SA/Sz 1671/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie zasiłku stałego wyrównawczego z powodu nieprawidłowego ustalenia składu rodziny i dochodu.
Sprawa dotyczyła skargi I. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Kluczowym zarzutem było nieprawidłowe ustalenie składu rodziny skarżącej, w szczególności wliczenie dochodu matki, która mogła prowadzić odrębne gospodarstwo domowe. Sąd wskazał na konieczność ponownego, prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę I. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą przyznania zasiłku stałego wyrównawczego. Sąd uchylił zarówno decyzję SKO, jak i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Głównym powodem uchylenia było nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez organy administracji. W szczególności, organy przyjęły, że rodzina skarżącej składa się z pięciu osób, wliczając matkę skarżącej, mimo że skarżąca twierdziła, iż jest rodziną czteroosobową, a matka prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Sąd podkreślił, że nie przeprowadzono rozmowy z matką w celu ustalenia tego faktu, a wywiad środowiskowy nie był wystarczająco dokładny. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na niepełnosprawność skarżącej i potrzebę zapewnienia jej pomocy w załatwianiu spraw urzędowych. Sąd nakazał organom ponowne, prawidłowe ustalenie składu rodziny i dochodu przed wydaniem decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organy administracji nieprawidłowo ustaliły skład rodziny, wliczając dochód matki skarżącej, która mogła prowadzić odrębne gospodarstwo domowe, co miało wpływ na wysokość przyznanego świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego w zakresie ustalenia, czy matka skarżącej prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, co jest kluczowe dla prawidłowego określenia dochodu na osobę w rodzinie i przyznania zasiłku stałego wyrównawczego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.k.o. art. 2
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych
u.p.s. art. 2a
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 27 § 4
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 4 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 43 § 6
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 27a § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych art. 1 § 16 lit. "a"
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieprawidłowe ustalenie składu rodziny i dochodu na osobę w rodzinie. Niewłaściwe przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i brak rozmowy z matką skarżącej.
Odrzucone argumenty
Argument skarżącej dotyczący przyznania renty socjalnej, który został odrzucony z powodu niespełnienia warunku powstania inwalidztwa przed 18 rokiem życia.
Godne uwagi sformułowania
organy administracji publicznej winny działać w sposób praworządny i podejmować wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ustalenia faktyczne należy traktować jako dowolne jeżeli znajdują wprawdzie w materiale dowodowym, ale niekompletnym
Skład orzekający
Grzegorz Jankowski
przewodniczący
Henryk Dolecki
sprawozdawca
Marzena Kowalewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Należy cytować w sprawach dotyczących prawidłowego ustalania składu rodziny i dochodu w postępowaniach o świadczenia z pomocy społecznej, a także w kontekście wymogów proceduralnych dotyczących wywiadu środowiskowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki prawa o pomocy społecznej i procedury administracyjnej, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniach o świadczenia socjalne, gdzie dokładne ustalenie stanu faktycznego, w tym składu rodziny i dochodu, jest kluczowe dla prawidłowego rozstrzygnięcia.
“Błąd w ustaleniu składu rodziny kosztował seniorkę zasiłek – sąd wskazuje na błędy proceduralne.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySA/Sz 1671/02 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2004-06-24 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2002-07-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Grzegorz Jankowski /przewodniczący/ Henryk Dolecki /sprawozdawca/ Marzena Kowalewska Symbol z opisem 632 Pomoc społeczna Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r. - P.p.s.a. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./ Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant sekr. sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2004r. sprawy ze skargi I. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego /. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] r., Nr [...], II. z a s ą d z a na rzecz skarżącej I. F. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.- Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r. Nr 79, poz. 856), art.2a oraz art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (jednolity tekst Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz.414 ze zm.), § 1 pkt 16 lit. "a" rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1999r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 13, poz. 115), po rozpatrzeniu odwołania I. F. od decyzji z dnia [...] r. Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej - uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu przyznanego świadczenia i orzekło o przyznaniu pomocy w postaci zasiłku stałego wyrównawczego w wysokości [...] zł. poczynając od dnia [...] r. do dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji podano, że I. F. w dniu [...] r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie pomocy w postaci zasiłku stałego wyrównawczego. Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia [...] r. przyznał zainteresowanej zasiłek stały wyrównawczy od dnia [...] r. do dnia [...] r. w kwocie [...] zł, a od dnia [...] r. do dnia [...] r. w kwocie [...] zł miesięcznie. Od tej decyzji odwołała się wnioskodawczyni, podnosząc nieprawidłowość ustaleń organu, gdyż dochód na osobę w rodzinie przyjęto wliczając rentę matki, która jest osobą [...] -Ietnią otrzymuje rentę w kwocie [...] zł i nie łoży na utrzymanie rodziny. Odwołująca wskazała nadto, że nie przeprowadzono z nią wywiadu rodzinnego. Organ odwoławczy ustalił, że rodzina I. F. składa się z pięciu osób. Wraz z mężem, dwójką dzieci oraz matką prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. W orzeczeniu z dnia [...] r. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności stwierdził u odwołującej znaczny stopień niepełnosprawności o charakterze trwałym. Łączny dochód rodziny w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wynosił [...] zł, a na osobę [...] zł. Składał się on z dwóch zasiłków rodzinnych - [...] zł, poborów męża w kwocie [...] zł, renty matki w wysokości [...] zł oraz dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł. Zgodnie z art. 4 ust 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej kryterium dochodowe dla rodziny I. F. wynosi [...] zł, a na osobę w rodzinie [...] zł. Organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie art. 27 ust. 4 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie pełnoletniej, całkowicie niezdolnej Sygn.akt SA/Sz 1671/02 do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie jest niższy od kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. 1. Wysokość zasiłku stałego wyrównawczego ustala się, zgodnie z art. 27 ust 4 pkt 6, jako różnicę pomiędzy kryterium dochodowym na osobę w rodzinie ustalonym zgodnie z art. 4 ust. 1 cyt. ustawy, a posiadanym dochodem na osobę w rodzinie. W przypadku I. F. zasiłek stały wyrównawczy powinien wynosić: [...] zł. Organ pierwszej instancji przyznał zainteresowanej zasiłek stały wyrównawczy od dnia [...] r. tj. od dnia złożenia wniosku w wysokości [...] zł., a od dnia [...] do dnia [...] r. w wysokości [...] zł. Zainteresowana z wnioskiem o przyznanie pomocy wystąpiła w dniu [...] r., a zgodnie z art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej świadczenia pieniężne pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, tym samym należało przyznać stronie świadczenie od dnia [...] r. Odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów Kolegium ustaliło, iż materiał dowodowy w sprawie wyraźnie wskazuje, że wraz z rodziną zainteresowanej zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe matka strony. O fakcie tym świadczą ustalenia dokonane przez pracownika socjalnego Ośrodka Pomocy Społecznej podczas wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego w dniu [...] r. Wywiad ten I. F. podpisała, nie był więc przeprowadzony podczas jej nieobecności jak twierdzi strona w odwołaniu. Dodatkowo Kolegium poinformowało stronę, iż zgodnie z art. 27a ust. 1 cyt. ustawy renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego przed ukończeniem 18 roku życia. Odwołująca tego warunku nie spełnia, ponieważ zgodnie z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, niepełnosprawność w stopniu znacznym ustalona została od dnia [...] r. Od decyzji organu II instancji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie złożyła I. F. wskazując, że od dzieciństwa cierpi na schorzenia psychosomatyczne i epilepsję z zanikami pamięci. Została skierowana na rentę inwalidzką przez lekarza prowadzącego i psychologa, którzy stwierdzili, że kwalifikuje się na rentę socjalną. Lekarz orzecznik ustalając niepełnosprawność nie wziął pod uwagę faktu, że jest chora od dzieciństwa i przyjął datę złożenia wniosku - [...] r. W związku z tym skarżąca wniosła o uchylenie orzeczenia lekarskiego oraz decyzji organu. Ponadto zarzuciła, że jej matka od szeregu lat prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Sygn.akt SA/Sz 1671/02 Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ Skargę uznać należy za zasadną. Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej winny działać w sposób praworządny i podejmować wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny. Przepis ten pozostaje w związku z art. 77 § 1 kpa nakazującym organowi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowody. Funkcjonowanie zasady prawdy w postępowaniu administracyjnym zobowiązuje organ do szczególnej staranności w wyjaśnieniu wszystkich faktów istotnych dla sprawy. W szczególności organ jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kpa (zob. wyrok NSA z dnia 26.05.1981r., SA 810/81, ONSA 1981, Nr 1 poz. 45). Zgodnie z wyrokiem SN z dnia 23 listopada 1994r. III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, Nr 7, poz. 83, ustalenia faktyczne należy traktować jako dowolne jeżeli znajdują wprawdzie w materiale dowodowym, ale niekompletnym. W rozpatrywanej sprawie nie wyjaśniono wszystkich okoliczności faktycznych, przyjmując, że rodzina wnioskodawczym jest pięcioosobowa. Jednak we wniosku o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego z dnia [...] r. I. F. oświadczyła: "Jesteśmy rodziną 4 osobową" (wniosek - k. [...] akt administracyjnych). Natomiast w części [...] i [...] wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] r. pracownik socjalny przeprowadzający wywiad stwierdził, że rodzina jest pięcioosobowa, zaznaczając jednocześnie, że matka wnioskodawczyni ma osobny pokój. Z treści wywiadu nie wynika jednak aby z tą osobą przeprowadzono rozmowę w celu ustalenia, czy prowadzi ona osobne gospodarstwo domowe. Wynika to również z treści oświadczenia z dnia [...] r. M. K., matki wnioskodawczyni, która stwierdziła, że "...nigdy nie byłam o to pytana przez pracownika Opieki Społecznej..." (k. [...] akt sądowych). Sygn.akt SA/Sz 1671/02 W wywiadzie wskazano również, że I. F. ma ustalony znaczny stopień niepełnosprawności i istnieje potrzeba przyznania zasiłku stałego. W tej sytuacji należy stwierdzić, że nie wyjaśniono właściwie jednej z podstawowych kwestii mającej istotne znaczenie dla rozpatrzenia sprawy. Rozpatrując ponownie sprawę organ winien zatem prawidłowo ustalić skład rodziny wnioskodawczyni i ustalić czy matka wnioskodawczyni prowadzi osobne gospodarstwo domowe. Poza tym przeprowadzając wywiad i utrwalając w protokole jego wyniki należy przed podpisaniem tego dokumentu upewnić się, czy zainteresowana zapoznała się z jego treścią i rozumie znaczenie zawartych w nim informacji, ponieważ jak zarzuciła w skardze jest ona osobą niepełnosprawną i sprawy urzędowe powinna załatwiać za nią inna osoba. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł ja w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI