SA/Sz 2056/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą długu celnego, wskazując na niejasności w ustaleniu tożsamości przewoźnika odpowiedzialnego za procedurę tranzytu.
Sprawa dotyczyła długu celnego powstałego w wyniku niezakończenia procedury tranzytu towarów przewożonych pod osłoną karnetu TIR. Skarżący kwestionował ustalenie, że jest przewoźnikiem odpowiedzialnym za dług. Sąd administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 122 i 191 Ordynacji podatkowej, z powodu niejasności co do tożsamości podmiotu zobowiązanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą długu celnego. Sprawa wywodziła się z niezakończenia procedury tranzytu towarów (blachy stalowe i rury) przewożonych pod osłoną karnetu TIR. Organ celny pierwszej instancji oraz Dyrektor Izby Celnej uznali, że przewoźnikiem odpowiedzialnym za dług celny jest P. S.A. Skarżący kwestionował to ustalenie, podnosząc m.in. brak wskazania faktów i dowodów, którym organ dał wiarę, oraz zarzucając naruszenie przepisów postępowania. Sąd administracyjny, analizując dokumentację, stwierdził sprzeczności i niejasności w ustaleniach organów co do tożsamości przewoźnika. W aktach sprawy figurowały różne podmioty (P. S.A., P. M. sp. z o.o., P. A. S.A.) z różnymi siedzibami, a organ nie udokumentował zmiany nazwy spółki ani powiązań kapitałowych w sposób jednoznaczny. Sąd uznał, że naruszono przepisy Ordynacji podatkowej, nie wyjaśniając istotnych okoliczności sprawy, w szczególności kto jest faktycznym dłużnikiem celnym. W związku z tym uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Organ celny nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny i udokumentowany, który z podmiotów (P. S.A., P. M. sp. z o.o., P. A. S.A.) jest faktycznym przewoźnikiem i dłużnikiem celnym, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził sprzeczności w dokumentacji i ustaleniach organów co do tożsamości przewoźnika, co uniemożliwiło prawidłowe określenie dłużnika celnego. Brak było dowodów na zmianę nazwy spółki lub powiązania kapitałowe w sposób uzasadniający przypisanie odpowiedzialności jednemu podmiotowi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (23)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 207 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 247 § 1
Ordynacja podatkowa
k.c. art. 2 § 2
Kodeks celny
k.c. art. 21
Kodeks celny
k.c. art. 35 § 1
Kodeks celny
k.c. art. 95
Kodeks celny
k.c. art. 97 § 1
Kodeks celny
k.c. art. 97 § 3
Kodeks celny
k.c. art. 97 § 5
Kodeks celny
k.c. art. 98
Kodeks celny
k.c. art. 99 § 1
Kodeks celny
k.c. art. 101 § 1
Kodeks celny
k.c. art. 101 § 2
Kodeks celny
k.c. art. 211 § 1
Kodeks celny
k.c. art. 211 § 3
Kodeks celny
k.c. art. 212
Kodeks celny
p.p.s.a. art. 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ celny nie dokonał ustaleń z których wynikałoby, że P. S.A. jest przewoźnikiem. Przepis art. 3 Konwencji CMR nie znajduje zastosowania. Postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów art. 190 i 191 Ordynacji podatkowej. W aktach sprawy istnieją niejednoznaczne i sprzeczne informacje dotyczące tożsamości przewoźnika.
Godne uwagi sformułowania
Z naruszeniem przepisów postępowania a w szczególności art. 122 i 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) nie wyjaśniono istotnych okoliczności w sprawie. Z przedstawionych wyciągów z rejestru handlowego nie wynika, jak wywodzi to organ, że spółka P. A. S.A. zmieniła nazwę na P. S.A . Ze względu na niejednoznaczne a nawet sprzeczne w cytowanych wyżej dokumentach informacje, rzeczą organu odwoławczego będzie dokładne wyjaśnienie, który z podmiotów wymienionych w tych dokumentach [...] jest podmiotem zobowiązanym.
Skład orzekający
Maria Dożynkiewicz
przewodniczący
Marzena Kowalewska
sprawozdawca
Kazimiera Sobocińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności za dług celny w procedurze tranzytu, znaczenie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i tożsamości stron w postępowaniu celnym, stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu celnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezakończenia procedury tranzytu i kradzieży towaru, a także niejasności co do tożsamości podmiotów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są precyzyjne ustalenia faktyczne i prawne w postępowaniu celnym, a także jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji administracyjnych. Jest to przykład typowej, ale ważnej dla praktyków, batalii z organami celnymi.
“Kto jest winny długu celnego? Sąd wskazuje na błędy organów w ustalaniu tożsamości przewoźnika.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySA/Sz 2056/03 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2005-10-26 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2003-10-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Kazimiera Sobocińska Maria Dożynkiewicz /przewodniczący/ Marzena Kowalewska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 630 Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym przywozem towaru na polski obszar celny Hasła tematyczne Celne prawo Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 art.122, art 191. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Dz.U. 1997 nr 23 poz 117 art. 2 par. 2, art 35, art 98, art 101, art 99 par. 1 , art 97 par. 1 par. 3 par. 5 Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Protokolant: Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2005 r. sprawy ze skargi P. w W na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie długu celnego 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję 2. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Uzasadnienie W dniu [...] w Oddziale Celnym przedstawiono i zgłoszono do procedury tranzytu blachy stalowe oraz rury ze stali przewożone pod osłoną karnetu [...] Przewożony przez firmę P. S.A. w/w towar winien być dostarczony przez ten podmiot do urzędu celnego przeznaczenia wskazanego w polu [...] karnetu - do Oddziału Celnego w terminie do[...] . W związku z nie wywiązaniem się z obowiązku wynikającego z procedury tranzytu polegającym na niedostarczeniu towaru objętego procedurą do urzędu celnego przeznaczenia Dyrektor Urzędu Celnego wszczął postępowanie w sprawie uregulowania sytuacji w/w towaru objętego procedurą tranzytu. Decyzją nr [...] z dnia[...] . na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 13 § 1 i § 2 ,art.23, art. 25, art. 35 §1 i § 3, art. 84, art. 85 § 1, art.95 i art. 212 ustawy z dnia 09.01.1997 r. Kodeks celny ( Dz.U. Nr 75 z 2001 r., poz.802 ze zm.) oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z 12.12.2000 r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej (Dz.U. Nr 107, poz.1217) skierowaną do P.S.A., który nabywając uprawnienia do przewozu towarów zgodnie z procedurą TIR przejął na siebie obowiązek przeprowadzenia operacji TIR, określono kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości [...] zł. Na skutek odwołania strony z [...] r. (którego brak w aktach sprawy), decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej na podstawie art. 233 § 1 lit. b ustawy Ordynacja podatkowa uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu faktycznym decyzji organ wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji została skierowana do przewoźnika towaru w procedurze tranzytu –P S.A. wskazanego w polu [...] listu przewozowego [...] oraz w polu [...] karnetu TIR. Jako wadę obligującą do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Celnej wskazał na przesłankę z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej tj. oczywistą sprzeczność między rozstrzygnięciem sprawy a treścią przepisu polegającą na powołaniu w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 212 Kodeksu celnego w sytuacji gdy w sprawie ma zastosowanie art. 211 § 1 Kodeksu celnego. Po przekazaniu sprawy organ pierwszej instancji ponownie wszczął postępowanie postanowieniem z [...] wobec P. S.A. i po przeprowadzeniu postępowania, decyzją nr [...] z dnia [...] skierowaną do przewoźnika towaru w procedurze tranzytu – P. S.A. Naczelnik Urzędu Celnego określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości [...] zł w związku ze stwierdzeniem nie zakończenia procedury tranzytu i usunięcia towaru spod dozoru celnego. W decyzji wskazano, ze[...] . w Oddziale Celnym objęto procedurą tranzytu towary w postaci blachy stalowej oraz rur ze stali pod osłoną karnetu TIR. Przewoźnikiem była zgodnie z zapisem w polu 4 karnetu TIR firma P. S.A. W związku z brakiem potwierdzenia zamknięcia procedury tranzytu organ zawiadomił pismem [...] Zrzeszenie Międzynarodowych Przewoźników Drogowych w Polsce o nie zwolnieniu karnetu TIR wydanego dla firmy P. S.A. W odwołaniu od ww decyzji strona, poprzez pełnomocnika, podniosła, iż w zaskarżonej decyzji brak jest wskazania faktów, które zostały uznane za udowodnione oraz dowodów, którym organ I instancji dał wiarę. Zdaniem Odwołującego się, bezpodstawne jest ustalenie, że P. S.A. jest przewoźnikiem w sprawie, zaś przepis art. 3 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) sporządzonej w Genewie dnia 19.05.1956r. nie znajduje zastosowania. Ponadto reprezentujący Spółkę zarzucił, iż postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów art. 190 i art. 191 0rdynacji podatkowej, co miało wpływ na jej rozstrzygnięcie. Decyzją nr [...] z dnia [....] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W przedmiotowej sprawie towar został usunięty spod dozoru celnego, gdyż nie został przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia, co skutkowało powstaniem długu celnego na mocy art. 211 § 1 Kodeksu celnego. Krąg dłużników, czyli osób zobowiązanych do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego, określa art. 211 § 3 Kodeksu celnego. Dalej organ wskazał, że zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających z procedury tranzytu, którą towar był objęty, tj. przedstawienia towaru w Oddziale Celnym w K. w terminie do dnia [...] była P.S.A. - odpowiedzialność ta wynika z samego faktu korzystania z procedury celnej. Dyrektor Izby Celnej rozpatrując odwołanie nie dopatrzył się uchybień formalnych organu celnego I instancji w toku postępowania. Zdaniem organu odwoławczego Naczelnik Urzędu Celnego podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zapewnił Stronie czynny udział w każdym stadium postępowania poprzez informowanie na piśmie o wszystkich podejmowanych czynnościach. Umożliwił wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych i żądań wyznaczając postanowieniem z dnia [...] . termin siedmiodniowy. Analiza materiału dowodowego wskazuje,. iż w toku postępowania organ celny wyjaśniał stronom zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy. Biorąc pod uwagę konieczność oceny całości zebranego materiału dowodowego, Naczelnik Urzędu Celnego nie mógł w sprawie pominąć międzynarodowych listów przewozowych CMR. Powołując się na art. 3 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) sporządzonej w Genewie dnia 19.05.1956r. organ celny pierwszej instancji nie określił na jego podstawie powstania nowych publicznoprawnych praw czy obowiązków Strony. Potwierdził jedynie pozycję P. S.A. w procedurze tranzytu za karnetem TIR jako przewoźnika. W procedurze tranzytu z zastosowaniem karnetu TIR wolę wykonania obowiązków przewidzianych procedurą tranzytu wyraża osoba otrzymując taki karnet. Ją bowiem dotyczy uproszczony sposób przewozu towarów. Ona też jest zobowiązana stosownie do art. 21 w/w Konwencji oraz art. 101 § l i § 2 Kodeksu celnego do przedstawienia w wyznaczonym terminie i we wskazanym przez organ celny urzędzie celnym towaru oraz przestrzegania procedury tranzytu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Pełnomocnik Skarżącego zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu art. 211 § 3 pkt. 4 Kodeksu celnego poprzez przyjęcie, iż dłużnikiem jest P. S.A. Zdaniem Skarżącego przeprowadzone postępowanie celne nie dało podstawy do ustalenia, że Spółka jest głównym zobowiązanym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie z uzasadnieniem jak w rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wykazała, że skarga jest zasadna, bowiem z naruszeniem przepisów postępowania a w szczególności art. 122 i 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) nie wyjaśniono istotnych okoliczności w sprawie. Z treści dokumentów wynika, że w dniu [...] do procedury tranzytu w Oddziale Celnym, przedstawiony i zgłoszony został towar, z terminem dostarczenia do dnia [...] do Urzędu Celnego jako urzędu przeznaczenia. Towar przewożony był pod osłoną karnetu TIR i pozostawał pod dozorem celnym (art. 35 ustawy z dnia z dnia [...] r. Kodeks celny (Dz.U. Nr 75 z 2001 r., poz.802 ze zm.) Na skutek kradzieży w dniu [...] r. przewożony towar został usunięty spod kontroli celnej i nie dostarczono go do urzędu celnego przeznaczenia. Stosownie do treści art. 2 § 2 Kodeksu celnego, wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej. W niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy Konwencji celnej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR (Konwencja TIR) sporządzonej w Genewie dnia 14.11.1975r., a w zakresie nieunormowanym Konwencją regulacje Kodeksu celnego. Zgodnie z przepisem art. 36 Konwencji TIR, każde naruszenie postanowień Konwencji narazi naruszającego w państwie, w którym naruszenie zostało dokonane, na sankcje przewidziane przez ustawodawstwo tego państwa. W rozpatrywanej sprawie naruszenie regulacji Konwencji TIR nastąpiło w Polsce, stąd przepisy Kodeksu celnego będą miały tu zastosowanie. Zgodnie z treścią art. 98 Kodeksu celnego, procedura tranzytu zostaje zakończona, gdy towary i odpowiednie dokumenty zostaną przedstawione w urzędzie celnym przeznaczenia, zgodnie z przepisami tej procedury. Oznacza to, iż w przedmiotowej sprawie w celu zakończenia procedury tranzytu i objęcia towaru nową procedurą celną, osoba do tego zobowiązana ma obowiązek stawienia się w urzędzie celnym wskazanym w polu [...] karnetu TIR z towarem i dokumentami oraz dokonania w/w czynności. Bezsporne jest w przedmiotowej sprawie, że procedura tranzytu nie została zakończona, towar nie został przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia, co skutkowało powstaniem długu celnego. Spór pomiędzy stronami wynika w istocie z odmiennej oceny stanu faktycznego – o ile organ przyjmuje, że zgodnie z zapisem zawartym w polu[...] karnetu TIR i w polu [...] listu CMR przewoźnikiem odpowiedzialnym za dług celny jest P. S.A. z siedzibą [...] przy [...] , to strona skarżąca podnosi, że organ nie dokonał ustaleń z których wynikałoby, że przewoźnikiem była P. S.A. Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika, że w karnecie TIR w polu figuruje P. S.A. z siedzibą przy ul. [...] zaś w liście przewozowym CMR (Nr [...] oraz[...] ), we wskazanym przez organ, polu [...] figuruje P.M. sp. z o.o. z siedzibą [...] Z załączonych na etapie postępowania sądowego, kserokopii wypisów z rejestru handlowego odnośnie spółki P. M. sp. z o.o. wynika, że ma siedzibę [...] przy [...] P.S.A. w [...] przy ul. S. Z przedstawionych wyciągów z rejestru handlowego nie wynika, jak wywodzi to organ, że spółka P. A. S.A. zmieniła nazwę na P. S.A . W związku z tym ustalenia zatem organu w tym zakresie, nie znajdują potwierdzenia. Wskazać też należy, że w trakcie postępowania decyzję z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego skierował do firmy P. A. S.A. z siedzibą w W. ul. [...] ; w zawiadomieniu z dnia [...] r. skierowanym do Zrzeszenia Międzynarodowych Przewoźników Drogowych w Polsce podano, że posiadaczem karnetu był P. A. S.A., decyzję z dnia [...] . Dyrektor Izby Celnej skierował do P. S.A. wskazując w uzasadnieniu, że z pola [...] karnetu TIR oraz pola [...] listu CMR wynika, że przewoźnikiem jest P. S.A. z siedzibą [...] ul. [...] . W uzasadnieniu ponownej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] skierowanej do P. S.A., wskazano że przewoźnikiem jak wynika to z pola [...] karnetu TIR jest P. A. S.A. W zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] . stwierdzono, że posiadaczem karnetu TIR przewożącym towar pod jego osłoną, figurującym w polu[...] karnetu TIR i wskazanego w polu 16 międzynarodowego listu przewozowego CMR a tym samym zobowiązanym do dostarczenia towaru do urzędu celnego przeznaczenia jest P. S. A. w W. Ponadto z akt sprawy wynika, że P. S.A. z siedzibą w B. pismem z dnia [...] . przesłał do organu faktury (szt.5) informując, że skradziony samochód się nie odnalazł. Z załączonych na etapie postępowania sądowego, do pisma z dnia [...] kserokopii wypisów z rejestru handlowego odnośnie spółki P. T. S.A. wynika, że posiada siedzibę w B., P. M. sp. z o.o. w W. przy ul. [...], P. S.A. w W przy [...] Z przedstawionych wyciągów z rejestru handlowego nie wynika, jak wywodzi to organ, że spółka P. A. S.A. zmieniła nazwę na P.S.A . Dodatkowo w piśmie z dnia [...] organ wskazał, że podmioty -spółka P. S.A., P. M. sp. z o.o., P. S.A., były powiązane kapitałowo i w sposób gospodarczy, wchodzą w skład grupy kapitałowej i stąd organ wywodzi, że można wyprowadzić wniosek, że prowadzą działalność polegającą na wzajemnym zlecaniu sobie określonych czynności. Ze względu na niejednoznaczne a nawet sprzeczne w cytowanych wyżej dokumentach informacje, rzeczą organu odwoławczego będzie dokładne wyjaśnienie, który z podmiotów wymienionych w tych dokumentach: spółka P. A. S.A. wg. organu po zmianie nazwy w 1999 r. P. S.A. z siedzibą w W. ul. [...] (co wymaga także udokumentowania), P. M. sp. z o.o. z siedzibą w W. ul.[...] , P. S.A. z siedzibą w B. jest podmiotem zobowiązanym. Ponadto w ponownym rozstrzygnięciu organ winien odnieść się do zarzutów skarżącego stosownie do art. 101, art. 99 § 1, art. 97 § 1, §3, § 5 ustawy kodeks celny. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 li c), art. 152, art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI