań, była grypa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, właściwy do rozpoznania skargi z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonego postanowienia za niezgodne z prawem.
Znajdujący zastosowanie w tej sprawie przepis art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej przewiduje możliwość przywrócenia terminu w sytuacji, gdy zainteresowany uprawdopodobni (przedstawi wiarygodne okoliczności), że naruszenie terminu nastąpiło bez jego winy. Przesłankę tę należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania.
W odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron należy przyjąć, że osoby te są zobowiązane do szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonego im zlecenia, a zatem ocena, czy dochowali reguł starannego działania winna być dokonywana w oparciu o odpowiednio wysokie kryteria.
Ponadto, uprawdopodobnienie wystąpienia okoliczności uchybienia terminu bez winy zainteresowanego, o jakim mowa jest w przepisie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, powinno dotyczyć nie tyle zdarzenia (choroby), które ma uzasadniać przywrócenie terminu, ile braku możliwości uniknięcia jego skutków. Nie negując zatem, że zdarzenie (choroba) wskazane przez pełnomocnika jest prawdopodobne, a nawet pewne, gdyż zostało udowodnione zaświadczeniem lekarskim poświadczającym jego chorobę, to jednak stwierdzić należy, iż wskazany wyżej przepis wymaga nie tyle podania przyczyny uchybienia terminu, ale uprawdopodobnienia, że przyczyna ta pozostawała niezależna od woli i wiedzy zainteresowanego, a skarżąca Spółka nie sprostała temu wymogowi.
Zdaniem Sądu, pełnomocnik skarżącej Spółki, przy wykonywaniu jako doradca podatkowy powierzonego mu zlecenia, nie dochował reguł starannego działania, a jednocześnie nie uprawdopodobnił, że nie posiadał możliwości uniknięcia skutków zdarzenia (choroby), które przywołuje jako dowód, iż nie ponosi winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołań. W szczególności bowiem, pełnomocnik – mimo, iż został wezwany przez organ podatkowy do usunięcia braków wniosku, jako niespełniającego wymogów przepisu art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej i poinformował go o przesłankach, które muszą zostać spełnione, aby możliwe było uwzględnienie takiego wniosku, gdyż – jak wskazał ten organ – "Samo stwierdzenie o chorobie nie jest argumentem stanowiącym przesłankę do uwzględnienia wniosku.", pełnomocnik nie określił, na jaką chorobę zapadł i jakie były jej skutki, a także, dlaczego nie posłużył się pomocą osób trzecich w sporządzeniu i wysłaniu odwołań. Ponadto, zauważyć należy – co podnosił także Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę – że chociaż sposób prowadzenia sporu w postępowaniu podatkowym różni się od prowadzenia sporu przed sądami, to jednak w toku postępowania odwoławczego strona ma nadal możliwość przedstawiania wyjaśnień i argumentów, jeżeli (oraz mimo), iż wcześniej złożyła odwołanie. Wprawdzie treść przepisu art. 222 Ordynacji podatkowej, w odróżnieniu od przepisu art. 128 Kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, że "Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji.", nakłada na stronę wnoszącą odwołanie od decyzji organu podatkowego obowiązek przedstawienia zarzutów przeciw decyzji, określenia istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazania dowodów uzasadniających to żądanie, to jednak niespełnienie tego wymogu przez stronę nie powoduje ujemnych dla niej konsekwencji, bowiem na organie podatkowym ciąży obowiązek wezwania strony do uzupełnienia w terminie dni 7 braków odwołania (przepis art. 169 § 1 w związku z przepisem art. 235 Ordynacji podatkowej). Dopiero niezastosowanie się przez stronę do tego wezwania powoduje skutek w postaci wydania decyzji o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania. Tak wiec, jeżeli – jak twierdzi pełnomocnik Spółki – miał już przygotowane odwołania w komputerze pozostawionym w [...], to nic – zdaje się – nie stało na przeszkodzie, a przynajmniej żadnej takiej przeszkody pełnomocnik nie wskazał, aby sporządzić i wysłać odwołania niezawierające szczegółowego uzasadnienia, a jedynie wskazujące organ, którego decyzje są skarżone i w jakim przedmiocie zostały one wydane. W późniejszym terminie pełnomocnik mógł przecież uzupełnić odwołania niespełniające warunków określonych w przepisie art. 222 Ordynacji podatkowej, nie czekając nawet na wezwanie organu podatkowego.
Podkreślenia również wymaga to, że na organie podatkowym nie ciąży nieograniczony obowiązek ustalania przyczyn uniemożliwiających podatnikowi niedochowanie terminu w celu uprawdopodobnienia braku jego winy w niedochowaniu terminu, lecz to właśnie podatnik zobowiązany jest przedstawić organowi podatkowemu argumenty i okoliczności uprawdopodobniające brak jego winy, tym bardziej, jeżeli podatnika reprezentuje profesjonalista. Z tej też przyczyny nie można uznać za uprawniony zarzut skargi, że zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie błędnego rozpoznania stanu faktycznego sprawy, gdyż organ nie interesował się, co było przyczyną złego stanu zdrowia pełnomocnika, bowiem to pełnomocnik powinien był wskazać, na jaką chorobę zapadł, jakie były jej skutki i dlaczego przebywając u rodziców nie mógł posłużyć się osobą trzecią w sporządzeniu i wysłaniu odwołań, tym bardziej w sytuacji, gdy następnego dnia pełnomocnik osobiście mógł udać się do [...] celem wniesienia odwołań i złożenia wniosku o przywrócenie terminu do ich wniesienia.
Z tych też powodów zaskarżone postanowienie uznać należy za zgodne z prawem. I chociaż zgodzić się należy z zarzutami skargi, że – wbrew temu co twierdzi w zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Izby Skarbowej– strona postępowania podatkowego nie musi wnosić odwołania już na 2, czy 3 dni przed upływem terminu do jego wniesienia, jeżeli planuje podróż, jak również z zarzutem, że nie ilość stron sporządzonego odwołania stanowi argument w przedmiocie możliwości dochowania terminu, to jednak te stwierdzenia nie miały – w ocenie Sądu – wpływu na wynik postępowania, bowiem pozostałe okoliczności podniesione przez ten organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, uzasadniały rozstrzygnięcie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołań.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI