II SA/Łd 1947/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-04-02
NSAAdministracyjneWysokawsa
uprawnienia kombatanckieustawa o kombatantachTrybunał Konstytucyjnyniezgodność z Konstytucjąuchylenie decyzjiterminpostępowanie administracyjnesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich z powodu zastosowania przez organ przepisu niezgodnego z Konstytucją.

Skarżący S.M. złożył skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, argumentując, że złożenie wniosku po terminie nie wynikało z jego winy. Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, który został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP. WSA, uwzględniając wyrok TK, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.

Sprawa dotyczyła skargi S.M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich. Powodem umorzenia było złożenie wniosku po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach. Skarżący zarzucił, że uchybienie terminu nie nastąpiło z jego winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając sprawę, stwierdził, że przepis stanowiący podstawę prawną decyzji organu (art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach) został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP (wyrok SK 4/02). W związku z tym, że przepis ten stracił moc obowiązującą, organ zastosował nieprawidłową podstawę prawną. Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącego zwrot wpisu sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja oparta na przepisie niezgodnym z Konstytucją podlega uchyleniu przez sąd administracyjny.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny ma obowiązek uchylić zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego, w tym stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 145a § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja.

Pomocnicze

u.o.k. art. 22 § 3

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Przepis określający terminy składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich, uznany za niezgodny z Konstytucją.

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa umorzenia postępowania administracyjnego.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie przez organ przepisu prawa materialnego, który został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP.

Godne uwagi sformułowania

Następstwem tego jest utrata mocy obowiązującej powyższego przepisu, a przy badaniu legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uwzględnił treść powyższego wyroku. W dacie rozpoznawania sprawy przez Sąd, przepis stanowiący podstawę rozstrzygnięcia, już nie obowiązywał. Oznacza to, że organ zastosował nieprawidłową podstawę prawną, gdyż podjął rozstrzygnięcie w oparciu o przepis niezgodny z Konstytucją.

Skład orzekający

Ewa Markiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uchylenie decyzji administracyjnej opartej na przepisie uznanym za niezgodny z Konstytucją, nawet jeśli przepis ten był podstawą rozstrzygnięcia w momencie jego wydania."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny wydał orzeczenie o niezgodności przepisu z Konstytucją, a decyzja została wydana na podstawie tego przepisu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wpływają na postępowania administracyjne i sądowe, nawet po upływie terminów do zaskarżenia decyzji. Podkreśla znaczenie zgodności prawa z Konstytucją.

Nawet po terminie: jak wyrok TK ratuje prawa kombatanckie przed wadliwą ustawą.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 1947/01 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-04-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-10-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Markiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA E. Markiewicz, , , po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], [...]; 2) zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego S. M. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego.
Uzasadnienie
S. M. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję tego samego organu orzekającego z dnia [...], Nr [...] w sprawie umorzenia (na podstawie art. 105 § 1 kpa w związku z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego; Dz.U. z 1997 r., poz. 950 ze zm.) postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich, z uwagi na złożenie wniosku w tym zakresie po upływie terminu, określonego w art. 22 ust. 3 powołanej ustawy. Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca i niesprawiedliwa, gdyż uchybienie terminu do złożenia wniosku, nie wynikało z winy skarżącego.
W odpowiedzi na skargę, organ orzekający wniósł o jej oddalenie i wywiódł, jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), decyzja podlega uchyleniu jeżeli Sąd stwierdzi:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a),
2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b),
3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Zgodnie z art. 145a § 1 kpa, można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.).
Zgodnie z art. 22 ust. 3 tej ustawy, wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, mogą być kierowane do organu właściwego w tym zakresie (ust. 1) do dnia 31 grudnia 1998 roku przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 roku przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski.
Oceną zgodności z prawem tego przepisu zajmował się Trybunał Konstytucyjny. W wyroku z dnia 15 kwietnia 2003 r., sygn.akt SK 4/02 (sentencja ogłoszona w: Dz.U. Nr 72, poz. 658; wyrok z uzasadnieniem: OTK ZU z 2003 r., z.4, poz. 31), Trybunał stwierdził, że art. 22 ust. 3 powołanej ustawy o kombatantach..., jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż naruszył wskazane w tych przepisach, konstytucyjne wartości, wyrażone w zasadach zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadę równości.
Następstwem tego jest utrata mocy obowiązującej powyższego przepisu, a przy badaniu legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uwzględnił treść powyższego wyroku.
W dacie rozpoznawania sprawy przez Sąd, przepis stanowiący podstawę rozstrzygnięcia, już nie obowiązywał. Oznacza to, że organ zastosował nieprawidłową podstawę prawną, gdyż podjął rozstrzygnięcie w oparciu o przepis niezgodny z Konstytucją. Stan ten wypełnia znamiona art. 145a § 1 kpa, czyli stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Jak wynika z wyżej przytoczonych przepisów, Sąd administracyjny ma obowiązek uchylić zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego. Skoro zatem okoliczność stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja, jest podstawą do wznowienia postępowania, to taka regulacja prawna uzasadnia uchylenie przez Sąd administracyjny zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji tego samego organu orzekającego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 oraz art. 119 pkt 1 i art. 120 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Orzekanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na brak przymiotu wykonalności, było w tej sprawie bezprzedmiotowe (art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI