SA/Sz 1821/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej, uznając, że podatniczka prawidłowo skorzystała ze zwolnienia podatkowego na remont mieszkania męża po zawarciu umowy majątkowej rozszerzającej wspólność.
Podatniczka sprzedała własny lokal mieszkalny i zadeklarowała przeznaczenie uzyskanych środków na remont mieszkania męża, w którym zamieszkiwała. Organy podatkowe odmówiły zwolnienia, uznając, że remont dotyczył lokalu niebędącego własnością podatniczki. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że zawarcie umowy majątkowej rozszerzającej wspólność na lokal męża, która działała wstecz, skutecznie usunęło przeszkodę do skorzystania ze zwolnienia podatkowego.
Sprawa dotyczyła odmowy zastosowania zwolnienia od zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. Podatniczka sprzedała swój lokal mieszkalny i złożyła oświadczenie o przeznaczeniu uzyskanych środków na remont mieszkania, które formalnie należało do jej męża. Organy podatkowe uznały, że zwolnienie przysługuje tylko w przypadku remontu własnego lokalu. Podatniczka argumentowała, że działała w dobrej wierze i że po zawarciu związku małżeńskiego i rozszerzeniu wspólności majątkowej, lokal męża stał się również jej własnością. Sąd administracyjny, analizując przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczące umów majątkowych małżeńskich, uznał, że umowa zawarta przez małżonków, która działała wstecz i włączała do majątku wspólnego lokal męża nabyty przed ślubem, skutecznie usunęła przeszkodę formalną. W związku z tym, skarżąca zachowała prawo do zwolnienia podatkowego, a zaskarżona decyzja została uchylona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli umowa majątkowa działa wstecz i włącza remontowany lokal do majątku wspólnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej, która działa wstecz i włącza do majątku wspólnego lokal męża nabyty przed ślubem, skutecznie usunęło przeszkodę formalną związaną z remontem lokalu niebędącego formalnie własnością podatniczki. W konsekwencji, podatniczka zachowała prawo do zwolnienia podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
u.p.d.o.f. art. 21 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zwolnienie od podatku przysługuje przychodom wydatkowanym na nabycie lub remont własnego lokalu mieszkalnego.
u.p.d.o.f. art. 21 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Lit. a - odnosi się do wydatków na nabycie lub remont własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Lit. a - Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
o.p. art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 21 § 3
Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 10 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Lit. 8 - dotyczy przychodów ze sprzedaży nieruchomości.
u.p.d.o.f. art. 19 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 28 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 28 § 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 28 § 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
k.r.o. art. 47 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Małżonkowie mogą przez umowę wspólność ustawową rozszerzyć, ograniczyć lub wyłączyć.
k.r.o. art. 47 § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Umowa powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Można ją zawrzeć także przed zawarciem małżeństwa.
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1
Sprawy wniesione do NSA przed 1.01.2004 r. podlegają rozpoznaniu przez WSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej rozszerzającej wspólność na lokal męża, która działa wstecz, skutecznie usunęło formalną przeszkodę do skorzystania ze zwolnienia podatkowego. Podatniczka działała w dobrej wierze, a remont mieszkania, w którym zamieszkiwała, przyczynił się do poprawy warunków bytowych rodziny.
Odrzucone argumenty
Remont lokalu mieszkalnego nie stanowił wydatku na 'własny' lokal podatniczki, gdyż lokal ten formalnie należał do majątku odrębnego jej męża w momencie ponoszenia wydatków.
Godne uwagi sformułowania
Użyte w tym przepisie słowo - 'własnego' - oznacza , że zwolnienie przedmiotowe odnosi się tylko do tych podatników, którzy dokonali remontu lub modernizacji budynku lub lokalu mieszkalnego będącego ich własnością. Umowa majątkowa małż. A. i J. W. z dnia [...]. jak wynika z jej treści jest umową działającą wstecz gdyż małżonkowie postanowili włączyć do majątku wspólnego majątek odrębny J. W. nabyty przed zawarciem związku małżeńskiego tj. przed 15 kwietnia 2001r. Sąd uznał, że brak przesłanki jaki istniał w chwili wydatkowania przychodu przez skarżącą tzn. wydatek poniesiony został nie na własne mieszkanie lecz na mieszkanie męża został skutecznie usunięty przez zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej i w ten sposób skarżąca zachowała prawo do zwolnienia przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego od podatku na zasadzie art. 21 ust.1 pkt 32 lit.a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Skład orzekający
Zofia Przegalińska
sprawozdawca
Zygmunt Chorzępa
przewodniczący
Marzena Kowalewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia podatkowego przy sprzedaży lokalu mieszkalnego i wydatkowaniu środków na remont, zwłaszcza w kontekście umów majątkowych małżeńskich i ich działania wstecz."
Ograniczenia: Stosowanie w przypadkach, gdy podatnik sprzedaje własny lokal i przeznacza środki na remont lokalu, który formalnie nie jest jego własnością, ale staje się nim lub częścią majątku wspólnego na mocy umowy majątkowej działającej wstecz.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak formalne przeszkody prawne mogą być pokonane dzięki sprytnemu wykorzystaniu instytucji prawa rodzinnego (umowy majątkowe małżeńskie) w celu osiągnięcia zamierzonego celu podatkowego. Jest to przykład na to, że prawo nie zawsze jest sztywne.
“Remont mieszkania męża po sprzedaży własnego lokalu – czy można skorzystać ze zwolnienia podatkowego? Sąd administracyjny odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySA/Sz 1821/03 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2005-01-06 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2003-09-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Marzena Kowalewska Zofia Przegalińska /sprawozdawca/ Zygmunt Chorzępa /przewodniczący/ Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 1991 nr 80 poz 350 art. 21 ust. 1 pkt. 32 lit. a Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa Sędziowie Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant st.sekr. Gabriela Porzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych I. u c h y l a zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzję wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 19997r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm ./ oraz art. 10 ust.1 pkt 8, art. 19 ust.1, art . 21 ust.1 pkt 32 lit.a, art. 28 ust.1-3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. z 2000r. nr 14, poz. 176 ze zm./, Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...]. nr [...] określającą A. W. zam. w [...] zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu uzyskanego ze sprzedaży w dniu 28 kwietnia 2001r. lokalu mieszkalnego [...] Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika , że w dniu 18 kwietnia 2001r., aktem notarialnym Rep. A Nr [...] A. W. dokonała sprzedaży lokalu mieszkalnego za cenę [...] zł. Lokal ten został nabyty w dniu 29 grudnia 1997r. w oparciu o art. 28 ust.2 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatniczka złożyła oświadczenia /30 kwietnia 2001r./, że uzyskany ze sprzedaży przychód przeznaczony w ciągu dwóch lat na cele wymienione w art. 21 ust.1 pkt 32 lit. powyższej ustawy. Ponieważ podatniczka nie przedstawiła dowodów o poniesieniu wydatków w ustawowym okresie na cele określone w oświadczeniu, Urząd Skarbowy wszczął postępowanie podatkowe w dniu 9 maja 2003r., a następnie na podstawie zebranego materiału dowodowego decyzją z dnia [...]. określił podatniczce zobowiązanie w kwocie [...] zł z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od [...] zł, na który składał się przychód uzyskany ze sprzedaży lokalu tj. [...] zł. pomniejszony o wydatki poniesione przez podatniczkę na cele określone art. 21 ust.1 pkt 32 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tj. o kwotę [...] zł spłacanych w okresie od 18 kwietnia 2001r. do 18 kwietnia 2003r. rat kredytu zaciągniętego na cele mieszkaniowe. W postępowaniu podatkowym podatniczka przedstawiła rachunki i inne dowody dokumentujące poniesione wydatki na kwotę [...] zł, które w jej ocenie stanowią podstawę do zwolnienia przychodu ze sprzedaży od zryczałtowanego podatku. Urząd Skarbowy ocenił jednak, że ze zwolnienia od podatku nie korzystają przychody w kwocie [...] zł. udokumentowane imiennymi fakturami VAT, gdyż wydatki te zostały poniesione na remont i modernizację lokalu mieszkalnego Nr 2 w [...] będącego wyłączną własnością męża podatniczki J.W.. Dotyczy to również kwoty [...] zł poniesionej na zakup tego lokalu, gdyż wydatek ten został poniesiony przez męża podatniczki przed zawarciem umowy o rozszerzeniu wspólności majątkowej małżeńskiej. W odwołaniu podatniczka domagając się uchylenia decyzji organu podaniowego I instancji podnosząc [...] zł poniesionych na remont i modernizację lokalu mieszkalnego w [...]. Podatniczka wyjaśniła, że była przekonana w oparciu o informacje uzyskane w Urzędzie Skarbowym, iż aby skorzystać ze zwolnienia od podatku, przychód uzyskany ze sprzedaży własnego lokalu mieszkalnego może wydać na remont lokalu w którym zamieszkuje, a którego właścicielem jest jej mąż J. W.. Sądziła, że z dniem zawarcia związku małżeńskiego lokal będący wyłączną własnością jej męża stał się i jej własnością. Utrzymując w mocy decyzję organu podatkowego I instancji Izba Skarbowa powołała się na art. 21 ust1 , pkt 32 lit.a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 1 ust.1 pkt 8 lit.a-c w części wydatkowanej na nabycie w kraju, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość ... oraz na budowę rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. Użyte w tym przepisie słowo - "własnego" - oznacza , że zwolnienie przedmiotowe odnosi się tylko do tych podatników, którzy dokonali remontu lub modernizacji budynku lub lokalu mieszkalnego będącego ich własnością. Organ odwoławczy [...]. A. i J. W. rozszerzającą między małżonkami wspólność ustawową małżeńską na lokal mieszkalny stanowiący majątek odrębny J. W.. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. W. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji ostatecznej opisała przebieg zdarzeń związanych z postępowaniem podatkowym i oświadczyła, że działała w dobrej wierze, a pieniądze uzyskane ze sprzedaży własnego lokalu przeznaczyła na remont mieszkania, którym zamieszkiwała polepszając swoje warunki mieszkaniowe oraz własnej rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny nie jest sporny. Skarżąca po zawarciu związku małżeńskiego, sprzedała swoje własne mieszkanie, i złożyła oświadczenie, że uzyskaną ze sprzedaży kwotą wydatkuje na remont kapitalny mieszkanie nabytego przez męża w dniu 23 maca 2001r. od gminy Nowogard. Przy czym skarżąca zawarła związek małżeński 15 kwietnia 2001r. a mieszkanie w Nowogardzie będące jej własnością sprzedała 18 kwietnia 2001r. zatem lokal, który jak oświadczyła, będzie remontowany stanowił majątek odrębny jej męża ponieważ nabyty został przed zawarciem związku małżeńskiego. W okresie dwóch lat od daty zbycia własnego mieszkania skarżąca dokonywała wydatków na remont mieszkania, które formalnie nie było jej własnością. Zgodnie z art. 21 ust.1 pkt 32 lit.a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku są przychody uzyskane ze sprzedaży lokalu mieszkalnego jeżeli w okresie 2-ch lat od daty sprzedaży zostaną wydatkowane na nabycie innego lokalu mieszkalnego lub remont innego własnego lokalu mieszkalnego. Wśród materiałów dowodowych zgromadzonych w sprawie znajduje się akt notarialny z dnia 23 kwietnia 2003r. będący umową majątkową małżeńsko-rozszerzającą wspólność ustawą małżeńską. Z treści tej umowy wynika, że "A. i J. małż. W. rozszerzają istniejącą między nimi małżeńską wspólność ustawową na majątek nabyty przez któregokolwiek z nich przed zawarciem związku małżeńskiego jak i po jego zawarciu, a więc na stanowiący dotychczas odrębną własność J.W., bo nabyty przed zawarciem związku małżeńskiego /na podstawie umowy sprzedaży z dnia 23 marca 2001r. zawartej aktem notarialnym rep. A Nr [...].../ lokal mieszkalny Nr 2 o powierzchni użytkowej 57,75 m2 /.../, położony w [...] nr 19c /.../ w gminie [...]". Zawarcie tej umowy nastąpiło przed wszczęciem postępowania przez Urząd Skarbowy , które miło miejsce w drodze postanowienia z dnia 9 maja 2003r. Zgodnie z art. 47 § 1 i 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z 25 lutego 1964r. /Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm./, małżonkowie mogą przez umowę wspólność ustawową rozszerzyć, ograniczyć lub wyłączyć. Umowa powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Można ją zawrzeć także przed zawarciem małżeństwa. Małżonkowie mogą powoływać się względem osób trzecich na rozszerzenie, ograniczenie lub wyłączenie wspólności tylko wtedy, gdy zawarcie przez nich umowy majątkowej oraz jej rodzaj były tym osobom wiadome. W Komentarzu do Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego /Wydawnictwo C.H. BECH, Warszawa 2003 str. 473 i 477/ podaje się, że w zasadzie małżonkowie w zakresie objętym treścią umowy majątkowej regulują łączące ich stosunku majątkowe na przyszłość tj. od chwili zawarcia umowy. Jednakże małżonkowie mogą włączyć do majątku wspólnego także przedmioty należące przed zawarciem umowy do ich majątków odrębnych. Umowa ustanawiająca ogólną wspólność majątkową - zależnie od woli stron - może działać bądź tylko na przeszłość, bądź także wstecz. W pierwszym przypadku, do majątku objętego rozszerzoną wspólnością majątkową wejdą tylko przedmioty nabyte po zawarciu umowy majątkowej, w drugim wypadku - także przedmioty należące przed jej zawarciem do odrębnych majątków każdego z małżonków. Umowa majątkowa małż. A. i J. W. z dnia [...]. jak wynika z jej treści jest umową działającą wstecz gdyż małżonkowie postanowili włączyć do majątku wspólnego majątek odrębny J. W. nabyty przed zawarciem związku małżeńskiego tj. przed 15 kwietnia 2001r. i w postępowaniu podatkowym prowadzonym po jego wszczęciu umowa majątkowa małż. W. została organowi podatkowemu przedłożona. Mając zatem na uwadze fakt zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej o opisanej powyższej treści, a także okoliczność, że skarżąca zamieszkiwała wspólnie z mężem w remontowanym ze środków uzyskanych ze sprzedaży własnego mieszkania, mieszkaniu stanowiącym jego majątek odrębny i wreszcie istotną okoliczność w sferze podatkowej czyli faktycznie poniesione wydatki w terminie ustawowym /2 lata/, Sąd uznał, że brak przesłanki jaki istniał w chwili wydatkowania przychodu przez skarżącą tzn. wydatek poniesiony został nie na własne mieszkanie lecz na mieszkanie męża został skutecznie usunięty przez zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej i w ten sposób skarżąca zachowała prawo do zwolnienia przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego od podatku na zasadzie art. 21 ust.1 pkt 32 lit.a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z tych przyczyn na podstawie art. 145 ust.1 lit. a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ Sąd orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI