SA/Sz 1713/02

SA/Sz 1713/02 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-06-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-07-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Barbara Gebel
Henryk Dolecki /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Symbol z opisem
603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par.1 pkt 1 lit a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant st.sekr. sąd. Edyta Wojtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2004r. sprawy ze skargi G.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego z dnia [...]r. Nr[...], II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonych decyzji
Uzasadnienie
2
Sygn.aktSA/Sz 1713/02
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 wzw. z art. 105 § 1 kpa i 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98 z 1997r., poz. 602, ze zm.) i § 6 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 1999r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 1999r, Nr 59, poz. 632, ze zm.)| po rozpoznaniu odwołania G. G. od decyzji z dnia [...]r. wydanej przez Starostę o umorzeniu postępowania w przedmiocie ujawnienia [...] w [...] i wydanie [...] - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w dniu [...]r. G. G. złożyła wniosek o ujawnienie jej w [...] pojazdu jako [...] i wydanie tego dowodu. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że wraz z mężem zaciągnęła [...] na zakup [...] i jest wpisana w [...], co możliwe jest jedynie w stosunku do właściciela. Obecnie jest w [...], który uniemożliwia jej korzystanie z [...]. Mąż cierpi na [...], toczy się wobec niego [...] w celu skierowania go do [...].
Organ I instancji decyzją z dnia [...]. umorzył postępowanie z wniosku G. G. uznając, że nie jest stroną postępowania w przedmiocie [...], ponieważ jest nią tylko ten podmiot, który przedstawi jeden z wymienionych w rozporządzeniu z [...]. dokumentów stanowiących o prawie własności.
W odwołaniu od tej decyzji G. G. podniosła, że [...] został zakupiony w trakcie trwania małżeństwa, w którym obowiązywała małżeńska wspólność ustawowa. Mąż [...] nie może prowadzić pojazdów mechanicznych. Z tego samego powodu zagubił [...]. Wnioskodawczyni nie może więc korzystać z [...] stanowiącego jej współwłasność. G. G. stwierdziła, że wykazała się posiadaniem interesu koniecznego do uznania jej za stronę postępowania administracyjnego. Podkreśliła, że sama zajmuje się obsługą kredytu [...]. Poza tym zapis § 6 cyt. rozporządzenia " został zinterpretowany niezgodnie z art. 245 § 1 k.c, który stwierdza, że w odpowiednim zakresie do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego stosuje się przepisy o przeniesieniu własności. Tylko właściciel może ustanowić zastaw. Z art. 32 k.r.o. wynika, że pojazd nabyty w trakcie małżeństwa stanowi dorobek małżonków, którego są współwłaścicielami.
Organ odwoławczy wskazał, że przy [...] stosuje się przepisy art. 71-75 Prawa o ruchu drogowym oraz rozdz. 2 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 1999r. w sprawie
3
Sygn,aktSA/Sz 1713/02
rejestracji i oznaczania pojazdu. Przy rejestracji pojazdu wymagane jest złożenie dowodu własności pojazdu (art. 72 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym). Dowodem własności jest umowa sprzedaży, umowa zamiany, umowa darowizny, umowa dożywocia, faktura VAT lub rachunek uproszczony, prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności (§ 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów). Przepisy normujące postępowanie w przedmiocie rejestracji pojazdu nie przewidują innych dokumentów, które potwierdzałyby prawo własności. Rejestracji dokonuje się wyłącznie na wniosek właściciela pojazdu, który swoje prawo własności dokumentuje jednym z wymienionych wyżej dowodów (art. 73 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym). Stroną postępowania administracyjnego w sprawie rejestracji pojazdu, czyli podmiotem posiadającym interes prawny, jest właściciel pojazdu wykazany w taki właśnie sposób. Właściciel pojazdu ma prawo żądać rejestracji pojazdu oraz wydania duplikatu dowodu rejestracyjnego.
Organ wskazał też, że w przedmiotowej sprawie na rachunku uproszczonym z dnia[...]. wystawionym przez [...] Spółka z o.o. w S. dokumentującym zakup [...], widnieje nazwisko B. G.. G. G. nie może więc skutecznie żądać wpisania jej jako [...] pojazdu [...] oraz żądać w swoim imieniu wydania duplikatu [...]. Uwzględnienie żądania odwołującej się byłoby możliwe, gdyby przedstawiła orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności. Natomiast na podstawie art. 33 § 4 kpa G. G. może ubiegać się o wydanie wtórnika [...] jako pełnomocnik osoby na rzecz której [...] został zarejestrowany.
Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w S. złożyła G. G. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności lub uchylenie albowiem została wydana z rażącym naruszeniem art. 28 kpa w zw. z art. 245 k.c i w zw. z art. 31 i art. 32 kro poprzez bezpodstawne odmówienie skarżącej przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym.
Skarżąca wskazała, że samochód m-ki [...] nr rej. [...], został zarejestrowany wyłącznie na jej męża B. G., ponieważ sprzedawca wystawił tak fakturę. Pojazd został jednak nabyty w trakcie trwania małżeństwa w oparciu o umowę kredytu zaciągniętego przez oboje małżonków G.. W małżeństwie obowiązuje ustawowa wspólnota małżeńska. Nie została ona wyłączona umową. Na przedmiotowym pojeździe został ustanowiony [...]. Potwierdza to przedłożone organom administracyjnym postanowienie Sądu Rejonowego oraz skrócony odpis aktu małżeństwa. Z treści tego postanowienia bezsprzecznie wynika, że skarżąca jest [...], albowiem ustanowiła wspólnie z mężem ograniczone prawo rzeczowe na przedmiocie współwłasności.
4
Sygn.akt SA/Sz 1713/02
Przepisy prawa cywilnego w części dotyczącej prawa rzeczowego jednoznacznie stwierdzają że ograniczone prawo rzeczowe ustanowić może wyłącznie właściciel. Współwłasność małżeńska jest jedna w form własności. Nadto przepisy prawa rodzinnego przesądzają o prawie współwłasności przedmiotów majątku wspólnego małżonków.
Mąż skarżącej B. G. cierpi na [...]. W związku z jej przebiegiem dopuścił się czynów zabronionych przez [...] i w dniu [...] Sąd Rejonowy w sprawie sygn. akt [...] orzekł o zastosowaniu [...]. Z powodu stwierdzonego u niego [...] nie może prowadzić [...]. Nadto z powodu [...]. Nie jest obecnie możliwe korzystanie z tego pojazdu, także przez skarżącą - jako drugiego [...].
Skarżąca zarzuciła, że z wydanymi decyzjami nie można się zgodzić, ponieważ rażąco naruszają prawo. Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W toku postępowania zostało udowodnione, iż ujawnienie jej jako [...] wskazuje na istnienie interesu prawnego. Nie uwidocznienie jej w [...] uniemożliwia korzystanie z przedmiotu [...] zgodnie z jej przeznaczeniem, albowiem nie może poruszać się nim nie dysponując [...]. Skarżąca wskazała też, że osobiście zajmuje się [...]. Zdaniem jej spełnienie wymogu przedstawienia orzeczenia sądu rozstrzygającego o prawie własności jest wręcz absurdalne, albowiem [...] został nabyty w trakcie trwania małżeństwa, a przepisy prawa rodzinnego oraz cywilnego ewidentnie przesądzają o istnieniu jej prawa własności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 dalej: P.p.s.a./ Odnosząc się do treści skargi należało stwierdzić, że jest zasadna. Skarżącej odmówiono przymiotu strony w postępowaniu, ponieważ zdaniem organu nie przedstawiła jednego z dowodów własności wymienionych w § 6 ust. 1 rozporządzenia
5
Sygn.aktSA/Sz 1713/02
Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia [...]r. (Dz.U. Nr 59, poz. 632 ze zm.).
Wskazać zatem trzeba na treść art. 28 kpa, który stanowi, że stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Powołany przepis będący jednym z kluczowych przepisów procedury administracyjnej był wielokrotnie omawiany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i obszernie komentowany w powszechnie dostępnej literaturze przedmiotu. Dla potrzeb rozpatrzenia przedmiotowej sprawy nie jest potrzebne i możliwe powołanie tak wielkiego dorobku orzecznictwa i doktryny. Wystarczy zatem wskazać, że wprawdzie art. 28 kpa jest unormowaniem proceduralnym ale użyte tam pojęcia wykraczają poza postępowanie administracyjne, ponieważ interes prawny może wynikać z norm zawartych w innych uregulowaniach materialnoprawnych w tym z poza prawa administracyjnego np. prawa cywilnego, czy też rodzinnego /zob. wyrok NSA z dnia [...]
Już z tych ogólnych uwag wynika, że odmowa przymiotu strony postępowania administracyjnego współmałżonkowi w postępowaniu dotyczącym rzeczy należących do majątku wspólnego nie miała żadnego uzasadnienia i była niezgodna z prawem.
Organ nie wziął pod uwagę, że w aktualnym stanie prawnym obu małżonkom przysługuje uprawnienie do zarządzania majątkiem wspólnym i korzystania z niego, pobierania pożytków itd. Dlatego właśnie, że małżonkowie są jego współwłaścicielami. Należy też podkreślić, że rzeczy nabyte przez jednego z małżonków wchodzą z mocy prawa do majątku wspólnego niezależnie od tego czy rachunek (faktura) został wystawiony tylko na jednego z nich. W polskim systemie prawnym brak jest uregulowań, które wskazywałyby w sposób enumeratywny w jaki sposób małżonkowie mają wykazywać, że są współwłaścicielami konkretnego przedmiotu wchodzącego w skład ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej /zob. art. 31, 32, 36, 43 k.r.o.A
Wbrew stanowisku organu, uwagi te należy odnieść do treści § 6 ust.1 rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia [...] w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. nr 59, poz. 632 ze zm.), który stanowi, że dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: 1/ umowa sprzedaży, 2/ umowa zamiany, 3/ umowa darowizny, 4/ umowa dożywocia, 5/ faktura VAT lub rachunek uproszczony, 6/ prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności.
W przepisie tym ustawodawca użył sformułowania. Jest w szczególności" co oznacza, że może być również użyty inny dowód na podstawie którego strona wykaże, że jest właścicielem rzeczy nie można zatem, jak uczynił to organ, wyprowadzić z wymienionego
Sygn.aktSA/Sz 1713/02
przepisu ograniczenia sposobu wykazywania przez współmałżonka, że jest współwłaścicielem rzeczy nabytej w trakcie trwania wspólności ustawowej małżeńskiej.
Mając na uwadze powyższe rozważania należało stwierdzić, że zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja organu II instancji zostały wydane z istotnym naruszeniem prawa materialnego i procesowego, co miało wpływ na treść wyroku. W związku z tym sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" i "c" powołanej na wstępie ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.