SA/Sz 1911/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2004-08-24
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanatablica reklamowapozwolenie na budowęrozbiórkapostępowanie administracyjnekontrola sądowawsanadzór budowlany

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nakazie rozbiórki tablicy reklamowej z powodu wadliwego postępowania dowodowego i braku precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego.

Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki tablicy reklamowej, wydanego przez organy nadzoru budowlanego z powodu jej budowy bez pozwolenia lub po upływie jego ważności. Sąd administracyjny uchylił decyzje obu instancji, wskazując na istotne błędy w postępowaniu dowodowym. Sąd podkreślił, że organy nie ustaliły precyzyjnie rodzaju obiektu, czasu i miejsca jego wykonania, a także nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego, opierając się m.in. na domniemaniu samowoli budowlanej z powodu nieprzedłożenia dokumentów przez inwestora.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę P. P.-U. "V." Sp. z o.o. w S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę tablicy reklamowej. Organy nadzoru budowlanego uznały, że tablica została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę lub po upływie jego ważności, co stanowiło samowolę budowlaną. Sąd administracyjny, kontrolując legalność zaskarżonych decyzji, stwierdził istotne naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Przede wszystkim, organy nie ustaliły jednoznacznie, jaki obiekt jest przedmiotem postępowania – czy jest to wolnostojący nośnik reklamowy czy tablica zamontowana na innym obiekcie. Nie przeprowadzono oględzin ani nie przesłuchano zgłaszającego, co uniemożliwiło ustalenie, czy obiekt znajduje się w pasie drogowym i czy narusza przepisy o drogach publicznych. Sąd uznał również za błędne przerzucanie ciężaru dowodu na inwestora i interpretowanie braku dokumentów jako dowodu samowoli budowlanej. Podkreślono, że brak dokumentacji może być jednym z elementów oceny dowodów, ale nie może stanowić jedynej podstawy do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę, zwłaszcza gdy nie zebrano wyczerpującego materiału dowodowego. Dodatkowo, sąd zauważył, że nakaz uporządkowania terenu po rozbiórce nie miał oparcia w art. 48 Prawa budowlanego. W związku z powyższymi wadami, Sąd uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego, nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego, nie ustaliły jednoznacznie rodzaju obiektu, czasu i miejsca jego wykonania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie przeprowadziły należytego postępowania dowodowego, nie ustaliły rodzaju obiektu, jego lokalizacji i czasu budowy, a także błędnie interpretowały przepisy dotyczące ciężaru dowodu i dokumentacji budowlanej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pr. bud. art. 48 § 1

Prawo budowlane

Przepis obliguje organ do nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia, bądź też pomimo zgłoszenia sprzeciwu. Nie zwalnia to organu od ustalenia stanu faktycznego i wykazania, czy kwestionowany obiekt objęty jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę czy wymaga tylko zgłoszenia, a przede wszystkim czy zaistniał fakt samowoli budowlanej.

Pomocnicze

pr. bud. art. 29 § 2

Prawo budowlane

pr. bud. art. 30 § 1

Prawo budowlane

pr. bud. art. 63

Prawo budowlane

Obowiązek właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego przechowywania przez okres istnienia obiektu dokumentacji budowy i powykonawczej. Sąd uznał, że nie można z tego przepisu wysnuć wniosku o samowoli budowlanej w przypadku nieprzedłożenia dokumentów.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przepisu dotyczącego obowiązku zawierania przez decyzje uzasadnienia faktycznego i prawnego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady prawdy obiektywnej i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

k.p.a. art. 75 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 75 § 1, 80 i 107 § 3 KPA. Brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy (rodzaj obiektu, czas i miejsce wykonania). Błędna interpretacja art. 63 Prawa budowlanego. Brak podstawy prawnej dla nakazu uporządkowania terenu.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów nadzoru budowlanego o samowoli budowlanej z powodu braku dokumentów.

Godne uwagi sformułowania

Wobec braku w zaskarżonej decyzji rozważań co do podstawy prawnej rozstrzygnięcia... nie zwalnia to właściwego organu od ustalenia stanu faktycznego sprawy i wykazania czy kwestionowany obiekt objęty jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę czy wymaga tylko zgłoszenia, a przede wszystkim czy zaistniał fakt samowoli budowlanej objęty dyspozycją art. 48 ustawy Prawo budowlane. nie ustaliły nawet co, tzn. jaki obiekt w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, jest przedmiotem tego postępowania. przerzucił ciężar dowodzenia na stronę i w sposób dowolny zinterpretował art.63 Prawa budowlanego. nie można wysnuć wniosku, że obiekt budowlany, którego właściciel lub zarządca nie przedłożył wskazanych dokumentów, został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej. Wydanie zaskarżonej decyzji nie zostało poprzedzone takim zgromadzeniem dowodów, i nie budzącym wątpliwości ustaleniem rodzaju spornego obiektu budowlanego oraz czasu i miejsca jego wykonania. nakazany zaskarżoną decyzją obowiązek "uporządkowania terenu po wykonaniu rozbiórki", nie znajduje oparcia w przepisie art. 48 ustawy Prawo Budowlane powołanym w podstawie prawnej decyzji.

Skład orzekający

Elżbieta Makowska

przewodniczący-sprawozdawca

Barbara Gebel

członek

Arkadiusz Windak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w postępowaniu administracyjnym, obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej i dokumentacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy tablicy reklamowej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego w kontekście samowoli budowlanej. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów spraw budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są rzetelne postępowanie dowodowe i prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawach administracyjnych, nawet w pozornie prostych kwestiach jak budowa tablicy reklamowej.

Sąd uchyla nakaz rozbiórki tablicy reklamowej. Kluczowe błędy organów w postępowaniu dowodowym.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 1911/02 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-08-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-08-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak
Barbara Gebel
Elżbieta Makowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par 1 ust 1 lit. c oraz art.152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi P. P.-U. W. S. z. w S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli /. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. 2
Uzasadnienie
2 Sygn. akt SA/Sz 1911/02
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]. Nr [...] wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89, poz.414 z późno zm.) oraz art. 104 Kpa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, nakazał P.P. – U. S. z " V." :
1. rozebrać tablicę reklamową ustawioną na działce nr [...] położonej w obrębie
Ś.-L., gdyż została wybudowana bez pozwolenia na budowę,
2. uporządkować teren po wykonaniu rozbiórki.
Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że w dniu [...] r. do PINB wpłynęło pismo Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych Rejon Dróg Krajowych z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie samowolnie ustawionej tablicy reklamowej przy drodze krajowej Nr [...] Działka Nr [...] obręb Ś.-L. gm. S. przez wyżej wskazaną Spółkę.
Decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne w tej sprawie. Organ ustalił wówczas, na podstawie przedłożonej przez Spółkę . "V." kserokopii decyzji z dnia [...]r. o pozwoleniu na budowę wolnostojącego nośnika reklamowego na nieruchomości położonej w S. przy ul P. od strony Ś., że prowadzona sprawa dotyczy tego samego obiektu, który został wybudowany na podstawie tego ostatecznego pozwolenia na budowę. Od decyzji z dnia [...]r. odwołanie wniosła GDDP Rejon Dróg Krajowych w S.. Organ odwoławczy uchylił tę decyzje w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Ponownie rozpatrując sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wezwał inwestora tj. P. P. – U. "V." spółkę . w S. do dostarczenia w określonym terminie dokumentów (kserokopii zawiadomienia o zakończeniu budowy wraz z kserokopią dziennika budowy i oświadczeniem kierownika budowy) poświadczających, że tablicę reklamową wybudowano w terminie ważności pozwolenia na budowę.
Organ i instancji wskazał dalej, że w dniu [...]r. do Inspektoratu wpłynęło pismo inwestora wraz z dołączoną umową o organizacji działalności reklamowej i promocyjnej zawartą w dniu [...]r. przez tę Spółkę z Miastem S., pismem z dnia [...]r. w sprawie wydanych Spółce opinii oraz deklaracją kierownika budowy z dnia [...]r. W tym stanie sprawy, organ stwierdził, że inwestor nie dostarczył żadnych dokumentów umożliwiających
3 Sygn. akt SA/Sz 1911/02
ustalenie rzeczywistego terminu budowy nośnika reklamowego i w oparciu o tak zebrany materiał dowodowy uznał dokonanie samowoli budowlane za udowodnione.
W odwołaniu P. P.-U. "V." sp. . podniosło, że powyższa decyzja jest niezgodna z prawem i powołało się na swoje wyjaśnienia złożone w toku postępowania.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...]r. [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa po rozpatrzeniu odwołania - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu, poza opisaniem dotychczasowego toku sprawy, organ II instancji stwierdził, że wobec nie przedłożenia przez inwestora wymaganych dokumentów powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wydał zaskarżoną decyzję uznając za datę ustawienia tablicy reklamowej [...] r. to jest po upływie terminu ważności pozwolenia na budowę wydanego [...]r. organ odwoławczy wskazał, ze zgodnie z art. 63 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany przechowywać przez okres istnienia obiektu dokumentację budowy i powykonawczą. Inwestor ( właściciel tablicy reklamowej) powinien więc posiadać wymagane dokumenty i okazać je na żądanie organu. Wobec powyższego, organ II instancji uznał za zasadne stwierdzenie, że tablica została ustawiona po upływie terminu ważności pozwolenia na budowę.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło P. P. –U. "V." sp.. w S. domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. Skarga oparta została na zarzutach:
* błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia,
* naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzje organów obu instancji nie zawierają uzasadnienia faktycznego i prawnego, czym naruszają art. 107 § 3 Kpa. W szczególności, zdaniem skarżącej, nie wskazano jakie to argumenty przemawiały za daniem wiary tylko twierdzeniom Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych, a zatem przeprowadzone postępowanie dowodowe jest niepełne, a decyzje obu instancji są wadliwe.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie ponieważ nie wnosi ona nowych argumentów do sprawy.
4 Sygn. akt SA/Sz 1911/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności z prawem, dała podstawy do uwzględnienia skargi.
Wobec braku w zaskarżonej decyzji rozważań co do podstawy prawnej rozstrzygnięcia, przypomnieć na wstępie wypada, że zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz.1126 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonej decyzji, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia, bądź też pomimo zgłoszenia sprzeciwu przez właściwy organ. Natomiast art. 29 ust 2 pkt 2 tej ustawy stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Jednakże w myśl art. 30 ust 1 pkt I instalowanie tablic i urządzeń reklamowych wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Wprawdzie art. 48 Prawa budowlanego, stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji, obliguje organ nadzoru budowlanego do nałożenia obowiązku dokonania rozbiórki zarówno w przypadku stwierdzenia samowolnego wybudowania obiektu wymagającego pozwolenia na budowę, jak i zgłoszenia, jednakże nie zwalnia to właściwego organu od ustalenia stanu faktycznego sprawy i wykazania czy kwestionowany obiekt objęty jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę czy wymaga tylko zgłoszenia, a przede wszystkim czy zaistniał fakt samowoli budowlanej objęty dyspozycją art. 48 ustawy Prawo budowlane. Tymczasem postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie prowadzone było w taki sposób, że organy obu Instancji nie ustaliły nawet co, tzn. jaki obiekt w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, jest przedmiotem tego postępowania. W sentencji decyzji organu I instancji nakazano bowiem rozbiórkę" tablicy reklamowej" i takie określenie przyjęły organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji. Jednocześnie jednak, odwoływały się w procesie dowodzenia, do przedłożonej przez Inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę wolnostojącego nośnika reklamowego z dnia [...]r.. W tej sytuacji nie wiadomo jest czy będący przedmiotem
Sygn. akt SA/Sz 1911/02
niniejszej sprawy obiekt to wolnostojący nośnik reklamy połączony trwale z gruntem czy tablica zamontowana na istniejącym innym obiekcie budowlanym.
Z akt administracyjnych wynika, że w toku postępowania nie przeprowadzono oględzin miejsca zgłoszonej samowoli, ani nie przesłuchano autora pisma zgłaszającego fakt samowoli. Nie zostało zatem jednoznacznie wyjaśnione, czy obiekt będący przedmiotem postępowania usytuowany został w pasie drogowym, a zatem czy nastąpiło , jak to stwierdzono w uzasadnieniu w decyzji drugiej instancji, naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych. Nie wyjaśniono również kwestii podnoszonych w odwołaniu. Według twierdzeń strony skarżącej, zwłaszcza zawartych w piśmie z dnia [...] r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie z dnia [...]r. do przedłożenia dokumentów, sporny obiekt został postawiony w okresie ważności decyzji o pozwoleniu na budowę z [...]r. i jest tym samym, a wymianie uległa jedynie ta część nośnika reklamowego, która stanowi jego szatę graficzną. Wprawdzie organ I instancji podjął próbę wyjaśnienia tej kwestii, lecz przerzucił ciężar dowodzenia na stronę i w sposób dowolny zinterpretował art.63 Prawa budowlanego. Organ uznał mianowicie, że skoro właściciel obiektu budowlanego nie przedłożył żądanych dokumentów, co do których ciążył na nim z mocy powyższego przepisu obowiązek przechowywania ( przez okres istnienia obiektu) to znaczy, że sporny obiekt wybudowany został po terminie ważności pozwolenia na budowę. Tymczasem z omawianego przepisu nie można wysnuć wniosku, że obiekt budowlany, którego właściciel lub zarządca nie przedłożył wskazanych dokumentów, został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej. Brak takich dokumentów może być jednym z przekonywujących argumentów prowadzących do określonej konkluzji w procesie dowodzenia w ramach swobodnej oceny dowodów, ale pod warunkiem wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i jego wszechstronnej ocen.
Wydanie zaskarżonej decyzji nie zostało poprzedzone takim zgromadzeniem dowodów, i nie budzącym wątpliwości ustaleniem rodzaju spornego obiektu budowlanego oraz czasu i miejsca jego wykonania. W tej sytuacji nie jest możliwe skuteczne odparcie zarzutów skargi.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja narusza art. 7, 75 § 1, 80 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dodatkowo zauważyć należy, że nałożony zaskarżoną decyzją obowiązek "uporządkowania terenu po wykonaniu rozbiórki", nie znajduje oparcia w przepisie art. 48 ustawy Prawo Budowlane powołanym w podstawie prawnej decyzji.
Dlatego należało uwzględnić skargę i orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 ust.1lit.jc,oraz art.152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI